Tirana institucionalizon studimet për arbëreshët

Me përfaqësues të institucioneve akademike dhe universitare të Republikës së Shqipërisë, Qendra për Studime dhe Publikime për Arbëreshët është përpjekja e parë e shtetit shqiptar për ruajtjen e gjuhës dhe identitetit kulturor të arbëreshëve të Italisë dhe të Kroacisë.

Për herë të parë studimet dhe kërkimet mbi arbëreshët do të jenë të institucionalizuara, transmeton KultPlus.

Me vulën e institucioneve të shtetit shqiptar, akademikë e studiues të shumtë do të promovojnë “ruajtjen e gjuhës dhe të identitetit kulturor të komunitetit arbëresh”. 

Krejt kjo përmes Qendrës për Studime dhe Publikime për Arbëreshët, e cila është themeluar të premten nga Këshilli i Ministrave të Qeverisë së Republikës së Shqipërisë. 

Funksioni kryesor i kësaj qendre do të jetë “kryerja e studimeve për komunitetin arbëresh, promovimi, ruajtja e gjuhës dhe identiteti kulturor tek ky komunitet, si dhe me organizimin e aktiviteteve, seminareve dhe konferencave shkencore, të cilat do të kenë si fokus komunitetin arbëresh”./koha.net/ KultPlus.com

Pesë këngë arbëreshe, për të mos u harruar (VIDEO)

Arbëreshët e Italisë janë ndoshta gëzimi më i madh dhe plaga më e madhe e shqiptarëve. Një popullsi që është larguar vite më parë nga Shqipëria edhe sot e mban gjallë kulturën shqiptare brenda territorit italian.

Arbëreshët edhe sot e kultivojnë kulturën e tyre. Këngët e tyre, ndoshta janë dëshmia më e mirë e një traditë muzikore të fuqishme e cila edhe sot trashëgohet, e këndohet në versione të ndryshme, për tu mbajtur gjallë. Frymon shqip, frymon bukur.

Po ju prezantojmë këtu pesë këngë arbëreshe të cilat vlen të dëgjohen dhe të kultivohen tek gjeneratat më të reja. / KultPlus.com

Në “Dea Open Air 6”, publiku vlerësoi filmin arbresh “Arbëria”

Në “Dea Open Air 6” çmimi i publikut shkoi për një film ndryshe, të parin në gjuhën arbëreshe dhe që quhet “Arbëria”.

Regjisorja e re kalabreze Francesca Olivieri, deshi t’i sjellë publikut një film që heton lidhjet e forta të trashëgimisë kulturore të komuniteteve arbëreshe që ende mbijetojnë në disa fshatra të Kalabrisë.

Filmi trajton, nëpërmjet protagonistes Aidës, një kulturë që rrezikon të zhduket në peshën e një kulture globale homologe.

“Është i pari film fiction në gjuhën arbëreshe. U  ndjemë të mirëpritur. Fituam çmimin e publikut dhe jemi shumë të lumtur të kthehemi në Itali me të. Për ne ishte një etapë thelbësore për shpërndarjen e filmit , që shpresojmë që së shpejti të shihet në Shqipëri dhe në vende të tjera të Ballkanit”, tha regjisorja Francesca Olivieri.

Konflikti i vjetër sa jeta mes traditës dhe modernitetit bëhet e dukshme në një zonë gjeografike dhe sentimentale, në atë të Arbërisë, e cila në fakt nuk ekziston. Dhe për prodhuesit ky film nuk ka qenë një ndërmarrje e lehtë.

“Vështirësia më e madhe ishte të rikuperonim historinë, sepse arbëreshët e Italisë kanë qenë për shumë kohë të harruar. Filmi kërkoi të rikuperojë identitetin e tyre. Të ngjallë pasionin e për origjinën e tyre shqiptare”, u shpreh producenti Francesco Mollo.

Filmi do të ketë rrugëtimin në festival të tjera, duke e njohur publikun, jo vetëm me Kalabrinë, por edhe me realitetin e kinemasë kalabreze./KultPlus.com

Arbëreshët vizitojnë Himarën (FOTO)

Një grup i të rinjve arbëreshë, kanë udhëtuar nga Sicilia për në Himarë, për të parë nga afër tokën që të parët e tyre braktisën pas pushtimit osman.

Fotoja që shihet është publikuar Jani Prifti në rrjetin e tij në Facebook.

“Mikut tim Maksim Rapo i them, se këta nga Piana Degli Albanesi u kthyen mbas gati 600 vjetësh në vendlindjen e të parëve dhe shkruajtën… në faqen e tyre… ‘Arbëreshët ka Hora puthjën dheun e të parëvet të tyre ,Himarë! Hora Arbëreshëve/Piana Degli Albanesi u stis më 30 gusht të vitit 1488 ka një grup Shqipëtarësh ka Himara’” (sic.), ka shkruar Prifti./ KultPlus.com

“Nata e Gjergjit” vjen përmes Etno Fest, sjellë për herë të parë një grup Arbëreshësh nga Italia në Kosovë

Viti 2018-të, sjellë edicionin e tetë të Etno Fest, shkruan KultPlus. Kësisoj, këtë vit ky festival është ndarë në dy sesione.

Sesioni i parë ndryshe i quajtur si Sesioni Verorë, mbahet më 4 dhe 5 gusht në Fshatin Kukaj, ku tashmë edhe është bërë publikimi i programit që do të përmbajë ky sesioni i Etno Fest-it.

Nata e parë më 4 gusht, sjellë “Natën e Gjergjit”, e cila vjen në frymën e kujtimit dhe nderimit të heroit kombëtar Gjergj Kastioti ndërsa nata e dytë më 5 gusht paraqet “Natën e Diasporës” një manifestim gjithëpërfshirës për dhe me mërgimtarët.

“Çuditërisht ende nuk kemi përgjigje nga komisioni shtetëror për shënimin e përvjetorit të Skënderbeut, a do të na përkrahë a nuk do të na përkrahë për t’i dhënë këtij eventi frymën institucionale. Sidoqoftë do t’i mbajmë dy eventet me ato që mundemi dhe që kemi, e ju të dashur qytetarë, ju bashkatdhetarë jeni të mirëpritur si gjithnjë. Prezenca dhe ndihma juaj është vitale për vazhdimin e këtij festivali”, thuhet në njoftimin e stafit organizativ të Etno Fest.

“Nata e Gjergjit”, për herë të parë një grup Arbëreshësh nga Italia do të performojnë në Kosovë me rastin e këtij eventi së bashku me Pleqtë e Krujës” dhe Kastriotët e Ferizajt.
Ekspozitat dhe konferenca shkencore si dhe performanca tjera do ta bëjnë të veçantë “Natën e Gjergjit” kryeheroit kombëtar.

Sa i përket programit të “Natës së Diasporës”, është një program i ngjeshur me vizita të ndryshme, ekspozita, mbrëmje poetike, debat, program muzikor, e shumë ngjarje të tjera.

Rikujtojmë se Sesioni Vjeshtor i Etno Fest, mbahet nga data 1 deri më 5 shtator, ndërsa programi nuk është bërë ende i ditur./ KultPlus.com

Pse besimi fetar i arbëreshëve është unik

Komuniteti i shqiptarëve të Italisë, që emigruan në gadishullin Apenin në vitet e para pas vdekjes së Skënderbeut, e të cilët njihen si “arbëreshë” meqë u larguan nga vendi i tyre kur ende quheshin “arbër”, paraqesin një komunitet etnokulturor shumë të veçantë.

Përveç që kanë ruajtur identitetin e tyre kombëtar dhe gjuhën arkaike shqipe, arbëreshët kanë një besim fetar që i bën ata krejt të veçantë në historinë e krishterimit.

Megjithëse nuk janë uniatë, pasi që ata shkuan në Itali gjysmë shekulli pas bashkimit të kishave në Koncilin e Firences më 1437, arbëreshët e Italisë, janë të krishterë që e njohin autoritetin e Papës, por që në liturgji ruajnë ritin bizantin.

Profesori arbëresh Domenico Morelli, ka shpjeguar për emisionin COSMO të Kohavision-it, historinë e kësaj marrëdhënie të pazakontë, në një edicion special për marrëdhëniet e shqiptarëve me Vatikanin.