Qendra Multimedia promovon tre libra, Halimi: Poezia është shumë më atraktive se cilido zhanër tjetër

Era Berisha

Promovimi i librave si: ‘’Me ekzistu është vetë kuptimi” nga Sibel Halimi dhe “Mjegulla” nga Dhurata Hoti, si dhe promovimi i punës së rezidentes Katarina Saric, e cila është pjesë e programit të shkrimtarëve në rezidencë “Prishtina nuk ka lumë”, erdhën pikërisht në Teatrin Oda me rastin e shënimit të Ditës Botërore të Librit, ngjarje kjo e organizuar nga Qendra Multimedia, shkruan KultPlus.

Në një ditë kaq të rëndësishme nisi edhe diskutimi rreth letërsisë, prozës dhe poezisë, diskutim ky i moderuar nga Aurela Kadriu, e cila shprehet e kënaqur që sot do të diskutonte me tre gra të cilat sipas saj janë shumë të suksesshme, qoftë në punën letrare e poashtu edhe në profesionet e tjera të tyre.

Fokusi kryesor në këtë mbrëmje ishte edhe krijimtaria letrare e autoreve, që ngjalli emocione për dashamirësit e librit dhe artit në përgjithësi e për të cilën qetësia totale gjeti vend në sallën e mbushur plot me pjesëmarrës.

Ndërsa, për të folur më shumë rreth këmbënguljes për zhanrin e poezisë, prozës dhe tregimit të shkurtër, e pranishme ishte vetë autorja Sibel Halimi. 

“Sa herë që diskutohet për poezinë, i atribuohet nocioni i tregut që nënkupton se poezia ik nga ideja që thjesht ne shkruajmë, jo për të përfituar në kuptimin klasik se si kapitalizmi e sheh materializimin e një rezultati të krijuar. Thjesht, po të ishte ashtu atëherë nuk do të kishte ekzistuar as talenti, pra kur talenti krijohet nuk mendohet as fama e as tregu, por thjesht poezia brenda vetes ka një botë të brendshme të shqetësuar”, tregon Halimi.

Sipas saj, poezia ka një kompleksitet prapa vetes që lidhet me shqetësime të brendshme, prandaj akumulohet dhe ndryshohet dialektika duke bërë që komunikimi i shqetësimeve në mënyrë poetike me publikun, për të është vetë vlera. Prandaj, të shkruash poezi në një kohë kaq dinamike është një kohë e distancuar mes lexuesit dhe librit në kuptimin klasik të fjalës sepse në këtë kohë kanë ndërhyrë mjetet teknologjike duke pasuar në strukjen e poetit në një mënyrë komplekse.

“Poezia gjithmonë është konsideruar nga shumë filozofë si niveli i parë i njohjes imagjinative por që nuk ka të bëjë me njohjen por është thjeshtë një reaksion i brendshëm i komunikimit që bëhet me një kategori të caktuar të shoqërore. Por që me kalimin e kohës, poezia është kthyer në zhanër të nivelit të lartë të njohjes, prandaj të shkruash poezi kur ekzistojnë çasje të ndryshme është një karakteristikë që duhet komunikuar”, shpreh Halimi.

Tutje ajo ka folur edhe për problemin që poezia nuk lexohet shumë ose i takon një grupi të caktuar ku sipas saj kjo çështje lidhet drejtpërdrejt me sistemin arsimor, me ç’rast poezia është një zhanër jo atraktiv, e lidhur me nacionalizmin dhe elemente të figurave historike dhe e cila nuk promovohet shumë në kurrikulën e arsimit, prandaj që poezia të gjallërohet e kultivohet, sipas Halimit duhet të ndryshohen mënyrat se si kremtohen ngjarjet e ndryshme kulturore duke ofruar lexuesve poezinë moderne që i dedikohet përditshmërisë, subjektit grua dhe njeriut.

“Sa më shumë që ne e shkëpusim poezinë nga historia dhe turma dhe e afrojmë afër individit, e shohim që poezia është shumë më atraktive se cilido zhanër tjetër”, potencon ajo.

Për Halimin, përkthimi i aktivizmit në poezi nuk mund të jetë një lidhshmëri e thjeshtë sepse ka elemente tematike të dekonstruktimit të gruas në sistemin patriarkal në poezitë e saj por që poezia duhet të shihet përtej aktivizmit, grupeve dhe lëvizjeve moderne që duhet të kenë elemente kritike sepse historia gjithmonë e ka parë gruan vetëm nga elementi i të qenurit ‘nënë’ e për çka në poezi zhveshët komplet elementi ‘nënë’ duke i dhënë liri nënës përmes rolit të plotësuar ndaj vetvetes.

“Ajo çfarë më ka shqetësuar gjithmonë është portretizimi i gruas në dy dimensione, thurja e himneve për të bukurën si kategori estetike, prandaj kur poezia përdoret për dekonstruktimin e normave të krijuara nga shoqëria atëherë konsiderohet një mesazh i rëndësishëm dhe emancipues” përfundon ajo.

Ndërsa, dramaturgia Dhurata Hoti, ka folur për vështirësinë e të shkruarit nëse do të ekzistonte varësia për përfitimet e shitjeve

“Nevoja për të shkruar ka lindur si nevojë për të thënë gjëra që shpesh nuk kanë qenë të përshtatshme ose nuk ka qenë e mjaftueshme vetëm shprehja e vetme ndaj njerëzve. Por që në përgjithësi nuk do të kishin pasur vlerë artistike nëse do të ekzistonin vetëm shkrimet me porosi”, tregon Hoti.

Sipas saj, zhanri i tregimeve të shkurtra erdhi si nevojë për të shprehur skena e momente intensive dhe emocione të skajshme, por që pa pasur nevojë të qëndrohet brenda rregullave të shumta të skenarit dhe dramës, ajo ka shkruajtur për të argëtuar veten, diçka që ka pasur qejf ta lexoj vetë. Prandaj, janë diçka poetike që i përshtaten kohës e jo diçka konsumuese.

Natyra e shkrimeve të Hotit, është cilësuar si një realitet magjik që është i bazuar në gjëra të kohës të tanishme por karakteret kalojnë në gjendje emocionale absurde e sureale dhe që mënyra e perceptimit të saj ndaj karakteristikave të personazheve si ankthi, një cregullim emocional ka bërë që përjetimet e detajuara të ndjehen në lëkurën e çdo kujt, prandaj kjo ndjenjë është përcjell gjatë gjithë librit të saj ku tingujt, ngjyrat, emocionet të ndjehen shumëfish.

“Ky është realiteti im sepse personalisht ekziston tendenca që unë ti shoh gjërat në këtë mënyrë prandaj qëllimi kryesor që nga fillimi për këtë libër ka qenë një emocion i caktuar”, përfundon ajo.

Kurse për anën perspektive rajonale mbi shkrimin e poezisë, ka folur edhe Katarina Saric e cila ka shprehur se ajo shkruan nga rrokullimi i brendësisë shpirtërore.

“Shkrimet i mbaj gjatë në vete derisa i përpunoj në fazën finale, pra në hedhjen në letër. Puna profesionale si shkrimtare është shkrimi nga ndjenjat e brendshme, një rrëfim i brendshëm sidomos kur ajo transmetohet në publik duke zbërthyer kështu shtresat e mia më intime në krijimtarinë dhe përvojën time”, tregon Saric.

“Poezia e angazhuar e shpreh shpirtin e një kombi”, potencon ajo.

Krejt në fund, pas këtij diskutimi për tema nga më të ndryshmet, një larmi mendimesh dhe zërash që portretizuan fuqinë artistike të gruas, ngjarja gjeti fundin me leximin e fragmenteve nga puna e këtyre shkrimtareve duke përmbyllur kështu identitetin e zhanreve diversive në një frymë sa poetike aq edhe thumbuese për secilin që përjeton tërësisht ndjenjën e të dëgjuarit të poezisë. Po ashtu, pas promovimit të librave të pranishmit patën mundësi të marrin nënshkrimet e autoreve për librat e promovuara. / KultPlus.com

Biblioteka Kombëtare e Kosovës shënon Ditën Botërore të Librit me veprimtari online

Era Berisha

Për të shënuar Ditën Ndërkombëtare të Librit dhe të Drejtës së Autorit, Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” erdhi me një sërë aktivitete, duke përfshirë promovimin e projektit të titulluar “Kujtesa e Kosovës: Tregimi i historive për Bibliotekën Kombëtare të Kosovës” dhe insertimin e video-intervistës për librin shqip të titulluar ‘’Evokim i së kaluarës’’, në hapësirën e Këndit Amerikan, shkruan KultPlus.

Nga kjo ngjarje, si aktivitet i dytë i radhës është promovuar projekti që u prezantua nga Gresa Maliqi, e cila njëkohësisht është menaxhere e projektit ‘’Kujtesa e Kosovës – histori gojore’’, ky promovim erdhi pas veprimtarisë së parë të mbajtur online mbi librin shqip në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës.

“Evokim i së kaluarës”, e cila u hap nga fjalët e Drejtorit të BKK-së Fazli Gajraku dhe pasoi me fjalën e rastit të ministrit të Ministrit të Kulturës, Rinisë dhe Sportit Hajrulla Çeku, e që po ashtu u diskutua nga ish-drejtori i BBK-së Mehmet Gërguri, ish-shefi i Departamentit të Koleksioneve të Rralla Nehat Krasniqi, ish-shefi i Departamentit të Katalogimit Muharrem Halili, ish-bibliotekarja referale Zejna Fejzullahu dhe ish-bibliotekarja për zhvillimin e koleksioneve Jehona Halili.

Për të folur më shumë rreth këtij projekti i cili do të nisë rrugëtimin e tij së shpejti, e pranishme në një veprimtari të zhvillua virtualisht ishte vetë Gresa Maliqi.

“Ishte kjo ngjarje tejet e rëndësishme e cila na ka shtyrë ta fillojmë një projekt të ri, i cili do të jetë njëri ndër projektet më të fuqishme qe e ka pasur Biblioteka ku do të dokumentohen, mblidhen, ruhen dhe promovohen kujtimet dhe përjetimet e secilit që i ka kushtuar Bibliotekës një pjesë të madhe të jetës”, tregon Maliqi.

Sipas saj, duke pasur parasysh që personat e lartpërmendur janë dëshmitarë që do të mund të promovonin gjithçka që Biblioteka Kombëtare Kosovës ka kaluar, e të cilët Maliqi i ka falënderuar të gjithë ata që kanë kaluar kohën më të madhe në Bibliotekë, e për çka edhe do të mblidhen e dokumentohen të gjitha rrëfimet në mënyrë që në të ardhmen të jetë e sigurt se gjeneratat e reja do ta dinë me përpikëri se nëpër çka ka kaluar Kosova dhe libri shqip.

Për fund, ajo ka treguar se të gjitha këto rrëfime do të xhirohen e transkriptohen duke gjetur fundin e tyre në një botim për të cilën Maliqi shpreson dhe beson shumë se do të jetë njëri ndër botimet më të rëndësishme e më të vlefshme që ka Biblioteka Kombëtare e Kosovës.

Pas këtij prezantimi, BKK, si aktivitet të tretë dhe njëkohësisht të fundit ka zhvilluar një aktivitet të titulluar: Pasurimi i koleksioneve të bibliotekave të Kosovës”, me donacione nga vetë BKK dhe si përfitues do te jetë Biblioteka e ShFMU “Ibrahim Mazreku” në Malishevë. / KultPlus.com

Për Ditën e Librit, në Bibliotekën Kombëtare u mbajt një mbrëmje me plot aktivitete

Mbrëmë për nder të Ditës Botërore të Librit, në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës u mbajt një   mbrëmje mbi poetikën dhe letërsinë. Gjatë mbrëmjes u zhvilluan aktivitete të ndryshme si diskutime, muzikë, poezi dhe lexime nga dashamirë të librit, shkruan KultPlus.

Nën atmosferën e ngrohtë  të tingujve të muzikës  filloi edhe hapja e mbrëmjes, ishte Arta Hoda nga organizata “Etea”, e cila nisi fjalimin duke i uruar mirëseardhje publikut që gjendej në sallë dhe duke treguar për ngrohtësinë që të jep libri, letërsia, edhe çdo gjë që vjen nga bota e librit.  

Mbrëmja vazhdoj më pas me një diskutim të hapur mbi “të drejtën e autorit” ku në panel ishin të ftuar drejtor i Bibliotekës Kombëtare, Fazli Gajraku dhe drejtori i zyrës ligjore, Valon Kashtanjeva. Gajraku tregoj rreth mënyrës se si Biblioteka Kombëtare e Kosovës rregullon të drejtën e autori në kushtet që ka.

“Biblioteka Kombëtare e Kosovës është depoja e gjithë korpusit kulturor të shkruar, të shtypur duke përfshirë të gjitha formatet që mund të ruhen sot në këtë epokë . Po flasim për të drejtën e autorit në formatin kulturor lëndorë ku Biblioteka Kombëtare e Kosovës deponon brenda kësaj hapësire gjithë veprimtarin që përfshin dijen, letërsinë dhe artin që prodhohet në Kosovë, dhe rëndom tek ne vinë përdorues për të huazuar materiale dhe fati i këtij materiali që e prodhojnë autorë është në duart e lexuesve”, tha Gajraku gjatë diskutimit.

Lidhur me temë për të drejtën e autori fjalën e mori edhe drejtori i zyrës ligjore, Valon Kashtanjeva i cili tregoj se çfarë ka bërë Kosova në këtë drejtim dhe si po mbrohet e drejta e autorit nga institucionet.

“Kosova në këtë drejtim deri më tani ka punuar në aspektin e legjislacionit ku është krijuar baza ligjore e cila ofron mundësin e mbrojtjes së të gjitha veprave që mbrohen me të drejtën e autorit. Të gjitha fotokopjet që janë në Kosovë, të cilat kryejnë fotokopjime të kapitujve të librave për nevoja private jo të librit të plotë duhet t’i kompensohen autorit”, tha Kashtanjeva.

Ai nuk la pa përmendur edhe aspektin e plagjiaturës duke e parë si një nga problemet kryesore  të së drejtës së autorit e ku sipas tij dënohet edhe me ligj.

“Plagjiatura është problematik mjaftë e theksuar, të gjithë ata që krijon vepra origjinale e dinë kopjimi, marrja e pjesëve të teksteve të caktuara  është e ndaluar më ligj, është jo etike dhe përbën shkelje të drejtës së autori dhe dënohet me ligj”, shtoj më tej Kashtanjeva.

Pas diskutimin u luajtën disa pika muzikore në piano nga Shkurte Gashi, duke vazhduar më pas me pjesë e leximit të poezive , ku të ftuar ishin Agon Rexhepi, Donika Dabishevci dhe Florent Kurtalani. Pas poezive mbrëmja vazhdon më muzikë qytetare nga Andi Sadiku dhe Fatjona Matoshi, e krejt në fund mbrëmja u përmbyll më lexime të shkurtra nga Ndue Ukaj dhe Ulpiana Maloku. / KultPlus.com

Sot shënohet Dita Botërore e Librit

Sot në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Librit, e cila origjinën e idesë së përkujtimit të kësaj dite e ka në Spanjë, në zonën e Katalonjës, ku atij që blinte një libër i dhurohej edhe një trëndafil.

23 prilli është shpallur si Ditë Botërore e Librit që nga 15 nëntori i vitit 1995. Dita botërore e librit dhe të drejtës autoriale këtë vit shënohet edhe në Kosovë në bashkëpunimin e organizatave të shoqërisë civile që mbështesin kulturën.

Dita ndërkombëtare e Librit dhe të drejtave autoriale që është përzgjedhur të jetë 23 prilli, është një datë me kuptim simbolik për letërsinë botërore. Me këtë datë të vitit 1616, lidhet vdekja e dy kolosëve të letërsisë botërore: Shekspirit në Angli dhe Miguel de Servantes në Spanjë.

I pari konsiderohet si shkrimtari më i madh i të gjitha kohëve dhe vendeve, ndërsa i dyti është autori i veprës më të përkthyer në botë. Kjo datë lidhe edhe autorë tjerë në ditën e lindjes a vdekjes së tyre: Inca Garcilaso de la Vega, Maurice Druon, Halldór Kiljan Laxness, Vladimir Nabokov, Josep Pla dhe Manuel Mejia Vallejo.

Kjo datë shënohet në botë që nga viti 2003, ndërsa është pazgjedhur në vitin 1995 nga Asambleja e përgjithshme e UNESCO me qëllim të kontribuojë në mbarë botë për të drejtat e autorit duke inkurajuar të gjithë, e në veçanti të rinjtë për të zbuluar kënaqësinë e leximit.

Kjo datë është edhe një thirrje për të rritur respektin për kontributet e pazëvendësueshme të autorëve dhe librit në progresin social dhe kulturor të njerëzimit.

Suksesi i librit dhe i të drejtës autoriale varet kryesisht në mbështetjen që duhet marrë nga të gjitha palët e interesuara ku hyjnë autorët e librit, botuesit, mësuesit, bibliotekistët, institucionet publike dhe private, OJQ-të dhe mediat, të cilat mobilizohen në çdo vend.

Duke qenë një nga mjetet më të vjetra të komunikimit dhe shpërndarjes, jo vetëm libri që ka ndikim shpirtëror, arsimor dhe kulturor, por ai përfshin edhe aspektet ligjore ekonomike të tregtisë botuese. / KultPlus.com

Nxënës të shkollave fillore vizituan BKK-n dhe lexuan krijimet e tyre për Ditën Botërore të Librit

Gili Hoxhaj
“Leximi është e drejta ime”, shkruhej në Amfiteatrin e madh të Bibliotekës Kombëtare “Pjetër Bogdani”. Në këtë bibliotekë sot u shënua Dita Botërore e Librit, ku fillimisht u fol për rëndësinë e librit për t’u dhënë mundësinë më shumë nxënësve që të shprehin krijimet e tyre.

Salla e amfiteatrit ishte e mbushur përplot me nxënës e mësimdhënës të shkollave fillore “Ismail Qemaili”, “Meto Bajraktari”, “Hasan Prishtina” dhe shkolla “Nazim Gafuri”, shkruan KultPlus.

Udhëheqësja e Departamentit të Arsimimit në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”, Ramize Bajraktari ishte ulur në panel së bashku me drejtorët e këtyre shkollave. Ajo fillimisht iu drejtua nxënësve që ishin ulur në sallën e amfiteatrit.
“Ju po e madhështoni Festen e Librit pasi që ju jeni ata lexues të vegjël që kur të rriteni do të vini në këtë Bibliotekë të madhe dhe të lexoni kur të bëheni studentë”, u shpreh Bajraktari.
Ajo tregoi se data 23 prill e cila është përzgjedhur që të jetë Dita Ndërkombëtare e Librit dhe të Drejtave autoriale, ka një kuptim simbolik pasi që 23 prill 1616 janë ndarë nga jeta William Shakespeare që konsiderohet shkrimtari më i madh i të gjitha kohërave dhe Miguel de Cervantes që ka shkruar librin “Don Kishoti i Mancos”, e që është vepra më e përkthyer në botë.

“Kjo datë ëahtë caktuar t’i bërë homazh botëror librit dhe autorëve të tij dhe për të inkurajuar të rinjtë, që të zbulojnë kënaqësinë e të lexuarit, si edhe për të respektuar kontributin e pazëvendësueshëm, që kanë dhënë krijuesit për progresin social dhe atë kulturor”, u shpreh tutje ajo, ndër përfundoi fjalimin e saj me thënien se “njeriu i cili nuk lexon libra të mirë nuk ka përparësi nga njeriu i cili nuk mund të lexoj”.
Drejtoresha e shkollës “Ismail Qemailo”, Hatmane Demiri tha qe çdo ditë duhet të jetë dita e librit ndërsa kujtoi thënien se “njeriu vdes atëherë kur lexon”, duke bërë thirrje që të lexohet sa më shumë pasi që shteti nuk ecën përpara pa lexim, dije dhe njohuri.
Po ashtu nxehësve të këtyre shkollave iu dhuruan tri pyetje me anë të se cilave do të kuptoheshin njohuritë e tyre për Bibliotekën Kombëtare të Kosovës. Krejt në fund atyre iu dhuruan edhe libra.

Ideja e përkujtimit të Ditës Botërore të librit e ka origjinën e vet në Spanjë, në zonën e Katalonjës, ku atij që blinte një libër i dhurohej edhe një trëndafil. 23 prilli është shpallur si Dita Botërore e Librit më 15 nëntor të 1995, me një rezolutë të UNESCO-s, pasi u morën në konsideratë faktet se libri ka qenë, historikisht, instrumenti më i fuqishëm i shpërndarjes së njohurive dhe mjeti më efikas për të siguruar ruajtjen e këtyre njohurive, se çdo nismë për promovimin e librave të rinj është një faktor i pasurimit kulturor etj./ KultPlus.com