“Kosova” e Jusuf Buxhovit në anglisht, zbraz depot e botuesit amerikan

Botuesi amerikan i ” Kosovës” në tri vëllime në anglisht, “Jalifat Publishing” nga Houstoni i Teksasit, njofton për një interesim të shtuar për librin në treguan amerikan dhe atë kanadez të librit të shkrimtarit Jusuf Buxhovi.

Krahas shitjes online në Amazon, libri po kërkohet edhe nga institutet dhe bibliotekat universitare, ngaqë është radhitur në kuadër të teksteve të rekomanduara të literaturës për historinë e Europës Juglindore.

Botuesi R. Tafilaj, thekson se kohëve të fundit, komuniteti shqiptar në SHBA, ka shtuar kërkesat jo vetëm për versionin në anglisht, por edhe për atë shqip, në shtatë vëllime. / KultPlus.com

‘Histografia shqiptare duhet të lirohet nga diktati i histografisë serbe’

Promovimi i librit “Dardania – antika, mesjeta” në Bibliotekën e Qytetit “Azem Shkreli” në Pejë, u prit me interesim të dukshëm, përcjellë KultPlus.

Autori, edhe me këtë rast, shfrytëzoi rastin të theksojë se libri i tij më i ri, që është elaborim nga përmbajtja e “Kosovës” në tetë vëllime, i kushtohet çështjeve fundamentale nga antikiteti dhe mesjeta, që paraqesin hallkën kryesore të identitetit historik ilir-arbëror-shqiptar, me të cilat duhet të preokupohet historiografia shqiptare me theks të veçantë te rivlerësimi i tyre, në mënyrë që të nxirret në pah e vërteta e mohuar qoftë nga konceptet ideologjike ose ato të limiteve nga historiografia serbe, e cila sot e gjithëditën vazhdon të shtrembërojë historinë shqiptare në përputhje me pretendimet e saj hegjemoniste nga Kriza Lindore e këndej, pasojat e së cilës tashmë po i ndjen edhe shteti i Kosovës, meqë me Pakon e Ahtisarit , është hequr dorë nga krishterimi ortodoks, si pasuri e saj kulturore dhe shpirtërore, gjë që Beogradit i janë dhuruar “tapitë historike”, të cilat ajo, kohëve të fundit, me anën e botimeve të veçanta, siç është ai për “Manastiret serbe në Kosovë e Metohi”, po i propagon nëpër botë, në gjuhë të ndryshme, si “pasuri shpirtërore serbe”!

Sipas autorit, këtu duhet parë edhe arsyet pse në një projekt alternativ të historisë së Ballkanit, ku në emër të “pajtimit të popujve” minimizohen ose anashkalohen fare gjenocidet serbe ndaj shqiptarëve nga vitet 1878, 1912 si dhe ai i fundit, i vitit 1999, që u parandalua falë ndërhyrjes ushtarake të NATO-s, pinë ujë gënjeshtrat serbe, ndërkohë që historianët e Kosovës shfaqen inferiorë dhe thuajse të strukur kundruall këtyre fakteve.

Por, sipas autorit, ky skandal dhe reagimet e drejta që u shfaqen në opinion dhe media, paraqet një rast të mirë që institucionet tona shkencore, që nga ASHAK, Instituti i Historisë, Katedra e Historisë pranë Universitetit “Hasan Prishtina” të formojnë një trupë shkencore, e cila do të ofrojë një pamje tjetër, jo atë malinitetin sllav, i cili ka gjetur përkrahje të heshtur nga bartësi i këtij projekti, të ofrojnë argumente dhe dokumente, të cilat janë më shumicë, të cilat do ta japin një pamje reale të politikave gjenocidale sllave. E pakta që mund të behët nga këto institucione është që të dalin me kërkesën për tërheqjen e këtij botimi nga qarkullimi sepse, lëre më që nuk ka ndonjë vlerë shkencore, por përkrah stereotipet sllave në veprimin politik dhe në shkencë.

Bartësit të projektit t’i bëhet me dije se këtë metodologji të punës kuazishkencore e kemi të njohur shumë dekada më parë përmes “bërthamave të përbashkëta” të njohura si mekanizëm diskriminues për shqiptarët. Po qe se nuk hasin në mirëkuptim atëherë të ndërpresin çdo bashkëpunim më këtë qendër, e cila mbase ka pasur qëllime të mira, por që duke u bërë skllave e stereotipeve historiografike sllave vetëm sa e ka rritë konfuzitetin.

Në fund të promvimit, autori i dhuroi një kontigjent librash biotekës, për “këndin e autorit”. / KultPlus.com

Buxhovi: Në Uashington nuk kishte marrëveshje, as historike e as formale, por një letër zotuese

Nga Jusuf Buxhovi

Në takimin e Uashingtonit të katër shtatorit në Shtëpinë e Bardhë, të kryetarit amerikan Tramf me presidentin e Serbisë A. Vuçiq dhe kryeministrin e Kosovës A. Hoti, një letër zotimesh, e diktuar nga Uashingtoni, e nënshkruar veç e veç, u shpall “marrëveshje”. Madje u quajt edhe historike. Dhe, mbi këtë diskurs, u ndërtuan deklarata qeveritare , analiza dhe komente diplomatike dhe mediale, që u përhapen me të madhe nga të katër anët deri te nivelet më të larta qeveritare dhe akademike, mbi të cilat pastaj u ndërtuan rrëfime të ndryshme, ndër më kontradiktorët, që nuk i përshtaten realiteti as diplomatik e as politik.

Por, po qe se e gjitha i nënshtrohet një përqasje sado të lehtë nga këndvështrimi i një analize historike të mbështetur mbi dokumentet e këtij takimi, del se në Uashington kishte një ngjarje të rëndësishme politike e përcjellë me marketing të madh, por nuk kishte marrëveshje bilaterale, as trelaterale dhe kurrëfare. Nënshkrimet e presidentit të Serbisë dhe kryeministrit të Kosovës, ishin të natyrës së zotimeve qeveritare, gjë që, nuk u nënshtrohen ratifikimeve parlamentare, dhe si të tilla, mbesin formale.

Natyrisht se letra zotuese e nënshkruar nga Vuçiqi dhe Hoti përballë letrës së presidentit Amerikan, së paku formalisht, kanë një rëndësi të madhe për Kosovën, ngaqë e gjitha ndodhi në Shtëpinë e Bardhë dhe në praninë e presidentit amerikan, me ç’rast, ata (formalisht) u trajtuan të barabartë. Kjo përmirëson dukshëm imazhin e rrënuar të Kosovës kohëve të fundit në botë të shkaktuar nga sjellja e papërgjegjshme e asaj klase politike, e cila, siç u pa, për hesape që rrënonin edhe interesat amerikane dhe perëndimore në përgjithësi, ishte e gatshme që të hynte edhe në marrëveshje që mund ta rrënonin subjektivitetin e saj shtetëror .

Po ashtu, edhe zotimet e marra në këtë letër,sado formale, (ndonëse disa prej tyre tejkalojnë fare raportet midis dy vendeve), kanë një peshë të veçantë, ngaqë vinë nga një qendër e fuqishme, ku sot përcaktohet gjeostrategjia dhe gjeopolitika botërore me çka të dy vendet (Serbia dhe Kosova) shfaqen të rëndësishme njësoj, e ku përfshirja e tyre në integrimet veri-atlantike luan një rol të veçantë.

Pa hy te aspektet tjera që sjell ky takim si dhe sinjalet që prej andej ka marrë Serbia dhe Kosova, po edhe BE dhe Rusia, megjithatë, është mirë që opinionit t’i shpjegohet e vërteta e këtij takimi, në mënyrë që gjuha e marketingut të caktuar politik, që po shfrytëzohet me të madhe në të gjitha nivelet, të zëvendësohet me atë të fakticitetit, që assesi nuk mund të fshihet. Kjo vlen, veçmas për mediumet dhe faktorët tjetër të pranishëm në atë spektakët, që angazhimi i Uashingtonit të vlerësohet drejt, ndërsa zotimet e marra atje, të trajtohen në përputhje me realitetet që nuk mund të fshihen. / KultPlus.com

Përkujtesë historike: Referendumi për pavarësinë e Kosovës, akt sublim i vullnetit politik të popullit të Kosovës

Nga Jusuf Buxhovi

Më 26 shtator të vitit 1991 është mbajtur Referendumi për shpalljen e Kosovës shtet të pavarur.

Në këtë ditë, qytetarët me shumicë absolute janë deklaruar pro pavarësisë së Kosovës me ç’rast u vërtetuan edhe Deklarata e Pavarësisë dhe Kushtetuta e Republikës së Kosovës, që u patën miratuar një vit më parë dhe u pasuan me mbajtjen e zgjedhjeve të para demokratike, parlamentare e presidenciale, të vitit 1992.

Qeveria e Beogradit edhe pse përdori represionit të madh policor ndaj qytetarëve të Kosovës, nuk ishte më gjendje ta pengojë Referendumin.

Si e tillë, kjo ditë historike mbetet themel i shtetformimit të Kosovës, që u konfirmua me shpalljen e pavarësisë së saj, më 17 shkurt 2008 / KultPlus.com

Beogradi fyen veprën e Jusuf Buxhovit, akoma asnjë reagim nga akademitë shqiptare

Dëgjoni si vjell vrerë me fyerje dhe sharje Beogradi kundër shkrimtarit dhe historianit të shquar shqiptar Jusuf Buxhovi, për veprën e tij “Dardania – antika, mesjeta”, ndërkohë nuk ka asnjë reagim nga Akademitë shqiptare!

Autori i “Dardanisë” fyhet nga Beogradi: “shiftar i çmendur”!

Vazhdojnë reagimet e ashpra, kryesisht me fyerje nga më të rëndat, nga Beogradi pas botimit të librit “Dardania – antika, mesjeta”.

Ato janë edhe të kuptueshme, ngaqë, me argumente të pamohueshme, demistifikohen gënjeshtrat e tyre që janë përhapur prej më shumë se një shekull!

Këto reagime, përkujtojnë fushatën që pat filluar Beogradi dhe disa “historianë” nga Kosova pas botimit të “Kosovës” në tre vëllime ku u vunë në pah mashtrimet e historiografisë serbe rreth të ashtuquajturit shtet mesjetar serb, që demantohet nga shumë burime bizantine…

Këtë herë, në mungesë të reagimeve shkencore, autori i “Dardanisë” quhet “shiftat i çmendur”!/ VOA/ KultPlus.com

Mbiemrat e sllavizuar te shqiptarët, mbetje nga periudhat pushtuese

Ndonëse në rrethanat tona, emri dhe mbiemri janë çështje identitare dhe mbrohen me të drejtat e njeriut dhe kushtetutë, megjithatë ky fenomen, tregon edhe më tutje, drejtpërdrejt ose tërthorazi, fuqinë e  faktorëve të shumtë shoqërorë dhe politik që atë e mbajnë gjallë.

Dritan Abazoviq, lider politik shqiptar i cili doli në pah pas zgjedhjeve të fundit në Mal të Zi, e nxori në qendër të vëmendjes një çështje që s’kishte të bënte me kombinatorkën paszgjedhore.

Në rrjete sociale e media tash e disa javë kanë shpërthyer debate e komente për etnicitetin e tij dhe faktin se mbiemri i tij përmban një sufiks deminutiv sllav –VIQ.

Duke qenë një gjë e zakontë që mbiemra shqiptarësh të përfundojnë me sufiks deminutiv të tillë, vet Abazoviq në shumë raste është ndier i befasuar për rëndësinë që opinioni i dha kësaj çështjeje.

Nuk na bën dëm që këtij debati t’i japim pak perspektivë dhe informim historik lidhur me atë se si përfunduan jo vetëm mbiemrat shqiptarë por edhe emrat e vendbanimeve shqiptare me sufiksin -VIQ.

Shpjegimi i sufiksave diminutiv (prapashtesave zvogëluese) në shqipe –iq dhe –viq me origjinë sllave  janë çështje të gjuhësisë dhe të etnografisë po edhe të toponomisë. Megjithatë, interpretimi historik ndihmon që të përvijohen faktorët kohorë etnikë dhe socio-kulturorë që disa prej tyre të kthehen në  toponime dhe antroponime, pra si fakte jetësore dhe materiale, ku edhe marrin formë identitare.

Shikuar nga këndvështrimi historik, sufikset deminutive dallojnë etnitë, gjë që mund të quhen edhe karakteristika identitare, me anën e të cilave dallohet popullata ilire nga ajo  greke, romake, gjermane dhe sllave.

Takimet e para të ilirëve me sllavët nga shekulli VII i erës sonë e këndej, përkundër asimilimeve, nuk ia kanë dalë të ndryshojnë karakterin gjuhësor të prapashtesave deminutive te këta popuj. Kështu, popullata ilire-arbërore-shqiptare, te antroponimet (mbiemrat) ka ruajtur prapashtesën –aj, ndërsa gjuhët sllave kanë ruajtur –iq dhe –viq në të gjitha format.

Por, shfaqja e gjuhës së liturgjisë si dhe e shkrimit kishtar ka ndikuar që gjuhët liturgjike (latinishtja, greqishtja dhe më vonë sllavishtja e vjetër kishtare) nga shekulli XI e këndej, sufikset (prapashtesat zvogëluese) t’ua përshtatin normave të veta gjuhësore, qoftë edhe dhunshëm.

Në këtë aspekt greqishtja, me prapashtesat –os, -us dhe të tjera thuajse ka greqizuar toponimet por edhe antroponimet. Ngjashëm ka vepruar edhe sllavishtja e vjetër kishtare, e cila sufiksin diminutiv sllav –iq, -viq, e ka kthyer në diktat sllavizues, gjë që kjo normë liturgjike ka kaluar pastaj edhe në atë të regjistrave të kishave, në administratë dhe madje edhe në jetën publike.

Kështu, në bulat kishtare të shkruara me sllavishte të vjetër të gjithë emrat dhe toponimet iu kanë nënshtruar diminutivit –iq dhe –viq, pa marrë parasysh përkatësinë e tyre etnike. Meqë një pjesë e mirë e etnisë shqiptare i ka takuar ritit ortodoks, me liturgji në gjuhën greke dhe sllavishte të vjetër, atëherë në regjistrat kishtarë emrat e tyre kanë marrë formën  greke ose sllave.

Te kjo çështje duhet parë edhe praninë e sufiksave diminutiv grekë dhe sllavë (-iq dhe –viq) te shqiptarët, që vijojnë diku-diku edhe te koha jonë edhe jashtë kritereve të liturgjisë kishtare siç ishte në mesjetë dhe jashtë përkatësisë fetare, fakt ky që shpjegohet që –iq dhe –viq, si mbiemër, takohet edhe te popullsia myslimane shqiptare (në Sanxhak, Preshevë, Bujanovc dhe pjesërisht edhe në Kosovës), siç takohet edhe diminutivi bullgar-maqedon (-ov, ev, veski) te një pjesë e shqiptarëve në Maqedoni.

Pra sufixi i mbiemrave -iq dhe -viq është mbajtur nga fiset shqiptare për shkak se në kohën e mesjetës nuk kanë ekzistuar etnitë dhe kombet në formën që ekzistojnë sot.

Por, shfaqja e sotme e diminutivit –iq dhe –viq jashtë kornizave të njohura mesjetare, te popullata shqiptare në Sanxhak, Mal të Zi dhe Luginë, ka të bëjë me faktorë të vonshëm të shekullit të kaluar, që lidhen me asimilimin dhe sllavizmin e dhunshëm të kësaj popullate nga pushtimet e viteve 1878, 1912 si dhe regjimi komunist 1944, që po ashtu, përkundër emancipimit ideologjik, nuk ia doli që të heq në tërësi te mbiemrat –iq dhe –viq, që i kishte detyruar me ligj Mbretëria serbe dhe ajo Jugosllave.

Prandaj, shikuar nga aspekti shoqëror dhe politik, prapashtesa –iq dhe –viq te mbiemrat e shqiptarëve të deklaruar shqiptarë, duhet parë si mbetje të mentalitetit pushtues, që ruan funksionet e caktuara në raport me faktorët politikë dhe shoqëror të kohës.

Për të qenë më të qartë, nuk do të thotë se prapashtesa -iq dhe -viq e bën një person të sotëm më pak shqiptar. Ne në Kosovë edhe sot kemi mbiemra të tillë që janë mbejte e të kaluarës, mbiemra si Rexhepagiq. Kjo prapashtsë tregon për historinë e caktuar që mund të jetë ose mesjetare ose pjesë e sllavizmit të dhunshëm në dy shekujt e fundit nëpër të cili ka kaluar fisi e familja e tij/saj.

Ndonëse në rrethanat tona, emri dhe mbiemri janë çështje identitare dhe mbrohen me të drejtat e njeriut dhe kushtetutë, megjithatë ky fenomen, tregon edhe më tutje, drejtpërdrejt ose tërthorazi, fuqinë e  faktorëve të shumtë shoqërorë dhe politik që atë e mbajnë gjallë./ KultPlus.com