Si duhet të jetë Notre Dame pas rindërtimit!

Që prej zjarrit shkatërrimtar të vitit të kaluar, ka pasur debate të shumta mbi pamjen e Notre Dame pas procesit të restaurimit. Por kryearkitekti i vendit për monumentet historik, Philippe Villeneuve, e bëri të qartë se komisioni përgjegjës për restaurimin nuk duhet të bëjë absolutisht asnjë lloj ndryshimi.

Notre Dame sipas tij, duhet të duket saktësisht siç ishte përpara! Kjo çështje ka ngjallur debate të zjarrta në Francë që kur presidenti Emmanuel Macron sugjeroi shumë shpejt pas fatkeqësisë që maja 96 metra e lartë e saj të zëvendësohej me diçka “ më bashkëkohore”. Sipas Macron, maja e katedrales së famshme ishte shtuar gjatë një rinovimi madhor në mesin e shekullit të 19-të nga arkitekti Eugène Viollet-le-Duc, dhe nuk ishte pjesë e origjinalit.

Ai madje pat thënë se Notra Dame mund të rindërtohej e të bëhej edhe më e bukur se përpara. Eksperti kryesor në vend mendon ndryshe dhe ndonëse e pranoi se presidentit i takon fjala e fundit, ministrja e re e kulturës, Roseline Bachelot, theksoi se ekziston një konsensus i gjerë mes publikut dhe specialistëve që kupola e kishës, të duket ashtu siç ka qenë. /KultPlus.com

Rifillon restuarimi i katedrales Notre Dame, e cila u shkatërrua nga zjarri në Paris

Kanë rifulluar punimet në katedralen e Notre Dame të shkatërruar nga zjarri në Paris, të cilat u ndaluan pas pandemisë Covid-19.

Sot në mëngjes filluan të çmontohen skelat që tashmë ishin në funksion para zjarrit të prillit 2019, në mes të përpjekjeve të mëparshme të restaurimit në strukturat e vjetra.

Kjo fazë e tanishme e punimeve është vlerësuar shumë e rrezikshme sepse skelat peshojnë mbi 200 tonë, dhe mendohet se janë shkrirë së bashku për shkak të nxehtësisë së flakës.

Teknikët do të hyjnë në brendësi të katedrales me litar për të çmontuar 40,000 tubat, një nga një. Kjo fazë pritet të zgjasë tre muaj.

Presidenti Emmanuel Macron njoftoi një afat kohor prej pesë vjetësh për veprat e konservimit, një shifër që konsiderohet gjerësisht joreale. /KultPlus.com

Fotografi shumë të rralla, që tregojnë Notre Dame në vitet 1800

Guri i parë i Katedrales së Notre-Dame, në Paris, u vendos nga Papa Aleksandri III, në vitin 1163, i cili inauguroi punën ndërtimore të një vendi adhurimi hyjnor në qendër të qytetit.

Që atëherë kisha u restaurua dhe u rindërtua shumë herë, fillimisht e dëmtuar nga shenjat e kohës dhe më pas nga revolucionet, mbi të gjitha nga ai Francez, por edhe Komuna e Parisit e vitit 1871 (ndër të tjera).

Katedralja e Notre Dame, në sajë të faktit që është simbol universal i qytetit dhe i krishterimit në përgjithësi, gjithmonë është rindërtuar dhe restauruar, ndonjëherë me përmirësime estetike dhe të tjera me ndërhyrje përkeqësuese, duke mbetur një simbol në mendjen e të gjithë atyre të cilët kanë vizituar kryeqytetin francez.

Më poshtë disa fotografi shumë të vjetra të Katedrales, që u përkasin viteve 1800.

Ende shumë pyetje të hapura një vit pas djegies së katedrales Notre-Dame

Më 15 prill 2019 u dogj katedralja me famë botërore e Parisit Notre-Dame. Prej atëhere ekspertët po merren intensivisht me planet për rindërtimin. Por se kur do të fillojë ai nuk është ende e qartë.

Djegia e simbolit të Parisit, katedrales Notre-Dame dhe përpjekjet e zjarrfikësve për të shpëtuar ç’qe e mundur, janë ende në kujtesën e shumë njerëzve. Menjëherë pas djegies Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha në një fjalim në televizion: “Ne do ta rindërtojmë një Notre-Dame edhe më të bukur. Dhe dua që ajo të jetë gati për pesë vjet”. Prej atëhere arkitektë, inxhinierë, arkeologë dhe historianë artit po merren me qëmtimin e dëmeve që ka shkaktuar zjarri në katedralen 850-vjeçare.

Ende asnjë bilanc përfundimtar i dëmeve

Gjeologu Jean-Didier Mertz dhe ekipi i tij i “Laboratoire de recherche des monument historiques” (LRMH), një nga laboratorët më të njohur kërkimorë për monumentet historike në Francë, bëjnë pjesë në grupin e këshillarëve për rindërtimin e katedrales Notre-Dame. Ekspertët merren me elemente të ndryshme që lidhen me monumetet historike si: llojet e gurëve, llojet e druri, të betonit, të metaleve apo të tekstileve, dhe japin rekomandime për restaurimin më të mirë të mundshëm të një ndërtese.

Frankreich Paris | Kathedrale Notre-Dame de Paris (picture-alliance/abaca/B. Florent)

Në LRMH që gjendet në Champs-sur-Marne, rreth 50 kilometra larg Parisit, ata po analizojnë tani gjendjen blloqeve të gurëve të mbetura pas djegies së katedrales. Qëllimi i analizave është jo vetëm të përcaktojë nëse këta gurë mund të ripërdoren, por edhe për të gjetur materiale identike që nevojiten për rindërtimin. Po ashtu Mertz do të dijë më shumë rreth llaçit që është përdorur në atë kohë. “Ne duam të zbulojmë se me çfarë e kanë bërë dikur llaçin e katedrales, e cila ka mbijetuar për shekuj, në mënyrë që ta riprodhojmë atë në të njëjtën mënyrë si para 850 vjesh.” – thotë Jean-Didier Mertz – që shton se ekspertët ende nuk mund t’i japin rezultatet përfundimtare.

Paris Ein Jahr nach Brand Notre-Dame (DW/Sabine Oelze)

Materiale ndërtim me peshë të rëndë

Një problem vërtet të madh për rindërtimin paraqesin panelet pesëmilimetërshe prej plumbi të çatisë, të cilat u shkrinë gjatë zjarrit dhe peshojnë më shumë se dyqind ton.

Por të paktën dritaret e katedrales kanë mbetur në gjendje të mirë dhe mund të rivendosen sërish, thotë Claudine Loisel, eksperte kimiste në LRMH. Megjithatë edhe dritaret përmbajnë plumb. Dhe shtresa e zezë e plumbit mbi xham është aq helmuese sa Claudine Loisel duhet të veshë një kostum mbrojtës dhe të mbajë maskë për fytyrën dhe syze mbrojtëse kur kryen ekzaminimet e saj.

E paqartë është për ekspertët deri tani se sa është dëmtuar prej djegies statika e katedrales, sa mbajnë ende muret e saj dhe ç’masa përforcuese duhet të merren për muret, soletat dhe elementet e tjera.

Ide të dalldisura për rindërtimin e Notre Dame

Pas premtimit të presidentit Macron për ta bërë Notre Dame më të bukur se ç’ishte më parë një sërë arkitektë të famshëm prezantuan idetë e tyre: Notre Dame me një çati prej xhami, Notre Dame me një pishinë në çati, Notre Dame me një kopsht urbane në çati.

Frankreich Paris | Kathedrale Notre-Dame de Paris (Reuters/G. Fuentes)

Por asnjë nga këto sugjerime nuk do të zbatohet kurrë. Konkursi për rindërtimin do të shpallet në qershor të këtij viti – nëse kriza e Coronës nuk bën që të shtyhet kjo datë.

“Njerëzit nuk ka nevojë të shqetësohen se mbi katedrale do të ndërtohet ndonjë pishinë, teatër veror, apo që Notre Dame do të ketë një çati transparente ose diçka të ngjashme. Unë besoj se katedrales Notre-Dame do t’i jepet një pamje e re duke respektuar shumë rëndësinë dhe historinë e saj.” – thotë Aline Magnien, drejtore e LRMH.

Rindërtimi i katedrales është planifikuar të fillojë në vitin 2021. Për këtë janë vënë në dispozicion dhe premtuar thuajse një miliardë euro nga rreth 320,000 donatorë. Por sot askush nuk mund të thotë me saktësi se kur do të fillojnë punimet. /KultPlus.com

Notre-Dame vjen përmes vështrimit fotografik të Roland Tashos

Fotografi Roland Tasho ka çelur këtë fundjavë në Korçë,  ekspozitën e titulluar “Notre-Dame, një vështrim fotografik”.

Imazhe të katedrales ikonë të Parisit u sollën në Korçë në ekspozitën e hapur fotografike në mjediset e Pedonales.

Ekspozita përmban 48 punime dhe është realizuar pas pas një qëndrimi disamujor në Paris, ku Tasho ka fiksuar momente shprehëse edhe nga Katedralja Notre-Dame.

Tasho e konsideroi ekspozitën si kujtesë botërore dhe historike për objektin e famshëm të kryeqytetit francez.

Në çeljen e kësaj ekspozite ishte e pranishme edhe ambasadorja e Francës në Tiranë, Christina Vasak.

Restaurimi i Notre Dame, ja sa donacione janë mbledhur

Dy miliarderë që u zotuan për të ndihmuar në rindërtimin e “Notre Dame”, kanë dhuruar më në fund 18 milionë £, pasi i turpëruan publikisht.

Më i pasuri i Francës premtoi se do të dhuronte 800 milionë £, për të ndihmuar në rindërtimin e “Notre Dame”, pas zjarrit, por muajin e kaluar një përfaqësues i Fondacionit “Notre Dame”, ka thënë se askush nuk ka dhënë asnjë qindarkë, deri më tani.

Bernard Arnault, i cili është pronar i markave “Fendi” dhe “Louis Vitton”, si dhe Francois Pinault, i cili zotëron markën “Gucci”, dhuruan paratë si një ‘paradhënie’, për të ndihmuar në sigurimin e ndërtesës, në mënyrë që të fillojë puna restauruese.

Zyrtarët shprehen se shumë prej personave që dolën vullnetarë në dhurimin e parave, për të rindërtuar “Notre Dam” kanë pritur për të dëgjuar se çfarë do të përfshijë restaurimi, përpara se ata të vendosin se për cilën pjesë do të paguajnë!

Skuadrat e specializuara po punojnë ende për ta bërë ndërtesën të sigurt, sepse disa pjesë të ndërtesës janë delikate, pasi zjarri e la strukturën e tij të paqëndrueshme.

Fondacioni “Notre Dame”, i cili po menaxhon projektin në emër të shtetit, vlerëson se kjo punë do të zgjasë rreth katër muaj, deri në përfundim të punimeve.