Fotografi që nuk kanë humbur, nga protesta studentore e 1 tetorit 1997 (FOTO)

Protestat e 1 tetorit të vitit 1997 kanë luajtur rol të madh në atë se si sot është formuar shoqëria kosovare. Kanë kaluar 24-të vite qëkur studentët e Universitetit Paralel asokohe të Prishtinës protestuan për të drejtat e tyre, dhe për të drejtat e njeriut kosovar në Kosovën e atëhershme.

Lëvizja Studentore e 1997 e drejtuar nga Bujar Dugolli, Milot Cakaj, Muhamet Mavraj, Driton Lajçi, Hajrullah Koliqi, Fetah Jagxhiu, Ahmet Gecaj dhe Albin Kurti, e përkrahur dhe nga rektori historik i Universitetit të Prishtinës, Ejup Statovci, si dhe nga disa profesorë, i pati dhënë fund politikës paqësore të popullit shqiptar ndaj regjimit serb.

Kjo lëvizje vlerësohet se ka sensibilizuar opinionin ndërkombëtar se UÇK-ja buronte nga populli liridashës i Kosovës.

Me 1 tetor 1997, mijëra studentë por edhe nxënës të shkollave të mesme dhe qytetarë të shumtë kishin protestuar në Prishtinë për të kërkuar lirimin e objekteve të UP-së nga regjimi serb, i cili i kishte dëbuar studentët shqiptarë nga objektet e tyre universitare.

Fotografitë në këtë tekst janë marrë nga Prishtina Film Rolls në Instagram./ KultPlus.com

24 vjet nga protestat studentore, fillimi i ndryshimit

Sot bëhen 24 vjet nga protestat e Lëvizjes Studentore të vitit 1997.

Më 1 tetor të këtij viti, ishte Lëvizja Studentore e atëhershme që organizoi protestat, të cilat u organizuan për të kundërshtuar pushtimin e Kosovës nga Serbia dhe kthimin e studentëve në objektet universitare, nga ku studentët ishin dëbuar nga regjimi i Sllobodan Millosheviqit në fillim të viteve të 90-ta.

Pos masave të dhunshëm që regjimi kishte vendosur vite më parë në universitet, dëboi studentë e profesorë nga universiteti dhe imponoi plan-programin serb për mësim.

Këto protesta konsiderohen si një ndër aktet më të rëndësishme të asaj kohe. Për të shpërndarë protestën paqësore, policia serbe përdori dhunë ndaj studentëve dhe profesorëve. / KultPlus.com

​Studentët protestojnë nesër para Ministrisë së Arsimit në Shqipëri

Studentët në Shqipëri nesër duke filluar nga ora 10:00, kanë paralajmëruar një protestë para Ministrisë së Arsimit kundër mbylljes së universiteteve dhe kundër mësimit online.

Vendimi i Komitetit Teknik të Ekspertëve ka irrituar edhe studentët e rretheve të cilët kishin gjetur shtëpi me qira apo kishin paguar konviktet dhe tani do t’iu duhet të kthehen nëpër rrethe.

“Nuk është normale, pasi mësimi online nuk ka qenë fare efektiv. Ne e provuam një herë. Me pak fjalë, na kanë braktisur. Thjesht na thonë që mësimi do të bëhet online, por asgjë për mënyrën se si do t’i sigurojmë paratë për internetin. Nuk dimë çfarë do të ndodhë me ne. Askush nuk di të thotë asgjë, përveçse pagesat që bëmë për muajin nëntor do të shtyhen për në dhjetor. Gjithnjë në rast se universitetet hapen. Gjithçka është në dëmin tonë. Përveç që do të bëjmë mësim online, i cili nuk funksionoi, kemi angazhime të tjera në Tiranë që nuk do të mund t’i ndjekim për shkak se nuk kemi ku të qëndrojmë tashmë”, thuhet në një reagim të studentëve./OraNews/ KultPlus.com

Vendimi që nxiti protestat masive studentore në mars të vitit 1981

Në gjysmën e dytë të vitit 1980, Komiteti Qendrorë i Partisë Komuniste Jugosllave, në njërën prej mbledhjeve të saj, veç tjerash kishte diskutuar që shkollat fillore në Kosovë t’i hapnin dyert për nxënësit e klasave të para vetëm pasi fëmijët shqiptarë të kishin mbushur moshën 8 vjeç. Arsyeja e hapjes dhe diskutimit me ngut të një çështjeje të tillë, sipas këtij komiteti, ishte mungesa e objekteve shkollore, respektivisht hapësirat e pa mjaftueshme për të zënë numrin gjithnjë në rritje të nxënëseve (rreth 42.000) që vinin nga kombësia shqiptare. Vendimi ishte marrë por nuk ishte zbatuar kurrënjëherë. Ishte reagimi i mësimdhënësve të asaj kohe, dhe sidomos i prindërve shqiptarë, që kjo masë diskriminuese të mos aplikohej në praktikë.

Kjo ngjarje e papritur rreth arsimit në Kosovën e asaj kohe ishte kuptuar si masë ndëshkuese ndaj shqiptarëve të Kosovës, të cilët kishin gëzuar progres të pa shkëputshëm qysh prej rënies së Rankoviqit (1966) dhe si përpjekje për t’i kthyer proceset mbrapsht. I gjithë ky zhvillim po ndodhte pak kohë pas vdekjes së udhëheqësit komunist jugosllav, Josip Broz – Tito, i cili, për nacionalizmin serb në rritje, qe fajtori kryesor i ngritjes arsimore e kulturore si dhe emancipimit e faktorizimit politik në vazhdimësi të shqiptarëve si etni jo-sllave, dhe Kosovës si entitet politik brenda Jugosllavisë.

Vendimi për shtyrjen e moshës së nxënësve filloristë nga 7 vjeç, sa ishte paraprakisht, në 8 vjeç për vitet pasuese pas atij të 1980-ës, asokohe pati jehonë të madhe në masat e gjera të cilat e shihnin progresin tek arsimimi sa më cilësorë i të rinjve. Mundësia e vajtjes në shkollë e fëmijëve në moshë më të rritur ishte reflektuar si përpjekje për të penguar zhvillimin normal e gjithnjë në progres të arsimit, e si rrjedhojë edhe shkak për ngecjen kulturore dhe ekonomike të Kosovës, tregu i së cilës po kërkonte në vazhdimësi njerëz të kualifikuar.

Megjithatë, institucionet autonome të asaj kohe në Kosovë nuk e kishin vënë në zbatim vendimin për shtyrjen e moshës për nxënësit filloristë, për faktin se ngjarjet evoluuan në mënyrë të papritur dhe kishin marrë rrjedhë të paparashikuar dhe si rrjedhoje përballë zhvillimeve të mëvonshme dramatike që ndodhën në Kosovë, vendimi në fjalë u la nën hije, madje kaloi në harresë dhe nuk e mori vëmendjen e duhur as edhe nga historiografia jonë.

Siç kujtojnë protagonistë të ngjarjeve të kohës, njëri prej tyre mësimdhënës në shkollën “Asim Vokshi” në Prishtinë, kundërshtues më me zë i këtij zhvillimi të papritur kundrejt arsimit shqip, ngjarja në fjalë nxiti një atmosferë revanshi të tensionuar në Kosovë, e cila evoluoi në protestat e famshme të Marsit ‘81…

Ndërkaq, historiografia zyrtare shqiptare protestat e studentëve të Marsit ’81 i shpjegon si shpërthim i mllefit të akumuluar tek popullsia shqiptare shumicë e Kosovës e cila po diskriminohej prej shumë vitesh nga pakica serbe në krahinë dhe regjimi komunist i Beogradit që nuk i njihte shqiptarët si komb por si kombësi brenda Federatës jugosllave.

Mirëpo ky detaj i vendimit të Komitetit komunist jugosllavë që kishte për qëllim amullinë e progresit arsimor, kulturor, ekonomik e politik të shqiptarëve, si popull shumicë në Kosovë, është shpërfillur nga historiografia shqiptare përgjithësisht dhe ajo kosovare veçanërisht. Rrjedhimisht mund të thuhet se rishikimi i këtij fragmenti të historisë sonë do t’i jepte përgjigjen e duhur dhe më kuptimplote nxitjes dhe shkaqeve të protestave të Marsit 1981. Deri më tash, për këtë ngjarje historiografia jonë ka dhënë një version të dyshimtë dhe jo bindës, por zyrtarë, duke e përkufizuar protestën vetëm si reagim spontan i disa studentëve të pakënaqur me ushqimin jo-kualitativ dhe pakujdesinë higjienike në mensën e tyre në Prishtinë, pavarësisht se rregulli, disiplina dhe kushtet për punë në të gjitha institucionet e asaj kohe ishin në zenitin më të mirë të tyre. Paradoksi rritet akoma më shumë kur kihet parasysh se studentët e rebeluar ndaj kushteve “të vështira” në mensë dhe konvikte, e që merrnin bursa nga shteti, vinin nga regjione dukshëm më të prapambetura dhe me kushte shumë më të vështira të jetesës, deri në shkallën varfërisë së skajshme. Veç kësaj emrat konkretë të nismëtarëve të protestave të marsit nuk u bënë të ditur kurrë. Pra mungesës së fakteve konkrete se si filloi rebelimi studentor, i pasuar nga protestat masive gjatë vitit 1981, do duhej t’i përgjigjej historiografikisht nxjerrja në pah e vendimit rreth arsimit fillor, ashtu siç u parafrazua në titull.

Shënim:

Detajin kyç të kësaj ngjarje, që mund të konsiderohet si nxitës, madje dhe sqarues i protestave studentore të vitit 1981, ashtu siç u mundova ta sqaroj më lartë, e mora nga Rushit Zeqiri, ish-mësues në Shkollën Fillore “Asim Vokshi” të Prishtinës dhe aktualisht mësues në ShFMU “Selman Riza” në Fushë Kosovë, i cili sivjet shkon në pension së bashku me një bagazh të gjerë enciklopedik.

Nderime dhe respekt për të dhe gjithë mësuesit, arsimtarët, profesorët e pedagogët tanë të këtij kalibri që kanë dhënë gjithçka nga vetja e tyre, pa kursyer pasurinë e rininë, madje as jetën e shëndetin, për t’i arsimuar dhe edukuar mirëfilli gjenerata të tëra ndër ne.

/Adem Breznica, gazetar dhe profesor i Historisë/ KultPlus.com

Profesor Doli me studentët e arkitekturës duke punuar parullat e ’97-s (FOTO)

Më 1 tetor, e hënë, bëhen 21 vjet nga mbajtja e një prej protestave që pat tronditur opinionin vendor dhe ndërkombëtar gjatë okupimit serb në Kosovë.

Studentët bashkë me profesorët e tyre kishin përgatitur një protestë e cila do të merrte bujë të madhe, e disa prej udhëheqësve të asaj kohe do të katapultoheshin në çështje politike, duke vazhduar deri më sot, shkruan Ndertimi.info.

Me këtë protestë ata kërkonin lirinë dhe respektimin e drejtave të njeriut, që shkeleshin në çdo sekondë anekënd Kosovës. Mirëpo, liria te ata kuptonte edhe largimin e forcave serbe nga Kosova.

Më poshtë do t’iu sjellim disa fotografi të publikuara vitin e kaluar, një ditë para 20 vjetorit, nga profesori i Arkitekturës, Flamur Doli. Në këto fotografi shihet se si profesor Doli dhe studentët e arkitekturës punonin parullat e asaj proteste. Parullat u punuan të gjitha me dorë, siç mund të shihen edhe në fotografi.

Fotografi që nuk kanë humbur, nga protesta studentore e 1 tetorit 1997 (FOTO)

Protestat e 1 tetorit të vitit 1997 kanë luajtur rol të madh në atë se si sot është formuar shoqëria kosovare. Kanë kaluar 20-të vite qëkur studentë e Universitetit Paralel asokohe të Prishtinës protestuan për të drejtat e tyre, dhe për të drejtat e njeriut kosovar në Kosovën e atëhershme.

Lëvizja Studentore e 1997 e drejtuar nga Bujar Dugolli, Milot Cakaj, Muhamet Mavraj, Driton Lajçi, Hajrullah Koliqi, Fetah Jagxhiu, Ahmet Gecaj dhe Albin Kurti, e përkrahur dhe nga rektori historik i Universitetit të Prishtinës, Ejup Statovci, si dhe nga disa profesorë, i pati dhënë fund politikës paqësore të popullit shqiptar ndaj regjimit serb.

Kjo lëvizje vlerësohet se ka sensibilizuar opinionin ndërkombëtar se UÇK-ja buronte nga populli liridashës i Kosovës.

Me 1 tetor 1997, mijëra studentë por edhe nxënës të shkollave të mesme dhe qytetarë të shumtë kishin protestuar në Prishtinë për të kërkuar lirimin e objekteve të UP-së nga regjimi serb, i cili i kishte dëbuar studentët shqiptarë nga objektet e tyre universitare.

Fotografitë në këtë tekst janë marrë nga Prishtina Film Rolls në Instagram, një faqe e cila i ka sjellë ato duke kujtuar përvjetorin e kësaj ngjarjeje e cila nuk duhet harruar. / KultPlus.com

‘Fundi i heshtjes’, shfaqet dokumentari në 20 vjetorin e protestave studentore

Sot bëhen 20 vjet nga mbajtja e protestave studentore që u organizuan nga Unioni i Pavarur i Studentëve i Universitetit të Prishtinës (UPSUP).

Kjo demonstratë që nisi në si lëvizje studentore llogaritet edhe si një ndër ngjarjet më të mëdha të historisë më të re të Kosovës.
Pas 1 tetorit protestat studentore morën përmasa gjithë popullore. Në Kosovë ndryshoi gjithçka. Politika paqësore pasive u zëvendësua me rezistencë aktive e më pas u shndërrua edhe në luftë të armatosur.

Për këtë ngjarje që sivjet mbushë 20 vjet produksioni “Anna” ka realizuar një dokumentar me titull “Fundi i heshtjes”.

Aty flasin protagonistët kryesorë të ngjarjes, organizatorët, mbështetësit e saj. Flasin edhe ata që e kundërshtuan organizimin e kësaj proteste. Në këtë dokumentar 50 minutash flasin edhe ata që rrezikuan jetën për të qenë pjesë e këtij organizimi.

Dokumentari që mban autorësinë e gazetarit Arsim Lani, shpalosë për herë të parë prapaskenat e kësaj ngjarje, sfidat, rreziqet por edhe këmbënguljen.
Kjo ngjarje nuk nis dhe përfundon vetëm me protestat e 1 Tetorit. Ato ishin pikënisje e zhvillimeve tjera që do ndodhin në Kosovë e që do kulmonin me lirinë e Kosovës.

Gjithçka që nga ideja për organizimin e protestës, mbajtjen e saj, protestat e mëvonshme, fillimi i luftës dhe deri të Liria e Kosovës janë të përmbledhura në dokumentarin “Fundi i heshtjes” që shfaqet në Kinema ABC në Prishtinë në orën 20:00 dhe transmetohet drejtpërdrejtë në RTK1./ KultPlus.com

Dy dekada nga protestat studentore (FOTO)

Sot janë mbush plotë 20 vite nga protestat studentore, shkruan KultPlus.

Protestat e 1 tetorit te vitit 1997-të, nisën para ndërtesës së Rektoratit të UP-ës asokohe në lagjen Velania në Prishtinë.

Më 1 tetor 1997, mijëra studentë por edhe nxënës të shkollave të mesme dhe qytetarë të shumtë kishin protestuar në Prishtinë për të kërkuar lirimin e objekteve të UP-së nga regjimi serb, i cili i kishte dëbuar studentët shqiptarë nga objektet e tyre universitare./ KultPlus.com