Kcimi i Tropojës dhe Xhubleta, më pranë UNESCO-s, Margariti firmos formularin e kandidimit

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti firmosi sot formularin e kandidimit të dukurisë së Kcimit të Tropojës për “Representative List of Intangible Cultural Heritage of Humanity” (lista përfaqësuese e dukurive të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale te njerezit) dhe dijebërjes së Xhubletës për në listën e dukurive në rrezik (Urgent Safeguarding List).

Siç njoftoi vetë Margariti, bëhet fjalë për një moment të rëndësishëm për ruajtjen dhe transmetimin brez pas brezi, por edhe promovimin e trashëgimisë sonë kulturore përtej kufijve lokalë.

Ajo falënderoi komunitetet lokale që e propozuan dhe këmbëngulën, por edhe partnerit The_AADF që, siç u shpreh ajo, “ na mbështetën për ta çuar përpara këtë nismë, që për ne është një mision”.

Xhubleta gëzon statusin kryevepër nga Ministria e Kulturës dhe dosja ka mbaruar në një kohë rekord për UNESCO si një trashëgimi në rrezik.

Xhubleta, veshje tipike e zonavë të veriut, cilësohet si një prej kostumeve më të rralla popullore, me disa lloje e karakteristika, prerjeje e qepjeje, sipas zonave dhe moshave të grave që e vishnin./ASHT/ KultPlus.com

Shtatë shenjtorët e “Onufrit” i shpëtojnë shkatërrimit

Shtatë shenjtorët e “Onufrit” i shpëtojnë shkatërrimit.

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti njoftoi sot se pas një pune të gjatë dhe të kujdesshme në Laboratorin e Veprave të Artit në Muzeun e Ikonografisë “Onufri”, ka përfunduar ndërhyrja restauruese e një tjetër vepre në koleksionin e Muzeut.

“Një vepër e vitit 1873 nga autori Adam Kristo nga Samarina, që paraqiste probleme serioze. Tashmë ajo nuk është vetëm një vepër e shpëtuar, por edhe e rifreskuar. Vlerat e saj kanë dalë në dritë dhe po i bashkohet “serisë” së shenjtorëve, që presin e përcjellin vizitorë në qytetin e “një mbi një dritareve”, u shpreh Margariti.

Këto vepra janë ndër më të rëndësishmet e koleksionit të ikonografisë shqiptare. /ata/ KultPlus.com

Margariti për Durrësin: Trashëgimia kulturore do të jetë një magnet ekonomik dhe turistik

Ministrja për Kulturë e Shqipërisë, Elva Margariti ka treguar për zhvillimet e fundit në qytetin e Durrësit, shkruan KultPlus.

Ajo ka vizituar qytetin shqiptar bashkë medrejtorët ekzekutivë të Fondacionit Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim, Martin Mata dhe Aleksandër Sarapuli.

Me këtë rast, ministrja Margariti ka thënë se diçka e mirë për Durrësin po vie.

“Vizituam zonën që do të shndërrohet në më tërheqësen për qytetin, ku trashëgimia kulturore do të jetë një magnet i vërtetë ekonomik dhe turistik”, ka shkruar Elva Margariti.

Ky investim do të vie në kuadër të projektit TID Durrës. / KultPlus.com

Margariti për Kadarenë: Do ngelet gur themeli i kulturës shqiptare

Sot, shkrimtari ynë i mirënjohur Ismail Kadare mbush 85 vjeç.

Ministrja e Kulturës në Shqipëri, Elva Margariti, në konferencë të mbajtur për Kadarenë, deklaroi se ai është një shkrimtar shqiptar dhe botëror, e se do ngelet një gur themeli i kulturës shqiptare.

Kadare, një shkrimtar shqiptar dhe botëror. Ai është një figurë që inspiron. Megjithëse ne presim të fitojë Nobel, për ne shqiptarët, ai e ka fituar këtë çmim. Kadare do të ngelet një gur kilometrikë të kulturës sonë.Ne të gjithë, Ismailin e njëhesojmë me atdheun. Jemi krenar që jetojmë në epokën e Kadaresë. Kadare arriti të nxjerrë letërsinë nga errësira’, ka theksuar Margariti, përcjell KultPlus. / KultPlus.com

Margariti: Falë projektit të ndriçimit, Kalaja e Argjirosë si kurrë më parë

Projekti i ndriçimi në kalanë e Gjirokastrës nxjerr në pah vlerat e këtij monumenti të kulturës. Ministrja e Kulturës Elva Margariti shprehet se Gjirokastra nuk duhet të jetë qytet gri, dhe se gjirokastritët do të kenë një arsye më shumë për të qenë krenarë.

“Falë projektit të ndriçimit, kalaja e Argjirosë duket si kurrë më parë. Gjirokastritët do të kenë më tepër arsye të jenë krenarë për këtë monument, i cili tashmë nxjerr edhe më tepër në pah vlerat e vërteta, që bart”, shkruan Margariti, në një status të saj. Kalaja e Gjirokastrës si histori e lidhur me qytetin e Gjirokastrës, përmendet për herë të parë si qytet dhe kështjellë në vitin 1336.

Në këto vite, ajo ishte qendra e feudalëve shqiptarë Zenevisë. Më vonë, gjatë sundimit të Gjin Bue Shpatës, ajo u përfshi në Despotatin e Epirit. E megjithatë historianë të ndryshëm mendojnë se ekzistenca e kalasë së gurtë është më e hershme. Sipas tyre, kalaja ka pas dy faza ndërtimi, të cilat lidhen me periudhën para dhe pas Pashallëkut të Janinës dhe fortesave të Ali Pashë Tepelenës.

Nga kalaja mesjetare, ajo e para pushtimit osman-shqiptar të Ali Pashës, ruhen vetëm pak gjurmë pasi muret janë veshur deri në lartësi nga ndërtimet e reja. Ndërsa, kullat pjesërisht janë rrënuar dhe ripërshtatur. Sipas kronikanit turk, Çelebiu, i cili vizitoi qytetin më 1672: “Kalaja ishte ndërtuar në kohë të moçme. Krejt prej guri të gdhendur. Në mes të kalasë ndodhej një rrugë e gjerë me drejtim lindje-perëndim, në të dy anët e së cilës ndodheshin 200 shtëpi.

Ajo kishte dy porta hekuri me nga tri palë dyer dhe një hendek 100 hapa të gjatë dhe 200 hapa të gjerë midis namasgjahut dhe fortesës. Ndërsa të tri anët e tjera nuk kishin nevojë për hendek pasi janë përrenj natyrorë”. Në vitin 1417, kalaja u pushtua nga turqit pas një rrethimi të gjatë. Me kalimin e viteve, ajo filloi të luajë gradualisht rolin e një kështjelle për qëndrimin e sunduesit dhe garnizonit të qytetit. Në vitin 1812, kalaja e Gjirokastrës u pushtua nga Ali Pashë Tepelena, i cili filloi rindërtimin e saj. Rindërtimi i kalasë, i një saraji dhe i disa godinave anekse, u bë me një ngutësi aq të madhe sa të gjitha punimet u kryen brenda një viti e gjysmë.

Kalaja përmbante përveç barakave për vendosjen e një garnizoni prej 5 mijë ushtarësh, magazina të shumta nëntokësore që ishin llogaritur mirë për sigurimin e municioneve dhe ushqimeve të nevojshme. Kronikat e kohës përmendin se vetëm për ndërtimin e vendqëndrimit të Ali Pashës, një kullë pranë këndit juglindor, punuan 1500 vetë./sot/ KultPlus.com

Ministria e Kulturës në Shqipëri premton ndriçimin e 15 kalave

Ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit në Shqipëri, Elva Margariti ka publikuar një projekt që pritet të ndodh përgjatë vitit 2021, shkruan KultPlus.

Margariti në facebook ka shkruar se do të arrihet ndriçimi i 15 kalave në Shqipëri.

KultPlus ua sjell të plotë reagimin e Elva Margaritit:

Ditë të mbarë!  #Punëtqëçojmëpërpara2021

Falë projektit të rikualifikimit të monumenteve të kulturës do të ndriçohen 15 kala në të gjithë Shqipërinë, duke u kthyer krenarinë e harruar. / KultPlus.com

Ndarja nga jeta e Kujtim Prodanit, Margariti: S’gjej dot fjalët nga humbja e parakohshme

Gjatë ditës së sotme ka vdekur në moshën 57 vjeçare, këngëtari i njohur Kujtim Prodani, cili ditë më parë kishte njoftuar se gjendej në spitalin e Sanatoriumit, shkruan KultPlus

Ministrja e Kulturës së Shqipërisë, Elva Margariti i ka shprehur ngushëllime familjes Prodani për humbjen e madhe. Ajo shprehet se një lajm i tillë është shumë i trishtë dhe se e ka shumë të vështirë që të gjejë fjalët.

“Nuk gjej fjalë të përshkruaj trishtimin që ndjej nga humbja e parakohshme e kantautorit Kujtim Prodani. Djali që i këndoi Tiranës, dashurisë, jetës sot iu bashkua prindërve të tij të nderuar Anita e Agim Prodani… Është shumë herët për t’u ndarë nga ky mik i mirë i të gjithëve. U prehsh në paqe”, ka shkruar Margariti./ KultPlus.com

Mësonjëtorja e parë shqipe në Korçë së shpejti një destinacion turistik

Mësonjëtorja e parë shqipe është një arsye më shumë për të vizituar Korçën.

Ministrja e Kulturës Elva Margariti bën me dije punët që çojnë përpara, ku një prej tyre është dhe Muzeu i Arsimit. “Pas restaurimit të plotë do të përfundojë muzealizimi i Muzeut të Arsimit, Mësonjëtorja e parë shqipe në Korçë. Një arsye më shumë për të vizituar Korçën!”, shprehet ministrja e Kulturës, në një status të saj për muzeun.

Mësonjëtorja e Korçës u hap më 7 mars të vitit 1887 në Korçë. Tashmë ndërtesa e shkollës shërben si një muzeum dhe ndodhet në veri të bulevardit “Shën Gjergji”.

Hapja e shkollës erdhi si rezultat i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, që synonte të mundësoheshin të drejtat kombëtare përbrenda Perandorisë Osmane.

Mësonjëtorja përbëri një qendër për edukimin kulturor dhe patriotik, rëndësia e saj është e një vlere të veçantë duke qenë se shkrimi i shqipes nuk u lejua pas ngjarjeve të Lidhjes së Prizrenit. Data e hapjes së saj festohet nga shqiptarët si “Dita e Mësuesit”.

Edhe pse në kushte të vështira, kur mësimi i gjuhës shqipe për shkak të kushteve të ndodhura nën sundimin osman ishte rreptësisht i ndaluar, Mësonjëtorja e Korçës qëndroi e hapur për 15 vjet, u mbyll në vitin 1902 për t`u riçelur në vitin 1908.

U mbyll përsëri në vitin 1912 dhe u çel pas pesë vjetësh, më 1917. Përkrahës të saj ishin figura të njohura të Rilindjes shqiptare si: Naum Naçi, Thoma Avrami, familja Qiriazi, etj. Kontributi i madh që këta atdhetarë dhe veprimtarë të shquar dhanë për kombin dëshmohet nga dëshira e zjarrtë, që ata kishin për të përhapur dijen në popull.

Me ato mundësi që kishin ata u bënë iniciatorët e krijimit të teksteve të para shkollore të dokumentuara. Ata i përkushtuan një rëndësi të madhe pajisjes me mjetet e duhura të mësimdhënies për të bërë më tej dhe shpërndarjen e tyre te nxënësit.

Në këtë muze pasqyrohet historia e shkrimit dhe e librit shqip, abetareve të gjuhës shqipe si dhe alfabeteve të përdorura në kohë të ndryshme, deri në alfabetin që kemi sot vendosur në Kongresin e Manastirit, më 1908.

Ndërtesa e muzeut ka dhe mjedise ekspozimi. Në shtator të 2019 u bë me dije se kishte nisur puna për restaurimin e godinës së Mësonjtores së parë shqipe. / KultPlus.com

‘Apolonia e Ilirisë’, aplikacioni që mundëson vizitë virtuale në një prej qyteteve më të famshme të botës antike

“Apolonia e Ilirisë” është i pari aplikacion, që na mundëson një vizitë virtuale në Parkun Kombëtar Arkeologjik të Apolonisë.

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti njoftoi sot se ky aplikacion shumë shpejt do të bëhet një praktikë e zakonshme dhe për sajte të tjera arkeologjike në vend.

Aplikacioni mundëson një vizitë virtual, një praktikë që rezultoi mëse e domosdoshme gjatë këtij viti në kushtet e masave kufizuese ndaj pandemisë, që bënë të mundur për shumë të apasionuar pas udhëtimeve të mos lënë shtëpinë, por në të njëjtën kohë të gjenden pranë thesareve të trashëgimisë shpirtërore e historike.

“Duke shkarkuar këtë aplikacion në telefonët tuaj, mund të ktheheni pas në kohë dhe të përshkoni një nga qytetet më të famshëm të botës antike: qytetin e akademisë, bibliotekës, teatrit e tempujve”, shprehet Margariti për aplikacionin e Apolonisë.

Parku Arkeologjik i Apolonisë ka qenë ndër më të vizituarit nga turistët vendas dhe të huaj, /atsh/ KultPlus.com

4-vjetori i ndarjes nga jeta të aktorit Bujar Lako, Margariti: Mbetet një shkollë për aktorët e rinj

Ministrja e Kulturës së Shqipërisë, Elva Margariti ka përkujtuar sot 4-vjetorin e ndarjes nga jeta të aktorit, Bujar Lako për të cilin ajo shprehet se ai mbetet një shkollë për aktorët e rinj.

“U mbushën 4-vjet pa aktorin e madh Bujar Lako. Ikja e tij ishte si një prerje në besë, por për artistë si ai, vdekja është vetëm një kalim”,- shprehet Margariti.

“Talenti i tij i jashtëzakonshëm dhe zëri i tij na vijnë sot përmes figurash, që vetëm ai dinte t’i ndërtonte, që nga “Udha e shkronjave”, “Gjeneral gramafoni”, “Binarët”, “Ballë për ballë”, “Kthimi i ushtrisë së vdekur”, “Lule të kuqe, lule të zeza”…Bujar Lako mbetet një shkollë për aktorët e rinj.”,- tha Margariti.

Në teatër Bujar Lako ka interpretuar rreth 70 role në shfaqje teatrore. Ai gjatë karrierës së tij u vlerësua edhe me shumë çmime. Disa herë ka fituar çmimin si aktori më i mirë në festivalet e filmave në Shqipëri, “Palmën e Artë” si aktori më i mirë në festivalin ndërkombëtar të filmit në “Cairo”, një festival i kategorisë “A” për kinematografinë botërore.

Bujar Lako është nderuar gjithashtu edhe me urdhrin “Naim Frashëri” i klasit të parë, me titullin “Artist i Merituar” në vitin 1985 dhe në vitin 2013 iu dha edhe titulli “Nderi i Kombit” nga presidenti i Republikës./atsh/KultPlus.com

‘Qilimi i Apolonisë’, një mrekulli që nuk duhet mbajtur e fshehur

“Qilimi i Apolonisë”, është një mrekulli që nuk duhet mbajtur e fshehur, deklaroi sot ministrja e Kulturës, Elva Margariti.

Ajo u shpreh se specialistët e Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, Drejtorisë Rajonale të Tiranës dhe Muzeut Historik Kombëtar po punojnë për hartimin e projektit për ndërhyrjen konservuese dhe ekspozuese të tij.

“Atriumi i Muzeut Historik Kombëtar “fsheh” një nga pasuritë më të veçanta të trashëgimisë sonë kulturore. Bëhet fjalë për “Qilimin e Apolonisë”, këtij mozaiku të rrallë, i cili duhet të jetë i vizitueshëm për publikun”, theksoi Margariti.

“Specialistët e Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, Drejtorisë Rajonale të Tiranës dhe Muzeut Historik Kombëtar po punojnë për evidentimin e patologjive dhe hartimin e projektit për ndërhyrjen konservuese dhe ekspozuese të tij”, u shpreh Margariti./atsh/ KultPlus.com

Altin Basha në krye të Teatrit Eksperimental, Ish- drejtori: Ndihem sikur më kanë larguar nga shtëpia ime

Ministrja e Kulturës në Shqipëri, Elva Margariti ka prezantuar drejtorin e ri te Teatrit Eksperimental “Kujtim Spahivogli”, Altin Basha nën praninë e ish-drejtorit Kiço Londo.

Merr një detyrë në një moment të vështirë dhe delikat për teatrin. Është momenti të ecim në një mendësi të re në këtë periudhe pandemie. Shfaqje me pak publik dhe me pak aktor, “One man shoë”, u shpreh Margariti.

“Nuk dua që ta fsheh që ndihem i trishtuar edhe i keqardhur që më duhet për shkak te respektimit te institucioneve nga kjo shërbesë  t’i lë vendin drejtorit pasardhës. Ndihem sikur më kanë larguar nga shtëpia ime. Bashkë me ata që nuk duken dhe që duken, kjo është ajo që më dhemb më shumë se për një kohë të shkurtër kemi bërë një transformim të jashtëzakonshëm. Unë nuk jam drejtor, s’kam qenë ndonjëherë drejtor, sepse drejtorët nuk janë si unë”, thotë Kiço Londo teksa falenderon të gjithë bashkëpuntorët që ka pas gjatë këtij rrugëtimi, duke e cilësuar TKES, një vijë ndarëse dhe transformim të teatrit shqiptar. “Jam i bindur që ketë që kemi arritur bashkë, jo fort të zakonshme, ku punojnë 21 vetë dhe secili ka vënë 23 shfaqje. Ndërkohë që institucionet e tjera e kanë 0.2 shfaqje për individ. Do vazhdoj t’ju shërbej, mbarësi të gjithëve. Rroftë teatri”, thotë Londo.

Margariti e cilëson një moment të vështirë, se shfaqjet e TKES, janë prezantuar në të gjithë Shqipërinë.Të rinjtë janë fokusi për drejtorin e ri Altin Basha. 

“Pas thirrjes së hapur dhe konkursit e intervistës erdha këtu. Është pozicion ku kam njëfarë eksperience. Ka ndikimin e frymës së kërkimit. Është gjenerator i ditëve të reja dhe për një kohë të gjatë kam menduar si mund të reformohet teatri shqiptar në mënyrë që të fuqizohet alternativa. Teatri e ka mundësinë për të qenë i tillë. Ky element ndoshta është arsyeja që mora pjesë në konkurs. Për 10 -15 vjet kam punuar me artistë të rinj për ta çuar më tej frymën që ka ky teatër”, ka potencuar Basha. /shqiptarja/ KultPlus.com

Shqipëri-Spanjë, nisin bashkëpunimet për trashëgimi kulturore dhe teknologji

Ministria e Kulturës në Shqipëri ka mbajtur një takim me Ambasadorin e ri të Mbretërisë së Spanjës në Shqipëri, shkruan KultPlus.

Elva Margariti është takuar me Marcos Alonso Alonso, të cilën ranë në konkludimin se e ardhmja e këtyre dy vendeve qëndron në Bashkimin Europian.

“Trashëgimia kulturore, digjitalizimi dhe komunikimi përmes gjuhës teknologjike janë disa nga fushat, ku interest tona puqen dhe do të na drejtojnë në projekte të përbashkëta”, ka shkruar Margariti në facebook.

Tutje ministrja ka theksuar se janë dakorduar që e ardhmja duhet të nis nga të rinjtë, në mënyrë që të ndjehen europianë. / KultPlus.com

Ministrja e Kulturës për Blloshmin: Ti na fole me veprën tënde më shumë se mijëra fjalë

Për vdekjen e piktores Lumturi Blloshmi nga Covid-19 ka reaguar edhe ministrja e Kulturës së Shqipërisë, Elva Margariti, shkruan KultPlus.

Nëpërmjet një postimi në facebook ministrja ka shkruar për veprimtarinë e bujshme të Blloshmit.

“Covid 19 na mori sot një tjetër emër të madh të artit shqiptar: Lumturi Blloshmin, ndër të paktat artiste pamore të brezit të saj, që sfiduan kohën, sistemet politike, ndryshimet e mëdha”, ka shkruar Elva Margariti

Tutje ka kujtuar momentet kur ishte ndalur para bustit të saj në Galerinë Kombëtare të Arteve

“Një portret i skalitur ashtu si ishte arti dhe qëndrimi i saj estetik”, ka shkruar Margariti.

Për fund, ministrja ka vlerësuar se Blloshmi ka folur me veprën e saj më shumë se me mijëra fjalë.

E krahasuar me Frida Kahlon, Lumturi Blloshmi mban mbi shpinë 25 vite krijimtari. Ajo njihet si piktorja që lëvroi ndër të parat performancën dhe instalacionin në vendin tonë. Vitet e fundit Lumturi Blloshmi u prezantua edhe me ekspozita në disa galeri private në Tiranë, Durrës, apo Korçë. / KultPlus.com

Muzeu Historik Kombëtar u bë bashkim i ekspozitës dhe promovimit të librit me peshë të veçantë historike

Në Muzeun Historik Kombëtar në bashkëpunim me Ambasadën Franceze përgjatë ditës së sotme u organizua ekspozita “Në Lindje, lufta pa fund 1918-1923’’ dhe u promovua libri “Shqipëria në reportazhet e Robert Vaucher” nga Dorian Koçi, shkruan KultPlus.

Të pranishëm në këtë aktivitet ishin ministrja për Kulturë, Rini dhe Sport, Elva Margariti, zyrtarë nga Ambasada Franceze në Tiranë si dhe të interesuar të tjerë.

Ministria e Kulturës, Elva Margariti u shpreh se muaji nëntor nuk mund të kuptohet pa këto lloj aktivitetesh sidomos në hapësirat e Muzeut Historik Kombëtar.

Ekspozita “Në Lindje, lufta pa fund 1918-1923’’ shfaqi zëvendësimin e vështirë të perandorive të vjetra nga shtetet e reja kombe, shoqëruar me ndryshime të rëndësishme kufijsh, sidomos nëpërmjet konflikteve të ndryshme, revolucioneve dhe kundër-revolucioneve gjatë periudhës së rindërtimit të Evropës Lindore dhe të Lindjes së Afërt

Në anën tjetër, përmbledhja “Shqipëria në reportazhet e gazetarit Robert Vaucher” ishte botim i shtëpisë botuese “Papirus”, me financimin e Ministrisë Franceze të Europës dhe të Punëve të Jashtme dhe Qendrës Kombëtare të Librit dhe Leximit.

Ky libër i Koçit, u vlerësua nga Alda Bardhyli  se hap gjerësisht rrugën për një histori sociale të ballafaqimit të kulturave dhe mentaliteteve shtetformuese gjatë Luftës së Parë Botërore në Shqipëri. / KultPlus.com

Hapet ekspozita për 100-vjetorin e Bibliotekës Kombëtare në Tiranë

Në Qendrën për Hapje dhe Dialog (COD) në Kryeministri u çel sot ekspozita “Verba Volant, Scripta Manent – Thesare të Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë”.

Për të kremtuar 100-vjetorin e Bibliotekës Kombëtare, COD sjell për miqtë e librit një ekspozitë të librave të rrallë, të cilët dalin për herë të parë në sytë e publikut.

Kjo ekspozitë vjen për publikun falë Qendrës për Hapje dhe Dialog në bashkëpunim me Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë.

Kryeministri Edi Rama i pranishëm në çeljen e kësaj ekspozite deklaroi sot se, Biblioteka Kombëtare numëron sot 1 milion e 300 mijë libra dhe dixhitalizimi do të mundësojë aksesin në këto libra nga e gjithë bota.

Duke folur në ceremoninë e hapjes së ekspozitës “Verba Volant, Scripta Manent – Thesare të Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë”, për të kremtuar 100-vjetorin e Bibliotekës Kombëtare, ai u shpreh se, “është fatkeqësi që në një moment kaq të rëndësishëm për Bibliotekën Kombëtare siç është ky vit dhe kur kremtimi i këtij 100-vjetori është një detyrim, por edhe një emocion i jashtëzakonshëm që mund të ushqehej ashtu siç duhej përmes një zinxhiri të aktivitetesh dhe një pjesëmarrjeje shumë më të gjerë të drejtpërdrejtë, koha e keqe në të cilën ky 100-vjetor ndodh na detyron të jemi shumë kopracë në këtë kremtim, në aspektin e hapësirave, pjesëmarrjes, projektimit të një kalendari siç do duhej të ishte”.

Megjithatë, shtoi Rama, “është vërtetë për të thënë faleminderit për zgjedhjen e bërë me këtë ekspozitë që nuk është një nga ekspozitat e COD këtu në Kryeministri, por është një dëshmi shumë e rrallë, faktike, e prekshme e një historie shumë të gjatë, e cila kalon shumë e shumë shekuj dhe mishërohet në libra, tekste, objekte që janë ruajtur në thellësitë e organizmit të Bibliotekës Kombëtare”.

Rama nënvizoi se, “do të kishte qenë shumë më bukur sikur ne të kishim mundësinë që këtë 100-vjetor ta kremtonim në godinën e Bibliotekës së re Kombëtare, që është një domosdoshmëri e kahershme tashmë. Por fatkeqësisht projekti i nisur me shumë dëshirë dhe i futur në procesin e formësimit të tij, u desh të ndalej nga tërmeti dhe mbetet i ndalur edhe sot, pasi rrënojave të tërmetit që duhen kthyer në mijëra shtëpi, në mijëra apartamente, iu mbivendos edhe goditja e rëndë financiare e të gjithëve, për shkak të COVID-it. Megjithatë projekti e ka nisur rrugën e tij, dhe unë kam besim se do të shkojë deri në fund, edhe pse nuk mund dot ta them se kur. Por jo padiskutim aq gjatë dhe aq vonë sa ç’është vonuar deri sot në rrugën e gjatë të kërkesës legjitime të gjithë atyre që janë të lidhur me librin, janë të lidhur me bibliotekën për ta pasur Bibliotekën e re Kombëtare”.

Nga ana tjetër shtoi Rama, “pavarësisht se nuk kemi arritur ende të ndërtojmë godinën e Bibliotekës së re Kombëtare, jo pak është bërë për të ndryshuar një rrjedhë shumë shqetësuese degradimi dhe rrënimi të atij thesari të madh, të pazëvendësueshëm, të krahasueshëm me asnjë thesar tjetër të prekshëm drejtpërdrejtë nga sytë nga duart, të prekshëm fizikisht nga historia jonë”.

Rama u shpreh se, “ajo çka përbën një rrugë paralele të pandashme tashmë për Bibliotekën Kombëtare ka qenë dixhitalizmi i një pasurie kaq të madhe dhe përmes dixhitalizimit mundësia për ta aksesuar këtë pasuri në një rrugë tjetër. Të ndryshme nga ajo rruga tradicionale që gjithsesi mbetet e pazëvendësueshëm në atë që ofron dhe që njerëzit përftojnë prej saj nga kontakti fizik me librin”.

“Biblioteka ka nisur me 3 mijë libra 100 vjet më parë. 3 mijë libra mund të ishin fare mirë koleksioni i një njeriu të vetëm për nga sasia. Dhe sot është 1 milion e 300 mijë”’, tha Rama.

Ai u shpreh se, “revolucioni dixhital që kemi ndërmarrë në të gjithë gjatësinë e frontit të përparimit ka përfshirë dhe Bibliotekën Kombëtare pikërisht në 100-vjetorin e saj”.

“Patjetër që do ta mbështesim shumë fort këtë revolucion dixhital në Bibliotekën Kombëtare, sepse është mundësi për të hapur tërësisht me të 1 milion e 300 mijë dritaret atë godinë, kudo që ajo të jetë, aty ku është dhe aty ku uroj dhe do bëjë çmos që të ndërtohet. Kështu aksesi në këtë thesar do të jetë global. Nga të gjithë ata që janë të lindur këtu dhe që jo domosdoshmërisht jetojnë këtu. Që mund të jetojnë në Amerikë, Europë, Australi, në Kinë. Nga të gjitha ata që janë të lidhur me çka është krijuar shkruar këtu dhe nuk janë domosdoshmërisht shqiptarë. Dhe patjetër edhe nga të gjithë fëmijët tanë që duke pasur këtë dritare do mund të rriten ndryshe nga ne”.

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti gjithashtu e pranishme në çeljen e kësaj ekspozite e krahasoi Bibliotekën Kombëtare si një re të madhe ëndrrash.

“Do të përfytyroja si një spirale që shkon drejt pafundësisë e ndërtuar me miliona e miliona sirtarë ëndrrash”, tha ajo.

“Në këtë katedrale 100-vjeçare, janë strehuar vërtetë ëndrrat e shqiptarëve për të shkruar, folur, për të përcjellë në breza gjuhën, për të ushtruar besimin fetar, ëndrrat për të vetëqeverisur, për të shpërthyer zinxhirët e hekurt të izolimit politik dhe kulturor dhe për t’u ndier edhe ne pjesë e Europës, jo thjesht si një copëz gjeografike e këtij kontinenti”.

Drejtori i Bibliotekës Kombëtare, Pirro Misha, u shpreh se, “detyra primare e çdo biblioteke në botë është të mbledhë dhe të ruajë trashëgiminë e shkruar kombëtare, kujtesën kombëtare, ndaj dhe kjo ekspozitë fillon me pavijonin kushtuar kësaj trashëgimie. Por në fakt kjo pjesë e ekspozitës zë vetëm 25% të saj. Pjesa tjetër e saj përbëhet nga libra dhe dorëshkrime të cilat ekspozohen për herë të parë dhe që përbëjnë dhe surprizën e saj, sepse ndër objektivat e kësaj ekspozite është që të surprizojë”.

Ai tha se “krijimi i bibliotekës dixhitale përbën realisht një revolucion të vërtetë në marrëdhëniet me publikun”.

Eridana Çano, drejtoreshë e Agjencisë për Dialog dhe Bashkëqeverisje (COD) tha se, “në këtë ekspozitë zbulohen përpara publikut një korpus libror i pasur për promovimin e thesareve të Bibliotekës si inkunabula, antikuarë, dorëshkrime, vepra të albanologëve të spikatur e shumë të tjera. Janë kryesisht vepra nga autorë të huaj, por nuk mungojnë dhe veprat e autorëve shqiptarë dhe atyre arbëreshë. Kjo ekspozitë në miniaturë e thesareve të pazbuluara deri më sot, nis nga zakonet, traditat, besimi, mënyrat e jetesës, historia dhe gjeografia, të shprehura në dokumente dorëshkrime që datojnë nga viti 1473, libri më i vjetër në Bibliotekën Kombëtare e deri tek dorëshkrimet orientale me vlera të rralla me përmbajtje fetare, juridike dhe historike”.

Ekspozita “Verba Volant, Scripta Manent – Thesare të Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë”, do të qëndrojë e hapur në COD në datat 22-31 tetor 2020. /atsh/ KultPlus.com

Digjitalizohen biblioteka dhe fototeteka e Drejtorisë së Përgjithshme të Arkivave

Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ka prezantuar sot digjitalizimin e Bibliotekës dhe Fototekës, të cilat janë të pasura me mbi 12 mijë tituj dhe mbi 130 mijë fotografi, shkruan KultPlus.

Në Sallën e Studimit të Drejtorisë së Përgjithshme të Arkivave të pranishëm ishin ministrja e Kulturës znj. Elva Margariti, drejtori i Drejtorisë së Përgjithshme të Arkivave Dr. Ardit Bido dhe të pranishëm të tjerë.

Përderisa nëpërmjet digjitalizimit të tyre studiuesit dhe artdashësit do ta kenë më të lehtë qasjen, në anën tjetër në fototekën online mund t’i gjejnë të gjitha fotografitë para vitit 1945.

Drejtori i Përgjithshëm i Arkivave, Ardit Bibo ka treguar se biblioteka tanimë ka marrë formën e duhur dhe aplikimet për në sallën e studimit po ashtu kryhen online një ditë para.

“Mjafton që të përcaktohen ato libra që studiuesi do të shohë, në mënyrë që Drejtorinë e Përgjithshme të Arkivave ta kthejmë në një one-stop-shop Albanologjik, në një vend ku studiuesi vjen, sheh librin që ai do, dokumentet që ai ka porositur, sheh dhe fotot që nuk mund t’i shohë në sallë por i sheh drejtpërdrejtë nga shtëpia”, shtoj tutje Bido duke theksuar se studjuesve iu është lehtësuar puna shumë.

Ministrja për Kulturë, Rini dhe Sport, Elva Margariti vlerësoj se kjo është një punë kolosale, duke kujtuar sistemin komunist si pengues të drejtpërdrejtë për qasje në arkiva.

“Më bëhet qejfi që sot jemi në Arkivin e Shtetit për ta bërë këtë, sepse ka qenë simbolika e një vendi të mbyllur, e një vendit të pa aksesushëm, e një hapësire kur të gjithë ne e dimë se sa e vëshirë ka qenë të gjendet një dorëshkrim apo studim, pa qasje politike”, tha ministrja Margariti.

Përderisa biblioteka ka lehtësuar lexim-studimin nëpërmjet formave të qasjes online, fototeka është e ndarë varësisht sipas tematikave, duke pasur fotografi edhe para Luftës së Dytë Botërore dhe duke mbetur si fototeka më e madhe në Shqipëri, pas asaj të Marubit. /KultPlus.com

Zbulohet një grafikë e vitit 1913 gjatë restaurimit të shtëpisë së Sterjo Spasse

Një grafikë e panjohur më parë ka dalë në dritë gjatë punës për restaurimin e shtëpisë-muze të shkrimtarit Sterjo Sterjo Spasse.

Ministrja e Kulturës së Sqhipërisë Elva Margariti bën me dije se në muret e katit të parë të ndërtesës ka dalë në dritë një grafikë, që mendohet se tregon pamjen e saj në vitin 1913, kur u ndërtua.

Më poshtë mund të lexoni statusin e saj:

Të papritura të bukura po dalin gjatë punës për restaurimin e shtëpisë-muze të Sterjo Spasses.

Në muret e katit të parë të ndërtesës ka dalë në dritë një grafikë, që mendohet se tregon pamjen e saj në vitin 1913, kur u ndërtua.

Disa ditë më parë, si një projekt ndërkufitar, me mbështetjen e Bashkimit Europian nisi puna restauruese.

Në ceremoninë përuruese morën pjesë përfaqësues nga pushteti vendor e qendror nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, por dhe nga BE, si një dëshmi e frymës së bashkëjetesës dhe bashkëpunimit!/ KultPlus.com

Nënshkruhen katër memorandume bashkëpunimi në fushën e kulturës, mes Kosovës dhe Shqipërisë

Ministrja e Ministrisë së Kulturës Vlora Dumoshi ka njoftuar për memorandumet e nënshkruara mes Ministrisë së Kulturës së Kosovës dhe asaj të Shqipërisë, shkruan KultPlus.

Më poshtë keni njoftimin e plotë të ministres Dumoshi.

Në Mbledhjen e përbashkët të dy qeverive si Ministre e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës, nënshkrova sot katër memorandume të bashkëpunimit.

Memorandumi i bashkëpunimit për Veprimtarinë Botuese dhe Librin i cili ka për qëllim bashkëpunim të shumëfishtë me Shqipërinë për librin dhe botimin.

Memorandumi i bashkëpunimit për Kalendarin e përbashkët kulturor Kosovë – Shqipëri me anë të së cilit do të bashkërendojmë aktivitete kulurore.

Memorandumi për Bashkëprodhim Filmik i cili do të ngrisë bashkëpunimin ndërmjet dy institucioneve filmike, Qendrës Kinematografike të Kosovës dhe Qendrës së Filmit të Shqipërisë në bashkëprodhim filmik, dhe memorandum i cili parasheh ndarjen e çmimeve kombëtare të përbashkëta në kinematografi.

Memorandumi i bashkëpunimit për themelimin e Ligës së përbashkët të Basketbollit me anë të së cilit mbështetet themelimi i një lige unike të përbashkët të basketbollit ndërmjet Federatës së Basketbollit të Kosovës dhe Federatës Shqiptare të Basketbollit.

Uroj dhe shpresoj që këto marrëveshje të forcojnë edhe më shumë marrdhëniet tona vllazërore shtetërore dhe t’i ndihmojnë njëzëri kulturës e sportit andej e këndej kufirit shqiptar./ KultPlus.com

Trashëgimia kulturore në Shqipëri, një aset i vyer për t’i dhënë jetë itinerarit të muzeumeve

Trashëgimia kulturore, është aset i vyer për vendin tonë që i jep vlerë të shtuar dhe jetë itinerarit të muzeumeve.

Ministrja e Kulturës Elva Margariti dhe Ambasadorja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në Tiranë, Yuri Kim vizituan qytetin e gurtë të Gjirokastrës,  pasuri botërore, nën mbrojtjen e UNESCO-s.

“E ndodhur në këmbët e saj, Gjirokastra së pari të krijon një ndjesi ngurrimi, por kur hyn në të, nuk do të doje të largoheshe”- shprehet Margariti.Ministrja thekson se, “teksa vizitoi disa nga pikat më të bukura turistike dhe të trashëgimisë kulturore, ndau me ambasadoren edhe projektet për t’i dhënë jetë itinerarit të muzeumeve, që rrëfejnë historinë e qytetit”. /atsh/ KultPlus.com

Margariti: Më shumë hapësira dedikuar fëmijëve dhe edukim mbi kulturën

“Më shumë hapësira të dedikuara për fëmijët, por edhe më shumë edukim dhe njohje me trashëgiminë kulturore”.

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti, e pranishmenë aktivitetin “Dizajni dhe Trashëgimia fuqizojnë Komunitetin” të organizuar nga CHËB, mbështetur nga Ambasada Holandeze e Bashkia e Tiranës dhe Ministria e Kulturës, ministrja Margariti theksoi se, “prania e aq shumë fëmijëve që luanin mes strukturash kartoni, që në të vërtetë simbolizonin një copëz nga qyteti i tyre, na bën edhe më tepër të përgjegjshëm, që qytetin ta vëmë në shërbim të tyre”, u shpreh Margariti.

“Më shumë hapësira të dedikuara për ta, por edhe më shumë edukim dhe njohje me trashëgiminë kulturore”, theksoi ajo.

“Pranëvënia e aktivitetit “Dizajni dhe Trashëgimia fuqizojnë Komunitetin” pranë Mozaikut të Tiranës e bënte edhe më domethënës këtë aktivitet. Një gjetje e goditur nga organizatorët CHËB, mbështetur nga Ambasada Holandeze e Bashkia e Tiranës e me shumë dëshirë edhe nga Ministria e Kulturës. Le të jetë kjo ndalesa e parë drejt qytetesh të tjera”, u shpreh ministrja Margariti./ atsh/ KultPlus.com

Shpallen fituesit e Fondit të Përkthimit të veprave letrare

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti premtoi sot më shumë mbështetje për autorët dhe përkthyesit shqiptarë.

Margariti mori pjesë në aktivitetin e organizuar nga Qendra e Librit dhe Leximit, për të shpallur fituesit e “Fondit të përkthimit nga shqipja në gjuhë të tjera” dhe “Fondi i përkthimit nga gjuha e huaj në gjuhën shqipe”.

Ekspertët morën në shqyrtim veprat letrare, autorët dhe përkthyesit e tyre, të paraqitura nga shtëpitë botuese përkatëse.

Mbi bazën e këtij gjykimi, juria shpalli 6 titujt fitues nga 12 aplikime për Fondin e përkthimit nga gjuha shqipe në gjuhën e huaj:

1 Vaxikon Yorgos Goumas Ben Blushi “Otello, arapi i Vlorës”/ Οθέλλος, ο Αράπης της Αυλώνας (greqisht)
2 Petergailis Dens Dimin Ismail Kadare “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”/ Mirušo Armijas Generalis (lituanisht).
3 Plethora Eleana Zhako Fatos Lubonja Ridënimi/ Επανακαταδική (greqisht)
4 Besa M. Mandalà Visar Zhiti “Rrugët e ferrit”/ Le strade dell’inferno (italisht)
5 Salento E. Derhemi, F. Ferrari Romeo Çollaku Mjaltë në teh/ Miele sul coltello (italisht)
6 Eurasia Eleana Zhako Gëzim Qendro Heronjtë janë të uritur/ Oι ήρωες είναι πεινασμένοι (greqisht)

Po kështu, juria përzgjodhi 6 fitues të tjerë për “Fondin e përkthimit letrar nga gjuha e
huaj në gjuhën shqipe” nga 22 aplikime të paraqitura:

1 “Dudaj”, Adrian Beshaj- Isabel Allende “Përtej dimrit”/ “Mas alla del Inverno” (spanjisht)
2 “Onufri”, Granit Zela -William Faulkner/ “Absalom, Absalom” (anglisht)
3 “Dituria”, Oriana Tamburi -Robert Galbraith “E bardhë vrastare”/ “Lethal white” (anglisht)
4 “Pika pa Sipërfaqe”, Arben Idrizi- Roberto Calasso “Martesa e Kadmit dhe Harmonisë”/
“Le nozze di cadmo e Armonia” italisht.
5 “Pegi”, Gentiana Kasemi- Kazuo Ishiguro “Një pamje e zbehtë e kodrave”/ A pale Wiew of hills (anglisht)
6 “Albas”, Edlira Lloha- Wladyslaw Reymont “Komediana”/ “Komediantka” (polonisht).

Specialistët e monumenteve me ekspeditë për gjendjen e konservimit të pikturave murale në Kostar dhe Delvinë

Mirëmbajtja e monumenteve të kulturës vijon të jetë në qendër të vëmendjes së specialistëve të Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore dhe Ministrisë së Kulturës në Shqipëri

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti, tha sot se “së bashku me specialistët e Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kultore Vlorë , Sektori Sarandë, u zhvillua një ekspeditë për gjendjen e konservimit të pikturës murale në Kishën e Manastirit të Shën Mërisë në Kostar dhe në Kishën e Manastirit të Shën Triadhës në Kardhikaq, Delvinë”.

“Qëllimi i kësaj ekspedite është verifikimi dhe hartimi i projekteve të ndërhyrjes konservuese e restauruese në pikturën murale të këtyre dy objekteve “monument kulture”, si dy objekte me mjaft vlera dhe interes në këtë zonë”, – tha Margariti.

Kisha Shën Meria e Kostarit ngrihet në anën lindore të qytetit antik të Finiqit dhe ndodhet brenda një shpelle të natyrshme në malin Kostari. Pjesa veriperëndimore u ndërtua për herë të parë në 1332 dhe, më vonë, në vitet 1690-1770 u unifikua me pjesën tjetër.

Duke u gdhendur në shkëmb, manastiri mbart një vlerë të madhe dhe të rrallë historike; Kjo ndodh sepse ndër të tjera, gjatë okupimit osman, funksiononte si një shkollë sekrete, mësuesi i saj i fundit ishte Pilo Papa.

Kisha e Shën Triadhës nga tiparet tipologjike duhet ti përkas fundit të shek. XVI- fillimi i shek. XVII, ndërsa mbishkrimi që gjendet mbi portën hyrës tregon se ajo është pikturuar në vitin 1827. /atsh/ KultPlus.com

Elva Margariti: Bileta falas në disa qytete të Shqipërisë për qytetarët që vizitojnë objektet kulturore

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti deklaroi se janë marrë disa masa në mbështetje të qytetarëve që duan të vizitojnë zona kulturore.

Ajo bëri një lidhje me “Skype” për edicionin e lajmeve në “Vizion Plus” dhe deklaroi se në Gjirokastër dhe Krujë ofrohen bileta falas për qytetarët, transmeton KultPlus.

Margariti specifikoi se numri i biletave është i limituar.

“Kemi ulur çmimet, edhe ato simbolike, kemi shtuar edhe të katërta të dielat e muajit falas. Kjo ofron gjithmonë më tepër familjet, sidomos në parqet arkeologjike. Një nismë tjetër është ajo e marrëveshjes së nënshkruar me disa bashki ku ka më shumë vizitorë duke ju ofruar atyre bileta falas që shkojnë drejt njësive akomoduese të këtyre qyteteve. Marrëveshjet i kemi kryer me Gjirokastrën, Krujën dhe së shpejti edhe me Beratin”, u shpreh ajo.

Ministrja foli edhe për ecurinë e punimeve në objektet kulturore të dëmtuara nga tërmeti i 26 Nëntorit.  

“Ka filluar puna për vënine në stabilitet për disa prej këtyre monumenteve, sin ë Krujë, ashtu edhe në Durrës. Faza e emergjencës është duke u kryer ndërkohë, kjo në fakt edhe nga donatorët e vendeve të huaja. Kemi mbështetje edhe nga qeveria amerikane. Është një program shumë i gjerë. Shteti ka marrë përsipër të kryejë të gjithë projketet e zbatimit të restaurimit për fazën e parë, ndërsa pjesën e implementimit, presim punë ditësh ose javësh që Komisioni Evropian, mbështet trashëgiminë kulturore dhe arsimin. Në rastin e trashëgimisë do të kemi një fond prej 50 mijë eurosh. Kemi punime në shumë monumente në territor” deklaroi tutje Margariti. / KultPlus.com