Pulla postare “10 Vjetori i Pavarësisë”

Për nderë të shënimit të 10 Vjetorit të Pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2018 në qarkullim postar do të vihet emisioni i pullës postare me titull “10 Vjetori i Pavarësisë”.

Shpallja e Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008, është ngjarja më kulmore e historisë tonë kombëtare, e cila u kurorëzua pas një rrugëtimi të gjatë, me plot sakrifica e lavdi të popullit shqiptar përgjatë gjithë shekullit XX. Kjo pullë i dedikohet rrugëtimit të Republikës së Kosovës përgjatë këtij dhjetëvjeçari, zhvillimit të shtetit tonë të njohur nga 116 shtete botërore.

Kjo pullë postare në imazhin e saj mbartë kopjen e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës me simbolet e tjera shtetërore. Ndërsa në aspektin moral, përmes saj pasqyron sukseset e Shtetit, posaçërisht talentin e të rinjve kosovarë në gara të ndryshme nga fusha e kulturës dhe sportit, të cilët i bënë nderë Kosovës dhe qytetarëve të saj me lartësimin e flamurit shtetëror në rangun e parë botëror.

Filatelia e Postës së Kosovës nuk do të ndalet vetëm me kaq, por do të veprojë në vazhdimësi në afirmimin e të arriturave të Shtetit tonë!./ KultPlus.com

10 filmat që thyen tabutë në kinematografi

BBC ka renditur dhjetë filmat që thyen tabutë në kinematografi.

Një ndër ta është edhe filmi me personazhin e parë gei. Homoseksualiteti ishte një fenomen jo i përdorur në filmat evropianë dhe hollivudianë që nga vitet 20’, 30’, 40’ por sugjerohej që ato të jepeshin të koduar. Filmat eksperimentalë nuk kishin ndërmend të ekspozoheshin, por megjithatë, 20-vjeçari Kenneth Anger, një nga producentët më të mirë amerikanë, u dënua për prodhimin e filmit Fireworks në vitin 1947, një film për jetën e një të riu homoseksual.

Çështja shkoi deri në Gjykatën e Lartë të Kalifornisë. Në fund ata e liruan Kenneth Anger, duke i thënë se filmi ishte art dhe jo pornografi. Ndërsa skena e parë e seksit në një film i përket vitit të largët 1933. Një aktore austriake 18-vjeçare, Hedy Lamarr, e theu këtë tabu në filmin çek “Ecstasy” në vitin 1933. Dy skena në veçanti shkaktuan polemika. Në rastin e parë, kur Lamarr noton nudo në liqen.
Dhe rasti i dytë, ajo kryen marrëdhënie seksuale me një mashkull, që besohet të jetë hera e parë e raportit seksual në një film jo-pornografik. Kamera merr plane detaj të fytyrës së saj gjatë skenës kur ajo është e pushtuar nga pasioni. Skena e parë seksuale shfaq për herë të parë orgazmën femërore në ekran. /Përgatiti: Endri Farka/Tirana Observer

1. Fjala e parë fyese
Shumë vetë besojnë gabimisht se thënia e fundit e Rhett Butler në ‘Gone with the Wind’ – I dashur Frankly, mua nuk më plas fare – është fjala e parë fyese e përdorur në një film të Hollivudit. Por ajo nuk është hera e parë sepse 14 vjet përpara këtij filmi, në vitin 1925, Mbreti Vidor në filmin e tij me luftë “Parada e Madhe” shfryhet kundra armiqve duke thënë – Mallkuar qofshin shpirtrat e tyre.

2. Skena e parë e seksit
Një aktore austriake 18-vjeçare, Hedy Lamarr, e theu këtë tabu në filmin çek “Ecstasy” në vitin 1933. Dy skena në veçanti shkaktuan polemika. Në rastin e parë, kur Lamarr noton nudo në liqen. Dhe rasti i dytë, ajo kryen marrëdhënie seksuale me një mashkull, që besohet të jetë hera e parë e raportit seksual në një film jo-pornografik. Kamera merr plane detaj të fytyrës së saj gjatë skenës kur ajo është e pushtuar nga pasioni. Skena e parë seksuale shfaq për herë të parë orgazmën femërore në ekran.

3. Personazhi i parë gei
Homoseksualiteti ishte një fenomen jo i përdorur në filmat europianë dhe hollivudianë që nga vitet 20’,30’,40’ por sugjerohej që ato të jepeshin të koduar. Filmat eksperimentalë nuk kishin ndërmend të ekspozoheshin, por megjithatë, 20-vjeçari Kenneth Anger, një nga producentët më të mirë amerikanë, u dënua për prodhimin e filmit Fireworks në vitin 1947, një film për jetën e një të riu homoseksual. Çështja shkoi deri në Gjykatën e Lartë të Kalifornisë. Në fund ata e liruan Kenneth Anger, duke i thënë se filmi ishte art dhe jo pornografi.

4. Puthja e parë ndër-rracore
Kodi i Hollivudit në vitin 1934 ndalonte marrëdhëniet ndër-rracore. Por shumë filma filluan ta sfidonin Kodin gjatë viteve ‘50. Filmi “Killer’s Kiss” i Stanley Kubrick shfaqi puthjen e parë midis një femre të bardhë (Irene Kane) dhe mashkullit me ngjyrë (xhamajkanit Frank Silvera). Silvera kishte lëkurë të zbehtë, dhe nuk po luante rolin e një personazhi me ngjyrë në film, prandaj dyshohet nëse audienca ka qenë në dijeni të prejardhjes së tij afrikane. Më pas në 1957, erdhi filmi ‘Island in the sun’. Ai shfaqte romancën mes një vajze të Karaibeve (Dorothy Dandridge) dhe zyrtarit britanik (John Justin). Pas këtij vjen filmi “The Crimson Kimono” filmi i parë hollivudian që shfaq një puthje të vërtetë ndër-rracore.

5. Shpëlarja e parë e VC-së
Filmi ‘Psycho’ i Alfred Hitchcock nuk kishte asnjë shfaqje nudo gjatë skenës së dushit – por një tjetër dukuri në banjon e Motelit Bates tërhoqi vëmendje të madhe: zhurma e shpëlarjes së vc-së në një film Hollivudi. VC-ja është shfaqur edhe në filma të tjerë më parë, si në filmin e vitit 1928 ‘The Crowd’, por jo me zhurmën e shpëlarjes. Audiencës iu desh të priste 10 vjet pas filmit Psycho që ta shihte këtë skenë.

6. Femra e parë nudo
Filmi “Inspiration” (1915), rreth një artisti që kërkonte modelen perfekte që të ishte muza e tij, mund të ketë qenë shfaqja e pare e një femre nudo në ekran në një film jo-pornografik. Deri në vitet 30’ kjo gjë nuk lejohej, pasi censuroheshin. Filmi ‘Peeping Tom’ i Michael Powell e theu këtë tabu kur, personazhi i Pamela Green shkurtimisht ekspozoi gjoksin e saj. Karriera e Powell u mbyll pak kohë pas polemikave që u krijuan rreth filmit Peeping Tom. Pas ndryshimit të Kodit për moslejimin e personazheve topless, prodhimi i parë që u shfaq ishte “The Pawnbroker” i Sidney Lumet.

7. Vrasja e parë për vdekje
Kodi i Hollivudit në vitin 1934 thoshte se një vdekje nga të shtënat duhet të filmohet në dy pjesë: e shtëna e qitësit, dhe më pas viktima që bie. Filmi i Sergio Leones “A fistful of dollars” theu këtë rregull në skenat e mëparshme. Kamera është e pozicionuar pas personazhit të Cleant Eastwood, kur ai i qëllon një grupi kundërshtarësh të cilët rrëzohen njëri pas tjetrit. Ky ishte efekti i qitësit, i cili rrit identifikimin e dhunës tek audienca.

8. Plaga e parë me gjak
Shumë pak vdekje të shkaktuara nga të shtënat shoqëroheshin me plagë tek viktima. Kjo skenë u realizua nga regjisorët në filmat bardh-e-zi, veçanërisht nga Alfred Hitchcock, në skenat e tmerrshme të vdekjes në filmin ‘Foreign Correspondent’ (1940). Këto skena ishin më të rralla në filmat me ngjyra. ‘Bonnie and Clyde’ (1967) ndryshoi gjithçka kur tregoi viktimën e qëlluar në fytyrë nga dyshja vrasëse. Filmi përfundon me Bonnie-n dhe Clyde-n të mbytur nga plumbat, dhe me rrobat e tyre plot gjak.

9. Mashkulli i parë nudo
Producentët e filmave kanë qenë ngurrues për shfaqjen e lakuriqësisë së meshkujve se sa të femrave. Biles edhe kur regjisorët përfshinë plane të meshkujve pa rroba në vitet 60’ – si në filmin ‘This Sporting Life’ të Lindsay Anderson dhe ‘Seconds’ të John Frankenheimer. Shumë prej këtyre filmave janë censuruar përpara lançimit të tyre. Filmi ‘Women in Love’ i Ken Russell mund të jetë filmi i parë që paraqiti meshkuj nudo, një ndeshje mundjeje ku Oliver Reed dhe Alan Bates ishin nudo.

10. Vdekja e parë reale
Imazhe të vdekjeve aktuale kanë qarkulluar nëpër kronikat e lajmeve përgjatë viteve por një nga dokumentarët kryesorë që tregoi një vrasje ishte dokumentari i vitit 1970 nga Gimme Shelter, një tregim i koncertit të Rolling Stones në Kaliforni. Kulmi i filmit ishte vdekja e Meredith Hunter, afrikano-amerikanit që u përpoq të sulmonte skenën me një pistoletë në dorë. Alan Passarom një anëtar i Hells Angels, me përgjegjësinë e sigurisë, e goditi disa herë me thikë Meredith Hunter në kurriz. Video u përdor në gjyq, dhe e liroi truprojën për shkak të vetë-mbrojtjes. ‘The passenger’ i Michelangelo Antoninit konsideroi si filmi i parë që shfaqi pamjet e një vdekjeje: një burrë i dënuar që ekzekutohet nga skuadra e pushkatimit.(Bota.al). /KultPlus.com

Filloi Festivali i Filmit ‘Hyjnesha nё Fron’, dashuri me kinemanë

Edicioni i dhjetё i Festivalit tё Filmit Ndёrkombёtar “Hyjnesha nё Fron” (Hn’F) nё praninё e shumё mysafirёve dhe dhjetëra krijuesve filmik, tё shtunёn nё mbrёmje, nё stacionin e trenave nё Fushё Kosovё, pёrkatёsisht nё “Hotel Hyjnesha” i hapi portat e kinemasё dhe rampat e projeksionit pёrmes njё shёnimi jubilar dhe njё ceremoni festive.

Nё ceremoninë e hapjes ku ishin prezent shumё mysafirё dhe artistё filmbёrёs nga disa vende si Izraeli, Holanda, Gjermania, Franca, Beligjika… u tha se festivali ёshtё duke kaluar nёpёr zgjedhje dhe nёpёr ndryshime.

“Disa nga ju mbase e keni vёrejtur se festivali po kalon nёpёr ndryshime”, deklaroi drejtuesja e programit te Hn’F-sё, Makfire Morea nga cilёsia e moderimit duke theksuar pёr kushtet e limituara organizative pёr shkak tё zgjedhjeve nё vend si dhe lёvizjes sё lirё.

“Jemi tejet tё kёnaqur tё jemi nё mesin e miqve qё e ndajnё dashurinё tonё ndaj kinematografisё, jetёs dhe lirisё”, tha Morea nё vazhdim.

“Hyjnesha” u themelua nё vitin 2002 nga aktori, Besim Ajeti , si festivali i parё ndërkombëtar, i themeluar pak kohё pas lufte, nё Kosovё. Megjithatё, kanё kaluar mё shumё se pesёmbёdhjetё vjet, qё atёherё, festivali regjistron vetёm edicionin e tij tё dhjetё me radhё pёr shkak tё rrethanave shoqёrore.

“Filmi, trenat dhe miqёsia ёshtё lidhja qё ne po mundohemi ta ndёrtojmё dhe ta mbajmё gjallё”, u tha Morea mysafyrёve tё mbledhur nё njёrёn nga tri tribunat, nё njё ambient me mot tё ftohtё, para se tё shfaqej premiera evropiane e filmit kanadez “Kiss and cry” (“Puthje e lot”).

Pasi u prezantuan dy juritё e festivalit, pёr film tё metrazhit tё gjatё nё krye me Mark Norfolk dhe atij tё shkurtё me nё krye Naser Shatrollin si dhe me njё pjesëmarrje nga vende tё ndryshme publiku u drejtua pёr nё sallёn e vogёl e tё ngrohtё ku mundi ta pёrcjellё me pёrkushtim projeksionin kinematografik qё ёshtё nё garё pёr njёrin nga çmimet e festivalit, pёrfshirё çmimin pёr filmin mё tё Mirё tё Hn’F-sё./ KultPlus.com

Dhjetë vendet me numrin më të madh të siteve të trashëgimisë kulturore në botë

Një vend është referuar si një Site i Trashëgimisë Kulturore Botërore kur ai është e listuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara UNESCO si i një rëndësie të veçantë kulturore ose fizike.

Deri në korrik të vitit 2017 , ka 1073 vende të trashëgimisë te shpërndara ne 167 shtete të ndryshme: 832 janë kulturore, 206 janë natyrale dhe 35 janë me karakter miks, historiko -natyrore.

Më poshtë është një listë e vendeve që kanë numrin me te madh te site-ve të trashëgimisë kulturore.

Italia – 48 vende të trashëgimisë kulturore

The Santa Maria delle Grazie, në të cilën ndodhet vepra “The Last Supper” nga Leonardo da Vinci, Milano, Itali
Italia mund të mos jetë një nga vendet më të mëdha të botës, por historia e saj e gjatë dhe e thellë e vë në krye të listës së vendeve persa i perket trashëgimisë kulturore. Disa nga këto site janë Venecia dhe laguna e saj, Piazza del Duomo në Pisa, qendrat historike të Sienës, San Gimignano, Firence dhe Napoli, qendra historike e Romës dhe Vatikanit, qyteti i Verona, Santa Maria delle Grazie me “Darkën e Fundit” nga Leonardo da Vinçi në Milano, dhe shumë më tepër.

Spanja – 40 vende të trashëgimisë kulturore

Ujësjellësi romak në Segovia, Spanje
Jo shumë larg Italisë, Spanja është krenare për shumë site të trashëgimisë kulturore botërore. Disa nga këto 39 vende janë: qendrat historike të Toledos dhe Córdobas, qyteti i vjetër i Salamancës, katedralja e Burgos, veprat e Antoni Gaudit (në Barcelonë), qyteti i vjetër i Segovia dhe ujësjellësi i famshëm romak, Shpella e Altamira me pikturat e saj prehistorike, Alcazari në Sevilje, Kulla e Herkulit etj.

Gjermani – 38 vende të trashëgimisë kulturore

Pallati Sanssouci, Potsdam, Germani
Ne jemi ende në Evropë dhe Gjermania nuk është shumë larg Spanjës me numrin e vendeve të trashëgimisë kulturore. Në përgjithësi, vendet e trashëgimisë në Gjermani janë nga periudhat me te vonshme se ato në Itali dhe Spanjë. Disa nga vendet e trashëgimisë kulturore të Gjermanisë janë Museumsinsel (Muzeu Island) në Berlin, Pallatet dhe Parqet e Potsdamit dhe Berlinit, Katedralen e Këlnit, qytetin e Bambergut etj.

Franca – 38 vende të trashëgimisë kulturore

Amfiteatri Arles në Francë – site i trashëgimisë kulturore botërore
Franca ka të njëjtin numër vendesh si Gjermania. Është e mrekullueshme që të gjitha 4 vendet e para në këtë listë janë evropiane dhe kanë së bashku një total prej 160 vende të trashëgimisë kulturore të UNESCO-s nga gjithsej 832 vende të trashegimise ne botë. Disa nga vendet në Francë janë: Katedralja Bourges, Katedralja e Chartres, Katedralja e Amiens, Belfries e Belgjikës dhe Frances, ujësjellësi romak Pont du Gard, amfiteatri romak Arles dhe pikturat shpellore parahistorike në Grotte Chauvet-Pont.

Kina – 36 vende të trashëgimisë kulturore

Muri i madh kinez – site i trashëgimisë kulturore botërore
Kina ka 36 vende të trashëgimisë kulturore botërore, nder te cilat Murin e Madh të famshëm, Qytetin e Ndaluar dhe Mauzoleun e Perandorit të Parë Qin.

Meksika – 27 vende të trashëgimisë kulturore

El Castillo, Chichen Itza, Mesikë – site i trashëgimisë kulturore botërore
Disa prej 27 vendeve të trashëgimisë kulturore të UNESKO-s në Meksikë janë qytetet Pre-Hispanike të Teotihuacan, Palenque, Chichen Itza (shtëpia e piramidës së famshme El Castillo) dhe El Tajín.

India – 27 vende të trashëgimisë kulturore

The Taj Mahal – një nga më të famshmit site të trashëgimisë kulturore botërore
Komiteti i UNESCO-s deklaroi 26 vende në Indi si vende të trashëgimisë botërore për kriteret kulturore. Më i famshëm nga të cilat është Taj Mahal.

Mbretëria e Bashkuar – 26 vende të trashëgimisë kulturore

Westminster Palace në Londër – simbol i qytetit dhe site i trashëgimisë kulturore botërore
Mbretëria e Bashkuar ka 26 vende të trashëgimisë botërore sipas kritereve kulturore. Disa prej tyre janë Pallati Westminster dhe Abbey Westminster, Kulla e Londrës, Stonehenge, qyteti i Bath dhe Qyteti i Vjetër dhei Ri i Edinburgut.

Irani – 21 vende të trashëgimisë kulturore

Bazaar of Tabriz në Iran – site i trashëgimisë kulturore botërore
Disa nga 21 vendet e Iranit janë Kopshti Persian, Tabriz Baza e Kompleksit Historik, dhe Shejh Safi al-Din Khānegāh dhe Ansambli i Shenjtë.

Rusi – 17 vende të trashëgimisë kulturore

Kompleksi i Kremlinit në Moskë, Rusi – site i trashëgimisë kulturore botërore
Vendi më i madh në botë është shtëpia e vetëm 17 vendeve të trashëgimisë kulturore, duke përfshirë Kremlinin e Moskës dhe Sheshin e Kuq, ansambli i Konventës Novodevichy në Moskë dhe qendra./ KultPlus.com