Rezistenca pjesë fundamentale e artit bashkëkohor, Behluli: Ajo tenton të duket sa më autentike dhe e sinqertë

Uranik Emini

Përpara Teatrit të Qytetit të Gjilanit po mbledheshin një grup i njerëzve që kishin shprehur interesim për të parë ekspozitën e kuratorit Mehmet Behluli, i cili përmes një diversiteti artistësh po bëhej gati që të prezantonte përpara publikut ekspozitën e tij të titulluar me shumë kujdes, “Rezistenca”, shkruan KultPlus.

Rezistenca e vazhdueshme e komunitetit artistik, e shprehur sidomos gjatë kohës së luftës dhe masave të dhunshme në vitet e 90-ta, ndikuan që Teatri i Gjilanit të marrë statustin e atij profesionist vetëm pak kohë pasi të përfundonte lufta.

Me një elaborim të rezistencës në aspektin teorik, si dhe qëndrueshmërinë e paraqitur ndër vite përmes artistëve dhe rrugëtimit të tyre, kuratori Mehmet Behluli e bëri hapjen e kësaj ekspozite.

“Vitet 90-ta ishin të tmerrshme nga ardhja e Millosheviqit në pushtet, kur çdo gjë shqiptare pushoi së funksionuari dhe si pasojë e represionit të regjimit të tij të radikalizuar dhe agresiv, u imponua domosdoshmëria e rezistencës, pasi njerëzit u larguan nga objektet publike me dhunë, e që në mënyrë të natyrshme shtoi ‘rezistencën’. Edhe artistët paraqitën rezistencën e tyre në mënyrë artistike, ndonëse nuk ishte hera e parë që ata tentuan që përmes artit të tyre si mjet e vegël, të rezistonin, siç ishte rasti i bacë Adem Demaçit, i cili pikërisht me artin e tij letrar iu kundërvu represionit të kohës”.

Ai tregoi se “Rezistenca” e pas luftës së vitit 1999, ishte rezistencë ndaj shumë padrejtësive e sfidave, në kohë tranzicioni të gjatë, dhe duke kulmuar me rezistencën e sotme të artistëve bashkëkohorë, si rezistencë ndaj vetes.

Artistët e mirënjohur Jakup Ferri, Abedin Azizi, Brilant Milazimi, Agron Blakçorri, Fidan Bejtullahu dhe Bekim Zeqiri, përmes mediumeve të ndryshme sikurse videove, pikturave, instalacioneve u munduan të përçonin jo vetëm aspektin e jashtëm aritstik, por një mori kuptimesh që vizitorët mund t’i sendërtonin në përputhje me personalitetin e tyre, traditat kulturore dhe shoqërore që përfaqësonin dhe aspektet profesionale në sfondin e tyre individual.

Në një prononcim për KultPlus, Behluli tenton që të shpjegojë gjithnjë se politika dhe arti nuk duhen të përzihen me njëra tjetrën, pasi as njëra e as tjetra nuk luftojnë mes vete.

“Politika dhe arti e konsiderojnë njëra tjetrën sikurse armiq, por realisht kjo gjë nuk qëndron aspak”.

Duke tentuar që fjalën “Rezistencë” ta paraqes gjithnjë si një “luftë” më vetvete, Behluli tha se Rezistenca dhe koncepti i saj nuk është rezistenca me armikun ose me të tjerët.

“Ajo ka të bëjë pikërisht me vetvetën, si të jesh sa më shumë autentik, sa më i sinqert dhe i drejtpërdrejt dhe si rrjedhojë e kësaj të jesh normal”.

Tutje, Behluli përmendi edhe faktin se ai është munduar që përmes diversiteteve dhe mediumeve të ndryshme, të paraqes këtë ekspozitë për herë të parë në qytetin që ka lindur.

“Për mua është interesant që të prezantojë veprat e mija përpara publikut të Gjilanit, nuk kam pasur asnjëherë mundësi. Varg e Vi si komunitet artistik e ka bërë të mundur një gjë të tillë, i kam të dashtun dhe përzemër për shkak se janë entuziastë të rrallë që tentojnë t’ia shtojnë Gjilanit edhe një vlerë tjetër, siç është arti bashkëkohor. Qytetet tona e kanë problem që të kuptojnë se arti bashkëkohor është për vetvetën”, u shpreh ai.

Drejtori ekzekutiv i Varg e Vi, Avni Shkodra, tha për KultPlus se termi Rezistencë është më autentik për të gjithë ne, kjo edhe lidhet me Flakën e Janarit.

“Realisht, themelimi i Flakës së Janarit erdhi e gjitha si rezistenë kombëtare ose si rezistencë ndaj shtypjes për kulturën dhe artin shqiptar. Ne jemi munduar që edhe tani të bëjmë një rezistencë ndaj asaj të vjetrës, duke ndryshuar në procesin organizativ, por asnjëherë duke mos humbur trashëgimin kulturore të këtij Festivalit”.

Në fund, Shkodra u shpreh i kënaqur me këtë ekspozitë dhe me gjithë reagimin e publikut, i cili nuk ishte në masë të vogël përkundër temperaturave të ftohta në vend.

E gjitha kjo ekspozitë ishte organizuar për herë të parë nga organizata kulturore, Varg e Vi, e cila në kuadër të Flakës së Janarit, gjegjësisht Penelit të Flakës”, bëri edhe prezantimin e ekspozitës në bufenë e Teatrit të Gjilanit. /KultPlus.com

May be an image of 12 people, people standing and outdoors

Ekspozita e artit bashkëkohor “Rezistencë” me kurator Mehmet Behlulin vjen më 20 janar

Ekspozita e artit bashkëkohor “Rezistencë” me kurator Mehmet Behlulin do të mbahet më 20 janar 2022 duke filluar nga ora 19:00, në bufenë e Teatrit të Qytetit në Gjilan, në kuadër të Flakës së Janarit dhe me organizim të ‘Varg e Vi’-së, përcjell KultPlus.

Espozita e artit bashkëkohor “Rezistencë”, ka si kurator Mehmet Behlulin dhe artistët bashkëkohorë pjesëmarrës janë: Jakup Ferri nga Prishtina, Bekim Zeqiri nga Mitrovica, Agron Blaçkori nga Podujeva, Brilant Milaziminnga Gjilani dhe Fidan Bejtullahi nga Suhareka.

E veçanta e ekspozitës është se për herë të parë bëhet një edicion specifik i artit bashkëkohor te Peneli i Flakës dhe në ekspozitë do të paraqitet edhe artisti Jakup Ferri, përfaqësuesi i sivjetëm i Kosovës në Bienalen e Venedikut. / KultPlus.com

Varg e vi sjellë “G Performance”, kulturën përmes dëgjueseve në qytetin e Gjilanit

Varg e vi këtë të diele do të sjellë projektin “G Performance” në qytetin e Gjilanit, nëpërmjet së cilit audienca pjesëmarrëse do të ketë mundësinë që të dëgjoj rrëfime mbi trashëgiminë kulturore dhe jetën sociale të këtij qyteti, shkruan KultPlus.

Në këtë event do të prezantohen tre instalacione të artistëve me temën e qytetit.

Në njoftimin e bërë nga Varg e vi tregohet se të gjithë art dashësit duhet të rezervojnë dëgjuese e tyre për shkak se pjesëmarrja në këtë event do të jetë e kufizuar.

Tutje tregohet se takimi do të bëhet përballë Sahat Kullës në qytetin e Gjilanit nga ora 16:00 dhe të gjithë pjesëmarrësit do të kenë mundësinë që të ecin përmes pikave kulturore të këtij qyteti./ KultPlus.com

Në Gjilan u shfaqën videoartet e Sam Christie

Qendra për Art Bashkëkohor “Varg e Vi” pasi hapi Festivalin e Video-Artit Urban, me tetë video-artistë ndërkombëtarë, shfaqi në javën e parë të këtij aktiviteti artistik, video-artet  e Sam Christie – nga Mbretëria e Bashkuar – në tre projektorët e vendosur në Parkun e Qytetit, në Sheshin e Ri dhe në hapësirën e Bibliotekës së Qytetit.

Në banerin e video-artistit, shkruan: “Sam është një filmbërës, i cili krijoi stilin e tij për të filmuar përmes punës së tij si dizajner i zërit dhe radio-producent. Deri më sot ai ka prodhuar dy dokumentarë të metrazhit të gjatë dhe shumë të metrazhit të shkurtër. Sam është i fascinuar nga peizazhi dhe arkitektura, edhe pse, pjesërisht, kjo ka të bëjë shumë me një obsesion rreth ndikimit njerëzor në peizash apo tablo. Sam dëshiron të parashtrojë një pyetje të thjeshtë: “Çfarë është përfituese apo e mirë për influencën njerëzore?!”Në vitin 2016, Sam kaloi tre muaj në Kurdistanin e Irakut duke bërë një dokumentar në përgjigje të krizës humanitare rreth okupimit aty pranë Mosulit. Ky është ende në post-produksion.Sam preferon të krijojë veprën e tij sipas rregullave, rregullave që mund të udhëzojnë (ose të bëhen) narrativin apo rrëfimin. Inkuadrimi në këtë mënyrë problematizon qëllimisht nocionin e inkuadrimit në vetvete. Ai ka gjetur se duke bërë këtë, ai mund t’i qaset procesit të bërjes së filmave performativisht.”

Rreth videove që u shfaqën në Festivalin në Gjilan:“Airshaft”:Disa vende që ekzistojnë brenda peizazhit nuk mund të interpretohen lehtësisht artistikisht. Kjo mund të jetë për shkak se ato nuk janë të njohura brenda peizazhit, ato nuk janë gjëra të njohura; ato janë të pazgjidhshme. Ky vend – një bosht ajri për një stacion hidroenergjitik – duhej të luhej me goditje për ta sjellë atë të gjallë për audiencën. Tingujt e këtij tuneli të bëra 100 metra thellë, ishin të jashtëzakonshëm.

Video-arti “Interferenca antropogjenike”:Ndërhyrja antropogjenike apo njerëzore është një film që kërkon të zbulojë përmes kalimit të kohës dhe artit të zërit se si qeniet njerëzore shpesh ekzistojnë në kundërshtim me status-quon e natyrës, sesa në harmoni me të. Duke marrë peizazhin e egër të Uellsit, Sam Christie, performon, duke përdorur dritë, një ndërveprim me objektet në peisazhin për të shprehur shqetësimin.

Pas shfaqjes së video-arteve të Sam Christie – nga video-artistinga Mbretëriae Bashkuar, ai realizoi edhe një bisedë me një grup artdashësish te “Kafja e Egzonit”, duke folur për llojin e artit që bën, ku frymëzohet e kështu me radhë. Secili nga artistët do t’i përgjigjet 10 pyetjeve të standardizuara nga “Varg e Vi”, që lidhen me punën dhe krijimtarinë artistike. Sam ndër të tjerash, theksoi në këtë bisedë: “Vendet e zbrazëta përpiqem t’i ringjalli e t’u jap shpirt. Ka shumë të tilla në vendin tim dhe kudo.”Java e dytë e festivalit i takon video-artistes nga Polonia, Ewa Gorzna, ku do të shfaqen dy video-artet e saj, e më pas do të vazhdojë edhe me shumë video-artistë të tjerë ndërkombëtarë. Publiku gjilanas për dy muaj me radhë, do ta ketë mundësinë për të parë video-artet e zhvilluara në botë prej orës 20:00 në mbrëmje e deri në mesnatë!

Gilan apo Gjilan, pyetja e dekadave vjen nëpërmjet ‘Varg e Vi’

“Varg e Vi” përmes projektit “Me ‘G’, a me ‘Gj’?”, synon kthimin e vëmendjes kah trashëgimia kulturore, historike dhe urbane e qytetit të Gjilanit, përcjellë KultPlus.

Kujtimet kanë dërguar organizatorët e eventit në aktivitetin e parë me këngë të interpretuara nga grupet lokale muzikore, e pastaj kënga pas një kohe tjetër, i dërgon edhe në aktivitete dhe shenja të tjera të kujtesës së re urbane: tek Ëmbëltorja, te Faraxhia, te Përmendorja, te Soliteri, tek Ura e Maskatarit…”.

Qyteti ka kujtime, ashtu si njerëzit. Kujtimet e para dhe më të lehta, riprodhohen nga muzika. Një këngëtar me origjinë nga Gjilani, Agron Berisha, u lind në Shkup, u kthye herë pas herë në Gjilan – në vendlindjen e familjarëve të tij, si dhe u bë pjesë e kujtesës kolektive të këtij qyteti, duke kënduar rok e balada dashurie në “Ish-Shtëpinë e Armatës”, “Palestrën e Sporteve”…

Qyteti krijon kujtime. Ato kodohen, depozitohen dhe riprodhohen nga njerëzit dhe duke i parë monumentet. Njerëzit që lënë gjurmë në një qytet, numërohen në gishta. Kujtesa nuk ngjizet vetëm me njerëzit e lindur në një qytet, por edhe me ata dhe ato që ecën nëpër të, kënduan në të dhe lindën rrëfime urbane, duke u kujtuar ende edhe sot nga shokët e tij të dikurshëm. Qyteti krijon figura, profile, portrete, zëra, fytyra dhe kujtime. Njëri nga këto është edhe Agroni. Duke e kujtuar atë, i kujtojmë sidomos vitet e ’70-ta dhe ’80-ta (shek. XX) të Gjilanit.

Për tu rikthyer në kohë, për të sjellë muzikën e viteve 70-ta dhe 80-ta, në këtë ngjarje do të performojnë artistët si: Valdrin Halimi: muzicient/ koordinator i pjesës muzikore, Diana Toska: Vokal, Njomëza Hyseni: Vokal, Xhaner Gashi: Vokal/ Kitarë, Premtim Selimi: Klaviaturë, Gramos Kërqeli: Perkusione, Luftim Dalipi: Vokal/ Kitarë.

Ngjarja do të mbahet më datë 25 gusht, duke filluar në ora 20:00 tek Shtëpia e Rinisë, prapa Sahat Kullës në Gjilan. / KultPlus.com

Garazhi i veturave në Gjilan, shndërrohet në një Galeri Arti

Din Azizi, Jeton Muja, Kushtrim Zeqiri, Avni Shkodra, Kushtrim Sylejmani dhe Avni Rudaku janë artistët pjesëmarrës të cilët për një natë do të shndërrojnë një garazhë të veturave në një galeri arti, shkruan KultPlus.

“Art Lovers are prezent”, është ngjarja kulturore që do të mbahet në Gjilan, pikërisht në garazhën e veturave “Te Mufa”, ku organizatorët kanë njoftuar se puna kuratoriale mbështetet edhe nga ndarja e përvojës si mjeshtër-automekaniku.

“ “Art lovers are present” mëton të tallet me secilin përgjegjës mbi hapësirat, me secilin që nuk mundëson hapësira të reja për art, me secilin që zotohet për zgjerim hapësirash e vetëm i ngushton ato nga shpirtngushtësia dhe prej frikës nga e bukura. Prandaj, ekspozita në garazhë nuk e përjashton edhe bërtimën, revoltën, refuzimin dhe rezistencën”, thuhet në këtë njoftim. Kjo ngjarje kulturore do të mbahet më 15 tetor, në ora 19:00./KultPlus.com