Mallkimi i Kupidit: A mund të vdesë njeriu nga zemër-thyerja?

Ne të gjithë kemi dëgjuar historitë e “zemërthyerve”, kur vdekja e njërit nga bashkëshortët shoqërohet me vdekjen e shpejtë të bashkëshortit tjetër. A janë këto vdekje të papritura vetëm rastësi, apo kanë një bazë mjekësore të tillë,saqë është e mundur që dikush mund të vdesë nga zemër-thyerja?

Dëshmitë e vdekjeve të shkaktuara nga emocionet, datojnë prej mijëvjeçarësh. Një studim i botuar në vitin 1959, zbuloi një rrezik të lartë të vdekshmërisë për individët e ve nën moshën 35 vjeç, me sëmundjet kardiovaskulare që janë përgjegjëse për shumë nga këto vdekje.

Një seri studimesh të ngjashme u shfaqën gjatë gjithë viteve 1960. Ndoshta më i shquari ishte një studim i vitit 1963 i botuar në  “The Lancet”, që raportoi një rritje prej 40 për qind të shkallës së vdekshmërisë në 6 muajt e parë pas vdekjes së një bashkëshorti, i ndjekur nga një rikthim tek rreziku normal i vdekshmërisë në 5 vitet që pasojnë.

Një studim pasues zbuloi më vonë sëmundje kardiovaskulare, si ateroskleroza koronare, si shkakun kryesor të vdekjes tek këta individë të mbetur të ve. Autorët vunë në dukje se pikëllimi nuk rrit domosdoshmërisht mundësinë e sëmundjes kardiovaskulare, por përkundrazi mund të ketë rritur gjasat e vdekjes nga ata që janë pasues të sëmundjeve ekzistuese. Kështu, dukej sikur vdekja nga një “zemër e thyer” nuk kishte gjasa të ndodhte tek individë të shëndetshëm. Lidhja midis gjendjeve emocionale dhe funksionit kardiak dukej se po shfaqej, por mbeti e paqartë nëse ishte shkaktar ndonjë mekanizëm.

Ndërsa vdekja e Ledi Montag është një trillim, një rast krejt i ngjashëm u shfaq në “New England Journal of Medicine” në vitin 1986. Një grua 44-vjeçare përjetoi shenja klasike të një sulmi në zemër brenda 30 minutash nga lajmi i vetëvrasjes së djalit të saj.

Mjekët që e vlerësuan rastin folën për pacientë të ngjashëm, që pësuan befas sulme në zemër pas një traume emocionale, por vunë në dukje se shumica e atyre pacientëve kishin arterosklerozë në arteriet e tyre koronare. Rasti i kësaj gruaje ishte ndryshe, arteriet e saj koronare dukeshin se ishin normale, dhe EKG nuk tregoi një sulm tipik të zemrës.

Për më tepër, barkushja e saj e majtë shfaqte lëvizje tepër të pazakonta në zona të caktuara. Mjekët që analizuan rastin e kuptuan që trauma e saj emocionale mund të kishte shkaktuar simptoma të ngjashme me sulmin në zemër, por në fund ata thanë se mbetën “të habitur”.

Gjatë po asaj dekade, dr.Hikaru Soto mblodhi të dhëna nga 5 pacientë në spitalin e qytetit të Hiroshimas në Japoni. Ai vëzhgoi një rast klinik që sugjeronte për një sulm në zemër, por sërish në mungesë të sëmundjes së arterieve koronare.

Kur i botoi për herë të parë këto zbulime në vitin 1990, ai vuri në dukje një lëvizje të pazakontë në barkushen e majtë, të cilën e përshkroi në formën e një “takotsubo”, duke iu referuar formës së një tenxhereje tradicionale të përdorur nga peshkatarët japonez për të kapur oktapodin.

Në dekadat që nga ajo kohë, shumë studime kanë konfirmuar lidhjen shkak-pasojë midis traumës emocionale dhe Sindromës Takotsubo. Sindroma Takotsubo raportohet më shpesh tek femrat pas menopauzës, zakonisht mbi moshën 60 vjeçare.

Teori të ndryshme në lidhje me nivelet e estrogjenit dhe menopauzës janë propozuar për të shpjeguar këtë pabarazi të dukshme midis gjinive, megjithëse provat për këtë mbeten të dobëta. Mekanizmat specifikë që çojnë në Sindromën Takotsubo mbeten të diskutueshme,  por duket se janë të rrënjosura në një rritje të adrenalinës.

Gjatë situatave stresuese, 2 hormone, epinefrina dhe norepinefrina,çlirohen zakonisht nga nervat dhe gjëndrat tona veshkore. Ato bëjnë që muskujt tanë të zemrës të kontraktohen më me forcë. Kjo kërkon një fluks më të madh të gjakut nëpër arteriet koronare për të furnizuar me oksigjen qelizat e muskujve kardiakë.

Në rrethana normale, siç janë ushtrimet fizike, zemra mund të mbajë një ekuilibër të shëndetshëm. Ky ekuilibër prishet gjatë fazave fillestare të Sindromës Takotsubo. Gjatë fazave të hershme të Sindromës Takotsubo, hormonet e stresit janë shpesh shumë më të larta në krahasim me pacientët që kanë pësuar një sulm në zemër.

Por çlirimi i madh i adrenalinës, që është përgjegjës për Sindromën Takotsubo, mund të ndodhë edhe në mungesë të ngjarjeve traumatike emocionale. Pra ajo mund të ndodhë edhe për shkak të situatave të gëzueshme. Provat më domethënëse mbi të ashtuquajturën “sindroma e zemrës së lumtur” vjen nga një studim i vitit 2016, që ekzaminoi një regjistër të 1750 pacientëve të konfirmuar me Sindromën Takotsubo.

Nga 485 pacientë me një nxitje emocionale të konfirmuar, 96 për qind ishin të shoqëruar me traumat emocionale, por 4 për qind e tyre zhvilluan shenja pas incidenteve në dukje pozitive, si rastet e gëzueshme familjare, suksese të lidhura me punën dhe bixhozin, madje edhe duke parë një fitore sportive. /bota.al/ KultPlus.com

15 vite pas, qytetarët me lot në sy për vdekjen e Rugovës: Rugovën e kemi pas zot shtëpie dhe baba

Më 21 janar të vitit 2006 kishte ndërruar jetë Presidenti i parë i Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova, pasi kishte vuajtur për disa muaj nga sëmundja e kancerit që i kishte prekur mushkëritë.

Vdekja e Rugovës mbetet ndër humbjet më të mëdha që ka përjetuar populli i Kosovës, sepse një personalitet si Rugova vazhdon të jetë i pazëvendësueshëm për shumë njerëz.

Me 23 janar të 2006-tës, funerali me trupin e Presidentit Rugova ishte vendosur në hollin e Kuvendit të Kosovës, ku qytetarë të shumtë kishin mundësinë që t’i bënin nderime e t’i jepnin lamtumirën e fundit Rugovës.

Qindra mijëra qytetarë kanë qëndruar me orë të tëra në radhë për t’i bërë nderime Rugovës në hollin e Kuvendit, kjo edhe përkundër acarit të madh që kishte përfshirë Kosovën ato ditë.

Kamerat kishin intervistuar disa nga qytetarët, ku këta të fundit me lot në sy kanë folur para kamerave duke shprehur dhimbjen e thellë për humbjen e Ibrahim Rugovës.

Një ndër qytetarët, duke ju dridhur zëri e me lot në sy shprehet: Ky është një moment mjaft i rëndë për qytetarët e Kosovës dhe shqiptarëve në tërësi sepse e humbën arkitektin e Pavarësisë së Kosovës. Ai është i pari që e nisi opsionin e pavarësisë dhe e mbrojti deri në vdekje.”

Një tjetër qytetarë, e shihte ish- presidentin sit ë pazëvendësueshëm: Ndihemi shumë të pikëlluar, është një humbje e madhe për gjithë popullin shqiptar, kudo që është. Vështirë është të zëvendësohet një president si Rugova.

Ndërsa, një i moshuar, teksa flet me plot dhimbje për këtë humbje, ai ndër të tjera shprehet: Rugovën e kemi pas zotë shtëpie dhe e kemi pas baba. Bota na ka njohur me të. Kosovën se ka njoft kush veç Brahimi na ka tfillue. Duhet natë e ditë me kajt për të se ky u konë baba jonë, na e ka dhon drejtësinë, e ka ditë çka kena hjek.

Këto deklarata po i përcjellim edhe përmes një video (nga min. 10:00) ku ndër të tjera shfaqen edhe pamje nga homazhet dhe varrimi i Rugovës.

Ceremonia e varrimit të Presidentit Rugova ishte bërë të enjten e 26 janarit.

Në ceremoninë e varrimit të Rugovës kanë marrë pjesë shumë delegacione botërore si, delegacioni i ShBA-së, delegacioni i Bashkimit Evropian, delegacioni nga zyra e UNOSEK-ut, delegacione nga Austria, Britani, Belgjika, Shqipëria, Gjermani, Spanja, France, Sllovenia, Kroacia, Maqedonia, Greqia dhe disa vende afrikane. / KultPlus.com

Kurti për Pagarushën: Sot për ty të gjithë i kemi sytë e njomë

Kryeministri i Kosovës Albin Kurti ka reaguar me rastin e vdekjes së artistes së madhe Nexhmije Pagarusha, shkruan KultPlus.

Kurti në rrjetin e tij social Facebook ka shkruar se ajo kishte talent të jashtëzakonshëm muzikor dhe humbjen e saj e ka cilësuar si të madhe për popullin shqiptar.

Postimi i plotë i Kurtit:

Sot për ty të gjithë i kemi sytë e njomë!Bilbili na la. Këngët e saj po më sillen nëpër kokë. Zëri i saj s’pushon. Mes pak minutave të lirë nga takimi në takim, që po i kam, po e gjej veten duke menduar rreth këtyre këngëve.

Nexhmije Pagarusha, talentja e papërsëritshme muzikore, vdiq sot në moshën 86 vjeçare. La pas vetes plot 5 albume e 88 këngë. Më shumë vepra se vite jete. Secila këngë më e mirë se tjetra.

Ngushëllime të gjithë artdashësve. Kjo është humbje e madhe për gjithë popullin e për muzikën. /KultPlus.com

Shtatë dekada pa Mid’hat Frashërin, vdiq apo e vranë

Mid’hat Frashëri u nderua dje në 70 vjetorin e vdekjes pranë varrit të ri, ku prehet që prej një viti, pranë vëllezërve Frashëri në Kodrat e Liqenit Artificial. Simpatizantë të Ballit Kombëtar, shoqatat antikomuniste, ish-deputeti i PD-së, Agron Shehaj që është dhe iniciator i ardhjes së eshtrave të tij nga Amerika, vunë kurora me lule dhe nderuan figurën dhe veprën e tij.

Më pas në Hotel Tirana u prezantua botimi i veprës së 4-ët të Frashërit nga Instituti i Studimeve “Lumo Skëndo”, emri që Mid’hat Frashëri kishte zgjedhur për veten si pseudonim letrar.

Në këtë përvjetor, historiani Uran Butka, hodhi dyshime për vdekjen e tij, nëse ishte një vdekje natyrore, apo një vrasje nga agjentët rusë për interes të regjimit komunist shqiptar.

“Mid’hat Frashëri udhëtoi në muajin shtator 1949 nga Parisi, ku shpalli Komitetin Shqipëria e lirë, në Londër ku dha një intervistë në BBC për programin e kësaj qeverie demokratike në emigracion, për në Uashington, ku u prit nga kryetari i Komitetit “Evropa e Lirë”, Jozef Grei dhe zevendës ndihmës sekretari i shtetit, Thomson. Mid’hati në fjalën e tij në pritje tha: «Shpresojmë t’i japim zemër popullit shqiptar në rezistencën kundër tiranisë komuniste dhe të ndihmojmë për të organizuar shqiptarët në këtë luftë për demokraci”. Aleatët anglo-amerikanë caktuan selinë e Komitetit “Shqipëria e Lirë’ dhe të kryetarit Mid’hat Frashëri në New York. U vendos në hotelin Winthrop. Ishte shëndoshë e mirë dhe e nisi mbarë punën, sipas programit që paraqiti në BBC. Mirëpo për fat të keq, më 3 tetor 1949, ora 9.25, vdiq papritur.

Sipas të dhënave të shoqëruesit që i rrinte pranë në ato çaste, Telhat Karagjozit, dhe sipas ekspertizës të atypëratyshme të mjekut ligjor, rezultoi që vdekja iu shkaktua nga një infarkt i miokardit. Ekziston edhe një variant i vrasjes (shkaktimit të infarktit nëpërmjet ilaçeve apo gazit nëpërmjet agjentëve të KGB-së). Kim Philby, agjenti i dyfishtë, i cili kishte qenë në Londër në shtator të vitit 1949, kur ishte shpallur Komiteti “Shqipëria e lirë”, ndërkohë që ishte nisur në atë kohë për në SHBA, mendohet se mund të ketë vepruar bashkë me agjentët e fshehtë të KGB-së, mbi Mid’hat Frashërin për ta asgjësuar, ashtu siç kishin vepruar edhe mbi disa personalite të tjera antikomuniste të Lindjes si, Stefan Bandera, Lev Rebet, Georg Markov. Në mbështetje të këtij varianti është edhe një dokument i Ministrisë së Jashtme të Shqipërisë, qe e kam zbuluar tash së voni, ku shkruhet:

‘Në Amerikë është kolonia jonë më e madhe dhe qëllimi imediat i organizatorëve të këtij komiteti, veç zhurmës me radio e shtyp kundër qeverisë sonë, është që të shkëputë koloninë shqiptare të Amerikës dhe ta lidhë me reaksionin… Të merret në shqyrtim dhe të caktohet me hollësi një politikë e jona aktive ndaj kolonisë së Amerikës. Të studiohet një e nga një çdo person dhe të bëhet diferencimi. Mid’hat Frashëri nuk e fut dot këmbën kollaj në koloni. Po kështu edhe të tjerët. Po këto duhen bërë sa më parë’”, –tha Butka.

Gjithashtu një tjetër studiues i jetës dhe veprës së Frashërit, Dr. Skënder Myrtezani, në një video të regjistruar në Hexington Hotel në New York, pikërisht në dhomën ku më 3 tetor të vitit 1949, ora 09.25, ndërroi jetë Mid’hat Frashëri, tha se akoma nuk njihet për publikun autopsia që autoritetet amerikane i bënë trupit të tij për të kuptuar më qartë shkaqet e vdekjes.

(Foto e 70 viteve më parë në SHBA me trupin e pajetë të Mid’hatit, pak orë pas vdekjes së mistershme)

Letra e Leonard Cohen drejtuar Marianne Ihlen, në orët e saj të fundit..

Letra e kantautorit drejtuar Marianne Ihlen, në orët e saj të fundit në jetë, është e mrekullueshme dhe poetike.

“Ti e di se unë të kam dashur gjithmonë për bukurinë dhe diturinë tënde, por nuk dua të them asgjë më shumë në lidhje me këtë sepse ti e di tashmë. Tani, unë dua vetëm dua të të uroj një udhëtim shumë të mirë. Mirupafshim mike vjetër. Dashuri e pafund, shihemi gjatë“.

Një lamtumirë e shkurtër. Disa fjali. Por fjalë me një të tillë qartësi, thjeshtësi dhe bukuri.

Shumë prej nesh tani e kanë lexuar letrën që Leonard Cohen i ka shkruar një gruaje që ai dikur e donte, Marianne Ihlen, e cila është në shtratin e vdekjes. Ata që nuk e dinë tashmë po mësojnë se Cohen është një burrë klasi, nga ata njerëz që nuk i takojmë çdo ditë. Ai mësoi se ajo ishte duke vdekur dhe dy orë më vonë i shkroi se “edhe ai ishte shumë i vjetër dhe se trupi i tij po binte”. Ai, natyrisht, kishte shkruar për të edhe më parë, në tekstet e këngëve “”So long Marianne” dhe “Bird në Wire”.

Këtë herë ai i tha asaj këto fjalë: “Dije di se unë jam shumë afër teje dhe nëse e shtrin dorën, mendoj se do prekësh dorën time.” Në gjendjen e saj të pavetëdijes, një shoqe tha se Marianne shtriu dorën në kërkim të së tijës. Në letrën e tij Cohen shrkuante po ashtu se nuk është e nevojshmetë flasim “për bukurinë dhe urtësinë tënde, për shkak se ti i di di të gjitha tashmë”.

10 vitet që ishin së bashku, intimiteti i tyre, pasionet e tyre, fundi i tyre, ato – pavarësisht nga këngët – janë të gjitha pjesë e historisë së tyre personale. Tani ai i uron asaj dashurinë e pafundme në udhëtimin e saj – drejt vdekjes. Është udhëtimi i gjithëkujt, por pak flasin në mënyrë të drejtpërdrejtë për të, madje as nuk pëshpërisin në dhomat e pritjes.

A ishte Marianne muza e tij më e madhe? Çfarë rëndësie ka? Ai e donte atë për një kohë. Ai donte katër shishet e tij të verës ditë para se e çoi veten në një manastir budist, ku iu dha emri Dharma e Jikan që do të thotë “heshtje”. Ai e di gjithçka në lidhje me heshtjen, madje di po ashtu edhe për këngën. Vdekja është takuar aq shpesh me heshtjen ose me ndjenjat që janë një mërmërimë pakuptim për të mbushur një boshllëk. Mbishkrimet dhe epitafet kërkojnë pikëllim. Si të shkruajmë për humbjen? Si mund ti shkruani një personi që ju kurrë nuk do ta shihni përsëri?

“Marianne, është koha që ne qeshim e qajmë dhe qajmë dhe qeshim përsëri”. Cohen një herë tha: “Poezia është vetëm prova e jetës suaj. Nëse jeta juaj është djegur mirë, poezia është vetëm hiri. Çfarë hiri? I ngrohtë, i shenjtë, që na çon ne në vallëzimi deri në fund të dashurisë; pasione të reja, trupa të vjetër, një lamtumirë e rrallë dhe e dhembshur. Sa kohë, Marianne. Faleminderit, zoti Cohen./KultPlus.com

At’ Serafin Koda, prifti françeskan nga Kosova që vdiq në torturat e Sigurimit të Shtetit

Dita e 17 majit të vitit 1947, nuk ishte njësoj si të tjerat për infermieren Marije Ndoja. Në klinikën ku ajo u shërbente të sëmurëve, erdhi i larë me gjak, trupi i priftit fort të dashur për lezhianët, kosovari At Serafin Koda. Marija bëri ç’ishte e mundur që t’i mjekonte plagët e thella, por nuk mundi ta shpëtonte, sepse hetuesit e Sigurimit të Shtetit e kishin sakatuar priftin, vetëm se ai nuk po pranonte të fajësonte miqtë e tij priftërinj, nuk pranoi që të thoshte të pavërtetën për ta, dhe kështu, vdiq në tortura. Pasi Marija bëri sa mundi për ta shpëtuar bashkë me priftërinjtë e miq të At Serafinit, sfida tjetër ishte varrosja e trupit të klerikut në fshehtësi. Historia tronditëse e priftit kosovar, që shërbeu në krahina të ndryshme të veriut të Shqipërisë, është botuar në Revistën “Jeta Katolikë” nr.1 viti 2009, me autor Gjeto Turmaj.

Arrestimi dhe burgosja

Serafin Koda ishte famullitar në Lezhë kur e arrestuan. Kjo ndodhi pasi ata sigurimsa më parë bënë një takim, për të diskutuar rreth problemeve ekonomike, me Fretnit e Kuvendit, por në fakt, aty oficerët e sigurimit u aktivizuan sikur ndonjëherë për t’i dhënë kuptim politik. Ashtu të lidhur, e veçojnë në një nga dhomat e Kuvendit, duke e torturuar me metodat më çnjerëzore, psikologjike dhe fizike, me alibi të sajuara, si një ndër kundërshtarët e rregjimit komunist dhe për rrëzimin e pushtetit të tyre. I kërkonin bashkëpunim, për të dëshmuar kundër klerikëve të tjerë, që Sigurimi i Shtetit të arrestonte inteligjencën e klerikëve. Ishte maji i vitit 1947, sapo i kishte lënë të 54 vjetët e pikërisht, sa cituam më lart, më 25 prill. Ajo ditë u festua nga ai dhe vëllezërit e tjerë klerikë, dhe ai u shpreh mjaft entusiast, se ishte i lumtur që kishte lindur në atë datë, që për të ishte simbolike, se përkonte me Ditën e Ungjilltarit, Shën Markut. Kjo datë gjithashtu i ngjallte nostalgji për vendlindjen, se në Janjevë ishte hapë Shkolla e parë Shqipe në vitin 1671, një letër historike që mbante datën 10 Prill 1683 e vetë shënimi i Pjetër Bogdanit te libri “Çeta e Profetëve”, e cila është dërguar aso kohe prej Janjëve. Hetuesia dhe torturat. Nuk vonoi shumë e meshtari trim ju nënshtrua pyetjeve nga hetuesit e Sigurimit të Shtetit, dhe torturave nga më çnjerëzoret dhe huligane.
– Hë, po na thuaj o prift Serafin, çfarë komploti armik keni përgatitur kundra pushtetit tonë të pavdekshëm komunist?
– Kurrësesi, jo dhe jo, as unë, madje e asnjë prej shokëve të mi. As nuk kemi menduar, absolutisht, atë çka ju më thoni, shoku Hetues, Jo, Jo Në asnjë mënyrë !
– A e dëgjoni si më thotë ky mua?! Po unë nuk jam shoku yt, more armik i popullit, këlysh i Vatikanit.
– Ju lutem, jo nuk jam armik, unë jam vetëm një meshtar, nuk e njoh urrejtjen, ne jemi për paqe e dashuri. Vetë besimi te Zoti nuk na lejon t’i urrejmë e ofendojmë njerëzit.
– Eh, ja pra po të lëdhatojm me grushtë turinjëve tuaj, ja edhe një tjetër. Nga fytyra e Atë Serafinit po rridhte gjak, nga goja e hunda.
– Kthehu në ujdi me vehten tënde, o Serafin i poshtër, he, po të dëgjojmë, na trego, cili nga juve është prijësi i grupit në atë çerdhen tuaj?
– Personalisht nuk di asgjë, asnjë nga miqtë e shokët e mi, nuk i kam degjuar të shprehen, kunder pushtetit popullor.
– Pa na i trego ato kokat drejtuese aty në “Sapën tuaj”, hë përgjigju? Dhe furi grushtesh, shqelma e rrahje u derdhën mbi meshtarin.
– Ne s’kemi as hierarki as të parë të gjithë jemi vëllezër.
– Tani na thuaj ku i keni fshehur armët, se për ndryshe të mbytem në minutë?
– Pasha nderin, pasha të drejtat, ju betohem, për atë Zot nuk kemi armë.
– Ndëgjo mirë pra, keni 3 minuta kohë të tregoni gjithçka dhe në rast se jo, paç vehten në qafë! – Për atë besë që ka burri, nuk kam asgjë për të thenë!

Të tre hetuesit që e kishin marrë në pyetje, u lëshuan mbi Atë Serafinin, duke e torturuar e rrahur barbarisht, derisa ai humbi ndjenjat. Ashtu i shtrirë në dysheme, i gjakosur, i dërmuar dhe i pavetdijshëm, njëri nga hetuesit i fut duart në fyt, për ta mbytur meshtarin trim. Nga fyti filloi të rridhte gjak. Por bisha komuniste nuk ngopej me kaq. Torturat vazhdojnë edhe për disa orë të tjera. Kur ata ikën Atë Serafini po jepte shpirt në çimenton e ftohtë të dhomës. Nga mesnata e datës 11 Maj1947, Atë Serafini, i rënduar nga plagët, u përmend vetëm për disa minuta. Vëllezërit e tij klerikë e morën për ta çuar tek infermierja. Kur po kalonte para trupores se Zonjës, iu lut me zërin e çjerrë, përmes gjakut që i rridhte nga goja: “O Zoja Virgjër, vepro sa më shpejt me shpirtin tim”. Sapo e vendosën në shtrat, u lut për herë të fundit, pa mundur të bashkonte duart: “O Jezus, merre në duart tuaja shpirtin tim, që te jam kushtuar me gjithë zemër”. ‘Ati ynë që je në Qiell”! – e… dha shpirt… Ia dorëzoi Atit të gjithëpushtëtshem shpirtin e tij te bardhë, që t’i bashkohet korit të engjujve në qiell, ashtu qoftë!

 Mbas vdekjes së Atë Serafinit

Besimtarët e Famullisë, bashkëkohasit e tij, e deshtën shumë meshtarin trim, që me qëndrimin e tij burrëror u shëndrrua në një martir. Ata humbën jo vetëm një njeri të përkushtuar ndaj fesë, por edhe njeriun e dashur, që kurrë nuk u pat munguar me ndihmën e fjalën e Zotit, në gëzime dhe hidhërime familjare. Ai u kishte shërbyer në të gjitha rastet, duke vizituar të sëmurët, rrëfime, bekime shtëpish, pagëzime, salikimin e të vdekurve. Njerëzit shpreheshin me fjalët më të mira të shpirtit, duke thënë se Atë Serafini ishte një misionar i zellshëm, i përkushtuar, me zemër të madhe dhe i dashur. Infermierja e atyre viteve Marie Ndoja, e cila mjekonte Atë Serafinin në momentet e agonisë së plotë, bëri të pamundurën ta shpëtonte, por plaga e madhe e dëmtimit të venave e rrjedhja e gjakut nga fyti ia shkurtuan jetën. Maria e varrosi me mjaft mundim e në fshehtësi të plotë meshtarin trim, poshtë një ulliri, që ishte në oborrin e Kuvendit te Fretërve, në kodrën që populli e thërriste “Kisha e Dom Lleshit”. Edhe sot e kësaj dite s’dihet pse u quajt me atë emër. Ndoshta ndonjë famullitar në atë Kishë ka lënë gjurmë me emrin e tij. Ndoshta, ndoshta, nga pushtuesit Osmanë, ishte ba therror edhe Dom LLeshi, e në kujtim të tij, u quajt Kisha në kodër. Por vitet kanë kaluar dhe asgjë nuk dihet me saktësi. Çmënduria më e madhe e sistemit komunist ka qenë ajo e vëllavrasjes, si edhe ndodhi me Atë Serafin Kodën, meshtarin martir, nga Janjeva e Kosovës, i cili u vra barbarisht nga sigurimi i shtetit komunist.Por përkushtimi, kontributi dhe vepra e Atë Serafinit kanë lënë gjurmë të pashlyera në Lezhë. Mbas 34 vjetësh u zbulua varri i Atë Serafin Kodës, i cili ishte ruajtur me fanatizëm dhe obligim shpirtëror nga infermierja, një grua humane në shpirt, Marie Ndoja, një besimtare katolike, me një shpirt e mirësi të madhe. Ajo dëshmoi për varrin e Fratit vetëm në vitet e demokracisë. Maria, gjatë kohës së rregjimit komunist, as që guxonte të tregonte veprën e saj të mirësisë, por e ruante peng në zemër. Ajo mendonte gjithmonë për Fratin, i cili të afërmit e tij i kishte në Janjevë, që nuk ia dinin as varrin. Në rast se Sigurimi i Shtetit e merrte vesh, Maria do të dënohej me burg dhe për këtë ajo tregohej e kujdesshme, për ta mbajtur sekret. Mbas rivendosjes së besimit fetar në Shqipëri në vitet e demokracisë, ajo do të tregonte gjithçka. Madje Infermjerja Marie pati pohuar se atë natë, që e varrosi meshtarin, i kujtohej se si shenjë i kishte veshur vetëm Zhgunin e Fratit, më Uratë në qafë dhe në këmbë një palë këpucë llastiku. Për çudi e të gjithëve, kur e nxorrën nga varri pas 34 vjetëve, këpucët e llastikut u gjetën të paprishura dhe te koka kryqi dhe disa kokrra të uratëve. Rivarrimi i eshtrave të bekueme të Atë Serafinit u bë mbas restaurimit të Kishës “Zoja Nunciatë”, në mauzoleun e saj. Në murin me një gjatësi 90 cm, që përkon me anën e majtë të Altarit, ku dikur celebrohej mesha nga vetë Atë Serafin Koda. Më 16 Shtator 1994 populli i Lezhës dhe rrethinave, shprehen nderimin e respektin, dhembjen e kujtimin, duke marrë pjesë në meshën që u celebrua në nderim të rivarrimit të eshtrave të Fratit, nga ipeshkvinjë dhe meshtarë. Si për ironi, data 16 Shtator, përkonte me datën e Konferencës së Pezës. Ajo histori u la nga pas, por kujtimi i Klerit të Kombit u përjetësua në histori. Pllaka e varrit të Atë Serafinit flet shumë – aq shumë sa ka se çfarë historia të shkruajë. Në mbyllje të këtij rrëfimi të dhembshëm e rrënqethës, të mos harrojmë e të mësojmë nga mesazhi që ai përcjell se “Koha i ka hangër bijtë e saj”! Është nder i madh e shembull fatlum për vendin tonë, që Kisha Katolike, në procedurën e shpalljes martirë, mes të dyzetëve, ka zgjedhur edhe meshtarin Atë Serafin Kodën. Referencat: 1. Nga ëebsite, Kisha Katolike Shkodër: Zyra-për Martirët 2. Prej Homelisë-ditën e rivarrimit, më 16 Shtator 1994, rreth jetës së Atë Serafin Koda 3. P. Bogdani, “Çeta e Profetve”, faqe 10.

Ai donte vdekjen, Ajo veç jetën desh…

William Shakespeare

Ai desh vdekjen dhe premtimet e saj të zbehta,

Në jetën pa shpresë të një djaloshi në përgjërim,

Ai desh të vdiste, të ndahej veç prej hidhërimit,

Të harronte ditët e netët plot dhimbje e trishtim.

Ajo jetën desh ta gëzonte plot zjarr e harrim,

Donte njerëzit dhe vitet që shkonin plot gëzim,

Qe dhurate prej qiellit e qeshur plot gajret,

Lule e pavyshkur në daç në shi a erë me tërbim.

Por një ditë prej ditësh gjithçka ndryshoi rrjedhë,

Dashuria keq i përfshiu dhe nuk ditën a benë mirë,

Se ajo shumë donte jetën e ai vdekjen fort e desh,

Cili nga të dy nga kjo betejë më i fortë do dil ?

Duheshin aq shumë sa çdo gjë do sakrifikonin,

Çdo gjë përreth familje e miq gati të mohonin,

Gjithçka për tu dashur se ajo qe pasuri e tyre,

Por ajo desh jetën te gëzonte e ai vdekjen desh …

Sa të ndryshëm po aq edhe të afërt në gjithçka,

Për dashurinë e çmendur mes tyre merreshin vesh,

Por njeri veç për vdekjen ëndërronte të ikte fluturim,

E tjetra të jetonte me të desh, pa brenga e hidhërim.

Por historia ka një fund : të ndaheshin me shtrëngim,

Ata që kishin premtuar besnikëri gjer në amshim,

E sot në dhimbje e torturë djaloshi jetën po e shkon,

Nga që vajza për të në qiell lart ka shkuar fluturim …

Ai donte vdekjen, ajo jetën veç desh,

Ai për të jetoi, ajo për të dha shpirt …

“Vdekja është një hap larg” – Fjalimi prekës nga Steve Jobs

Steve Jobs, një ndër ndërmarrësit më të suksesshëm në botë shpalosi disa tregime të jetës së tij në Universitetin e Stanford disa vite më parë e një ndër to, ajo për vdekjen, ku la disa këshilla se si të vazhdojmë përpara me të gjitha forcat, edhe nëse e gjithë bota ju është vënë kundër.

“Kur isha 17 vjeç lexova një thënie qe thoshte: Nëse do jetosh çdo ditë sikur të ishte e fundit, një-ditë do të kesh të drejtë”.
Kjo shprehje si duket la ndikim të madh tek ai, pasi Steve Jobs kishte fituar shprehi ta zbatonte çdo mëngjes pranë pasqyrës, “nëse sot do të ishte dita ime e fundit, a do të bëja atë që kisha planifikuar të bëj sot”? E sa herë që përgjigja ishte jo, diçka duhej ndryshuar.

Disa nga vendimet më të mëdha të jetës së tij ai i mori duke u kujtuar çdo herë qe vdekja mund të jetë një hap larg, dhe më nuk ke çfarë të humbasësh atëherë e gjithë frika e dështimit venitet pranë fytyrës së vdekjes dhe pastaj mbetët vetëm çka është me të vërtetë e rëndësishme.

“Para një viti u diagnostikova me kancer. Kisha një skanim në 7:30 të mëngjesit, që qartë tregonte tumorin në pankreasin tim. Unë nuk e dija as çfarë ishte pankreasi. Mjekët më informuan se ishte një lloj kanceri i pashëruar dhe të mos prisja më shumë se tre deri ne gjashtë muaj jetë. Një ndër ta më këshilloi të shkoja në shtëpi dhe të rehatoja punët e pakryera, që është gjuhë e mjekëve për: shumë shpejtë do të vdesësh. Do të thotë t’ju tregosh fëmijëve të tu çdo gjë që e kishe menduar për t’ju thënë në vitet e ardhshme, për vetëm disa muaj. Do të thotë të bëhesh gati të thuash lamtumirat. Më vonë atë ditë kisha një biopsi, ku mjekët morën dhe shikuan qelizat e kancerit me një mikroskop dhe doli se ishte një lloj kanceri pankreatik shumë i rrallë por i shëruar me ndërhyrje kirurgjike. Unë bëra operacionin dhe tani jam mirë. Ky ishte momenti im më i afërt me vdekjen deri tani dhe shpresoj të mbetet kështu për një kohë të gjatë “.

Askush nuk dëshiron të vdesë. Edhe njerëzit që duan të shkojnë në parajsë, nuk duan të vdesin për të arritur atje. Dhe prapë së prapë, vdekja është destinacioni që ne të gjithë ndajmë së bashku. Askush nuk i ka ikur asaj. Koha jote është e limituar, prandaj mos e harxho atë dukë jetuar jetën e dikujt tjetër. Mos u kap në grackë nga dogmat, dhe mos lejo zhurmat e tjerëve të nxjerrin zërin tuaj të brendshëm. Ke guxim të ndjekësh zemrën dhe intuitën tuaj. Këto dyja vetëm kanë zbuluar se çfarë ju dëshironi të jeni. Të tjerat janë të gjitha sekondare.
Fjalimin e përmbylli me fjalët “Qëndroni të pamend, qëndroni të uritur”, duke ju drejtuar kështu studentëve të sapodiplomuar./KultPlus.com

Çka nëse vdekja nuk është fundi?

Çka nëse në të vërtetë vdekja nuk është fundi?

Osho zbulon se jo vetëm që frika jonë nga vdekja është e bazuar mbi një keqkuptim, por edhe se vdekja është fillimi i një jete të re.

“Vdekja është fenomeni më i keqkuptuar. Njerëzit e kanë menduar vdekjen si fundin e jetës. Ky është keqkuptimi i parë themelorë.

Vdekja nuk është fundi, por fillimi i një jete të re.

Po, ajo është fundi i diçkaje që tashmë veç është e vdekur. Ajo gjithashtu është edhe kulmi e asaj që ne quajmë jetë edhe pse pak njerëz e din se çfarë është në të vërtetë jeta. Ata jetojnë, por jetojnë në një injorancë të atillë sa që kurr nuk përballen me jetën e vetë. Dhe për këta njerëz është e vështirë ta njohin vdekjen e vetë, sepse vdekja është përvoja finale e kësaj jete, dhe fillimi i përvojës së një tjetre. Vdekja është dera mes dy jetëve; njëra është ajo që lihet pas, tjera është ajo që po pret para.

Nuk ka asgjë të shëmtuar rreth vdekjes, mirëpo njeriu, nga frika e tij, madje edhe vetë fjalën vdekje e ka bërë të shëmtuar dhe të pashqiptueshme.

Njerëzit nuk dëshirojnë të flasin për të, madje nuk duan as ta dëgjojnë fjalën vdekje.

Kjo frikë i ka arsyet e veta. Frika rritet sepse ekziston gjithmonë dikush tjetër që vdes. Ju e shihni vdekjen gjithmonë nga jashtë por vdekja është qënia më e brendshme. Është njësoj sikur ta shohësh dashurinë nga jashtë. Ju mund ta shihni atë me vite, por nuk do të arrini kurrë të kuptoni se çfarë në të vërtetë është dashuria. Ju mund ta dini manifestimin e dashurisë, por jo vetë dashurinë.

Të njejtën gjë e dim edhe për vdekjen. Vetëm manifestimet mbi sipërfaqe – ndalon frymëmarrja, njeriu siç do duhej të ecte dhe të frymonte nuk është më aty; qëndron e shtrirë vetëm një kufomë në vend të një trupi të gjallë.

Këto janë vetëm simptomat e jashtme. Vdekja është vetëm transferimi i shpirtit nga një trup në trupin tjetër. Është një udhëtim i mahnitshëm, por ju nuk mund ta dini nga jashtë. Nga jashtë, vetëm simptomat janë të disponueshme dhe këto simptoma janë ato që e kanë bërë njeriun të ketë frikë.

Ata që vdekjen e kanë njohur nga brenda, e humbasin të gjithë frikën nga ajo.”

Osho, “Zarathustra, A God That Can Dance

Tri gjëra që do të mësosh pasi nëna juaj të mos jetë më

Vdekja është e pashmangshme për të gjithë dhe madje edhe nëse jemi të vetëdijshëm për këtë, është e vështirë të humbasim dikë që e duam.

Ju përjetoni dhimbjen e humbjes dhe, në një farë mënyre, doni të shkoni mbrapa në kohë. Kur nëna juaj, personi që ju dha jetën, largohet, emocionet dhe ndjenjat tuaja bëhen gati të patolerueshme. Ju nuk mund të shmangni së menduari “Si mund të kapërcehet kjo dhimbje?”

Nëna e një shkrimtareje shumë të njohur vdiq nga kanceri i vezoreve, kur ajo ishte ende shumë e vogël, kështu që shkrimtarja vendosi për të ndarë tre mësimet e jetës që mësoi pas vdekjes së nënës së saj.

Mësimi i parë që mësoni pas humbjes së nënës suaj është që ti e kupton se fazat e dhimbjes nuk janë lineare: Nuk përjetoni dhimbje në pikën më të lartë menjëherë pas vdekjes, kjo sasi e dhimbjes do të vazhdojë të rritet në mënyrë progresive. Në të vërtetë, është e mundur që dhimbja të mos zhduket plotësisht ose se kulmi i dhimbjes nuk arrihet kurrë.

Ju do të mësoni se dhimbja është një proces i natyrshëm, ka emocione të lidhura me këtë dhe duhet të lejoni që ata të shprehin veten plotësisht për të qenë në gjendje të mbyllin rrethin e dhimbjes.

Do të përjetoni emocione trishtimi, faji, frike, zemërimi dhe, në disa raste, paqe. Mund të jetë një proces rraskapitës që do t’ju lejojë të njihni dhe shprehni këto emocione, por duke vepruar kështu, do të arrini mbylljen e rrethit dhe shërimin që ju nevojitet pas vdekjes së nënës suaj.

Së dyti, edhe pse ju nuk mund të zëvendësojë nënën tuaj, në fund do të jeni në gjendje të vazhdoni të ecni përpara. Një teknikë që mund të ndihmojë do të jetë për të gjetur cilësitë dhe aftësitë e tjera që posedonte nëna juaj, ata që admiroje dhe që ju ndihmuan. Sigurisht që nuk do të jetë e njëjtë sikur të keni nënën tuaj pranë, por kjo do t’ju ndihmojë të plotësoni zbrazëtinë që do të ndjeni.

Së treti, sigurohuni që të njihni njerëzit që keni pranë, të cilët me të vërtetë ju duan dhe ju mbështesin. Kjo mund të përfshijë babanë, vëllezërit, partnerin ose anëtarët e tjerë të familjes. Këta janë njerëzit me të cilët do të keni më shumë mundësi për të kuptuar rrugën që po kaloni, sepse ata vetë do të kenë përjetuar tashmë fazat e dhimbshme pas humbjes së nënës suaj. Ata do të jenë atje për ju në momentet tuaja më të këqija./ KultPlus.com

Sot plotë 99 vite nga vdekja e mistershme e Ismail Qemalit

Sot janë mbushur 99 vjet nga vdekja misterioze e Ismail Qemali, njeriu që më 1912 shpalli pavarësinë e Shqipërisë, në qytetin e Vlorës. Ai vdiq më 24 janar të vitit 1919 në Peruxhia të Italisë, pak momente para se të jepte një konferencë për shtyp. Deri më sot nuk ka një variant përfundimtar të vdekjes së tij, por gjithmonë janë hedhur dyshime se është helmuar nga qarqet greke, serbe, turke apo italiane.

Ismail Qemali u lind në Vlorë në vitin 1844. Vitet e fundit të jetës i kaloi në mërgim duke punuar gjithnjë për të mirën e atdheut dhe duke bashkëpunuar me kolonitë shqiptare. Më 1917, Partia Kombëtare Politike e shqiptarëve të Amerikës, e caktoi delegat të saj për në Konferencën e Paqes në Paris 1919-1920. Pak kohë para vdekjes, i bindur se historia do t’i jepte të drejtë largpamësisë së tij ndaj kërkesave legjitime të popullit shqiptar, do shkruante: “Paqja në Ballkan nuk do të mund të rivendoset duke sakrifikuar të drejtat e kombeve të tjera në interes të synimeve ekspansioniste. Pa iu shtuar Shqipërisë nga ana e veriut Kosova dhe nga ana e jugut Çamëria, nuk mund të shtrohet qetësia në sinisin e Ballkanit”.

Situatat që Ismail Qemali kishte kaluar ato ditë në Peruxha të Italisë i kishin shkaktuar një gjendje të rëndë mendore dhe fizike. Edhe pse në atë gjendje, ai nuk kishte ngurruar të dilte para shtypit.

Njëri nga djemtë e Ismail Qemalit ka deklaruar në ato ditë se qëndrimi i Romës e dëshpëroi shumë babanë e tyre. Për të mos e lënë në harresë misionin e tij, Ismail Qemali ftoi më 23 janar 1919 në hotelin “Brufani” ku kishte bujtur, korrespondentët e disa gazetave italiane që ndodheshin në Peruxha. Ismail Qemali, Luigj Gurakuqi dhe dy djemtë e Ismailit.

Sipas të birit, Et’hemit, kur Ismail Qemali, pasi kishte ngrënë drekë doli para gazetarëve që po e prisnin, sapo filloi të fliste u zverdh dhe filloi të dridhej e të belbëzonte. Ali Asllani, kryetari i Bashkisë së Vlorës, tregon se Ethemi i kishte thënë që Ismail Qemali “kërkoi ta shoqëronin në banjë. Atje e mbyti shkuma e të vjellët”.

Vdekjen e tij e njoftoi, ndër të tjera, me një komunikatë të veçantë gazeta italiane “L’Unione Liberale”, organ i Partisë Liberale të Italisë, e qendrës së djathtë, me këto fjalë:

“Dje në mbrëmje, në orën 23.30 pushoi së jetuari në hotel ‘Brufani’ mysafiri i shquar i qytetit, Ismail Qemal Bej Vlora”.

Ai përfaqësonte denjësisht një familje të madhe dhe të lashtë nga Vlora. Meqenëse ishte patriot i flaktë, mik i Italisë sonë, i frymëzuar nga parimet e lirisë dhe drejtësisë, shihej me sy të keq nga qeveria turke, e cila e kishte dënuar dhe detyruar të kërkonte shpëtim në mërgim.

Ishte 75 vjeç, ruante mendimin e kthjellët dhe fuqinë trupore, i palodhur në punë, sikur të ishte i ri dhe i përzemërt me të gjithë.

Hemorragjia cerebrale e goditi më 23 janar dhe si pasojë paralizimi. Për të përballuar sëmundjen nuk patën dobi as mjekimi më i kujdesshëm i mjekut që e kuroi, doktor Leone Pernossi dhe të konsulentëve, prof. Silvestrini dhe prof. Righetti dhe as prania e dhembshur e djemve.

Kufoma e Ismail Qemalit është mbajtur në Peruxha për dy javë pas vdekjes, me idenë e balsamosjes. Por, kjo i shtoi edhe më shumë dyshimet për helmim, pasi i kanë nxjerrë të gjitha organet e brendshme për të zhdukur çdo shenjë për autopsinë.

I shoqëruar nga tre djem të tij: Et’hemi, Qazimi dhe Qamili dhe nga përfaqësues të Ministrisë së Jashtme italiane, më 8 shkurt 1919, trupi i Ismail Qemalit u dërgua me tren në Brindizi nga ku, në bordin e torpedinieres “Alpino”, u shoqërua në Vlorë. Më 12 shkurt, nën një ceremoni madhështore, trupi i tij, i vendosur mbi shtratin e topit dhe i mbështjellë me Flamurin Kombëtar, u shoqërua në Kaninë, ku u varros në oborrin e Teqesë, në varrezat e familjes Vlora. “…Nëse masim madhështinë e një personaliteti politik me dashuri në e popullit të thjeshtë,- shkruante në ‘Kujtime familjare’, Safa Vlora,- duhet të pohojmë se asnjë nuk i afrohet Ismail Qemal Vlorës. Në ceremoninë e përmotshme… as fshatar as qytetar nuk qëndroi në shtëpi. Tërë faqet e maleve dhe brigjeve, që qëndronin gjatë udhëtimit, ishin mbushur me njerëz. Ishte një apotezë madhështore e të gjithë popullit, pa dallim, dhe një kurorë që Ai e fitoi me punën e tij të madhe në shërbim të vendit të tij, derisa dha frymën e fundit..”..

Në atë kohë Vlora ndodhej nën pushtimin italian. Komanda italiane, që ia kishte frikën rebelimit, urdhëroi që në ceremoni të mos përdorej asnjë flamur shqiptar. Kjo ishte poshtëruese për ndjenjat e një populli patriot. Këshilli bashkiak i Vlorës këmbënguli në përdorimin e simbolit shqiptar. Komanda italiane e kuptoi mirë ultimatumin atdhetar dhe lejoi që gjatë ceremonisë arkivoli të mbulohej me flamurin shqiptar. Dhe ashtu u bë. Arkivoli u mbulua me flamurin e kuq me shqiponjën e zezë. Këtë flamur ia kishte dhuruar Ismail Qemalit duka i Monpasiesë në mars 1913, kur ai bëri një vizitë në Vlorë.

Në ato ditë flamurin e mbante me vete djali i madh i Ismail Qemalit, Ethem Bej Vlora. Ceremonia e varrimit u bë me 12 shkurt 1919. Ishte e mërkurë. U mbajtën dy fjalime mbresëlënëse nga Jani Minga dhe nga Qazim Kokoshi.

Kortezhi prihej nga dymbëdhjetë kurora që mbaheshin nga Djelmoshat e Vlorës, të shoqërisë me po këtë emër. Kurorat ishin gjithë lule, nderim dhe dashuri nga populli i Vlorës, nga shkollat, nga shoqëria Djelmoshat e Vlorës dhe nga gazeta Kuvendi. Mbas këtyre vinte Shoqëria djaloshare. Pastaj ecte banda ushtarake që luante marshin funebër. Mbas këtyre ecte karroca me arkivolin e mbuluar me flamurin e kuq dhe shqiponjën e zezë, e nderuar dhe e ruajtur nga dy rreshta ushtarësh.

Mbas karrocës ecte grupi i hoxhallarëve dhe mbas tyre të tre djemtë e Ismail Qemalit. Pastaj gjenerali Settimo Pacentini, kundëradmirali Lrubetti, autoritete ushtarake dhe civile të krahinës, paria e qytetit dhe e qarkut, qytetarët, nxënësit e shkollave dhe në fund ushtarët e kavalerisë. Përpara varrimit flamurin e morën djemtë e Ismail Qemalit, të cilin flamur e përdorën përsëri në rivarrimin e tij në Sheshin e Flamurit me 28 nëntor 1932. Mbas kësaj Ethem Bej Vlora e dhuroi flamurin për Muzeun Kombëtar.

Më 28 nëntor 1932, me rastin e 20-vjetorit të Pavarësisë, me kërkesën e popullit të Vlorës dhe me vendim të Qeverisë Mbretërore, trupi i tij u zhvendos në Vlorë, në lulishten e qytetit, në një varr monumental, vepër e skulptorit Odhise Paskali, aty ku më parë ishte shtëpia ku ai kish lindur dhe nga ku Shpalli Pavarësinë e Shqipërisë. Sot, përbri varrit të tij, ngrihet një monument madhështor, që simbolizon atë ditë nëntori, që do t’i jepte emrin e bukur atij sheshi të madh: “Sheshi i Flamurit”.

Ismail Qemali vdiq në një kohë kur në Shqipëri, për shkak të okupacioneve të huaja, nuk ekzistonte shtypi i lirë shqiptar. Nuk ka dyshim se vdekja e tij shkaktoi një dhimbje të përgjithshme në mbarë bashkatdhetarët. Këtë e dëshmojnë pak organe shtypi që botoheshin atë vit, ndonjëra në Shqipëri e të tjerat jashtë.

Nikolla Ivanaj në gazetën “Koha e Re”, që nxirrte në Shkodër, kur qyteti ndodhej nën pushtimin ushtarak frëng, shkruante pesë ditë pas vdekjes së Ismail Qemalit, më 31 janar 1919: “Na mbërriti lajmi i zi si korbi, i ftohtë si akulli e i mprehtë si shpata e mejdanit: Vdiq Ismail Qemali i Vlorës”. Më tej: “Historia e Shqipërisë së re, në kohën e vet do të flasë më gjerë e gjatë për këtë burrë të shkëlqyeshëm të atdheut tonë”. N. Ivanaj e mbyllte fjalën e tij: “Ne, sot i lutemi shpirtit të tij që të na ndihmojë në këtë kohë të vështirë e kritike, ku na lypej ende trupi e mendja e tij, më tepër se kurrë deri sot”.

Gazeta “Kuvendi”, organ që dilte një herë në javë në Romë, nën drejtimin e Sotir Gjikës, në shqip e italisht, njoftonte më 8 shkurt 1919, vdekjen e Ismail Qemalit, me këto fjalë:

“Më 24 të janarit 1919, në hotel Brufani të qytetit Perugia (Itali), vdiq në duart e të bijve, Etem e Qazim, Ismail Qemal Bej Vlora, ish-kryetar i Qeverisë së Përkohshme të Shqipërisë e tani përfaqësues në Europë i ‘Partisë Politike’“.

Shumësia e lëndës nuk na jep leje sot të merremi gjatë me biografinë e burrit të shtetit shqiptar. Padyshim, Ismail Qemali do të zërë një faqe të gjerë në historinë e Përlindjes shqiptare, se veçanërisht i shquar është roli që luajti ky burrë me mendje të madhe i farës sonë.

Ai pati fatin të ngrejë në Vlorë më 28 Nëntor 1912 flamurin e mëvetësisë shqiptare, ngjarje që e bëri të mbetet fytyrë historike, meritë të cilën nuk do t’ia hedhin dot poshtë as kundërshtarët e tij më të rreptë.

Kuvendi merr pjesë në këtë zi kombëtare e i dërgon së fort të helmuarës familje të ndjesëpastit ngushëllime të përzemërta.

Qeveria italiane bëri, nga ana e saj, fort fisnikërisht, ç’duhej për ta shpënë trupin e Ismail Qemalit në Vlorë”.

Mihal Grameno, në një artikull me titull “Humbja e Ismail Qemalit”, botuar më 12 mars 1919, në gazetën e tij “Koha” (Boston, Mass.), shkruante ndër të tjera:

“Si vetëtima u përhap lajmi i hidhur për humbjen e Plakut të Shqipërisë, Ismail Qemalit, jo vetëm në Shqipëri, por në të gjithë anët e botës.

Ky lajm ishte si rrufeja edhe një nga më të mëdhatë goditje për kombin shqiptar, se humbi b urrin më të madh që kishte nxjerrë, pas Skënderbeut, Shqipëria. Humbi diplomatin e madh e të famshëm, humbi shtyllën e çelniktë të programit kombëtar, humbi Atin e kombit, i cili e shpëtoi nga rreziku, humbi luanin që dërrmoi zinxhirët e robërisë dhe që ngriti flamurin e Skënderbeut e shpalli vetëqeverimin e Shqipërisë. Jemi shumë të vegjël edhe fuqia jonë është e dobët që të mund të përshkruajmë veprat e larta dhe të shenjta që ka sjellë Plaku i pavdekur, përmbi altarin e atdheut”.

Luftëtari rilindës përvijon në artikullin e tij këtë portret njerëzor për Plakun e Vlorës: “Tek Ismail Qemali përmblidheshin gjithë virtytet e mira, të cilat mund të gjenden në botë”. (Gazeta “Koha”, Boston, Mass., 12 mars 1919).

Ismail Qemali, si kryeministër dhe kryetari i parë në historinë e shtetit shqiptar, qëndroi në krye të Qeverisë nga data 28 nëntor e vitit 1912 deri në 22 janar 1914, d.m.th., 12 muaj e 56 ditë./ KultPlus.com

Sot 550 vite nga vdekja e Gjergj Kastriotit Skënderbeut

Sot bëhen 550 vjet nga vdekja e heroit kombëtar Gjergj Kastrioti – Skënderbeu.

Kjo ditë do të shënohet me aktivitetet të shumta në Kosovë, të cilat fillojnë me orën e parë mësimore në shkolla, ku nxënësve do t’u ligjërohet për Skënderbeun.

Nga ora 10:00 do të bëhen homazhe tek Shtatorja e Skënderbeut në Prishtinë. Në orën 11:00 në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës, hapet ekspozita me portrete të Skënderbeut.

Në ora 13:00, Komuna e Gjilanit bënë zbulimin e bustit te heroit Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, në sheshin kryesore të qytetit. Po ashtu, në ora 16:00, Komuna e Gjilanit organizon akademinë e Flakës së Janarit 2018, që i kushtohet 550 vjetorit të vdekjes së heroit kombëtar Skënderbeu dhe 50 vjetorit të protestave masive për flamurin kombëtar.

Nga ora 18:00, Muzeu i Kosovës dhe Museum Illyricum në Zvicër, hapin ekspozitën me libra, pulla dhe bankënota nga mesjeta e deri në vitet e 30-ta./ KultPlus.com