Një djalë çdoherë do të ketë nevojë për nënën e tij..

Këto çaste po ikin, zotëri i vogël. Pavarësisht se sa përpiqem t’i mbaj, do të më ikin nga duart.

Kështu është jeta.

Ndonjëherë pyetem nëse të kam mbajtur mjaftueshëm.

Por shpresoj që një djalë çdoherë do të ketë nevojë për nënën e tij.

Një ditë, krahët e tu nuk do të zgjaten më drejt meje për të të kapur. Në fakt, mendoj se kjo më ka ndodhur.

Nuk do të kesh nevojë të ta puth gjurin e lënduar, as të të përqafoj para gjumit.

Do të më kujtohen këto netë dhe do të dua t’i përjetoj përsëri.

Dhe shpresoj që një djalë çdoherë do të ketë nevojë për nënën e tij.

Më nuk do të vish në dhomën tonë të gjumit në mëngjes, ndonjëherë edhe para se të lind dielli, kur ne jemi të lodhur.

Nuk do të ngjitesh më në krevat e të na lusësh të zgjohemi.

Në vend të kësaj, unë do të zgjohem e do të të gjej në kuzhinë duke bërë ushqim për veten.

Do të të shikoj dhe do ta kuptoj se gjërat janë më të lehta tani, e disi më të vështira gjithashtu.

Dhe do të shpresoj që një djalë çdoherë do të ketë nevojë për nënën e tij.

Më nuk do të zgjohesh duke më thirrur në mes të natës. Nuk do të më thuash që më do disa herë në ditë. Shpresoj që përsëri do të ma thuash, por e di që nuk do të jetë me ato duart e vockla në fytyrën time.

Nuk do të jetë. Dhe kjo është në rregull.

Por shpresoj që një djalë çdoherë do të ketë nevojë për nënën e tij.

Do të ma lëshosh dorën një ditë, dhe do të më thuash që mund të shkosh vetë në shkollë. Do të më japësh një përqafim që asnjëherë nuk zgjat mjaftueshëm.

Një ditë, do të jesh një burrë e do të kesh fëmijën tënd.

Atëherë do ta di që ti çdoherë do të kesh nevojë për nënën tënde, por në mënyra të ndryshme.

Kështu kam dashur të të rris.

Kështu që do t’i çmoj këto momente.

Do të vazhdoj të të mbaj në duar.

Do të të përqafoj para gjumit.

Sepse një ditë, edhe nëse ke më pak nevojë për mua, do ta dish që unë do të jem aty. /supergrate.net/ KultPlus.com

Nuk e ftuan në festë sepse ka Sindromën Down, letra prekëse e nënës

Një letër e hapur për prindin që mendoi se ishte shumë në rregull të ftonte të gjithë klasën në ditëlindjen e fëmijës së vet, përveç djalit tim…

Përshëndetje

Unë e di që ne nuk njihemi mirë, por djali im Sawyer dhe fëmija juaj janë në të njëjtën klasë. Kam marrë vesh se fëmija juaj së fundmi i ka dërguar ftesa ditëlindjeje të gjithë klasës, përveç Sawyer-it, i cili nuk ishte i ftuar. Gjithashtu kuptoj që kjo nuk ishte një çështje neglizhence nga ana juaj; përjashtimi i djalit tim ishte krejtësisht i qëllimshëm.

Dua që ta dini se ne nuk pretendojmë të ftohemi në çdo festë. Në fakt, Sawyer festoi ditëlindjen e tij vitin që shkoi, dhe ne ftuam vetëm disa miq të afërt sepse donim një festë të vogël, duke qenë se ishte pak pas festës së Krishtlindjeve. Por në rastin tuaj, nuk ishte për të njëjtën arsye. Në fakt, ju keni ftuar të 22 fëmijët e tjerë të klasës, përveç djalit tim. E di që nuk është për shkak se im bir është i keq, pasi ai është fëmija më i lumtur që mund të njohësh. E di që nuk është për shkak se im bir nuk ka humor, pasi ai ka një sens të atillë humori që të shkrin gazit. E di që nuk është sepse djali im dhe fëmija juaj nuk shkojnë mirë, pasi e kam dëgjuar që ia përmend shumë shpesh emrin. E vetmja arsye që juve ju duk e arsyeshme të mos e ftonit djalit tim në ditëlindjen e fëmijës suaj, është sepse im bir ka Sindromën Down.

Më vjen keq që ju nuk jeni të informuar, e ndoshta keni frikë, ose jeni të paqartë për atë se çfarë do të thotë të kesh Sindromën Down. E di se, nëse do të dinit më shumë për Sindromën Down, nuk do ta kishit marrë këtë vendim. Nuk jam e inatosur me ju. Më shumë e shikoj si një mundësi, që ju ta njihni më mirë djalin tim. Që ta dini, të kesh Sindromën Down nuk do të thotë se nuk dëshiron të kesh shokë. Nuk do të thotë se nuk ke ndjenja. Nuk do të thotë se nuk të pëlqen të shkosh nëpër festa ditëlindjeje. Njerëzit me Sindromën Down kanë të njëjtat dëshira si të gjithë të tjerët. Duan të krijojnë marrëdhënie të afërta, të ndjejnë dashuri, të japin kontributin e tyre, t’i japin jetës kuptim, dhe të shkojnë në festa ditëlindjeje. Ndonjëherë, mund të jetë e vështirë ta kuptosh tim bir. Por buzëqeshja dhe dashuria që përcjell, nuk ka nevojë për interpretim.

Dua që ta dini gjithashtu se edhe unë kam qenë si ju. Kam përjetuar frikë, turbullira dhe keqinformim për Sindromën Down, përpara se të lindja djalin tim. Isha e shqetësuar sepse mendoja se fëmijët e mi të tjerë nuk do të mund të krijonin me të një lidhje vëllazërore, si të gjithë fëmijët e tjerë. Por gabohesha. Në fakt, fëmijët e mi janë më të afërt se shumë vëllezër të tjerë. Të pasurit një vella me Sindromën Down, i ka ndihmuar të bëhen njerëz të ndjeshëm, të cilët e dinë se të jesh paksa ndryshe nga të tjerët, është OK. Nuk kanë frikë ta ndihmojnë dikë që po vuan probleme. Nuk kanë frikë t’i afrohen dikujt që nuk arrijnë ta kuptojnë plotësisht. Si shpërblim, kanë marrë kaq shumë dashuri dhe gëzim, pasi vëllai i tyre është shoku i tyre më i mirë.

Ndoshta nuk keni ditur ç’ti thoshit fëmijës suaj sepse ndoshta ai nuk e donte djalin tim në festën e tij. Ndoshta e keni lënë atë të vendosë, e të besojë se është OK të përjashtosh dikë. E di që është e vështirë t’i mësosh fëmijës tënd diçka që nuk arrin ta kuptosh plotësisht as vetë. Edhe unë përballem me këtë. Por është mundësia më e mirë për t’i dhënë vetes një mësim të mirë, bashkë me fëmijën tënd. Me kohë, do ta kujtojnë atë që i keni thënë, se nuk është OK të përjashtosh dikë vetëm prej aftësisë ndryshe, racës apo gjinisë. E di që edhe ju doni për fëmijën tuaj të njëjtat gjëra që unë dua për fëmijën tim. Si prindër, duam që fëmijët tanë të kenë simpati, të kenë miq, dhe të mos lihen vetëm. Këtë e arrijmë duke u dhënë shembullin tonë, duke u dhënë kurajo që të bëjnë zgjedhje që ndoshta tani nuk mund t’i kuptojnë plotësisht. Por kur të kthejnë kokën pas një ditë, kur të jenë të aftë të kuptojnë dhe të njohin atë çfarë u patët thënë. Jam e bindur se me pak shtysë nga ana juaj, fëmija juaj mund të krijojë një miqësi të vërtetë me djalin tim, që do t’u lërë një mbresë të mirë për të gjithë jetën.

Derisa kjo ndodhi, nuk e kisha kuptuar se Sawyer nuk është ftuar pothuajse në asnjë festë ditëlindjeje të shokëve të klasës vitin e fundit. Fëmijët po arrijnë atë moshë kur ftesat e tyre janë shumë të përzgjedhura, dhe Sawyer mesa duket nuk është përfshirë nga asnjëri prej tyre. Prindërit e tjerë të fëmijëve me Sindromën Down që njoh, e kanë nisur vitin shkollor duke edukuar klasën mbi këtë sindromë, por unë këtë s’e kam bërë.

Për mua, ai ka qenë gjithmonë thjesht, Sawyer, e nuk e kam ndier nevojën për t’i folur klasës së tij mbi Sindromën Down, deri në këtë moment. Po kuptoj se e kam zhgënjyer tim bir. Kam lënë të kalojë një vit të tërë pa bërë asgjë për të edukuar edhe familjet e tjera. Ndoshta, nuk do të ishim në këtë situatë tani. E kuptoj se është detyrimi im si prind, që të edukoj më shumë njerëz, mbi atë se çfarë do të thotë të kesh Sindromën Down, dhe sesi ata kanë më shumë ngjashmëri me të tjerët sesa ndryshime. E di që është shumë e rëndësishme të flasësh për këtë, dhe unë jam mëse e përkushtuar që ta përmirësoj këtë pjesë.

Ju lutem, ta dini se unë jam këtu për të folur, nëse dëshironi. Mund të jem një nënë tepër mbrojtëse, por nuk jam njeri i frikshëm. E kuptoj që gabime bëjmë të gjithë, dhe në fund të ditës, të dy ne mund të kishim bërë më mirë’

*Letra është publikuar në Facebook nga nëna, zonja Jennifer Kiss-Engele, nga Kanadaja. / KultPlus.com

Vodhën ushqime për fëmijët, Polici nuk i arreston por i paguan vetë të gjitha

Një polic amerikan u thirr me urgjencë për të arrestuar një familje të dyshuar se kishte vjedhur ushqime në një dyqan në Somerset, Massachusetts, transmeton KultPlus.

Por në fund, efektivi jo vetëm nuk i prangosi, përkundrazi, i pagoi vetë të gjitha. Historia e policit Matt Lima tashmë ka pushtuar titujt kryesore të disa gazetave amerikane. Edhe pse ngjarja ndodhi muajin e kaluar, ajo është mësuar tani. Dy gra u raportuan se nuk kishin kaluar në kasë të gjitha ushqimet e marra.

Ato u treguan mjaft të sinqerta në përgjigjen e tyre përpara efektivit: donin që të kishin si të gjithë një darkë normale Krishtl  indjesh me të cilën të gëzonin fëmijët e tyre.

Por familja kishte hasur në vështirësi financiare këtë periudhë, e nuk e paguante dot të gjithë ushqimin. Lima i qortoi për shkeljen, por nga ana tjetër I la të merrnin të gjithë ushqimet pasi atë çfarë mungonte në faturën e pazarit, e pagoi nga xhepi i tij.

“Dy fëmijët e vegjël që ishin me njërën nga gratë më kujtuan fëmijët e mi”, tha polici. “Nuk mund të bëjë gjë tjetër përveçse t’i ndihmoja”, shtoi ai. / KultPlus.com

Si të ‘zgjoni’ kreativitetin tek fëmijët?

Të luash, të rritesh, të mësosh janë tri fjalë që, në fjalorin e fëmijëve, përkthehen në krijimtari dhe vetëvlerësim. Jo vetëm në shkollë, por edhe me lojëra individuale, me ato mes vëllezërve të motrave, bashkëmoshatarëve ose të rriturve, fëmija mëson të gjejë vendin e tij në botë. Çelësi i këtij kërkimi të vazhdueshëm të identitetit, mbi të gjitha qëndron në llojin e lojës që ai zgjedh.

Fëmijët nuk e përdorin një lodër vetëm për kënaqësi argëtuese, por e lidhin aspekte sentimentale (bazuar në atë se kush ua dha, me çfarë rasti), si dhe me aspektet didaktike (sepse ata mësojnë të bëjnë diçka të re përmes lodrës). Ato i ndihmojnë ata të ndërtojnë një rrëfim personal dhe potencialisht të pafund, ashtu si dhe potenciali i krijimtarisë është i pafund.

Sidoqoftë, jo të gjitha lojërat e kryejnë këtë detyrë. Dhe mbi të gjitha, sasia bën një ndryshim në zhvillimin e fëmijës. Një hulumtim i titulluar “Ndikimi i numrit të lodrave në mjedisin e fëmijëve të vegjël”, synon të analizojë numrin e lodrave që një fëmijë duhet të ketë në mënyrë që aktiviteti të jetë vërtet cilësor. Pak, por sakt, ishte përgjigjja e studiuesve.

Një hapësirë të dedikuar për ata

Ashtu si për të rriturit, kjo vlen edhe për të vegjlit: të kesh një hapësirë kushtuar pasioneve të tyre, ku të jesh krijues dhe i lirë, bën diferencën. Në vendin e punës, të rriturit promovojnë produktivitetin. Ashtu si të rriturit, fëmijët gjithashtu përfitojnë nga një hapësirë ??që është vetëm e tyre: ndihmon në vendosjen e kufijve, për t’i bërë ata të pavarur, të sigurt dhe paqësor.

Zgjidhni lojërat e duhura

Ndër lojërat që zhvillojnë kreativitetin janë kubat me ngjyra, maskimet, kukulla dhe mjete për lojëra me role.

Kaloni kohë me ta

Ndërsa është e vërtetë që loja individuale e fëmijës është shumë e rëndësishme për rritjen e tij duke filluar nga 18 muajsh, është gjithashtu thelbësore që të kaloni kohë për të luajtur së bashku. Dy qasje të ndryshme krijuese (që kanë të bëjnë me dy grupe të ndryshme psikologjike) kanë një gamë të pabesueshme veprimi, e cila stimulon jo vetëm fëmijën, por edhe të rriturit që luanjnë me të.

Fuqia e mërzisë

Edhe mërzia është një stimul i fuqishëm për krijimtari. Në studimin ” “Does Being Bored Make Us More Creative?” botuar në Revistën e Kreativitetit, theksohet korrelacioni midis mërzisë dhe krijimit. Fëmijët që herë pas here lihen të mërziten, marrin stimulin për të kërkuar ide dhe burime të brendshme për të dalë nga statusi i tyre fillestar. Gjithashtu duke përdorur lodrat përreth tyre në mënyra të reja dhe të habitshme.

Krijimtaria dhe vetëvlerësimi janë aleatë

Të mendosh se fëmija bën diçka me duart e veta për ta ekspozuar atë ose për t’ia dhënë një anëtari të familjes, është një mënyrë e thjeshtë për të kuptuar sesi krijimtaria dhe vetëvlerësimi mund të kombinohen. Lënia e fëmijës të lirë, të shprehë veten e ndihmon atë të ndërtojë botën e tij, në të cilën ai dhe aftësitë e tij njohëse janë në qendër. Një marrëdhënie që shpalosë kulmin e saj në periudhën e adoleshencës. / KultPlus.com

Akademia e fëmijëve “Loja” me vizitë në Parkun Arkeologjik “Ulpiana” për festën e 28 Nëntorit

Njohja e trashëgimisë kulturore dhe vizitat nga afër të monumenteve të ndryshme, është një prej pikave kyçe për zhvillimin kulturor tek fëmijët.

Duke pasur parasysh këtë, Akademia e fëmijëve “Loja” e ka kurrikulën e përpiluar në atë mënyrë që gërsheton të gjitha temat me rëndësi gjatë tërë vitit. Një ndër temat është edhe trajtimi i simboleve kombëtare, trashëgimisë kulturore dhe identitetit të vendit tonë.

Andaj, në kuadër të programit të tyre, pragu i festës së 28 Nëntorit u pa si më i miri për një vizitë në Parkun Arkeologjik “Ulpiana”, një thesar ky antik brenda Kosovës.

“Koha më e përshtatshme për këtë vizitë ishte në pragun e festës së 28 nëntorit. Gjithashtu ambienti i jashtëm, gjatë kësaj kohe pandemie ishte ideale për realizimin e kësaj vizite. Secila vizitë që është realizuar deri më tani, me fëmijët e grupmoshës 3-6 vjeç, ka ardhur si rrjedhojë e temave dhe ngjarjeve të rëndësishme, kulturore dhe edukative në qytet”, ka thënë drejtoresha e Akademisë së fëmijëve “Loja”, Xheri Deshishku.

Iniciativa të tilla kulturore duhet të merren më shpesh për fëmijët sepse edhe sipas drejtoreshës, fëmijët mësojnë më shumë duke i parë e bërë gjërat vetë.

“Duke pasur parasysh që fëmijët mësojnë më shumë duke i bërë gjërat vetë, sigurisht që vizitat e tilla kontribuojnë më shumë që fëmijët të mësojnë gjërat konkretisht dhe duhet të realizohen sa më shpesh që është e mundur. Gjatë vitit, “Loja” realizon deri në 20 vizita jashtë shkollës së saj, të cilat janë shndërruar në traditë dhe fëmijët gjithmonë i gëzohen këtij procesi të udhëtimit në grup dhe e mbajnë mend përgjithmonë”, pohon Deshishku.

Sipas drejtoreshës, fëmijët gjithmonë i mirëpresin vizitat e tilla, e sidomos këtë vizitë, e cila ishte në ambient të hapur dhe kishte liri të lëvizjes.

“Përveç mësimeve rreth simboleve, traditës së lashtë, arkitekturës dhe elementeve të tjera që u njoftuan gjatë vizitës, ata ishin kureshtarë edhe për bimët dhe shpezët që rastësisht i gjetëm në Park. Shumë shpesh ndodh që fëmijët krijojnë mundësi të reja të të mësuarit gjatë një vizite dhe orientojnë vizitën në disa dimensione, sikurse në këtë të fundit”, tregon kështu Deshishku për këtë vizitë që do të mbetet gjatë në mendjen e fëmijëve.

Iniciativa të tilla, duhet të bëhen shembull edhe nga të tjerët sepse njohja e trashëgimisë kulturore është është shumë e rëndësishme për identitetin e secilit. / KultPlus.com

Çfarë parapëlqejnë fëmijët për Krishtlindje?

Çfarë duhet t’u ofrojmë fëmijëve në festat e ardhshme të Krishtlindjeve?

Sidomos kur ata rriten, duke u ofruar atyre diçka që ata mund të provojnë në vend të gjërave materiale, që i bën ata më të lumtur?

Kjo dilemë u zbulua nga një studim i Universitetit të Illinois në Çikago dhe u botua në ”International Journal of Research in Markets”.

Studimi krahasoi nivelin e lumturisë që fëmijët marrin nga zotërimet materiale me atë të shkaktuar nga përvojat.

Në katër studime që përfshijnë fëmijë dhe adoleshentë, studiuesit kanë treguar se fëmijët midis moshës 3 dhe 12 vjeç marrin më shumë lumturi nga gjërat materiale sesa nga përvojat, ndërsa për pak më të rriturit e kundërta.

“Kjo do të thotë që përvojat kërkohen shumë nga adoleshentët. Jo vetëm gjërat materiale janë të shtrenjta, siç mund të mendoni”, theksoi Lan Nguyen Chaplin, autori kryesor i studimit.

”Edhe të vegjlit i duan përvojat: kur i jetojnë ata lumturohen”, sipas ekspertit, megjithatë ata duhet të jenë në gjendje të kujtojnë detajet e një ngjarjeje shumë kohë pasi ajo të ketë mbaruar.

”Kjo është vështirësia më e madhe: duhet një kujtesë për t’i dhënë atyre një tronditje lumturie. Një zgjidhje mund të jenë fotot dhe videot e shëtitjeve familjare, lojërat në dëborë dhe festat e ditëlindjes, të gjitha momentet e bukura të kaluara me familjen, të cilat ndihmojnë për të mbajtur mend”, shtoi ai. /atsh/ KultPlus.com

Family at Christmas shopping.