Memoriali më i vjetër i luftës në botë ndodhet në Siri

Një tumë 4000-vjeçare, e zbuluar në Siri në vitet 1990, është një memorial lufte dhe jo një varr masiv siç është hamendësuar deri më tani.

Nuk është një varr masiv për armiqtë, por një memorial për të kujtuar të rënët. Një studim i botuar në “Antiquity” ripërcakton funksionin e Tell Banat North, i quajtur Monumenti i Bardhë nga studiuesit për shkak të mënyrës se si struktura shkëlqen në dritën e diellit, një varrim tumë i zbuluar në vitet ‘90 të shekullit të kaluar në Tell Banat në Sirinë veriore, duke argumentuar se mund të jetë memoriali më i vjetër i luftës i gjetur ndonjëherë deri më tani, që daton në mijëvjeçarin e tretë para Krishtit

Nuk është e qartë kur u ndërtua monumenti imponues, 22 metra i lartë, por ajo që dihet është se gjatë shekujve ai pësoi disa ndryshime, duke marrë formën e tij përfundimtare midis viteve 2450 dhe 2300 para Krishtit.

Tell Banat North dallohet nga monumentet e tjera të ngjashme të shpërndara në të gjithë vendin për organizimin e trupave dhe përbërjen e vetë tumës. Rregullimi sistematik dhe i kujdesshëm i eshtrave të të ndjerëve, të ndarë nga njëri-tjetri për të ruajtur identitetin e tyre, tregon një monument të ndërtuar për të nderuar ushtarët që ranë në betejë, sesa një mënyrë për të asgjësuar trupat e armiqve të mundur.

“Ne nuk e dimë nëse eshtrat njerëzore u përkasin fituesve ose humbësve”, thekson Anne Porter, shefja e studimit.

“Ajo që dimë është se kushdo që e bëri i solli trupat këtu nga diku tjetër, mbase edhe shumë kohë pasi ata vdiqën, dhe i varrosi duke mbledhur eshtrat në këtë tumë të madhe, të dukshme nga disa milje larg”.

Sipas studiuesve, memoriali do të kishte kontribuar, në varësi të faktit nëse të vdekurit ishin humbës apo fitimtarë, për të rritur në popullatën afër një ndjenjë kundërshtimi dhe rezistence ndaj armikut, ose për të pranuar sundimin e një regjimi të ri.

“Ne nuk e dimë kush ishte armiku që ata po luftonin, por ka të ngjarë që ai të ishte një konflikt midis fuqive rajonale, ose një konflikt i brendshëm”, përfundon Porter./a2/ KultPlus.com

Gratë nga Kosova shkuan në Siri për t’iu bindur burrave, thotë avokatja

Kosova ka një historik më të hershëm me riatdhesimet nga Siria dhe kampi famëkeq i Al Holit. Më herët, Gjykata Themelore e Prishtinës ka marrë në pyetje 11 gra të riatdhesuara, ndërsa për to është kryer dhe një hetim i gjatë për terrorizëm, madje janë marrë dhe masa.

Avokatja Fehmije Gashi Bytyqi tha për Euronews Albania se 32 gratë dhe fëmijët e mbërritur nga Siria në Kosovë në 2019 kanë qenë në hetim që nga viti 2014 me akuzat e terrorizimit.

Ajo shpjegoi se në Kosovë, nisur nga numri i madhe i shtetasve që po shkonin në Siri për të luftuar, në 2015 u sanksionua me ligj dënimi për këdo merr pjesë në luftëtar të vendeve të tjera.

Shumica e këtyre grave, shpjegoi avokatja, ata kanë ardhur në gjendje të rënduar psikologjike dhe shpirtërore dhe kanë pohuar se kanë shkuar në Siri, pasi për shkak të zakonit u është dashur të bëjnë çfarë u thonë burrat e tyre.

“Kontakti i parë me klienten time ka qenë jo i lehtë, ka ardhur nga një ambient lufte, me 4 fëmijë.

Kam qenë e detyruar t’i shpjegoj se nëse shpreh pendim, do të kalojë me një dënim më lehtë, është betuar para gjykatës se nuk do të bënte më kurrë atë gjë.

Shumica e grave të kthyera deklaruan se kanë shkuar pasi ato do të bënin gjithçka që bënin burrat.

Edhe pse këto gra janë akuzuar për terrorizëm, shteti i Kosovës me aq sa ka pasur mundësi u ka dhënë ndihmë dhe është shembull për çdo shtet në botë”, u shpreh avokatja. / Gazeta express/ KultPlus.com

Historia tragjike e gjyshes shqiptare, që shkoi për t’i marrë nipat dhe vdiq në Siri

73- vjeçarja Mendije Dumani nga Shqipëria ka humbur jetën më 3 shtator në kapin famëkeq “Al Hol”, në Siri, ku janë të vendosur familjarët e luftëtarëve të grupit terrorist ISIS.

Dumani është gjyshja e Evës 14-vjeçare dhe Indritit 12-vjeç. Të dy fëmijët u rrëmbyen nga babai i tyre, Shklëzen Dumani, 6 vjet më parë dhe pas rrëmbimit ai bashkë me fëmijët shkoi në Siri, për t’u bashkuar me ISIS-in.

Muaj më vonë, e moshuara duke shpresuar se do të merrte fëmijët dhe të kthehej në shtëpi, udhëtoi për në Siri.

I biri i Mendijes, Shkëzeni, u vra gjatë luftimeve atje, ndërsa ajo u bë kujdestarja e fëmijëve.

Në film të vitit 2019, ajo bashkë me fëmijët u dërguan në kampin famëkeq “Al Hol”, që aktualisht drejtohet nga kurdët dhe depërtimi në të është i vështirë e gati i pamundur.

Tanimë fati i dy fëmijëve të mbetur vetëm në kamp, nuk dihet, ndërsa nuk dihet as fati i turpit të së moshuarës që nuk mundi t’i kthente nipërit e saj në atdhe./ KultPlus.com