Safete Rugova nderohet me çmimin “Sevdije Ahmeti”

Çmimi “Sevdije Ahmeti” këtë vit u nda për aktivisten Safete Rogova, për kontributin e saj në fuqizimin dhe arsimimin e grave dhe vajzave, shkruan KultPlus.

“Edhe pse në kohë pandemie RrGK nuk u ndal kurrë së punuari. Ju falenderoj nga zemra që sot më nderuat me çmimin “Sevdije Ahmeti”. Për mua, Sevdija mbetet ndër gratë më të fuqishme që Kosova ka pasur ndër vite” , tha Safete Rogova, aktiviste dhe fituese e çmimit të RrGK-së “Sevdije Ahmeti” për vitin 2020.

Duke qenë se Sevdija ishte ideatorja dhe shtylla e lëvizjes së grave në Kosovë, e këtu flitet në veçanti për vitet ’90, këtë vit këtë çmimi është lidhur po me një grua që nismat në luftën e saj për fuqizimin e vajzave dhe grave dhe arsimimin e tyre e ka nisur po në të ’90-tat. Në fakt ajo, bashkë me bashkëthemeluesen e simotrat tjera, sivjet shënojnë edhe 30 vjetorin e themelimit të shoqatës Motrat Qiriazi. Këtë vit çmimi Sevdije Ahmeti ju nda Safete Rogovës.

Safetja, fëmija i pestë (nga gjithsejt nëntë sa ishin), në vitin 68, luftën e saj e nis kur thyen tabutë e asaj kohe dhe vendosi të studjojë dramën e të bëhej aktore. Aty filloj jeta e saj me teatrin. E gjeti veten në skenë me fjalën e thënë të çiltër, të sinqertë nga zemra, nga ndjenja, nga e gjithë ajo që fjalës skenike i jep jetë, forcë, ndjeshmëri, fjalës që publikun e josh dhe e bën për vete. Kështu është Safetja edhe pas mbi 120 roleve të realizuara.

Po Safetja nuk mbeti vetëm aktore. Ajo është edhe veprimtare dhe humaniste. Duke mos dashur të rrëmbehet nga amullia e ujrave të ndotur politik serbosllave që në fillim të viteve 90-të, Safeten e shohim të formojë bashkë me të shoqin Nuredinin, motrën Igballen dhe shumë arsimdashës, shoqatën për emancipimin dhe arsimimin e gruas “Motrat Qiriazi”. Një mision i ri. Një mundësi më shumë për shpirtin e një veprimtareje, e nje humanisteje. Kështu fillon angazhimi i aktivisteve në Has, Viti, Shipol, Kamenicë dhe anekand Kosovës. Me një përkushtim të madh iu rrekën punës në teren duke mos kursyer as mundin, as kohën e as shpirtin. Dhe kur kriza politike po thellohej në Kosovë, kur doli në dritë rezistenca e armatosur kundër një dhune të paparë të pushtetit serb, shoqata “motrat Qiriazi” ndërroi diskursin e vet dhe u vu në shërbim të të zhvendosurve nga zonat ku po zhvilloheshin luftimet e armatosura, duke ju ndihmuar, duke i përkrahur dhe duke qëndruar pranë të dëbuarve ditë e natë për ta zbutur sado pak dhimbjen për dëbimin nga vatrat e tyre. Ishte ky mision njerëzor për ta mbrojtur jetën e të dëshpëruarve dhe për ta ushqyer shpresën e tyre.

Duke e përcjellë jetën dhe veprimtarinë artistike të Safetes, sidomos të kësaj humanisteje, e frymëzuar dhe e mbështjellë me shumë dashuri me sarin bardh e blu gjegjësishtë, kostumin e shenjtë të humanistes së madhe Nënës Terezë, Safete Rogova, me vetëdije apo pa te, në mënyrë fare të natyrshme e përmbushi jo vetëm amanetin e Motrave Qiriazi por edhe amanetin e shenjtë të Nënës Terezë për rrugëtimin e saj të quajtur Jetë.

Ndër shumë mirënjohje e shpërblime që Safetja ka marr për punën e vet në Teatër e veprimtari të tjera, dëshmojnë shpërblimet “unaza e Katit”, “aktorja më e mirë e vitit 2000”, “mirënjohje nga gratë deputete”, “qytetare nderi e Hasit”, “medaljen e argjendt nga presidenca 2012”, “çmimin për vepër jetësore” nga Ministria e Kulturës.

Në vitin 2018, për ta nderuar figurën e Sevdije Ahmetit, RrGK krijoi çmimin Sevdije Ahmeti me të cilin çdo vit do të nderoheshin figura grash që kanë lënë gjurmë në lëvizjen e grave dhe avancimin e pozitës së gruas në Kosovë./ KultPlus.com

RrGK-ja pas lirimit të burrit nga Mitrovica që dyshohet se dhunoi vajzën e tij: Kërkojmë masë mbrojtëse për 17-vjeçaren

Pas rastit të 17-vjeçares që dyshohet se u dhunua nga babai i saj, Gjykata Themelore në Mitrovicë e kishte shpallur të pafajshëm të pandehurin, duke e liruar atë nga të gjitha akuzat.

E për këtë ka reaguar Rrjeti i Grave të Kosovës, ku në një komunikatë për media duke kërkuar masa mbrojtëse për 17-vjeçaren.

“Gjykata Themelore në Mitrovicë e kishte shpallur të pafajshëm të pandehurin, duke e liruar atë nga të gjitha akuzat. Arsyeja kryesore për lirimin e tij, edhe pse kishte prova bindëse, përfshirë këtu edhe deklaratën e 17 vjeçares, ishte se prokuroria kishte dështuar të ofronte dëshmi të mjaftueshme për ta bindur trupin gjykues për fajësinë e tij. Kjo ka bërë prokurorinë ta përdorë të drejtën e ankimimit duke e dërguar rastin në Gjykatën e Apelit”, thuhet në reagimin e tyre.

“Trajtimi i incestit vazhdon të mbetet tabu, si nga shoqëria ashtu edhe nga institucionet. Sa seriozisht trajtohet incesti na e dëshmon më së miri edhe ky rast. 

Madje, vite më parë nëna e viktimës kishte raportuar dhunën që po e përjetonte nga bashkëshorti i saj, i dyshuar për dhunimin seksual të vajzës. I njëjti, vite më parë ia kishte ndaluar të miturës shkollimin. Po ashtu, raportimet e nënës së viktimës për përjetimet e dhunës në familje, të drejtuara në stacionin policor, kishin hasur në vesh të shurdhër. Po të trajtoheshin sipas kornizës ligjore fillimisht këto raportime, do të parandalohej edhe përjetimi më i tmerrshëm i të miturës, përjetim ky që do të lerë pasoja gjatë në shëndetin mendor të saj. Për ta vështirësuar edhe më shumë situatën, pasi që u shpall i pafajshëm, i dyshuari u rikthye sërish të jetojë në shtëpinë e njejtë me viktimat e tij, gruan ndaj të cilës për vite me radhë po ushtronte dhunë në familje dhe vajza e cila ishte dhunuar seksualisht nga ai. Qendra për Punë Sociale, si organ përgjegjës për kujdesin e të miturve ishte distancuar nga çdo përgjegjësi duke u arsyetuar se nuk kishin çfarë tjetër të bënin”, thuhet në komunikatën e Rrjetit të Grave të Kosovës.

RrGK-ja ka kërkuar që babai i 17-vjeçares të mos jetojë në liri si dhe po presin nga prokuriria që të kërkojë masë mbrojtëse për viktimën. RrGK-ja ka kërkuar që babai i 17-vjeçares të mos jetojë në liri si dhe po presin nga prokuroria që të kërkojë masë mbrojtëse për viktimën.

“RrGK ngrit shqetësimin se të jetuarit në të njëjtin ambient me ushtruesin e dhunës, përveç që dëmton mirëqenien psikologjike të saj, mund të ndikojë edhe në frikësim dhe kërcënim për të raportuar sërish, tani që rasti është në rigjykim. I bëjmë thirrje Qendrës për Punë Sociale ta trajtojë rastin me seriozitet, duke i kërkuar që të ketë edhe bashkëpunim me strehimoret për të mitur në mënyrë që të miturës t’i ofrohet strehim në rast se ajo ka nevojë, si edhe ndihmë psikologjike. Ne i bëjmë thirrje edhe Policisë së Kosovës, që të përgjigjet konform obligimeve ligjore në rastet e raportimeve të dhunës. Presim që edhe Mbrojtësit e Viktimave ta asistojnë prokurorinë që të sjellin drejtësinë.

Incesti sado që është temë tabu, ndodh në çdo shoqëri, përfshirë edhe shoqërinë tonë, andaj ne kërkojmë drejtësi dhe trajtim të duhur për viktimat e incestit.

Gjithashtu ju njoftojmë se RrGK do ta monitorojë trajtimin e këtij rasti si dhe do të jemi në gatishmëri për të ndihmuar që drejtësia të triumfojë”, thuhet në reagimin e tyre.

Të premten që lamë pas, në emisionin “Udhëve” të RTK-së, u bë publik rasti i së miturës 17 vjeçare e cila ishte përdhunuar seksualisht nga babai i saj, në rajonin e Mitrovicës. /Express/ KultPlus.com

RrGK i dërgon letër Kryeministrit Hoti për shkarkimin e Selmanajt

Pas deklaratës së deputetit Driton Selmanaj për çështjen e të pagjeturve, Rrjeti i Grave të Kosovës përmes një letre dërguar kryeministrit të Republikës së Kosovës, Abdullah Hotit, ka kërkuar shkarkimin e Selmanajt.

KultPlus ju sjell letrën e plotë të RrGK:

I nderuar Kryeministër Hoti,

Çështja e personave të pagjetur është çështje e të drejtave të njeriut. Për më tepër, ashtu siç kanë treguar hulumtimet, duke përfshirë këtu edhe hulumtimin e ardhshëm të Rrjetit të Grave të Kosovës (RrGK) “Ku është vendi im në tryezë”, çështja e të pagjeturve është ndër çështjet më të rëndësishme që qytetarët e Kosovës duan të adresohet nga qeveria, drejt arritjes së paqes së qëndrueshme në Kosovë dhe rajon. Andaj, kjo është një çështje e rëndësishme për RrGK-në dhe anëtaret e saj.

Që nga përfundimi i luftës, populli i Kosovës dhe veçanërisht familjet e të pagjeturve vazhdimisht kanë kërkuar që të adresohet çështja e të pagjeturve, nga qeveria si dhe nga akterët ndërkombëtarë që ndërmjetësojnë proceset paqeruajtëse. Pa adresuar këtë çështje kyçe, nuk mund të ketë paqe të vërtetë për qindra familje që nuk i kanë gjetur më të dashurit e tyre.

Familjet e të pagjeturve nuk u ndalën asnjëherë. Që nga përfundimi i luftës, ata vazhdimisht kanë protestuar, demonstruar dhe kanë ngritur zërin duke kërkuar përgjigje nga qeveria. Ne kemi qëndruar me ta, duke dëgjuar rrëfimet dhe thirrjet e tyre për të vërtetën.

Qeveria e Kosovës asnjëherë nuk i dha prioritetin e merituar kësaj çështjeje. Përkundrazi, për dy dekada, kemi dëgjuar një kaskadë premtimesh boshe që mbajnë pak të vërteta.

Madje, në vitin 2009, Thirrjet e Nënave – organizatë kjo që përfaqëson nënat e Gjakovës që ende nuk i kanë gjetur më të dashurit e tyre, të lodhura nga premtimet e zbrazëta të qeverisë, nisën grevën e urisë. Ato kërkonin të vërtetën. Edhe pse qeveria premtoi, kjo çështje nuk u zgjidh as atëherë.

Në mesin e udhëheqësve tanë politikë, Saranda Bogujevci ka shërbyer si një nga zërat më të fortë që kemi pasur, duke qenë vetë e mbijetuar e mizorive çnjerëzore. Që nga momenti kur u zgjodh deputete në Kuvendin e Kosovës, ajo ka përfaqësuar interesat e qytetarëve të Kosovës duke ngritur çështjen e rëndësishme të të pagjeturve. Ajo ka përmbushur detyrën e saj si deputete, për të përfaqësuar interesat tona dhe për të adresuar këtë shkelje serioze të të drejtave të njeriut.

Për dallim prej saj, në anën tjetër, kemi një zyrtar qeveritar, zëvendëskryeministrin Driton Selmanaj, i cili jo vetëm që nuk i përfaqëson plotësisht interesat e qytetarëve të Kosovës, por madje po fyen drejtpërdrejt ata dhe përfaqësuesit e tyre si Saranda Bogujevcin, e cila ka përfaqësuar zërat tanë. Si zëvendëskryeministër, deklaratat e tij nuk përfaqësojnë thjesht atë si individ, por ato përfaqësojnë Qeverinë e Kosovës. Kështu, përmes tij, qeveria po ofendon qytetarët e saj.

Në vitin 2015, Jabllanoviç, atëherë Ministër i Qeverisjes Lokale, si përfaqësues i qeverisë ofendoi familjet e të pagjeturve. Populli i Kosovës u ngrit dhe kërkoi shkarkimin e tij. Pas kësaj, kryeministri i atëhershëm, Mustafa, e shkarkoi atë. Kjo është hera e dytë që një ofendim i tillë vjen nga qeveria, dhe rezultati tani nuk do të duhej të ishte ndryshe.

Andaj, ne u bashkëngjitemi mijëra qytetarëve, duke përfshirë ata që tashmë kanë nënshkruar peticionin online, në thirrjen për shkarkimin e menjëhershëm të Selmanajt. Kjo është e drejtë e popullit: të kërkojë përgjegjësi nga udhëheqësit tanë politikë për të përfaqësuar interesat tona.

Duke qenë se grumbullimet e njerëzve dhe protestat masive nuk janë të lejuara me masat për luftimin e pandemisë COVID-19, unë personalisht kam marrë vendim që të qëndroj para qeverisë për një orë, çdo ditë pune, duke filluar nga sot në ora 12:00, derisa Selmanaj të shkarkohet. Pas shumë viteve mbështetje për zërat e të pagjeturve, nuk do të isha besnike ndaj vetes dhe bindjeve të mia si aktiviste për të drejtat e njeriut, nëse do të rrija duarkryq dhe të shikoja në heshtje teksa qytetarët ofendohen mu nga njerëzit që janë zgjedhur për të përfaqësuar dhe mbrojtur interesat tona. Unë do të qëndroj në heshtje, në solidaritet me familjet e personave të pagjetur, si dhe me shumë qytetarë të Kosovës që mbështesin thirrjet e tyre për të vërtetën dhe për veprim nga qeveria jonë.

Derisa zërat tanë të dëgjohen! / KultPlus.com

RrGK reagon për tekstet shkollore: Një sistem edukativo-arsimor që rritë pabarazitë dhe diskriminimin gjinor

Rrjeti i Grave të Kosovës nëpërmjet një reagimi kanë shprehur pakënaqësinë e tyre rreth pabarazitë gjinore që shfaqen përbrenda teksteve shkollore. Kjo organizatë kërkon nga Ministria e Arsimit përmirësimin e literaturës, shkruan KultPlus.

‘’Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) përmes këtij reagimi shpreh shqetësim për faktin që tekste shkollore që mirëmbajnë pabarazitë gjinore ende vazhdojnë të jenë në përdorim nga nxënësit’’, thuhet në reagimin e tyre.

Si model për këtë reagim është marrë libri i klasës së pestë ‘’Njeriu dhe Natyra’’, në të cilën në pjesën e detyrave të shtëpisë shtrohet pyetja “Pse femrat që zbulojnë belin rrezikojnë të mbeten sterile?’’. Përderisa raportimet në media për këtë fenomen kanë nisur tre vite më parë, institucionet shtetërore nuk kanë ndërmarrë asgjë.

‘’RrGK kërkon nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës që në  konkursin e hapur së fundi për tekste shkollore të reja dhe materiale për të gjitha klasat, të përmirësojë tekstet si ky i lartcekuri dhe të sigurohet për integrimin e perspektivës gjinore’’, thekson Rrjeti i Grave të Kosovës.

Rast tjetër përmendet edhe fjalët e hasura si “Nëna kryen punët e shtëpisë”, e të cilat për RrGK-në nuk mbesin vetëm një lëshim.

‘’Nëse nuk veprohet menjëherë, një sistem edukativo-arsimor si ky vetëm se rritë pabarazitë dhe diskriminimin gjinor, i cili veçse është mjaft shqetësues dhe një nga sfidat më të mëdha me të cilat përballemi sot si shoqëri, organizata e institucione’’, shtojnë tutje kjo organizatë.

Përmirësimi i kurrikulës dhe teksteve shkollore nga perspektiva gjinore është pjesë e programit të RrGK-së./KultPlus.com

“Edhe sa herë duhet me na vra?”, RrGK proteston para Prokurorisë speciale për rastet e dhunës ndaj grave

“Dhuna nuk ka arsyetim”, “Edhe sa herë duhet me na vra?”, “Mos i jep zemër dhunuesit”, dëgjoheshin zëra grash duke protestuar para Prokurorisë Speciale të Kosovës.

Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) shprehën pakënaqësinë e tyre për dënimet e ulëta për vrasësit e grave, shkruan KultPlus.

Ky aksion i RrGK u lejua nga Policia e Kosovës të zhvillohej nga 5 persona dhe të jetë “simbolik”. Organizatoret mbanin pankartat “17 gra të vrame, edhe sa të tjera për me ju çel sytë?”, “Asnjo Mo”, “Nuk ka arsyetim”. Ato kërkuan drejtësi për çdo grua që ka qenë viktimë e dhunës, madje për rastet që kanë përfunduar me vdekje ato mbajtën 5 minuta heshtje.

Përgjatë vitit 2020 kanë vdekur 6 gra dhe ky numër vlerësohet si alarmant për RrGK. Ashtu siç u shpreh koordinatorja kundër Dhunës në Baza Gjinore në kuadër të këtij rrjeti, Erëza Kurti, arsyeja e protestimit përpara Prokurorisë, anipse vendimin e cakton Gjykata, qëndron në faktin se ato kërkojnë që veprat të kualifikohen siç e meritojnë dhe ashtu siç i kanë kryer.

“Kemi pasur raste që ka ndodhur tentim në vrasje dhe janë kualifikuar si dhunë në familje. Jo, ajo nuk është dhunë në familje sepse tentim vrasja është një shkallë para vrasjes dhe ne jemi të shqetësuar deri në këtë pikë që mos të ndodh edhe vrasja”, theksoj koordinatorja Kurti.

Poashtu sipas RrGK rasti i vrasjes së dyfishtë të Petër Ndrecajt do të duhej të ndëshkohej me burgim të përjetshëm dhe jo 24 vite e gjysmë.

 “Ku është drejtësia u themi institucioneve relevante, a është drejtësia vetëm për burrat, a është ky shtet vetëm i burrave? Edhe sa gra duhet me u vra që policia, gjykata, prokuroria, të gjitha këto institucione me i hap sytë”, u prononcua për media Erëza Kurti.

Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) pati reaguar ditë më parë për dënimin e shqiptuar ndaj Pjetër Ndrecajt për vrasjen e gruas dhe vajzës së tij./KultPlus.com

RrGK dënon uljen e dënimit për Pjetër Ndrecajn

Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) me shqetësim të thellë ka pranuar vendimin e sotëm të Gjykatës Themelore të Gjakovës për uljen e dënimit për Pjetër Ndrecajn, për vrasjen brutale të bashkëshortes dhe vajzës së tij, në gusht të vitit 2018.  

Dënimi prej 24 vite e gjysmë burg, i shqiptuar pas rigjykimit ndaj Ndrecajt është në kundërshtim të plotë, përveç me rrethanat e kryerjes së veprës, po ashtu edhe me rregullat e përgjithshme me të cilat parashihet zbutja apo ashpërsimi i dënimit.   

Vepra penale “Vrasje e rëndë” në rastin Ndrecaj bart në vete dy kualifikime ligjore; vrasjen e bashkëshortes së tij, Valbona Ndrecaj si dhe vrasjen e fëmijës (vajzës 9 vjeçare). Për këtë vepër penale parashihet dënim me burgim të përjetshëm, në rastin konkret rrethanat e kryerjes së kësaj vepre, siç janë; mënyra e kryerjes së vrasjeve dhe fakti që viktimat kanë qenë të pambrojtura është dashur të ndikojnë në ashpërsimin e dënimit duke ju shqiptuar dënim me burg të përjetshëm të pandehurit Ndrecaj.

Kujtojmë se qëllimi i sanksionit është rehabilitimi i kryerësit të veprës si dhe krijimi i vetëdijes publike që personat që kryejnë vepra të tilla ndëshkohen. Ulja e dënimit ndaj Ndrecajt, jo vetëm që nuk do ta rehabilitojë atë, por do të shërbejë si motiv për të tjerët që të kryejnë vepra të ngjashme.  

Besojmë fuqishëm që Prokuroria do të ushtrojë ankesë dhe se Gjykata e Apelit do ta ndryshojë këtë aktgjykim për t’i shqiptuar dënim maksimal të pandehurit. / KultPlus.com