85 vjet nga lindja e aktores së papërsëritshme , Melihate Ajeti

Sot, është 85 vjetori i lindjes së aktores së papërsëritshme, Melihate Ajeti, e cila lindi në Prishtinë më 9 tetor 1935.

Semimaturën e kreu në Prishtinë. Vijoj shkollën e aktrimit në Prishtinë dhe bëri një specializim në Paris (Comedie Française). Aktorja numër një e teatrit prishtinas, e nisi aktrimin si 16 vjeçare më 1951 në Teatrin Krahinorë të Kosovës dhe shkriu në skenë 180 role kryesore me të cilat dëshmoi talentin, bukurin e kapacitetin e madh prej aktoreje.

Melihate Ajeti, apo siç e quanin miqtë, Meli, qe një kombinim mes të prekshmes dhe mitologjikes, mes përrallores dhe të dukshmes.

Loja e saj e jashtëzakonshme në teatër dhe në filmat “Vajza pa pajë”, “Kur pranvera vonohet”, “Trimi”, “Etja”, e bëjnë Melihate Ajetin primadonë të filmit e të Teatrit Kombëtar të Kosovës.

Aura e saj rrezatuese, tepër e madhe për skenën e vogël të Teatrit të Kosovës!

Shpërblimet e lëvdatat e panumërta: Për Zonjën me Kamelie – Shpërblimi i dhjetorit (1963). Joakim Vujic(1972) dhe (1975) për Hajrijën dhe Svingën. Shpërblimi i Shoqatës së Artistëve të Jugosllavisë për Ervehen (1971). Çmimi më i lartë i punës (1976). Më 1985 shpërblimi i parë për rol femre në “Shtetrrethimin” në festivalin Joakim Vujic.

Këto janë vetëm disa mirënjohje që dëshmojnë se Melihate Ajeti ishte Primadona e skenës shqiptare. Ajo vdiq më 26 mars 2005 në Prishtinë. / KultPlus.com

Shfaqja e parë e luajtur në Teatrin Kombëtar në Prishtinë (FOTO)

Në Prishtinë, teatri profesional (sot Teatri Kombëtar) është themeluar përfundimisht më 1948, ndërsa me 1949 ka filluar programi i rregullt, me dy-tri premiera shqip e serbisht.

Shfaqja e parë e luajtur në teatrin e Prishtinës është “Personi i dyshimtë” i Nushiqit, e përkthyer. Nushiqi nënën e ka pasur shqiptare, të grabitur prej një serbi të Maqedonisë. Serbët thonë se është serb, maqedonasit se është maqedonas, ne themi se e ka marrë mbiemrin e së ëmës – Nushës, një bareshë e bukur, e re, e rrëmbyer nga kaçakët, – rrëfen Vehap Shita, kritiku më i njohur i teatrit, që nga ditët e para të themelimit të tij, gazetar shumëvjeçar dhe përkthyes.


Lajde Sopi, Meli, Meribane Shala, Katarina Josipi

– Unë, kur kam shkruar për zhvillimin e teatrit, e kam marrë vitin 1930. Edhe atëherë janë dhënë shfaqje teatrale në gjuhën shqipe nëpër shtëpi nëpër oborre, kopshte.. Teatro amatore ka pasur edhe gjatë okupacionit. Në Prizren, për shembull, kanë qenë Tajar Hatipi, Mysafere Gjinali, Nuhi Sherifi, Xhemil Doda…

Në Prishtinë, rolin e parë kryesor e ka luajtur Shani Pallaska, amator i thjeshtë i ardhur nga Gjakova. Shaniu ka kënduar bukur dhe i ka rënë kitarës. Aktorët Abdurrahman Shala e Muharrem Qena kanë ndjekur Shkollën e Teatrit në Beograd, me profesorë shumë të zotët. Fillimisht regjisorët vinin nga Beograd. Muharrem Qena, në fakt, aktrimit ia ka nisur në Mitrovicë, mandej ka ardhur në gjimnazin e Prishtinës, shkruan KultPlus.

E para aktore e Teatrit të Prishtinës ka qenë Meriban Shala, mandej Katarina Josipi, Melihate Ajeti, Musherefe Preka. / KultPlus.com

Burimi: Sanije Gashi – “Prishtina e fëmijërisë sime”

Pse u demoralizua herët në jetë Melihate Ajeti?

Nëse përmendim një aktore shqiptare e cila në jetë pati edhe rolin që u shkrua enkas për të, e luajti në një shfaqje për 13-të vite me radhë për ta përsëritur, nuk shkruhet emër tjetër pos ai i Melihate Ajetit.

Aktorja e njohur e shqiptarëve, aktorja e laureuar me çmimin më të madh të Kosovës me rolin e Margaret Goties, aktorja e roleve të mbretëreshës dhe aktorja që u largua nga skena pa ndonjë lamtumirë e pa bujë, sot kujtohet më pak prej gjeneratave të reja.

Melihate Ajeti, e lindur në Prishtinë, u martua shumë e re me Muharrem Qenën.

“Atë ditë, me 17 shtator 1953, mëhallën tonë e pushtoi jehona e këngës. Meli po bëhej nuse, veçse nuk ishte i pranishëm i ati, Shaban Ajeti, për ta përcjellë të bijën. Vajza Antigona Qena është i vetmi fëmijë i këtij çifti” shkruan Sanije Gashi në një libër ku është përfshirë edhe primadona e teatrit në Kosovë.

Ndarja prej Muharremit ndodhë pas 14-të vitesh. Nuk e botoi kurrë librin e kujtimeve, ku tregoi për rolet e saj të mëdha, për dhomën e saj të vetmuar ku ndoshta do të duhej të kishte më shumë njerëz.
Meli, megjithatë nuk pranoi kurrë më shumë se kaq. Luajti në “Hamleti” ,”Erveheja”, “Antigona”, “Makbethi”, “Besa”, e “Sikur të isha djalë”, mes tjerash. Shpërblimi i Shoqatës së Artistëve të Jugosllavisë iu nda në vitin 1971 ndërsa në vitin 1963 morri çmimin e madh të Kosovës – Shpërblimin e Dhjetorit.

“Jam demoralizuar shumë herët në jetë. Pse të ketë urrejtje, xhelozi, lakmi, pse luftëra, vrasje, tortura, robëri? Pse të vdesin familjarë, atdhetarë, pse të zhduken dijetarë, shkencëtarë? Pra, jeta është një pyetje e madhe: përse vdekja” thotë Melihate Ajeti për Sanije Gashin në librin e grave që dhanë kontributin e tyre ndër shqiptarë në fusha të ndryshme të artit.

Rreth 200 role teatrore, mijëra faqe të Ervehesë që si shfaqje qëndroi 13-të vite në repertori, “Vajza pa pajë” me Istref Begolli, rolet në “Kur pranvera vonohet”, “Trimi”, “Etja”, e bëjnë Melin damën e parë të Teatrit Kombëtar të Kosovës. /KultPlus.com

15 vjet nga ikja në amshim e aktores së shquar Melihate Ajeti

Melihate Ajeti lindi më 9 tetor 1935 në Prishtinë; vdiq më 26 mars 2005 në Prishtinë. Semimaturën e kreu në Prishtinë. Vijoi shkollën e aktrimit në Prishtinë dhe bëri një specializim në Paris (Comedia Française). Aktorja numër një e teatrit Prishtinas. E nisi aktrimin si 16 vjeçare më 1951 në Teatrin Krahinor të Kosovës dhe shkriu në skenë 180 role kryesore me të cilat dëshmoi talentin, bukurinë e kapacitetin e madh prej aktoreje: Zullumqari, Vajza pa pajë, Zonja me kamelie, Besa, Sikur të isha djalë, Halili e Hajrija, Erveheja, Hanka, Hamleti, Shtetrrethimi, Othello, Ana Karenina, Vdekja e një mbretëreshe, Svinga e Gjallë, Magbethi, Antigona, etj.

La gjurmë të pashlyera edhe në kinematografin Kosovare e Jugosllave: Uka i Bjeshkëve të nemuna, Buka, Zonja me kamelie, Etja, Trimi, Lepuri me 5 këmbë, Era e Lisi, Erveheja, Kur Pranvera vonohet, Të ngujuarit, E shtëna në ajër, Othello, Përroi vërshues, Migjeni, Gjurmët e bardha, Magbethi, Dorotej, etj.

Shpërblimet e lëvdatat e panumërta: Për Zonjën me Kamelie – Shpërblimi i dhjetorit (1963). Joakim Vujic (1972) dhe (1975) për Hajrijën dhe Svingën. Shpërblimi i Shoqatës së Artistëve të Jugosllavisë për Ervehen (1971). Çmimi më i lartë i punës (1976). Më 1985 shpërblimi i parë për rol femre në “Shtetrrethimin” në festivalin Joakim Vujic.

Këto janë vetëm disa mirënjohje që dëshmojnë se Melihate Ajeti, nga femrat tona e para e më të merituara – Doajenja e Teatrit Kombëtar të Kosovës – Primadona e skenës shqiptare.

Veprimtaria

Teater

  • Zullumqari
  • Vajza pa pajë
  • Zonja me kamelie
  • Besa
  • Sikur të isha djalë
  • Halili e Hajrija
  • Erveheja
  • Hanka
  • Hamleti
  • Shtetrrethimi
  • Othello
  • Ana Karenina
  • Vdekja e një mbretëreshe
  • Svinga e Gjallë
  • Magbethi
  • Antigona

Filmografia

  • Uka i bjeshkëve të nemuna
  • Buka
  • Etja
  • Trimi
  • Lepuri me 5 këmbë
  • Era e lisi
  • Kur pranvera vonohet
  • Të ngujuarit
  • E shtëna në ajër
  • Përroi vërshues
  • Migjeni
  • Gjurmët e bardha
  • Dorotej /KultPlus.com

Fotografi e rrallë e Muharrem Qenës dhe Melihate Ajetit (FOTO)

Muharrem Qena dhe Melihate Ajeti janë çifti i njohur shqiptar që i kanë kushtuar pothuajse tëre jetën e tyre skenës artistike, shkruan KultPlus.

Muharrem Qena ka shkrirë talentin e tij prej regjisori, aktori, shkrimtari dhe këngëtari. Karriera e tij regjisoriale numëron deri në 200 shfaqje teatrale. Bashkëshortja e tij, Melihate Ajeti- Qena ka qenë një figurë e shquar për bukurinë e talentin e saj të rrallë në aktrim, të cilin e demonstroi në teatër e film për 60 vite.

Ata të dy i kanë dhënë aq shumë artit shqiptar sa që edhe sot kujtohen për veçantitë e tyre artistike. KultPlus ju sjellë një fotografi të rrallë të këtij çifti./ KultPlus.com