Qendra Multimedia promovon tre libra, Halimi: Poezia është shumë më atraktive se cilido zhanër tjetër

Era Berisha

Promovimi i librave si: ‘’Me ekzistu është vetë kuptimi” nga Sibel Halimi dhe “Mjegulla” nga Dhurata Hoti, si dhe promovimi i punës së rezidentes Katarina Saric, e cila është pjesë e programit të shkrimtarëve në rezidencë “Prishtina nuk ka lumë”, erdhën pikërisht në Teatrin Oda me rastin e shënimit të Ditës Botërore të Librit, ngjarje kjo e organizuar nga Qendra Multimedia, shkruan KultPlus.

Në një ditë kaq të rëndësishme nisi edhe diskutimi rreth letërsisë, prozës dhe poezisë, diskutim ky i moderuar nga Aurela Kadriu, e cila shprehet e kënaqur që sot do të diskutonte me tre gra të cilat sipas saj janë shumë të suksesshme, qoftë në punën letrare e poashtu edhe në profesionet e tjera të tyre.

Fokusi kryesor në këtë mbrëmje ishte edhe krijimtaria letrare e autoreve, që ngjalli emocione për dashamirësit e librit dhe artit në përgjithësi e për të cilën qetësia totale gjeti vend në sallën e mbushur plot me pjesëmarrës.

Ndërsa, për të folur më shumë rreth këmbënguljes për zhanrin e poezisë, prozës dhe tregimit të shkurtër, e pranishme ishte vetë autorja Sibel Halimi. 

“Sa herë që diskutohet për poezinë, i atribuohet nocioni i tregut që nënkupton se poezia ik nga ideja që thjesht ne shkruajmë, jo për të përfituar në kuptimin klasik se si kapitalizmi e sheh materializimin e një rezultati të krijuar. Thjesht, po të ishte ashtu atëherë nuk do të kishte ekzistuar as talenti, pra kur talenti krijohet nuk mendohet as fama e as tregu, por thjesht poezia brenda vetes ka një botë të brendshme të shqetësuar”, tregon Halimi.

Sipas saj, poezia ka një kompleksitet prapa vetes që lidhet me shqetësime të brendshme, prandaj akumulohet dhe ndryshohet dialektika duke bërë që komunikimi i shqetësimeve në mënyrë poetike me publikun, për të është vetë vlera. Prandaj, të shkruash poezi në një kohë kaq dinamike është një kohë e distancuar mes lexuesit dhe librit në kuptimin klasik të fjalës sepse në këtë kohë kanë ndërhyrë mjetet teknologjike duke pasuar në strukjen e poetit në një mënyrë komplekse.

“Poezia gjithmonë është konsideruar nga shumë filozofë si niveli i parë i njohjes imagjinative por që nuk ka të bëjë me njohjen por është thjeshtë një reaksion i brendshëm i komunikimit që bëhet me një kategori të caktuar të shoqërore. Por që me kalimin e kohës, poezia është kthyer në zhanër të nivelit të lartë të njohjes, prandaj të shkruash poezi kur ekzistojnë çasje të ndryshme është një karakteristikë që duhet komunikuar”, shpreh Halimi.

Tutje ajo ka folur edhe për problemin që poezia nuk lexohet shumë ose i takon një grupi të caktuar ku sipas saj kjo çështje lidhet drejtpërdrejt me sistemin arsimor, me ç’rast poezia është një zhanër jo atraktiv, e lidhur me nacionalizmin dhe elemente të figurave historike dhe e cila nuk promovohet shumë në kurrikulën e arsimit, prandaj që poezia të gjallërohet e kultivohet, sipas Halimit duhet të ndryshohen mënyrat se si kremtohen ngjarjet e ndryshme kulturore duke ofruar lexuesve poezinë moderne që i dedikohet përditshmërisë, subjektit grua dhe njeriut.

“Sa më shumë që ne e shkëpusim poezinë nga historia dhe turma dhe e afrojmë afër individit, e shohim që poezia është shumë më atraktive se cilido zhanër tjetër”, potencon ajo.

Për Halimin, përkthimi i aktivizmit në poezi nuk mund të jetë një lidhshmëri e thjeshtë sepse ka elemente tematike të dekonstruktimit të gruas në sistemin patriarkal në poezitë e saj por që poezia duhet të shihet përtej aktivizmit, grupeve dhe lëvizjeve moderne që duhet të kenë elemente kritike sepse historia gjithmonë e ka parë gruan vetëm nga elementi i të qenurit ‘nënë’ e për çka në poezi zhveshët komplet elementi ‘nënë’ duke i dhënë liri nënës përmes rolit të plotësuar ndaj vetvetes.

“Ajo çfarë më ka shqetësuar gjithmonë është portretizimi i gruas në dy dimensione, thurja e himneve për të bukurën si kategori estetike, prandaj kur poezia përdoret për dekonstruktimin e normave të krijuara nga shoqëria atëherë konsiderohet një mesazh i rëndësishëm dhe emancipues” përfundon ajo.

Ndërsa, dramaturgia Dhurata Hoti, ka folur për vështirësinë e të shkruarit nëse do të ekzistonte varësia për përfitimet e shitjeve

“Nevoja për të shkruar ka lindur si nevojë për të thënë gjëra që shpesh nuk kanë qenë të përshtatshme ose nuk ka qenë e mjaftueshme vetëm shprehja e vetme ndaj njerëzve. Por që në përgjithësi nuk do të kishin pasur vlerë artistike nëse do të ekzistonin vetëm shkrimet me porosi”, tregon Hoti.

Sipas saj, zhanri i tregimeve të shkurtra erdhi si nevojë për të shprehur skena e momente intensive dhe emocione të skajshme, por që pa pasur nevojë të qëndrohet brenda rregullave të shumta të skenarit dhe dramës, ajo ka shkruajtur për të argëtuar veten, diçka që ka pasur qejf ta lexoj vetë. Prandaj, janë diçka poetike që i përshtaten kohës e jo diçka konsumuese.

Natyra e shkrimeve të Hotit, është cilësuar si një realitet magjik që është i bazuar në gjëra të kohës të tanishme por karakteret kalojnë në gjendje emocionale absurde e sureale dhe që mënyra e perceptimit të saj ndaj karakteristikave të personazheve si ankthi, një cregullim emocional ka bërë që përjetimet e detajuara të ndjehen në lëkurën e çdo kujt, prandaj kjo ndjenjë është përcjell gjatë gjithë librit të saj ku tingujt, ngjyrat, emocionet të ndjehen shumëfish.

“Ky është realiteti im sepse personalisht ekziston tendenca që unë ti shoh gjërat në këtë mënyrë prandaj qëllimi kryesor që nga fillimi për këtë libër ka qenë një emocion i caktuar”, përfundon ajo.

Kurse për anën perspektive rajonale mbi shkrimin e poezisë, ka folur edhe Katarina Saric e cila ka shprehur se ajo shkruan nga rrokullimi i brendësisë shpirtërore.

“Shkrimet i mbaj gjatë në vete derisa i përpunoj në fazën finale, pra në hedhjen në letër. Puna profesionale si shkrimtare është shkrimi nga ndjenjat e brendshme, një rrëfim i brendshëm sidomos kur ajo transmetohet në publik duke zbërthyer kështu shtresat e mia më intime në krijimtarinë dhe përvojën time”, tregon Saric.

“Poezia e angazhuar e shpreh shpirtin e një kombi”, potencon ajo.

Krejt në fund, pas këtij diskutimi për tema nga më të ndryshmet, një larmi mendimesh dhe zërash që portretizuan fuqinë artistike të gruas, ngjarja gjeti fundin me leximin e fragmenteve nga puna e këtyre shkrimtareve duke përmbyllur kështu identitetin e zhanreve diversive në një frymë sa poetike aq edhe thumbuese për secilin që përjeton tërësisht ndjenjën e të dëgjuarit të poezisë. Po ashtu, pas promovimit të librave të pranishmit patën mundësi të marrin nënshkrimet e autoreve për librat e promovuara. / KultPlus.com

Qendra Multimedia dhe Heartefact Fund, kanë hapur thirrjen për rezidenca artistike

Qendra Multimedia [Prishtinë] dhe Heartefact Fund [Beograd], kanë hapur thirrje për rezidencat artistike të cilat do të implementohen në kuadër të platformës së përbashkët Reconnection 2.0, e cila financohet nga Bashkimi Evropian dhe menaxhohet nga Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë, përcjell KultPlus.

Rezidencat artistike Reconnection 2.0 kanë për qëllim të shërbejnë si hapësira për artistë dhe artiste nga fusha të ndryshme (letërsi, aktrim, muzikë, arte pamore, kostumografi, koreografi, etj.), që përgjatë një muaji të reflektojnë dhe prodhojnë punë nga fushat e tyre përkatëse.

Nga kjo fazë e thirrjes do të kenë mundësi të përfitojnë deri në katër artistë/e: dy artistë/e nga Kosova, do të përfitojnë nga një rezidencë një mujore në Serbi, ndërsa dy artistë/e nga Serbia do të përfitojnë nga një rezidencë një mujore në Kosovë.

Gjatë qëndrimit një mujor në Kosovë, përkatësisht në Serbi, secili/a nga artistët/et pritet të krijojnë punë të reja si dhe të bashkëpunojnë afërsisht me stafin e Qendrës Multimedia dhe Heartefact Fund, në programet e tyre ekzistuese.

Kush mund të aplikojë?
Të drejtë aplikimi kanë artistët dhe artistet e moshës mbi 20 vjeç, nga Kosova dhe Serbia, nga të gjitha fushat artistike [letërsi, aktrim, muzikë, arte pamore, kostumografi, koreografi, etj.]

Si të aplikohet?
Për artistët dhe artistet nga Kosova të interesuar/a për rezidencën një mujore në Serbi, aplikimi bëhet duke dërguar një CV dhe letër motivimi në adresën: [email protected], Me subjekt: Serbia / Artistic Residencies Reconnection 2.0

Për artistët dhe artistet nga Serbia, të interesuar/a për rezidencën një mujore në Kosovë, aplikimi bëhet duke dërguar një CV dhe letër motivimi në adresën: [email protected] Me subjekt: Kosovo / Artistic Residencies Reconnection 2.0

Afati për aplikim është deri ditën e premte, më 30 prill 2021, në ora 23:59.

Kur do të realizohen rezidencat?
Artistët dhe artistet rezidentë/e pritet të jenë në Kosovë, përkatësisht në Serbi në mes të muajve qershor dhe dhjetor. Data e saktë e rezidencës një mujore për secilin/ën nga katër artistët/et përfituese/e do të vendoset në bashkëpunim me artistët dhe artistet përkatës/e pas përfundimit të përzgjedhjes.

Çka përfshin rezidenca artistike Reconnection 2.0?
Rezidenca artistike Reconnection 2.0 përfshin:

  • Qëndrim një mujor në Kosovë, përkatësisht në Serbi
  • Mbulim të shpenzimeve të udhëtimit
  • Mbulim të shpenzimeve të akomodimit
  • Një stipend bazik për shpenzime personale gjatë qëndrimit.
  • Një ngjarje promovuese të punës së artistit/es në përgjithësi, dhe punës së prodhuar gjatë rezidencës, në veçanti.

    Vetëm kandidatët dhe kandidatet e përzgjedhur/a do të njoftohen përmes emailit. / KultPlus.com

Publikohen datat e Festivalit Ndërkombëtar të Letërsisë ‘POLIP’

Festivali Ndërkombëtar i Letërsisë ‘POLIP’ këtë vit fillon me edicionin e 11-të dhe pritet të mbahet nga 10 deri më 13 shtator, përcjell KultPlus.

Qendra Multimedia ka bërë të ditur se edicioni i sivjetëm do ta organizohet në përputhje me kushtet që do të krijohen në raport me pandeminë COVID_19.

”Për detaje në lidhje me formatin dhe programin e sivjetëm, na ndiqni në faqen tonë www.qendra.org si dhe në rrjetet tona sociale në Facebook, Instagram dhe Twitter”, ka bërë të ditur Qendra Multimedia në njoftimin e hapjes së këtij festivali.

Fotografia: Jetmir Idrizi, Polip 2015. / KultPlus.com

Nesër mbahet ngjarja përmbyllëse e programit Kultura për Ndryshim

Qenda Multimedia dhe Goethe Institut kanë njoftuar se nesër do të mbahet përmbyllëse e programit Kultura për Ndryshim, përcjellë KultPlus.

Gjatë kësaj ngjarje do të promovohet hulumtimi mbi pesazhin kulturor të Kosovës si dhe të lansohet dokumentari mbi programin Kultura për Ndryshim.

Kjo ngjarje do të mbahet të martën më 22 dhjetor në teatrin Oda në Prishtinë duke filluar nga ora 11:00.

Programi Kultura për Ndryshim financohet nga Bashkimi Evropian, menaxhohet nga Zyra e Beshkimit Evropian në Kosovë ndërsa implementohet nga Qendra Multimedia e Goethe-Institut.

Për shkak të masave parandaluese të COVID-19, numri i pjesëmarrësve fizik është i kufizuar. / KultPlus.com

Është hapur thirrja për Laboratorin e dramës bashkëkohore shqipe

Teatri Kombëtar i Kosovës, Qendra Multimedia, Teatri i Gjilanit, Teatri i Ferizajit ‘’Adriana’’, Etno Teatri në Kukaj ka hapur thirrjen për Laboratorin e dramës bashkëkohore shqipe, shkruan KultPlus.

Laboratori i dramës bashkëkohore shqipe do të mbahet në fshatin Kukaj në dy faza nën drejtimin e regjisorit e dramaturgut Fadil Hysaj. Pjesa e parë do të mbahet mes periudhës 27 nëntor-3 dhjetor, ndërkaq pjesa e dytë më 18-22 dhjetor të këtij viti.

Të interesuarit për pjesëmarrje në këtë laborator duhet të jenë në intervalin e moshës mes 18-45 vjeç, teksa të përzgjedhurit do të kenë rastin të përfshihen në proceset kreative të shkrimit të dramës.

Dramat e përfunduara të çdo pjesëmarrësi do të prezantohen para publikut si një lexim skenik dhe do të botohen në një vëllim. Nga të gjitha të shkruarat, tre më të mirat do të përkthehen në gjuhën angleze dhe do të promovohen përmes rrjetit ndërkombëtar të dramaturgjisë-Eurodram.

Afati i fundit për aplikim është deri më 19 nëntor, kurse 7 persona janë të paraparë që të përzgjidhen gjithsej./KultPlus.com

Biblioteka e Teatrit Kombëtar të Kosovës pasurohet me libra, dhuratë nga Qendra Multimedia

Medina Pasoma

Rreth 400 tituj me ekzemplarë të shumtë sot u gjendën në një nga tavolinat e Teatrit Kombëtar të Kosovës, për të marrë vendet e tyre në raftet e bibliotekës së këtij institucioni, si dhuratë nga Qendra Multimedia, shkruan KultPlus.

Vepra nga autorë vendas e të huaj, kombinime të zhanreve të ndryshme letrare duke përfshirë poezi, prozë e kryesisht dramë dhe dimensione e pikëpamje të ndryshme përbrenda tyre, sot iu dhuruan Teatrit Kombëtar të Kosovës. Ishte Qendra Multimedia ajo e cila e bëri këtë donacion në kuadër të bashkëpunimit të këtyre dy palëve në edicionin e sivjetmë të Kosovo Theater Showcase.

Këto libra u vendosën në raftet e bibliotekës së institucionit më të lartë teatror në vend, për të kaluar tash e tutje në duar të lexuesve të cilët pëlqejnë mënyrën e shkrimit, tematikat dhe autorët e veprave. Të pranishëm në ceremoninë e dhurim-pranimit të këtyre titujve ishin përfaqësues nga dy palët, teksa fjalën e morri i pari aktori i njohur Adrian Morina, i cili njëherit është edhe u.d i Teatrit Kombëtar të Kosovës.

“Sot e kemi kënaqësinë shumë të madhe që si Teatër Kombëtar i Kosovës të pranojmë një dhuratë, e cila është më e shtrenjta që dikush ia ka bërë këtij institucioni. E tëra kjo vjen në kuadër të një bashkëpunimi që Teatri Kombëtar i Kosovës tash e një kohë e ka me Qendrën Multimedia, duke qenë partner të një Showcase-i teatror i cili e ka edicionin e tretë në Kosovë”, u shpreh Morina.

Për bibliotekën e TKK-së, Morina tha se është relativisht e varfër dhe se ka mungesë të dramave, me këtë rast shfrytëzoj rastin të bëj thirrje që edhe shtëpitë botuese tjera të dhurojnë donacione.

“Komuniteti ynë ka shumë pak mundësi ose qasje në tekste të dramave të huaja prandaj, ju bëj ftesë krejt atyre që kanë mundësi t’i bëjnë një dhuratë si kjo e sotmja Teatrit Kombëtar të Kosovës sepse kemi nevojë që ta krijojmë një librari tonën ashtu siç e ka pasur dikur, e të cilën kemi pasur mundësi ta shohim përmes fotografive”, theksoj Morina.

Në anën tjetër ai u shpreh se në këtë institucion kulturor është krijuar një imazh që çdokush provon të merr diçka, e jo të dhuroj. Andaj pikërisht edhe donacionet e librave do ta dëshmonin të kundërtën.

Përgjatë ceremonisë, Adrian Morina shfrytëzoj rastin të tregoj për bashkëpunimet dhe punët e tjera që pritet t’i realizoj Teatri Kombëtar i Kosovës.

“Ne besojmë që në javën e ardhshme do të hapim thirrjen për laboratorin e dramës shqipe, në të cilën jemi bashkëorganizatorë Teatri Kombëtar i Kosovës, Qendra Multimedia, Teatri i qytetit të Ferizajt, Gjilanit dhe Etno Teatri në Kukaj”, njoftoj Morina.

Drejtori i Qendrës prej ku erdhën librat, Jeton Neziraj tregoj se këto libra janë koleksione të botimeve të përvjetshme të Multimedias, e që përbrenda vitit ata publikojnë 10 tituj.

“Sot i kemi sjellur rreth 400 tituj, shumica e tyre janë drama të autorëve kosovarë, të Shqipërisë, nga rajoni dhe ata ndërkombëtar, të cilat janë botuar në një periudhë prej 10 vitesh”, theksoj Neziraj.

Përtej Teatrit Kombëtar të Kosovës si institucion kulturor qendror, Qendra Multimedia dhurimin e librave e ka nisur edhe në teatrot lokale, duke përfshirë atë të Gjilanit e Ferizajt.

“Donacioni vjen si pjesë e serisë së dhurimit të librave që Qendra Multimedia e ka nisur këto dy vite, kryesisht bibliotekave të qyteteve të ndryshme, ku për këtë periudhe kemi shpërndarë nëpër biblioteka, falas, afërsisht 5000 tituj”, tha drejtori i kësaj Qendre.

Pjesëtarja e Qendrës Multimedia, Aurela Kadriu është shprehur se është e rëndësishme që të njëjtën iniciativë ta marrin edhe të tjerët, në mënyrë që të zgjerohen adresat e lexuesve.

“Ne e kemi parë në proces të punës që jo vetëm bibliotekat kanë nevojë të pasurohen me libra por, ka nevojë në rritje që teatrot të kenë kënde të leximit”, ka thënë Kadriu.

Tutje ajo theksoj se përgjatë tre viteve punë, kanë vëzhguar për së afërmi gjendjen e bibliotekave publike e lokale si dhe atyre të teatrove dhe se nuk është situata e kënaqshme.

“Mund të themi që gjendja është ‘për gjynah’ dhe ka nevojë për dhurata të tilla që ta mirëmbajmë kulturën e leximit”, vlerësoj Kadriu.

Ky aktivitet u zhvillua në kuadër të projektit ‘’Culture for change’’ nga Qendra Multimedia. / KultPlus.com

Neziraj paralajmëron takimin e MKRS-së për teatrot dhe kinematë

Përderisa teatrot janë të mbyllura, Qendra Multimedia dje nisi peticionin për hapjen e tyre. Ndërkaq, drejtuesi i kësaj Qendre, Jeton Neziraj ka paralajmëruar takimin gjatë ditës së sotme të Ministrisë së Kulturës për këtë çështje, shkruan KultPlus.

Nëpërmjet një njftomi të bërë në Facebbok ai tregoi se ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi  do të ketë sot në orën 17:00 takim me akterët relevant për të vendosur lidhur më këtë çështje./ KultPlus.com

https://www.facebook.com/jeton.neziraj.5/posts/10158808705592002

Qendra Multimedia me peticion për hapjen e teatrove

Qendra Kulturore Multimedia ka nisur nënshkrimin e peticionit për hapjen e teatrove, të cilat ishin paraparë të hapeshin më 1 qershor, shkruan KultPlus.

Në peticionin drejtuar Ministrisë së Shëndetësisë dhe Ministrisë për Kulturë, Rini dhe Sport, duke u kërkuar hapja e teatrove, thuhet se një pjesë të madhe të sektorëve (duke përfshirë edhe qendrat tregtare) iu është lejuar funksionalizimi, mirëpo nuk është bërë e njëjta me Teatrin dhe se nuk ka pasur ndonjë arsyetim apo konsultim nga institucionet përkatëse.

“Përmes këtij peticioni të hapur, ne i bëjmë thirrje Ministrisë së Shëndetësisë dhe Ministrisë së Kulturës që sa më parë të ndërmarrin hapa në mënyrë që teatrove t’u lejohet të nisin punën dhe të fillojnë të mirëpresin publikun. Hapja e teatrove, me masa të caktuara të sigurisë, do ta shpëtonte skenën teatrore nga kolapsi total në të cilin gjendet aktualisht dhe do të kontribuonte në masë të madhe në jetën sociale në Kosovë, të rënduar nga pandemia”, thuhet në peticion.

Iniciuesit e këtij peticioni besojnë se teatrot kanë kapacitete për respektim të masave anti-covid kur të hapen, madje ata kanë marrë shembull vendet e Evropës dhe Maqedoninë e Veriut për këtë.

“Ju bëjmë me dije se nëse ky peticion i yni injorohet, komuniteti teatrot në Kosovë, që ka një numër prej mbi 5,000 artistësh, punëtorëve të skenës e stafit administrativ, do të detyrohet të shoh edhe forma të tjera të protestave”, theksohet në peticion.

Ky është linku ku mund ta nënshkruani peticionin për hapje të teatrove:

https://www.change.org/p/z-armend-zemaj-minist%C3%ABr-teatrot-t%C3%AB-hapen-sa-m%C3%AB-shpejt%C3%AB?recruiter=435563198&recruited_by_id=ba369190-9449-11e5-895a-3d2649fd013b&utm_source=share_petition&utm_medium=copylink&utm_campaign=petition_dashboard&use_react=false

Teatri i famshëm gjerman, Multimedia dhe Teatri Kombëtar i Kosovës bashkëpunojnë për ‘Kthimin e Karl Majit’

Teatri i famshëm gjerman Volksbühne nga Berlini është duke bashkëpunuar me Qendrën Multimedia dhe Teatrin Kombëtar të Kosovës, për të realizuar shfaqjen “Kthimi i Karl Majit” (Shfaqje argëtuese për popullin gjerman), e cila do të prezantohet si ekstrakt teatror online gjatë festivalit POSTËEST. Festivali do të mbahet nga data 24 – 26 qershor në Berlin, në teatrin Volksbühne.

Ndërkohë, shfaqja e plotë, si realizim skenik do të jepet në shtator, në Teatrin Kombëtar të Kosovës, pastaj pritet të nisë turneun ndërkombëtar.

Regjinë e shfaqjes “Kthimi i Karl Majit” është duke e bërë Blerta Neziraj, kurse luajnë aktorët: Arta Muçaj, Armend Smajli, Edona Reshitaj, Adrian Morina, Ylber Bardhi dhe Shpetim Selmani. Tekstin e ka shkruar Jeton Neziraj, videon është duke e realizuar Ilir Gjocaj kurse bashkëpunëtor artistik është Alban Beqiraj.

Rreth shfaqjes “Kthimi i Karl Majit”

Kara Ben Nemsi, personazhi i njohur i Karl Majit, arratiset nga Lindja dhe, bashkë me një grup aktorësh nga Kosova, ia mësynë ‘tokave gjermane’. Në këtë udhëtim gati epik, ai takon Slavoj Zhizhekun, Piter Handken, një pjesëtar të Nationalsozialistischer Untergrund e të tjerë. Shfaqja e konfronton publikun me qasjen gati demonizuese të Evropës Perëndimore – superioritetin e supozuar kulturor, politik e intelektual të saj ndaj Lindjes- për të cilën Aleksandar Hemon thotë se i ka rrënjët thellë në kolonializëm dhe racizëm.

Rreth festivalit Postwest

I planifikuar të mbahet në maj të vitit 2020, festivali transkulturor i teatrove POSTWEST synonte të mblidhte artistë nga dhjetë shtete të cilët kishin zhvilluar dymbëdhjetë shfaqje të reja enkas për këtë festival. Me historinë e vet dramatike ndërmjet perëndimit e lindjes, Volksbühne është vendi ideal për këtë mbledhi të profesionistëve teatrorë nga Evropa Lindore. Tani të gjihtë teatrot me të cilët jemi partnerë kanë gjetur veten në një realitet të ri. Për ne, si ekipe artistike, pandemia COVID-19 nuk ka nënkuptuar vetëm anulimin e javës së festivalit në maj, por gjithashtu edhe përfundimin e papritur të fazës përgatitore: provave për produksionet tona të cilat ishin në prag të fillimit, pjesa jonë e skenografisë në Großes Haus ishte krijuar tashmë në punëtoritë e Volksbühne dhe orari për secilën ditë të festivalit tashmë ishte përfunduar.

Pas një viti përgatitjesh, si do të bëhej që ky festival transkulturor teatror, të ndodh pas një paralajmërimi kaq të beftë dhe pa asnjë produksion apo skenë reale të përfunduar? Duke u rikthyer në konceptin bazik të festivalit, atë të shkëmbimit kolektiv artistik. Përgjatë javëve të fundit, kemi shtuar këtë bashkëpunim i cili i ka sjellë teatrot tanë partnere në Berlin për tri punëtori që nga qershori i vitit 2019. Në vend të Volksbühne, po e shfrytëzojmë hapësirën virtuale për të shpërndarë ide tej-përtej kufijve – dhe kështu edhe një hapësirë për edicionin virtual të POSTWEST.

Dymbëdhjetë produksionet e planifikuara tani do të zëvendësohen me kontribute dixhitale që reflektojnë natyrën e rrjetit tonë ndërkombëtar, i cili do të bëhet i qasshëm për një audiencë

globale për herë të parë për tri ditë me rradhë: performanca drejtpërdrejt online, video me pagesë, audio materiale dhe diskutime me profesionistë teatri rreth përvojave të tyre me POSTWEST. Kjo do të plotësohet nga formate shtesë përmes programit tonë mbështetës i cili në nëntor të vitit 2019 ka filluar me një numërim tematik për së prapthi deri në ditët e festivalit. Ky program përfshin ngjarje tematike siç janë seritë Plattform East, takime me artistë dhe sete muzikore (DJ set) – natyrisht, të gjitha në mënyrë dixhitale.

Kështu POSTWEST ka tejkaluar vetveten si ngjarje që ndodh në skenë dhe tash po i përgjigjet realietit të ri. Kriza e Koronavirusit na ka mundësuar të observojmë se si shumë shtete po kthehen tek vetja përsëri dhe informacioni për situatën në shtetet tjera duket thjesht sikur statistikë. Përkundër kësaj prapavije, reflektimi mbi kategoritë historike dhe mundësitë për shpërbërjen e tyre bëhet më i rëndësishëm se kurrë më parë. Lindja apo perëndimi? Post-perëndimi, post-lindja, post-lindje-perëndimi? A çon trashëgimia e përbashkët kulturore drejt një vetëdijeje të ngjashme historike? Me një llojllojshmëri kaq të madhe shtetesh e identitetesh, a është e mundur të mendojmë dhe formësojmë një të ardhme së bashku? Çka nënkuptojnë për neve një shoqëri e fuqishme civile, solidariteti, vlerat relevante për të ardhmen dhe sistemet demokratike? Si mundemi ne, si profesionistë teatri – edhe përgjatë një izolimi botëror dhe pa asnjë mbledhi publike – të vazhdojmë të formësojmë rrjete e nisma afatgjata transkulturore në mënyrë që artistikisht t’iu përgjigjemi këtyre debateve aktuale.

Ndërkohë që edicioni virtual i festivalit adreson këto pyetje, ai gjithashtu formëson bazën e një rrjeti ndërkombëtar. Produksionet e planifikuara do të kenë premierat dhe do të përfshihen në repertoaret e teatrove tanë partnerë sapo atë të rihapen. Në këtë mënyrë, dhe përmes bashkëpunimeve të ardhshme, POSTWEST vazhdon të jetojë si hapësirë ku disciplinat artistike nuk shikohen vetëm nga një perspektivë individuale e kombëtare, por gjithashtu krijojnë një kontekst transkulturor.

Financuar nga: German Federal Cultural Foundation, Ministry of Culture of the Republic of Kosovo, Goethe-Institut, The Olof Palme International Center, Rockefeller Brothers Fund, Swiss Agency for Development and Cooperation, European Union Office in Kosovo. / KultPlus.com

‘Multimedia’ bën përzgjedhjen e shkrimtarëve pjesëmarrës në ‘Prishtina nuk ka lum’

Qendra ‘Multimedia’ në bashkëpunim me ‘Reading Balkans’, ka bërë përzgjedhjen e shkrimtarëve që do të jenë pjesë e rezidencës së programit ”Prishtina nuk ka lum”, për vitin 2020, shkruan KultPlus.

Artistët e përzgjedhur janë:

Zlatko Pakovic nga Serbia, që do të jetë pjesë e këtij programi në muajin tetor të këtij viti.

Jasna Jasna Zmak nga Kroacia dhe Jean Lorin Sterian nga Romania të cilën do të jenë pjesë e këtij programi në muajin dhjetor.

Të tre të përzgjedhurit janë shkrimtarë të cilët kanë treguar mjaft suksese në fushën e letërsisë.

Bashkangjitur keni linkun e plotë për të dhëna më të detajuar rreth fituesëve të këtij programi. / KultPlus.com

Isa Qosja: Në kohën e Jugosllavisë entuziazmi i njerëzve për të bërë film ka qenë i jashtëzakonshëm

Qendrim Badalli

“Kultura është në margjina”, tha regjisori veteran, Isa Qosja, teksa po bënte një krahasim në rrafshin kohor, pasi kishte përfunduar shfaqja e filmit “Rojet e mjegullës” dhe kishte filluar një debat rreth tij nën organizimin e ForumZFD në Qendrën Multimedia mbrëmë në Prishtinë, shkruan KultPlus.com

Dritat u fikën dhe të pranishmit njëzëri vendosën për heshtje. Melodia, imazhi, simbolet dhe mungesa e tekstit po mbizotëronin në fillim të filmit. Një brum i mjaftueshëm dhe i nevojshëm për ta bërë edhe më interesant një debat mbi tematikën dhe teknikën e filmit, film që nuk po barte çdo gjë në mënyrë të drejtpërdrejt, debati për të cilin do të pasonte më vonë me teoricienin Sezgin Boynik dhe regjisorin Isa Qosja.

Një grua që dhunohej, një i torturuar që nuk e dinte se çfarë po nënshkruante, shkrimtar të internuar në burgje, atmosferë e zymtë, kushte të rënda, frymë e sakrificës, dhe le të ekzistojnë edhe një mori interpretimesh tjera për filmin që ka sjell pozitën çnjerëzore të shqiptarëve në ish-regjimin e Jugosllavisë.

Pak minuta para fillimit të shfaqjes së filmit, dëgjohej vetëm zhurma e karrigeve që po shtoheshin minutë pas minute, deri kur salla e mbushur që nga fillimi u stërmbushur dhe në skenë doli përfaqësuesi i ForumZFD, Korab Krasniqi.

Krasniqi, ka shpalosur të dhënat të përgjithshme rreth kësaj ngjarjeje.

“Këtu sonte jemi mbledhur si pjesë e një serie të aktiviteteve që po i bëjmë me Serzginin dhe akterët e ndryshëm ku si pikënisje po i marrim filmat që trajtojnë tema të vështira për të nxitur diskutim në publik. Sot do të shohim filmin “Rojet e Mjegullës” me regji të Isa Qosjës, me neve do të jetë edhe Akademik, Sezgin Boinik”.

Teoricieni, Sezgin Boynik, ka folur shkurt për modelin dominant të filmit si nga ana teknike ashtu edhe nga ajo përmbajtjesore.

“Filmat bardh e zi në Jugosllavi kanë lënë pas vetes një markë të fortë të gjuhës vizuale, madje edhe sot kur ne po flasim, ata ekzistojnë. Motivi dominant i këtyre filmave në Jugosllavi ka qenë kritika e burokracisë”.

Boynik, ka bërë një ndërlidhje të dyfishtë mes diskriminimit etnik në raport me sistemin politik si dhe me lidhjen e këtyre me tematikën e filmit.

“Disa vende të Jugosllavisë e kanë përjetuar më rëndë sistemin dhe unë mendoj se Kosova ka qenë një nga këto vende. Mendoj se është me rëndësi të përmendet veçmas për këta të rijnë këtu që edhe pse nën një sistem, jo të gjitha vendet e kanë gëzuar të njëjtin socializëm, të njëjtat privilegje dhe unë mendoj se ky film është shumë i lidhur me këtë çfarë thash”.

Regjisori i njohur kosovar, Isa Qosja, ka përmendur një ngjarje interesante që ka ndodhur gjatë xhirimit të këtij filmi.

“Ky film ka drithërim në secilën fotografi, ka edhe një pasiguri sepse kemi pasur një pjesë të ekipit nga Serbia, e cila në një moment kur e ka parë fotografinë e Rankoviqit, në qeli atje, është rebeluar, ka dalur dhe ka ndërprerë xhirimin dhe ne nuk e kemi ditur nëse do ta vazhdonim apo jo atë”.

Qosja tutje ka treguar se cila rrethanë e shtyri ish-sistemin që filmin ta klasifikojë si “Pamflet politik”.

“Vetëdija jonë për atë se çfarë na ka bërë regjimi Jugosllav, atyre ju ka shkaktua një tronditje dhe atëherë ka filluar një fushatë e tmerrshme prej asaj që filmi të kualifikohet si pamflet politik”.

Tutje, Qosja ka rrëfyer edhe për një emision që ishte mbajtur rreth këtij filmi ku një gazetar serbë kishte bërë ndërlidhje të çuditshme të simboleve të filmit, ndërlidhje kjo krejtësisht në frymë nacionaliste.

“Ekziston edhe sot një debat që ka qenë organizuar ku kanë marrë pjesë, Ibrahim Rugova, Azem Shkreli, një gazetar serb që ka përfaqësuar anën e errët të këtij filmi, i cili mes të tjerash pyeste se përse njerëzit në film janë të veshur me të bardha, ose a janë ato varkat e letrës që i keni lëshuar në ujë, varkat e lidhjes me Shqipërinë. Pra një imagjinatë e jashtëzakonshme, shumë e bujshme, që t’i trajtojnë simbolet në këtë film. Më dukej shumë naive se si gjithçka e lidhën si donin vet, edhe atë çfarë se kisha menduar mi shfaqën si ide në kuadër të një fushate që dukej qesharake dhe ironike”.

Qosja, ka vazhduar duke bërë një ndërlidhje mes karakterit të rrethanave të atëhershme dhe stimulimit të entuziazmit që ata shkaktonin.

“Po të shikohet entuziazmi, unë konsideroj se entuziazmi i njerëzve për të bërë film ka qenë i jashtëzakonshëm atëherë, pikërisht se kanë qenë rrethanat më të vështira. Dhe unë di se gjithmonë masa popullore është instaluar në fushatën e mbrojtjes së filmit”.

Pas shfaqjes së dokumentarit si dhe debatit pas tij, ky aktivitetet është mbyllur me një koktej rasti për të pranishmit. /KultPlus.com



Schimmelpfennig në Prishtinë: Drama nuk duhet të ketë kohë, duhet të ketë një pikë të fortë ku të gjithë e dimë se për çfarë po flasim

Qendrim Badalli

“Ne jemi shumë të lumtur që e kemi Rolandin këtu në Qendrën Multimedia”, tha dramaturgu i njohur kosovar, Jeton Neziraj, gjatë prezantimit të dramaturgut të famshëm gjerman, Roland Schimmelpfennig, i cili ishte dje mysafir në Qendrën Multimedia në një diskutim rreth një orësh për jetën e tij profesionale, shkruan KultPlus.com

Diskutimi nuk ishte i zakonshëm, në fakt, ishte një diskutim dramaturgësh pa protokoll, ndryshe nga diskutimet që jemi të mësuar të shohim. Kur Schimmelpfennig kishte të nxehtë në sallë ai hoqi bluzën në komoditet dhe krejtësisht i lirë. Për një gjerman e për një artist nuk duhej të mungonte në tavolinë ndonjë birrë, ashtu siç nuk mungonte.

Dramaturgu Jeton Neziraj, i dha energji edhe më shumë ambientit shumë mirë të organizuar, kur gjatë hapjes çliroi gjithçka kur tha se ky organizim ishte financuar “kesh” nga Instituti Goethe, përmendje e mënyrës së financimit sa për ta shprehur frymën jokonvencionale që përshkroi gjithë debatin.

Dramaturgu Roland Schimmelpfennig, në fillim ka folur rreth nisjes së karrierës së tij e cila nuk ka qenë krejtësisht e zakonshme, në fakt është përcjellë edhe me disa kushtëzime objektive.

“Në fillim kam dashur të merrem me teatër, që kur kam qenë shumë i ri si adoleshent kam pasur miq që janë marrë me teatër, teatër për amator. Ka qenë një ide e mirë në fillim por mua më është dukur e pamundur që të jetoj nga teatri, nuk kam besuar që mund të bëjë diçka të tillë, në kuptim të parave. Kur e kam kryer shkollën kam shkuar në Stamboll, sepse në mes të shkollës dhe shërbimit civil e cila ka qenë alternativa e shërbimit ushtarak, kemi mundur të zgjedhim njërën. Në Stamboll jam takuar me miq turk  që i pata njohur më parë në Gjermani. Dhe ata më thanë që kemi një punë për ty, ata më thanë që ti mund të jesh lektor i gjuhës gjermane në një gazetë atje.

Pastaj u ktheva në Gjermani dhe më treguan se po kërkoheshin studentë të regjisë dhe mendova se kjo është një gjë e mirë për mua. Kur jam kthyer si gazetar nga Turqia jam prezantuar në gazetat në Gjermani por ata nuk më ofruan punë, i kam pasur 20 vite kur më sugjeruan që më duhet të studioj diçka dhe kam filluar me regjinë sepse nga profesioni që kisha ishte e afërt me shkrimin e dramave”.

Ai tutje ka vazhduar duke treguar për dramën e tij të parë teksa është shprehur i rezervuar për ta vlerësuar njërën si më të mirë, qoftë për shkak se kjo do të nënvlerësonte cilësinë e të tjerave qoftë sepse suksesi i dramave është relativ në hapësira të ndryshme.

“Drama e parë që është botuar, sa për ta qartësuar, nuk do të thotë shumë nëse pranohesh nga një botues, ka qenë një dramë “Fish by fish”, pra kjo ka qenë drama e parë e imja që mund ta konsideroj si të suksesshme, dhe tani kur e lexoj prapë them se kjo është shkruar nga një student shumë i ri dhe shumë nervoz. Gjithsejtë i kam shkruar 55 drama, do të ishte shumë e padrejtë nga 54 dramave tjera nëse e zgjidhi një më të mirën. Si të suksesshme mund ti përmendi edhe “Dragoi Artë”, “Push and Push”, por kjo është relative, për shembull disa drama të suksesshme që i konsideroj, nuk kanë qenë të suksesshme edhe në Gjermani.”

Schimmelpfennig, është pyetur edhe për atë se ku dhe kur e sheh më të përshtatshme të shkruaj, teksa përgjigja e tij, si përgjigje e një dramaturgu me shumë eksperiencë, nuk befason.

“Tash shkruaj në shtrat sepse është më ngrohtë. Kryesisht tentoj të zgjohem në ora 9 apo në 10 në mëngjes dhe pastaj duhet të shkruaj deri në orën 2 ose 3 gjatë ditës. Punoj edhe natën por pi shumë dhe pastaj më duhet shumë të lekturojë”.

Dramaturgu i njohur gjerman ka folur shkurt edhe për kohëzgjatjen që atij i duhet për ta realizuar një projekt të tij.

“Nëse kam një ide të mirë, teknikisht më duhen tre muaj. Por derisa ta gjej idenë ose deri sa të gjej qasjen për idenë mundet me më marrë deri në një vit.”

Tutje, Schimmelpfennig ka folur edhe për çështjen e migrimit për të cilën ka thënë se nuk është temë ekskluzive në Gjermani por në gjithë Evropën Perëndimore.

“Çështja e migrimit është shumë prezente në shoqërinë gjermane. Sidomos në Evropën Perëndimore të gjithë duan të shkojnë, të lëvizin, me gjithë këta nacionalistë që po lindin është interesante të shkruash për ta, pra për migrimin. Kemi një histori të gjatë të migrimit duke filluar pas të 50-tave në Gjermani, kemi valën e parë të imigrantëve duke filluar në të 50-tat që ka filluar me punëtor spanjoll, këto familje janë në vendin tonë që 60-të vite këtu dhe ne nuk mund të flasim për ta si imigrant, ata kanë fëmijë që kanë lindur këtu.”

Duke diskutuar për relevancën kohore që duhet apo nuk duhet ta ketë një dramë, Schimmelpfennig, ka thënë se drama mund të mos ketë kohë por duhet ta ketë një pikë bazë, nga ku të gjithë janë të vetëdijshëm për atë se çfarë po jepet.

“Drama nuk duhet të ketë kohë, duhet të ketë një pikë të fortë ku të gjithë e dimë se për çfarë po flasim, nuk ka të bëjë me shoqërinë ku do të jepet shfaqja. Në anën tjetër natyrisht që nuk është e rëndësishme që shfaqja të jepet në disa vende jo vetëm në Gjermani por për shembull edhe në Francë, në Bolivi ose Taivan.”

Edhe fryma postmoderne që e reflekton një shfaqje teatrale ka qenë pjesë e diskutimit të djeshëm. Schimmelpfennig, pasi bëri një dallim teknik në organizimin e teatrove në Gjermani, shpjegoi edhe karakteristikat kryesore të valës postmoderne.

“Duhet ta bësh dallimin mes një teatri lokal në një qytet të vogël dhe mes atij të qytetit të madh. Në Gjermani e kemi një sistem ku secili qytet financon teatrot dhe kemi teatrin kombëtar që është i financuar nga shteti. Kështu që në qytetet mesatare mund të gjesh diçka për fëmijë, diçka klasike, diçka komedi. Por kjo është vala postmoderniste, postramumatike, me tekste të gjata, me monologje, nuk ka karaktere më, nuk ka role më, nuk ka tregime, ka shumë muzikë, ka shumë britma, dhe kjo është bërë shumë e famshme, sepse të bën të ndihesh sikur je duke marrë pjesë në një leksion filozofie”.

Pas mbylljes së diskutimit në Qendrën Multimedia është vazhduar tutje më një koktej rasti. Edhe sonte do të ketë vazhdim të aktiviteteve tjera në këtë qendër. /KultPlus.com











Dy shfaqje të Qendrës Multimedia jepen në Théâtre Vidy-Lausanne

Edicioni i sivjetmë i Lausanne Méditerranées në Llozanë të Zvicrës i dedikohet eksplorimit të botës shqiptare. Qyteti i Llozanës i cili është organizatori kryesor i këtij festivali, sivjet ka bashkuar forcat me institucione të ndryshme teatrore dhe kinematografike për të sjellë vepra të ndryshme artistike shqiptare për audiencën e Llozanës, përcjellë KultPlus.

Në kuadër të këtij bashkëpunimi, shfaqjet “një shfaqje teatri me katër aktorë me disa derra me disa lopë me disa kuaj me një kryeministër me një milka e me disa inspektorë vendës e ndërkombëtarë” dhe “Peer Gynti nga Kosova”, dy produksione teatrore të Qendrës Multimedia do të shfaqen më 3, 4 dhe 5 tetor në Théâtre Vidy-Lausanne. Të dy këto shfaqje, gjatë këtyre ditëve, do të jepen nga 3 herë, në termine të ndryshme (https://vidy.ch) .

Théâtre Vidy-Lausanne është prej teatrove më të rëndësishëm në botën frankofone.

“një shfaqje teatri me 4 aktorë me disa derra me disa lopë me disa kuaj me një kryeministër me një milka e me disa inspektorë vendës e ndërkombëtarë”, wshtw e shkruar nga një cinik vendas, kjo shfaqje teatri është një panoramë tragjikomike e realitetit të tanishëm kosovar dhe atij evropian. Aspirata e sinqertë e kosovarëve për në BE konfrontohet, në njërën anë, me rregullat e kërkesat e koklavitura dhe qesharake evropiane dhe, në anën tjetër, me hilen e burokratëve për t’i bërë gjërat ‘të duken ok vetëm në letër’.

Regjia: Blerta Neziraj; Aktorë: Shengyl Ismaili, Adrian Morina, Ernest Malazogu, Shpetim Selami; Muzikantë: Art Lokaj, Drin Tashi; Muzika: Gabriele Marangoni; Koreografia: Adrienne Hart; Skenografia: Petra Veber; Kostumet: Vesa Kraja; Dizajni i dritave: Radomir Stamenkovic.

Ass. regjisore: Enkeleda Arifi; Menaxhere skene: Lendita Idrizi; Ass. e produksionit: Sophia Sinani; Udhëheqës teknik: Denis Berisha; Dritat: Mursel Bekteshi, Denis Berisha; Teksti: Jeton Neziraj.

Ndwrsa shfaqja “Peer Gynti nga Kosova” është rrëfim për një ëndërr të dështuar. I udhëhequr nga një shpresë e thjeshtë për jetë më të mirë dhe për të gjetur lumturinë, Peeri i ri, para luftës në Kosovë, niset për të kërkuar të ardhmen në ‘parajsën’ e quajtur Evropë.

Ajo çka ndodhë me këtë të ri gjatë këtij udhëtimi reflekton eskperiencat e shumë desperadove të rinjë të cilët çdo vjet, të mbushur me shpresë, lëshojnë atdheun e tyre. Shpesh, në atdheun e tyre të ri, të keqtrajtuar nga autoritetet, të izoluar dhe larg nga shtëpia, me mungesë perspektive dhe të mospërfshirë në shoqëri, atyre ëndrra u bëhet një makth i madh.

Nga: Jeton Neziraj; Regjia: Agon Myftari; Aktorë: Tristan Halilaj, Donikë Ahmeti, Shpetim Selmani, Bujar Ahmeti; Skenografia: Nicola Minssen; Kompozitor: Gabriele Marangoni; Kostumografe: Yllka Brada; Dramaturg: Stefan Schletter. / KultPlus.com

https://www.youtube.com/watch?v=PsYbulqi6gQ&feature=youtu.be&fbclid=IwAR0ZzVdXh7DtJq2c5DvnKA5sZ8owG3dVyYb7NjVD8KAvyMrahMiyH9URTd8

Teatrot e Kosovës bashkojnë forcat për showcase-in teatror 2019

Teatri Kombëtar i Kosovës, Teatri “Adriana” Ferizaj, Teatri i Gjilanit dhe Qendra Multimedia nga Prishtina, kanë nënshkruar një ‘Memorandum Bashkëpunimi’, përmes të cilit zotohen të angazhohen bashkarisht, në organizimin e edicionit të sivjetshëm të ”Kosovo Theater Showcase 2019”, që këtë vit do të mbahet nga data 31 tetor deri me 4 nëntor 2019, përcjellë KultPlus.

Në këtë edicion pritet të prezentohen së paku gjashtë shfaqje të prodhuara nga teatrot nënshkruese të këtij memorandumi. Poashtu, edicioni i sivjetshëm i showcase-it 2019, pritet të sjellë në Kosovë rreth 50 kritikë teatri, gazetarë, selektorë festivalesh e admiruesë të teatrit, nga vende të ndryshme të botës.

Përveç Prishtinës, showcase do të zhvillohet edhe në qytetet e tjera të Kosovës. Në këtë mënyrë, mysafirët ndërkombëtarë do të kenë mundësi të rrallë për të parë jo vetëm tendencat më të fundit të skenës së teatrit të Kosovës, por edhe të shijojnë mikpritjen e madhe dhe peizazhin e bukur të Kosovës. Ky edicion gjithashtu do të sjellë disa programe plotësuese; diskutime, panele dhe mbrëmje muzikore.

Memorandumin e kanë nënshkruar drejtori i Teatrit Kombëtar të Kosovës, Agim Sopi, drejtori i teatrit “Adriana”, Fatmir Hyseni, drejtori i Teatrit të Gjilanit, Erson Zymberi dhe drejtori i Qendrës Multimedia, Jeton Neziraj.

Kosovo Theater Showcase 2019 është pjesë e platformës kulturore “Platforma Kulturore e Kosovës 2019 +”. /KultPlus.com

Kërkohet bashkëpunim kulturor mes vendeve të Ballkanit përkundër politikave ekzistuese

Alberina Haxhijaj

Në Qendrën Mulmedia në Prishtinë sot është diskutuar për temën “Gjeografia kulturore e Ballkanit Perëndimor: Bashkëveprimi midis estetikës dhe politikës”. Ky diskutim ka ardhur në kuadër të “Showcase”-it të parë të këtij formati në Kosovës, të cilin është duke e organizuar kjo qendër, shkruan KultPlus.

Paneli solli shembuj të praktikave nga akterët e pavarur kulturore të Ballkanit Perëndimor të cilët mund të ofrojnë pikëpamje për ndryshimin e mundshëm të paradigmës e cila do të nënkuptonte para së gjithash bashkëveprimin më efikas të veprimtarisë estetike dhe politike. Një mënyrë më efikase e integrimit kulturor brenda dimensionit të ri-vjetër rajonal – përmes teatrit, filmit, letërsisë apo artit vizual.

Në këtë panel diskutimi të moderuar nga Janko Ljumović, Drejtori i Fondacionit Lumbardhi, Ares Shporta tregoi për iniciativën për shpëtimin e kinemasë “Lumbardhi” në Prizren si dhe për hapa nëpër të cilat ata kanë kaluar. Sipas tij kinemaja ka pasur periudha të ndryshme . Ajo në një kohë ka qenë hapësira e preferuar e njerëzve ndërsa në një periudhë tjetër është parë si objekt komunistë, për shkak se ka qenë pjesë e trashëgimisë jugosllave që është barazuar me trashëgimin e Millosheviçit duke krijuar një distancim nga qytetarët. Për të pikërisht kjo ka qenë sfidë, pra bindja e qytetarëve se çfarë ka mbetur nga ajo kohë është Tutje ai tha se nuk mund të ketë shumë diskutime as në aspektin lokal as në atë në atë qendrore për politikat kulturore.

“Komunat janë me shumë të interesuara që me organizu vet aktivitet dhe me prodhu jetë kulturore për me kremtu ditë të rëndësishme që janë pjesë e agjendave të tyre. Nuk po krijohet përshtypja që ka ndonjë hapësirë për ndonjë transformim revolucionar të mënyrës sesi kjo funksion, për arsye politike por edhe për arsye ligjore dhe fiskale. Ndërsa në nivelin qendrore raporti me ministrinë është i kufizuar në aplikimin dhe pritjen për marrje të subvencionit”, u shpreh ai duke shtuar se realizimi i aktivitete kulturore bazohet në gjetje të përkrahësve apo në marrje të mbështetjes nga ndonjë ambasadë e cila ka një buxhet të caktuar edhe për aktivitete kulturore.

Tutje si pjesë e platfomës “Koperativa” e cila ka disa organizata të pavarura nga shtetet e ish-Jugosllavisë e cila synon me kriju struktura të bashkëpunimit në rajon, Ares Shporta u shpreh se pikërisht kjo po është në kundërshtim të plotë me politikat nacionale të këtyre shteteve dhe tentativat për bashkëpunime me ministritë e kulturës të këtyre shteteve nuk kanë pasur ndonjë rezultat pozitiv.

Në anën tjetër Sasa Ilic nga Serbia u shpreh se në aspektin kulturor më parë në ish-Jugosllavi ka ekzistuar një energji pozitive për bashkëpunim kulturorë diçka që nuk gjendet sot, sidomos në Serbi.

“Kemi humbur atë ndjenjën e kulturës dhe të artit. Gjatë gjithë kohës shohim mbrapa të kaluarën dhe nuk shohim përpara. Si praktikë kulturore, kur flasim për të ardhmen, besoj lidhja kulturore dhe bashkëpunimet kulturore mes vendeve duhet që të ndodhin dhe të ndryshojnë atë që politika mos të kontrollojë kulturën. Është e rëndësishme t’i përmirësojmë marrëdhëniet në mes të vendeve në mënyrë që të stabilizojmë gjendjen kulturore”, tha ai duke shtuar se nëse i pyesim politikanët atë thonë se kanë pikëpamje evropiane për kulturën mirëpo realiteti është i kundërt.

“Sot kryeministri apo ministri i kulturës sot janë kurator, politikanët janë bërë kurator të cilët përshembull thonë ky artistë ka marrë kaq para, ky artistë do të ekspozojë, pra kemi humbur ato vlerat e artit dhe të kulturës dhe është transformuar në këtë kulturë brutale e cila vetëm merr para për të qenë vetstabile”, u shpreh ai.

Drita Llolla tha se për të arrtitur ndryshimin kulturorë është shumë e rëndësishme që popujt e rajonit të pranojnë njëri-tjetrin dhe të mos stereotipizojnë kulturat e njëri-tjetrit. “Dëshira jonë ka qenë e thjeshtë që të kthejmë kinemanë në Ulqin e cila nuk ka funksionuar për më shumë se 20 vite”, tregoi ajo në fillim duke shtuar tutje se kanë hasur në vështirë gjatë rrugëtimit të tyre mirëpo i kanë tejkaluar sfidat.

“Mendoj që shoqëritë tona duhet që të maturohen deri në atë pikë që realisht të pranojnë njëri-tjetrin, të pranojnë ekzistencën e njëri-tjetrit, kulturat e njëri-tjetrit pasi që promovimi i vlerave kulturore të njëri-tjetrit mund të jetë pikënisje për një bashkëpunim real”, u shpreh ajo.

Në kuadër të ‘Qendra. Multimedia. Theater. Showcase. 2018” sot është mbajtur edhe panel diskutimi me temën “Shoqëritë evropiane reflektojnë për novelat kritike të krimit”. Më shumë për aktivitetet që do të mbahen nesër mund të klikoni këtu./Kultplus.com

Sonte në Monet lexim dhe diskutim me shkrimtarin bullgar Yordan Slaveykov

Sonte prej orës 18:00 në galerinë Monet në Prishtinë, Qendra Multimedia organizon lexim dhe diskutim me shkrimtarin bullgar Yordan Slaveykov, shkruan KultPlus.

Ai ka lindur në Vratsa, Bullgari në vitin 1976. Njihet si regjisor i teatrit, ligjërues, dhe shkrimtar e dramaturg. Ka diplomuar si regjisor i teatrit nga Akademia Kombëtare e Teatrit dhe Filmit në Sofie në vitin 2001.

Në vitin 2008 ka diplomuar si aktor në Moskë në Akademinë e Dytë Verore Ndërkombëtare të Teatrit. Dramën e tij të parë “Marimanga” e shkroi në vitin 2011, performancë që u shfaq në festivale në Moskë, Shën Petersburg, Nju Jork, Bruksel, etj.

Novela e tij e parë “Hapi i fundit” u botua nga shtëpia botuese Janet 45 në vitin 2015. Kjo novelë fitoi dy çmime kombëtare të letërsisë në vitin 2016.

Në Prishtinë ai do të lexojë pjesë nga novela e tij “Hapi i fundit”. Diskutimi do të jetë në gjuhën angleze me përkthim në gjuhën shqipe./ KultPlus.com

Në Prishtinë bëhet promovimi i librit “Antologji e dramës bashkëkohore nga Kosova”

Në Teatrin Kombëtar të Kosovës, Qendra Multimedia nga Prishtina, në bashkëpunim me shtëpinë botuese nga Turqia Mitos Boyut, organizojnë promovimin e librit “Antologji e dramës bashkëkohore nga Kosova” [Çagdas Kosova Oyunlari Seçkisi], i botuar sivjet në Turqi, shkruan KultPlus.

Promovimi do të bëhet të hënën, më 11 qershor nga ora 12:00, në Teatrin Kombëtar të Kosovës. Në promovim do të marrin pjesë, botuesi i mirënjohur turk Turhan Yılmaz Öğüt, drejtor i shtëpisë botuese Mitos Boyut, Mehmet Fatih Ölekli, editor në Mitos Boyut dhe Dr. Senem Cevher, përkthyese e antologjisë dhe studiuese e teatrit.

Në përmbledhjen “Antologji e dramës bashkëkohore nga Kosova” [Çagdas Kosova Oyunlari Seçkisi] janë përfshi dramat e autorëve: Xhevdet Bajraj, Ilir Gjocaj, Visar Krusha dhe Jeton Neziraj.

Mitos Boyut është shtëpia botuese më e madhe në Turqi e cila veprimtarinë e saj kryesore e ka botimin e dramave dhe librave të fushës së Teatrit. Më herët kjo shtëpi botuese ka botuar edhe librat e Stefan Çapalikut, Doruntina Bashës e Jeton Nezirajt.

Botimi i kësaj antologjie në turqisht është me rëndësi për afirmimin e krijimtarisë së re dramaturgjike nga Kosova.

Botimi i librit është realizuar në bashkëpunim me Qendrën Multimedia, përmes mbështetjes së Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Republikës së Kosovës, në fondin e mbështetjes së botimeve për vitin 2017./ KultPlus.com

Diskutim dhe lexim me shkrimtarin e njohur slloven Jurij Hudolin

Qendra Multimedia organizon diskutim me shkrimtarin slloven Jurij Hudolin me datë 1 qershor prej orës 18:00 në Librarinë Monet, përcjell KultPlus.

Jurij Hudolin do te flasë për librin e tij ‘Thjeshtri’ të cilin e ka botuar Qendra Multimedia në bashkëpunim me Poetekën nga Tirana. Libri është i përkthyer nga Nikollë Berishaj.

Në këtë takim diskutimi do të shtjellohet rreth letërsisë së re nga Ballkani si dhe prezencës së letërsisë shqipe në Slloveni. Diskutimi do të moderohet nga Jeton Neziraj./ KultPlus.com

Vizat bëhen shkak që Kosova të mos paraqitet në një festival rumun

Shfaqja e Qendrës Multimedia “Një shfaqje teatri me katër aktorë…”, e cila është dashur të jepet sot, me datë 21 maj në ora 17:00, në Teatrin Hungarez në Timisoara të Rumanisë, si pjesë e festivalit TESZT – Euroregional Theatre Festival Timișoara, është anuluar.

Fatkeqësisht, siç thuhet në njoftim, një pjesë e ekipit të shfaqjes nuk ia doli që t’i siguroj vizat për të udhëtuar në Rumani.

“Këto dy muajt e fundit, stafi i Qendrës Multimedia kemi qenë në një përpjekje shumëfrontëshe për të siguruar vizat për krejt ekipin, por përpjekjet tona janë ndeshur me burokracinë dhe trajtimin poshtërues të disa prej ambasadave Evropiane në Kosovë. Jam i shokuar nga fakti se mbas krejt këtyre prezentimeve ndërkombëtare (mbi 100 sosh) të shfaqjeve tona, regjimi i vizave Schengen për artistët tanë është bërë më rigjid, më i egër dhe më jo-dashamirës. E provuar në lëkurën tonë, dhe jo vetëm këto dy muaj, por përgjatë krejt këtyre viteve të fundit, zona e Schengenit, për ne është shndërruar në një zonë të “fashizmit të butë”, me të cilin birokracia rregullative evropiane e konvertuar në “viza Schengen” shtypë, keqtrajton dhe poshtëron”, thuhet në njoftim.

Paradoksalisht, thuhet tutje, por para dhjetë ditësh, Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë më ndau mirënjohjen “Evropiani i vitit”, për “promovimin e ideve dhe vlerave Evropiane”.

“Dhe ja, dhjetë ditë pas, mua dhe ekipit të shfaqjes na u pamundësua udhëtimi në Rumani. Dhe prandaj, po pyes, nëse këto “vlera e ide Evropiane” përfshijnë edhe këtë qasje raciste e poshtëruese që disa prej ambsadave të shteteve të EU-së në Kosovë kanë ndaj nesh kosovarëve? Sepse, atëherë më me dëshirë do të rrija pa këtë kurorë ‘evropiane’, atëherë më me dëshirë do të rrija artist që përpiqet dhe lufton kundër rregullave që shtypin të voglin, të pafuqishmin, të ndryshmin, artist që është kundër privilegjeve të disa qytetarë evropian në kurriz të disa të tjerëve ‘jo-evropian’”, thuhet në komunikatën dërguar nga Jeton Neziraj.

Kjo është hera e dytë që një shfaqje e Qendrës Multimedia pamundësohet të jepet jashtë Kosove. Para disa vitesh, autoritetet kineze patën anuluar vizat për ekipin Kosovar, dhe pjesmarrja e trupës kosovare në festivalin Shanghai International Experimental Theatre Festival (SIETF) qe pamundësuar.

“Sot ndërsa është hera e dytë që na pamundësohet të japim shfaqjen tonë, sërish si rezulltat i komplikimeve birokratike e politike me viza. Por përderisa herën e parë, komplikimet dhe anulimi i shfaqjes kishin njëfar kuptimi “logjik”, duke e pasur parasyshë që Kina nuk e ka njohur pavarësinë e Kosovës, pamundësinë e pjesmarrjes tonë në një festival Evropian e shohim me shumë shqetësim. Evropa dhe zona e saj e schengenit dhanë sot një shembull të vogël (por domethënës) se, kur jan në pyetje kosovarët, me Kinën i ndanë vetëm gjeografia:, thuhet në fund. / KultPlus.com

Fundi i kësaj jave sjellë edicionin e 8-të të POLIP

Të premten më 18 maj nis edicioni i 8-të i Festivalit Ndërkombëtar të Letërsisë – POLIP, shkruan KultPlus.

Ky festival i cili hapjen e ka në Qendrën Multimedia, nis me fillim nga ora 19:30. Pas hapjes, në orën 20:00 vjen aktiviteti i parë që do të ketë Lexim dhe Muzikë me: Dragan Velikić (SRB), Bashkim Shehu (ALB/ES), Evelyn Schalk (AT), Antoine Jaccoud (CH), Edi Matić (CRO), Miruna Vlada (RO), Gonca Özmen (TR), Nikola Madžirov (MK).

“Festivali ‘polip’ është gjarja më e madhe letrare në Kosovë. Në këtë edicion kemi ftuar rreth 30 shkrimtarë, muzikantë e artistë nga vende të ndryshme të botës. Hyrja është e lirë. Të gjitha aktivitetet mbahen në shqip dhe anglisht. Vec leximeve, do të ketë edhe diskutime super interesante, muzikë e raki t’shpisë”, thuhet në njoftim.


POLIP, i cili nisë më 18 maj do të mbahet deri më 21 maj, ku do të sjellë autorë të ndryshëm në disa panele që do të mbahen.

Këtu gjeni të plotë programin e këtij festivali./ KultPlus.com

Autorët kosovarë lexojnë në Ditën Ndërkombëtare të Librit

Në Ditën Ndërkombëtare të Librit më 23 prill, në kuadër të projektit Kultura për Ndryshim, Qendra Multimedia dhe Insituti Goethe organizojnë lexim publik në Prishtinë, në hapësirën e Qendrës Multimedia.

Autorët që do të lexojnë janë: Arbër Selmani, Ardiana Shala, Edi Shukriu, Genc Kadriu, Sibel Halimi.

Pas leximit mbrëmja do të shoqërohet me muzikë të përzgjedhur nga grupi String String.

“Mirëpriten të gjithë dashamirët e librit e sidomos të rinjtë, nxënësit dhe studentët”, thuhet në njoftim.

23 prilli është ditë simbolike e literaturës botërore.

Kjo datë është caktuar si dita ndërkombëtare e librit nga UNESCO në Konferencën e Përgjithshme të mbajtur në Paris në vitin 1995, për t’i çmuar librat dhe autorët, duke i inkurajuar të gjithë e posaçërisht të rinjtë që të zbulojnë kënaqësinë e leximit dhe të respektojnë kontributin e atyre që kanë ndihmuar në zhvillimin shoqëror dhe kulturor të njerëzimit.

***Projekti Kultura për Ndryshim, menaxhohet nga Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë dhe zbatohet nga Qendra Multimedia dhe Goethe-Institut***

Nesër në Prishtinë, promovohet libri për aktorin e madh Aleksandër Moisiu

Qendra Multimedia ka njoftuar se nesër më 6 prill do të bëhet promovimi i librit biografik në gjuhën shqipe, të shkrimtarit të madh shqiptar “Aleksandër Moisiu. Trieshtë – Berlin – Nju Jork. Një legjendë aktrimi”, nga autori gjerman Rüdiger Schaper, në Prishtinë, shkruan KultPlus.

Aktori shqiptar i cili karrierën e tij e filloi në Austri, e zhvilloi në Berlin e në tërë botën, ndërsa e përfundoi ne Itali, Aleksandër Moisiu, mbetet një ndër figurat më të rëndësishme të kulturës shqiptare. Moisiu, i cili vdiq në viti 1935 në Vjenë, ishte një ndër aktorët që përmblidhte të gjithë spektrin e literaturës evropiane të teatrit, duke filluar që nga tragjedia antike greke e deri te koha moderne.
Ky libër erdhi si projekt i përbashkët i Qendrës Multimedia në Prishtinë, Shtëpisë Botuese PA dhe Traduki dhe u botua në nëntor të vitit të kaluar.

Autori i librit, Rüdiger Schaper u lind në vitin 1959 në Worms (Rheinland-Pfalz). Autori gjerman, gazetar dhe kritik teatri, jeton dhe punon në Berlin dhe, që nga viti 1999, punon për gazetën „Tagesspiegel“, ku drejton rubrikën e fejtonit. Libri u përkthye nga Feride Xh. Berisha si dhe është promovuar në Berlin në fillim të muajit mars, dhe tani do të promovohet në Prishtinë dhe në Pejë.

Në Prishtinë me 6 prill 2018, në Skenën e Vogël të Vogël të Teatrit Kombëtar, në orën 11:00. Kurse në Pejë me 7 prill 2018, në Bibliotekën e qytetit “Azem Shkreli”, në orën 11:00./ KultPlus.com

Libri për aktorin e madh Aleksandër Moisiu promovohet edhe në Kosovë

Qendra Multimedia ka njoftuar se në muajin prill do të bëhet promovimi i librit biografik në gjuhën shqipe, të shkrimtarit të madh shqiptar “Aleksandër Moisiu. Trieshtë – Berlin – Nju Jork. Një legjendë aktrimi”, nga autori gjerman Rüdiger Schaper, shkruan KultPlus.

Aktori shqiptar i cili karrierën e tij e filloi në Austri, e zhvilloi në Berlin e në tërë botën, ndërsa e përfundoi ne Itali, Aleksandër Moisiu, mbetet një ndër figurat më të rëndësishme të kulturës shqiptare. Moisiu, i cili vdiq në viti 1935 në Vjenë, ishte një ndër aktorët që përmblidhte të gjithë spektrin e literaturës evropiane të teatrit, duke filluar që nga tragjedia antike greke e deri te koha moderne.
Ky libër erdhi si projekt i përbashkët i Qendrës Multimedia në Prishtinë, Shtëpisë Botuese PA dhe Traduki dhe u botua në nëntor të vitit të kaluar.

Autori i librit, Rüdiger Schaper u lind në vitin 1959 në Worms (Rheinland-Pfalz). Autori gjerman, gazetar dhe kritik teatri, jeton dhe punon në Berlin dhe, që nga viti 1999, punon për gazetën „Tagesspiegel“, ku drejton rubrikën e fejtonit. Libri u përkthye nga Feride Xh. Berisha si dhe është promvuar në Berlin në fillim të muajit mars, dhe tani do të promovohet në Prishtinë dhe në Pejë.

Në Prishtinë me 6 prill 2018, në Skenën e Vogël të Vogël të Teatrit Kombëtar, në orën 11:00. Kurse në Pejë me 7 prill 2018, në Bibliotekën e qytetit “Azem Shkreli”, në orën 11:00./ KultPlus.com

Shpëtim Selmani, kryetar i Kuvendit në Qendrën Multimedia

Shpëtim Selmani është zgjedhur kryetar i Kuvendit të Qendrës Multimedia më shumicë votash për një mandat 3 vjeçar, shkruan KultPlus.

Gjatë takimit, me shumicë votash, Shpetim Selmani është zgjedhur kryetar i Kuvendit të Anëtarëve të Qendrës Multimedia, në një mandat prej 3 vjetësh. Punimet e Kuvendit të Anëtarëve i ka përcjellur dhe monitoruar edhe Visar Morina, përfaqësues ligjor i INDEP-it. Qendra Multimedia mbështetet nga Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë.

Shpëtim Selmani është njëri ndër autorët më të spikatur të brezit të ri letrar në Kosovë. Shkruan poezi, prozë dhe drama. Me formim është aktor dhe ka luajtur role të ndryshme në teatrot e Kosovës. /KultPlus.com