“Kur të tradhtojnë është sikur t’i kishin prerë krahët”

Të gjithë e njohim Leon Tolstoin si një shkrimtar dhe filozof rus, një mjeshtër i letërsisë realiste dhe një prej shkrimtarëve më të mëdhenj të botës. Por pak prej nesh e dinë se ai qe një prej të parëve mbështetës të idesë që veprat e artit nuk duhet të jenë pronë private, por duhet t’i përkasin gjithë njerëzimit.

Refuzimi që i bënte kishës dhe shtetit e bënin atë një anarshist të veçantë kristian, që urrente pronën private, dënonte fort vanitetin dhe ishte një prej të parëve që refuzoi Çmimin Nobel në Letërsi.

Sonte, KultPlus ju sjell një nga thëniet më të famshme të Tolstoit.

“Kur të tradhtojnë është sikur t’i kishin prerë krahët. Ti mund ti falësh, mirëpo s’ke si i përqafon.”/ KultPlus.com

“Të gjitha familjet e lumtura i ngjajnë njëra-tjetrës, secila familje e palumtur është e pakënaqur në mënyrën e vet.”

Leo Tolstoi i lindur më 9 shtator 1828 ishte shkrimtar rus, novelist, eseist, dramaturg dhe filozof. Rrjedh nga familja aristokrate e Tolstojve. Njihet si një prej shkrimtarëve më të mëdhenj në histori dhe ka pasur një frymë realiste në krijimtarinë e tij letrare. Ai u martua në moshën 34 vjeç me Sophia (Sofya) Andreevna 18-vjeçare. Ata kishin 13 fëmijë, pesë prej të cilëve vdiqën në fëmijëri.

Njihet për dy kryeveprat e tij me përmasa botërore: “Lufta dhe Paqja” dhe “Ana Karenina”.

Ndër veprat më të shkurtra të Tolstoit, Vdekja e Ivan Ilyich (1886) zakonisht klasifikohet ndër shembujt më të mirë të romanit. Sidomos gjatë tre dekadave të tij të fundit Tolstoy gjithashtu arriti famë botërore si një mësues moral dhe fetar.

Shumica kanë theksuar aftësinë e tij për të vëzhguar ndryshimet më të vogla të vetëdijes dhe për të regjistruar lëvizjet më të vogla të trupit.

Poeti dhe kritiku britanik i shekullit XIX, Matthew Arnold tha se një roman nga Tolstoy nuk është një vepër arti por një pjesë e jetës.

 Autori rus Isaak Babel komentoi se, nëse bota do të mund të shkruante vetë, ajo do të shkruante si Tolstoy.

Enciklopedia Britannica renditi librin e tij, “Anna Karenina” si librin më të madh të shkruar ndonjëherë.

Raporti në revistën Time vendos “Anna Karenina” në vendin e parë dhe “Lufta dhe Paqja” në vendet e treta midis librave më të mëdhenj të të gjitha kohërave. Disa burime të tjera gjithashtu i përfshijnë këta libra në listën e tyre kryesore.

Fjalia e parë e Anna Karenina është ndër rreshtat më të famshëm të librit: “Të gjitha familjet e lumtura i ngjajnë njëra-tjetrës, secila familje e palumtur është e pakënaqur në mënyrën e vet.” Anna Karenina u botua me këste nga 1873 në 1877, për vlerësimin e kritikëve dhe publikut. Honoraret që Tolstoy fitoi nga romani kontribuuan në pasurinë e tij në rritje të shpejtë./ KultPlus.com

”Dashuria hyjnore nuk mund të ndryshojë kurrë, asgjë, madje as vdekja nuk mund ta thyej atë”

Leon Tolstoi, shkrimtari i madh rus i cili njihet për dy veprat e tij që letërsia botërore i konsideron si kryevepra të letërsisë, shkruan KultPlus.

Tolstoi la gjurmë të mëdha në historinë e letërsisë botërore e sidomos asaj ruse.

Më poshtë mund të lexoni një fragment të shkëputur nga romani i tij ”Lufta dhe Paqja

”Po, dashuri,… por jo dashuri që dashuron për diçka, të fitojë diçka, ose për shkak të diçkaje, por atë dashuri që e ndjeva për herë të parë, kur isha duke vdekur, e pashë armikun tim dhe prap e doja atë. E njoha atë ndjenjë të dashurisë e cila është esenca e shpirtit, për të cilën asnjë objekt nuk është i nevojshëm.

Dhe këtë ndjenjë të hareshme e njoh edhe tani gjithashtu. Ta duash fqinjin e dikujt; ta duash armikun e dikujt; të duash çdo gjë – ta dush Zotin në të gjitha manifestimet e tij. Dikush që është i dashur për dikë, mund të duhet me dashuri njerëzore; por një armik ama, mund të dashurohet vetëm me një dashuri hyjnore.

Dhe kjo ishte arsyeja se përsa ndjeva kënaqësi të tillë kur e ndjeva se e dashuroja atë burrë. Çfarë ka ndodhur me të? A është ai gjallë?… Dashuria njerëzore mund të kalojë nga dashuria në urrejtje; por dashuria hyjnore nuk mund të ndryshojë kurrë; Asgjë, madje as vdekja nuk mund ta thyej atë.

Ajo është pikërisht natyra e shpirtit. Dhe sa njerëz kam urrejtur në jetën time? Nga gjithë këta njerëz, asnjë nuk e kam dashuruar dhe urrejtur më shumë se atë… nëse do të ishte e mundur për mua ta shoh atë vetëm edhe njëherë… vetëm njëherë, dhe duke shikuar ata sy t’i them….” / KultPlus.com

Pse e lëndojmë njëri-tjetrin – korrespondenca mes Tolstoit dhe Gandit

Në vitin 1908, revolucionari indian Taraknath Das i shkroi Leo Tolstoit, një nga figurat më të njohura e të rëndësishme në botë në atë kohë, duke i kërkuar mbështetje ndaj pavarësisë së Indisë nga Anglia.

Më 14 dhjetor, Tolstoi i shkroi Das një letër të gjatë, të cilën ky i fundit e botoi në gazetën indiane “Free Hindustan”. E kaluar dorë më dorë, letra i arriti Mahatma Gandhi, karriera e të cilit si lider i paqes sapo kishte nisur.

Ai i shkroi Tostoit, duke i kërkuar leje që ta botonte letrën eshe një herë. Ky moment do të shënonte nisjen e një korrespondence të gjatë mes të dyve, që zgjati deri në vdekjen e Tolstoit.

“Pa dyshim që nuk ka asgjë të re në ato që thotë Tolstoi. Por paraqitja e të vërtetave të vjetra nga ai është kaq e efektshme. Logjika e tij është e pakundërshtueshme. Mbi të gjitha ai të bind në ato që thotë. Ai kërkon vëmendje dhe e merr atë”,- shkruante Gandhi.

Tolstoi e hap çdo kapitull të letrës së tij të gjatë me një pasazh nga Krishna (një nga hyjnitë më të rëndësishme hindu).

“Arsyeja pse shumica e klasës punëtore vazhdon të punojë për një grup njerëzish, që kontrollojnë punën e tyre dhe rrjedhimisht jetët e tyre, është kudo e njëjtë, edhe kur nënshtruesit dhe të nënshtruarit janë të së njëjtës racë e të së njëjtit komb”-, shkruante ai.

Sipas Tolstoit, edhe shkenca, edhe feja mund të çojnë në dogma të rrezikshme, që na zhvendosin nga ligji më bazik i dashurisë.
“Dashuria është e vetmja mënyrë për të shpëtuar nga të gjitha të këqijat, për të shpëtuar njerëzimin nga skllavëria”,- shkruan shkrimtari i njohur.

“Çfarë po ndodh tani me njerëzit në Lindje e Perëndim është njëlloj me atë çfarë i ndodh çdo individi kur kalon nga fëmijëria në adoleshencë apo nga adoleshenca në rini e njëlloj me çdo fazë të jetës, Ai jeton pa asnjë drejtim, humb busullën, kështu që shpik shpërqendrime të çdo lloji. Kohëzgjatja e këtyre fazave është çështje më vete”Filzofia.al /KultPlus.com

Dorëshkrimi i veprës “Lufta dhe Paqja”, Tolstoit iu deshën gjashtë vite për ta përfunduar (FOTO)

Leon Tolstoi konsiderohet si një nga shkrimtarët më të mëdhenj botëror kurse vepra e tij “Lufta dhe Paqja” konsiderohet si një nga kryeveprat e tij dhe një nga veprat më të përkthyera, shkruan KultPlus.

Lufta dhe Paqja, është një novelë historike, në përkthimin shqip e ndarë në katër libra, flet për ngjarjet e trazuara në Rusi gjatë luftërave të Napoloeonit në fillim të shekullit të nëntëmbëdhjetë.

Mbështetur mbi një stil jete aristokratike që tashmë kish filluar të zhdukej gjatë kohës që Leon Tolstoi shkroi librin e tij në vitet 1860, libri përmbledh një periudhë relativisht të shkurtër – pesëmbëdhjete vjet – por paraqet jetët e karaktereve të ndryshëm nga të gjitha segmentet e shoqërisë me detaje të gjalla dhe të mirë realizuara.

Tregimi pasqyron përballjen e një gjenerate me ndryshimin, i cili i bën disa që të luftojnë për të mbrojtur strukturën ekzistuese edhe me jetën e tyre, ndërsa të tjerët e kuptojnë se mënyrat e vjetra po zhduken.

KultPlus ju sjellë një pjesë nga dorëshkrimi i kësaj vepre që shkrimtarit të madh i kishte marrë hiq më pak se gjashtë vite punë. /KultPlus.com

Pesë librat më të mirë të të gjitha kohërave

Thonë se libër të keq nuk ka, por ka libër që nuk iu pëlqen juve personalisht.

Ndonëse kjo mund të jetë e vërtetë, ekspertët dhe adhuruesit e mëdhenj të librave, kanë arritur ta krijojnë një listë me pesë librat më të mirë të të gjitha kohërave, transmeton Telegrafi.
Këta libra janë të zhanreve të ndryshëm dhe të shkruar në epoka të ndryshme.

Më poshtë, gjeni listën me këta pesë libra të cilët konsiderohen si më të mirët që kanë ekzistuar:

“Anna Karenina” nga Leo Tolstoy

Anna Karenina e tregon aferën e dashurisë së ndaluar mes Anës rebele dhe të ndjeshme me oficerin e pashëm Vrosnky. Tragjedia fillon të ndodh kur Anna e refuzon martesën e saj pa pasion dhe duhet t’i durojë hipokrizitë e shoqërisë.

“Madame Bovary” nga Gustave Flaubert

Madame Bovary është novela debutuese e shkrimtarit francez Gustave Flaubert, e publikuar më 1856. Personazhi i këtij libër bën jetë të “sthurur” në mënyrë që t’i ikë banaliteteve dhe boshllëkut të jetës krahinore.

“War and Peace” nga Leo Tolstoy

Lufta dhe Paqja e Leo Tolstoy-t i përshkruan në detaje ngjarjet që kishin shpirë në pushtimin e Rusisë nga Napoleoni, dhe ndikimin që epoka Napoleonike e kishte pasur në shoqërinë cariste.

“The Great Gatsby” nga F. Scott Fitzgerald

Novela e përshkruan një epokë që vet Fitzgeraldi e kishte emëruar “Epoka e Jazz-it”. Libri kryesisht merret me milionerin e ri dhe misterioz Jay Gatsby dhe pasionin e tij donkishotesk dhe obsesionin për të bukurën Daisy Buchanan.

“Lolita” nga Vladimir Nabokov

Libri njihet ndërkombëtarisht për stilin inovativ dhe temën tabu të cilën e shtjellon: protagonisti, Humbert Humbert, obsesionohet seksualisht pas 12 vjeçares të quajtur Dolores Haze.