‘Vera Andrron Detin’ nga Kaltrina Krasniqi shpërblehet me çmimin e ‘Postrepublic’ në Sarajevë

Filmi i gjatë artistik ‘Vera Andrron Detin’ me regji të Kaltrina Krasniqit dhe skenar të Doruntina Bashës, i cili është në fazën e postproduksionit që ishte pjesë e programit ‘Work in Progress’ në kuadër të festivalit fitoi çmimin kryesor në këtë kategori.

Filmi ka për personazh kryesor një 64-vjeçare përkthyese e gjuhës së shenjave, që jeton në Kosovë. Ajo e sfidon burrin e saj patriarkal me qëllim që të mbrojë vajzën e saj të cilën ai e ka mohuar.

Filmi “Vera Andrron Detin” me producent Shkumbin Istrefin, është bashkëprodhim i Puntoria Kreative Isstra (Kosovë), Dream Factory (Maqedoni e Veriut) dhe Papadhimitri Production (Shqipëri), dhe është mbështetur nga Qendra Kinematografike Kosovës, Agjensioni i Filmit i Maqedonisë Veriore dhe Qendra Kombëtare e Kinemaografisë në Shqipëri. / KultPlus.com

Regjisorja amerikane inskenon dramën “Gishti” nga Doruntina Basha, premierë në SHBA

Drama “Gishti” e shkruar nga dramaturgia dhe skenaristja kosovare, Doruntina Basha, pas sukseseve te shumta ne rajon dhe Evropë, do të ketë edhe premierën amerikane.

Më 19 shtator “Gishti” do të jepet premierë për publikun amerikan në Venus Theater në Laurel (MA), nën regjinë e regjisores Deborah Randall, me aktoret: Amy Rhodes në rolin e Zojës dhe Cat Gilbert në rolin e Shkurtës. Shfaqja do të jepet nga 19 shtatori – 13 tetor në sallën e Venus Theater.

Kjo premierë vjen pas publikimit të dramës në gjuhën angleze nga shtëpia botuese Leartes Press, në serinë Egret Acting Editions, në SHBA.

Kujtojmë që “Gishti” ka fituar tre çmime, është përkthyer në 7 gjuhë dhe ka pasur deri më tani 7 premiera në rajon dhe Evropë, më saktë në: Beograd, Shkup, Sarajevë, Vjenë, Prishtinë, Tiranë dhe Torino./KultPlus.com

Në Beograd promovohet antologjia e dramës bashkëkohore nga Kosova “Fluturimi mbi teatrin e Kosovës”

Alberina Haxhijaj

Dita e tretë e festivalit “Mirëdita, dobar dan” filloi me debatin dhe promovimin e antologjisë së dramës bashkëkohore nga Kosova “One flew over Kosovo theater”, shkruan KultPlus.

“One flew over Kosovo theater” është një koleksion i dramave të përzgjedhura nga autorë shqiptarë nga Kosova, të realizuara qysh nga periudha e bombardimeve të NATO-s në Jugosllavi më 1999 e deri në shpalljen e pavarësisë së Kosovës më 2008. Gjatë kësaj periudhe, rruga e gjatë drejt pavarësisë është përshkruar, nga bojkoti civil deri në rezistencën e armatosur nën regjimin shtypës intensiv të Sllobodan Millosheviq, pasuar nga përdorimi i taktikave diplomatike.

Në këtë antologji janë botuar dramat: “Fluturimi mbi teatrin e Kosovës” nga Jeton Neziraj, “Gishti”nga Doruntina Basha, “Bodrumi” nga Ilir Gjocaj, “Vrasja e një mushkonjë” nga Xhevdet Bajraj, si dhe “Kafeneja në udhëkryq” nga Visar Krusha.

Në promovim të kësaj antologjie në Beograd i pranishëm ishte edhe vet Krusha i cili theksoi rëndësinë që ka ky festival pasi që ofron mundësi bashkëpunimi në mes të shkrimtarëve dhe artistëve nga këto dy vende.

“Unë jam kthy në Kosovë nga mesi i qershorit në vitin 1999 dhe kemi fillu në shtator me u mbledh studentë. Atëherë kam qenë në vitin e katër dhe si rezultat i studimeve më është dashur të shkruaj një temë diplome kështu që atëherë ka ardhur si ide prej profesorit që të shkruaj diçka për gjithë atë hallakamë që po ndodhte. Edhe sot pas 20 viteve e kam shumë problem me shkru prapë për përjetimet e asaj periudhe. Ideja për dramë ka ardhur përmes serialit ‘Alo-Alo” ku situata e atëhershme kthehej në një mënyrë më komike”, tha ai.

Krusha theksoi se e kishte më të lehtë të krijonte situata komike në atë kohë sesa të mendonte seriozisht pasi që sipas tij ishte e vështirë të mendoje seriozisht dhe të sillje një dramë me kontekst më serioz. Drama “Kafeneja në udhëkryq” është inskenuar më parë në Teatrin Kombëtar të Shkupit.

Krusha po ashtu tregoi edhe për situatën e skenës teatrore në Kosovë dhe sipas tij një nga problemet kryesore është problemi financiar i cili nuk do të duhej që të ekziston në mënyrë që artistë dhe personat të cilët krijojnë shfaqje të merren me çështje të krijimit dhe jo  me probleme të tilla themelore, në mesin e të cilëve është edhe struktura ligjore.

Shkrimtarja dhe aktivistja Ana Iskoviq u shpreh se është interesante sesi teatri është një tregues i asaj që po ndodh dhe i asaj që do të ndodh. Sipas saj kjo arrihet që të shihet edhe nëse analizohet repertori i teatrit edhe në Serbi më parë kur në fokus ishte ndjena kombëtare.

“Sa i përket dramave në këtë antologji ajo që është fasionuese në lidhje me to është drejtpërdrejtësia që shihet në këto drama”, theksoi ajo. IIskovic po ashtu bisedoi edhe për situatën e skenës teatrore në serbi.  I pranishëm ishte edhe regjisori serb Stevan Bodroza i cili bisedoi për bashkëpunimet e tij me regjisorë shqiptarë dhe rëndësinë që kanë bashkëpunimet e tilla.

Dramat e botuara janë përzgjedhur nga Jeton Neziraj dhe Saša Ilić. Libri u krijua si pjesë e shkëmbimit letrar midis skenës serbe dhe asaj të pavarur të Kosovës, në kuadër të Festivalit Ndërkombëtar POLIP, i cili që nga viti 2010 është organizuar nga Qendra Multimedia nga Prishtina dhe LINKS nga Beogradi. / KultPlus.com

Drama “Gishti” nga Doruntina Basha edhe në Itali

Në kuadët të Festivalit Leonardo Lidi në Torino të Italisë do të prezantohet edhe shfaqja “Gishti” i dramaturges Doruntina Basha, por kësaj radhe do të vjen me regji të Leonardo Lidi, shkruan KultPlus. Kjo shfaqje në këtë festival do të prezantohet më 22 qershor dhe është përkthyer nga Elisa Copetti.

 “Gishti” tregon historinë e dy grave, vjehrrën dhe nusen, të cilat edhe dhjetë vite pas zhdukjes së burrave të tyre në luftën e Kosovës, jetojnë së bashku, të paafta për t’u vajtuar siç duhet të vdekurit e tyre, dhe të vazhdojnë me jetën.

Zoe dhe Shkurta jetojnë një jetë që është e mbushur me emocione të forta: dashuri, urrejtje, lot, të qeshura dhe mbi të cilën është mbizotëruar përjetësisht fryma e atyre që nuk janë me. Një dramë që fillon nga një gisht i prerë, duke përgatitur bukën për pritjen e dy burrave të shtëpisë, të cilët para dymbëdhjetë vjetëve dolën nga shtëpia për të mos u kthyer kurrë më.

Një nënë e cila nuk pajtohet asnjëherë me fatin e keq të tyre, gjersa nusja apo siç e thërriste ajo Shkurta, më në fund arrin ta kuptojë se ata nuk do të kthehen, e që ato duhet të pajtohen me fatin që është shkruar për të dyja , por jo zemra e një nëne nuk mund ti bëjë ballë asaj.

 “Gishti” kështu bëhet tregimi për një vetmi të madhe, por edhe për shpresën, për ditët që rrjedhin ngadalë, fuqinë e fantazisë dhe bindjes, dhe ndrydhjes së pashmangshme të jetës së përditshme në çdo shoqëri post-traumatike. Shfaqja “Gishti” është prezantuar në shumë teatro, duke përfshirë edhe ato ndërkombëtare. / KultPlus.com

“Gishti” i Doruntina Bashës impresionon artdashësit në Tiranë

Pamundësia e të “vazhduarit më tej” dhe pozita femërore në çdo luftë në këtë botë ishte mesazhi që mori publiku artdashës i Tiranës në premierën e dramës ”Gishti”, shkruan sot ATSH.

Drama me regji nga regjisorja serbe Bojana Laziq solli premierën këtë fundjavë në Teatrit Kombëtar Eksperimental “Kujtim Spahivogli” nën interpretimin e aktoreve Rozi Kostani dhe Ina Morinaj.

Kjo dramë shqipe e autores Doruntina Basha solli në skenën e teatrit një nga traumat shoqërore më të dhimbshme dhe më të thella të trazirave të pasluftës, çështjen e personave të zhdukur të cilën e sheh nga një perspektivë e fuqishme femërore e që hedh dritë mbi plagët sociale dhe individuale, dëshpërimet dhe plasaritjet.

“Gishti” tregon historinë e dy grave, vjehrrën dhe nusen, të cilat edhe dhjetë vite pas zhdukjes së burrave të tyre në luftën e Kosovës, jetojnë së bashku, të paaftë për t’u vajtuar siç duhet të vdekurit e tyre, dhe të vazhdojnë me jetën.

Zoe dhe Shkurta jetojnë një jetë që është e mbushur me emocione të forta: dashuri, urrejtje, lot, të qeshura dhe mbi të cilën është mbizotëruar përjetësisht fryma e atyre që nuk janë me. Një dramë që fillon nga një gisht i prerë, duke përgatitur bukën për pritjen e dy burrave të shtëpisë, të cilët para dymbëdhjetë vjetëve dolën nga shtëpia për të mos u kthyer kurrë më.

Një nënë e cila nuk pajtohet asnjëherë me fatin e keq të tyre, gjersa nusja apo siç e thërriste ajo Shkurta, më në fund arrin ta kuptojë se ata nuk do të kthehen, e që ato duhet të pajtohen me fatin që është shkruar për të dyja , por jo zemra e një nëne nuk mund ti bëjë ballë asaj.

Kompleksiteti poetik i gjuhës na sjell aspektin më të vlefshëm universal të shfaqjes, nuanca të pafundme të marrëdhënieve të dy grave të cilat në të njëjtën kohë e urrejnë dhe e duan, dhe të cilat nuk mund të jenë më njëra pa tjetrën.

“Gishti” kështu bëhet tregimi për një vetmi të madhe, por edhe për shpresën, për ditët që rrjedhin ngadalë, fuqinë e fantazisë dhe bindjes, dhe ndrydhjes së pashmangshme të jetës së përditshme në çdo shoqëri post-traumatike.

Regjisorja nga Beogradi,Bojana është autore e më shumë se 20 shfaqjeve teatrore dhe fitues të disa çmimeve teatri./ KultPlus.com