Ndodh një herë në jetë! Ja kur mund ta shihni shpërthimin e yllit xhuxh, NASA jep detajet

Shpërthimi termonuklear i një ylli mund të bëhet i dukshëm së shpejti me sy të lirë.

T Coronae Borealis (i njohur gjithashtu si T Cor Bor, T CrB dhe ylli Blaze) do të jetë po aq i ndritshëm sa Ylli i Veriut, në atë që mund të quhet “ngjarje që ndodh një herë në jetë”.

T CrB bëhet i dukshëm çdo 80 vjet pas një shpërthimi termonuklear në sipërfaqen e një ylli që njihet si xhuxhi i bardhë, rreth 3000 vjet dritë larg.

Xhuxhi thith hidrogjen nga një gjigant i kuq fqinj dhe kjo shkakton një grumbullim presioni dhe nxehtësie që përfundimisht shkakton shpërthimin.

I njohur si nova, shpërthimi pritet të bëhet i dukshëm në çdo kohë nga tani deri në shtator, sipas the Guardian.

Kjo ngjarje nga NASA cilësohet si “ngjarje që ndodh një herë në jetë”.

Ndërsa fenomeni spektakolar është vërejtur më parë, kjo do të jetë hera e parë që ai do të studiohet me teknologji moderne.

Teleskopi hapësinor me rreze gama Fermi i NASA-s, teleskopi hapësinor James Webb dhe grupi i madh i Observatorit Kombëtar të Astronomisë së Radios në New Mexico janë disa nga instrumentet që do të gjurmojnë dritën.

NASA ka një hartë të Corona Borealis për t’i ndihmuar njerëzit të përcaktojnë se ku të shikojnë./ Top Channel/ KultPlus.com

NASA zbulon shpërthimin kozmik më të ndritshëm të regjistruar ndonjëherë

Studiuesit kanë zbuluar shkakun e shpërthimit më të ndritshëm të dritës të regjistruar ndonjëherë, sipas BBC.

Por, duke e bërë këtë ata janë përballur me dy mistere të mëdha, duke përfshirë një që hedh dyshime se nga vijnë elementët tanë të rëndë – si ari.

“Shpërthimi i dritës, i studiuar në vitin 2022, tani dihet se kishte një yll shpërthyes në zemrën e tij”, thanë studiuesit.

Por ai shpërthim, në vetvete, nuk do të kishte qenë i mjaftueshëm për të ndriçuar kaq shumë.

“Teoria jonë aktuale thotë se yje të tillë shpërthyes, të njohur si supernova, prodhojnë gjithashtu të gjithë elementët e rëndë në univers si ari dhe platini”, sipas studiuesve.

Por ekipi nuk gjeti asnjë nga këta elementë, duke ngritur pyetje të reja se si prodhohen metalet e çmuara.

Profesoresha, Catherine Heymans e Universitetit të Edinburgut dhe Astronomi Royal i Skocisë, i cili është i pavarur nga ekipi hulumtues, tha se rezultatet si këto ndihmojnë për të çuar shkencën përpara.

Shpërthimi u zbulua nga teleskopët në tetor 2022. Ai erdhi nga një galaktikë e largët 2,4 miliardë vite dritë larg, duke lëshuar dritë në të gjitha frekuencat. Por ishte veçanërisht intensiv në rrezet e tij gama, të cilat janë një formë më depërtuese e rrezeve X.

Shpërthimi i rrezeve gama zgjati shtatë minuta dhe ishte aq i fuqishëm saqë ishte jashtë shkallës, duke mposhtur instrumentet që mundësuan zbulimin e tyre.

Të dhënat treguan se shpërthimi ishte 100 herë më i ndritshëm se çdo gjë që ishte regjistruar ndonjëherë më parë, duke u quajtur në mesin e astronomëve si “Brightest Of All Time” ose B.O.A.T.

Shpërthimet e rrezeve gama lidhen me shpërthimin e supernovave, por kjo ishte aq e ndritshme sa nuk mund të shpjegohej lehtë.

“Nëse do të ishte një supernova, do të duhej të kishte qenë absolutisht e madhe”, sipas teorisë aktuale.

Shpërthimi ishte aq i ndritshëm sa fillimisht i mahniti instrumentet në teleskopin hapësinor James Webb të NASA-s (JWST).

Shpërthime të tilla të fuqishme llogariten të ndodhin një herë në 10,000 vjet./atsh / KultPlus.com

Teleskopi i NASA-s fotografon ‘galaktikën e vdekur’ më të vjetër

Teleskopi James Webb i agjencisë amerikane të hapësirës NASA bëri të hënën një foto të një formimi yjor në një “galaktikë të vdekur”, e cila mendohet të ketë ekzistuar 700 milionë vjet pas formimit të universit 13.8 miliardë vjeçar.

Sipas CNN, në studimin e tyre, studiuesit vunë re se ekzaminimi i galaktikës së quajtur “JADES-GS-z7-01-QU”, e cila “rron shpejt dhe vdes e re”, mund të zbulojë informacione të reja në lidhje me fazat paraprake të universit dhe faktorët. që ndikojnë në formimin e yjeve në galaktika.

Ndryshe nga galaktikat e mëdha të vdekura të vëzhguara më parë, u konstatua se “galaktika e vdekur” miliarda vite dritë larg nga Toka ishte me masë të vogël, siç është “Reja e Vogël e Magelanit” pranë galaktikës së Rrugës së Qumështit, ku ende vëzhgoheshin formacione të reja yjesh.

Tobias Looser, një nga autorët e studimit dhe një asistent kërkimor në Institutin e Kozmologjisë Kavli, i lidhur me Universitetin e Kembrixhit, deklaroi se në qindra milionë vitet e para të universit, shumë re gazi u shembën në yje të rinj dhe formuan yje të rinj.

Hulumtimi është publikuar në revistën Nature.

“Për shkak të bollëkut të gazit të nevojshëm për formimin e yjeve në galaktika, periudhat e hershme të universit ishin ‘ha sa më shumë që mundesh’ … si një shuplakë e gjerë,” tha ai.

Looser vuri në dukje se në universin e hershëm, kalimi i galaktikave nga faza e formimit të yjeve në fazën e fjetur ose të zhdukur mund të jetë gjithashtu i shpejtë.

Të dhënat e Webb-it zbuluan se galaktika më e vjetër në fjalë kishte shpërthime të shkurtra dhe të fuqishme të formimit të yjeve që zgjatën 30 deri në 90 milionë vjet, pas së cilës ajo u ndal.

Duke nënvizuar se besohej se formimi i yjeve mund të kishte pushuar për shkak të vrimave të zeza ose ndërveprimeve midis yjeve, Francesco D’Eugenio nga Instituti Kozmologjik Kavli vuri në dukje se ata nuk janë të sigurt “nëse ndonjë nga këta skenarë mund të shpjegojë atë që jemi aktualisht duke parë në Webb.”

“Deri tani, ne kemi përdorur modele të bazuara në universin aktual për të kuptuar universin e hershëm, por tani që mund të vëzhgojmë shumë më tej në kohë dhe të përcaktojmë se formimi i yjeve në këtë galaktikë përfundoi shumë shpejt, modelet e bazuara në universin aktual mund të ketë nevojë për rishqyrtim”, theksoi ai./KultPlus.com

NASA kërkon katër vullnetarë për në Mars

A keni menduar ndonjëherë se si është të jetosh në Mars? Tani ju mund të përjetoni jetën në Planetin e Kuq në një simulim të drejtuar nga NASA, shkruan cbsnews.com.

Agjencia hapësinore është në kërkim të pjesëmarrësve për të jetuar në Mars dhe për t’i ndihmuar ata të përgatiten për eksplorimin njerëzor të planetit.

”Ky është i dyti nga tre misionet, i cili do të shohë katër vullnetarë të jetojnë në një zbulim të Marsit prej 1 700 metrash katrorë”, njoftoi NASA.

Misionet, të quajtura CHAPEA, për Analogun e Eksplorimit të Shëndetit dhe Performancës së Ekuipazhit, zhvillohen në një habitat marsian të printuar në 3D në Qendrën Hapësinore Johnson të NASA-s në Hjuston, Teksas.

Simulimi, i quajtur ”Mars Dune Alpha”, simulon një habitat të ardhshëm në Mars me zona të veçanta për të jetuar dhe punuar.

Ai përfshin katër dhoma banimi për secilin vullnetar, një hapësirë ​​pune, një stacion mjekësor, zona të pritjes, një kuzhinë dhe stacione për rritjen e ushqimit.

Ashtu si jeta në Mars, burimet do të jenë të kufizuara. Vullnetarët në simulim do të kryejnë shëtitje të simuluara në hapësirë ​​dhe do të duhet të punojnë për të ruajtur habitatin, për të rritur të korrat dhe për të punuar me robotikë.

Ata do të përjetojnë stresorët tipikë mjedisorë të planetit, si dhe dështimet e pajisjeve dhe vonesat e komunikimit.

Misioni tokësor do të fillojë në pranverë të vitit 2025 dhe të interesuarit kanë kohë për të aplikuar deri më 2 prill. Për t’u kualifikuar, ju duhet të jeni një shtetas i “motivuar” i SHBA ose banor i përhershëm i saj midis moshës 30 dhe 55 vjeç.

”Ju duhet të flisni anglisht dhe të jeni jo duhanpirës. Aplikantët duhet të kenë një dëshirë të fortë për aventura unike dhe shpërblyese dhe një interes për të kontribuar në punën e NASA-s për t’u përgatitur për udhëtimin e parë njerëzor në Mars”, thekson NASA.

Aplikantët duhet gjithashtu të kenë përvojë pune në fushën STEM, me diplomë master në inxhinieri, matematikë, biologji ose shkenca të tjera dhe përvojë profesionale ose të paktën dy vjet punë doktorature në këto fusha ose një program pilot provë./ atsh / KultPlus.com

Hëna po zvogëlohet, çfarë sjell kjo për Tokën dhe misionet e ardhshme në satelitin tonë?

Një rajon i hënës është vënë në qendër të një gare të re mes agjencive hapësinore ndërkombëtare. Kjo pasi besohet se aty mund të gjendet akull.

Interesi në polin jugor të satelitit tonë natyror arriti pikun vitin e shkuar kur misioni Chandrayaan-3 i Kinës bëri uljen e parë në zonë, vetëm disa ditë pasi një anije kozmike e Rusisë, Luna-25, u përplas teksa ndiqte të njëjtën rrugë.

NASA ka zgjedhur po këtë rajon të Hënës për t’u ulur misionin Artemis III, mision ky që mund të shënojë rikthimin e astronautëve në hënë në vitin 2026. Edhe Kina ka plane për të krijuar habitate në të ardhmen në polin jugor.

Por, një studim që financohet nga NASA ka ngritur alarmin: Teksa bërthama e hënës ftohet gradualisht dhe zvogëlohet, sipërfaqja e saj “rrudhoset”, siç ndodh me një kokërr rrushi kur thahet. Këto fenomene, sipas shkencëtarëve, krijojnë tërmete që mund të zgjasin për orë të tëra, si dhe rrëshqitje të tokës.

Ashtu si pjesa më e madhe e satelitit tonë natyror, kjo zonë në polin e jugut që është aktualisht subjekt i këtij interesi kaq të madh, është e prirur drejt këtyre fenomeneve sizmike, duke u bërë kështu rrezik potencial për sondat dhe pajisjet që njerëzit mund të dërgojnë në të ardhmen në hënë.

“Nuk po e themi që të alarmojmë njeri dhe në asnjë mënyrë për të dekurajuar ekspeditat e eksplorimit në polin jugor të hënës”, u shpreh autori udhëheqës i studimit, Thomas R. Watters.

“Por, e mira është që të jemi të vetëdijshëm që hëna nuk është ky vendi beninj ku asgjë e keqe nuk ndodh”, shtoi ai.

Hëna është zvogëluar me rreth 45.72 metra në perimetër përgjatë miliona viteve të fundit, një sasi e konsiderueshme e parë në terma gjeologjikë, por këto ndryshime sipas shkencëtarëve, janë shumë të vogla për të shkaktuar ndonjë efekt madhor në tokë apo në ciklet e baticave që planeti ynë ka./alsatm/KultPlus.com

NASA ka publikuar foton e parë të mostrave nga asteroidi Bennu

Agjencia amerikane e hapësirës NASA ka hapur më në fund kontejnerin e mostrave nga asteroidi Bennu dhe ka publikuar foton e parë të përmbajtjes së mbledhur.

Pjesë e misionit të anijes kozmike OSIRIS-REx ishte mbledhja e mostrave nga asteroidi Bennu, i cili kreu një manovër fluturimi dhe i hodhi ato për të arritur në Tokë, përpara se të fillonte një mision të ri.

Mostrat hynë me sukses në atmosferën e Tokës dhe më pas u ulën të sigurt në Tokë, por shkencëtarët në Qendrën Hapësinore Johnson të NASA-s patën probleme me hapjen e kontejnerit. Konkretisht, problemi ishte në dy grila nga 35 gjithsej që përbëjnë Mekanizmin e Përvetësimit të Kampioneve Touch-and-Go (TAGSAM).

Për shkak të kësaj, tetorin e kaluar u ndalua çmontimi në mes të procesit, me qëllim që të projektohen dhe prodhohen dy vegla shumë-pjesëshe nga metali më i fortë, një lloj specifik prej çeliku inoks jomagnetik kirurgjik.

Ekipi i shkencëtarëve testoi me sukses mjetet e reja dhe vazhdoi me hapjen e TAGSAM. Procesi u krye me sukses dhe më në fund shkencëtarët fituan akses në ekzemplarët, të cilët u fotografuan në detaje nga Erika Blumenfeld dhe Joe Ebersold./alsatm/KultPlus.com

NASA shtyn uljen e astronautëve në Hënë deri në vitin 2026

NASA njoftoi të martën se do të shtyjë uljen e saj të parë të astronautëve në Hënë deri në vitin 2026, duke thënë se siguria është “prioritet kryesor”.

Agjencia hapësinore në deklaratën e saj tha se në vitin 2025 synon të ndërmarrë misionin e saj Artemis II, i cili përfshin dërgimin e 4 astronautëve në një udhëtim rreth Hënës dhe në 2026 misionin Artemis III, i cili është planifikuar të zbarkojë astronautët e parë pranë Polit të Jugut hënor duke shënuar kthimin e parë të astronautëve në sipërfaqen hënore në më shumë se 50 vjet.

“Ne po kthehemi në Hënë në një mënyrë që nuk e kemi bërë kurrë më parë dhe siguria e astronautëve tanë është prioriteti kryesor i NASA-s ndërsa përgatitemi për misionet e ardhshme Artemis”, tha administratori i NASA-s, Bill Nelson në deklaratë.

Për shtyrjen e misionit, zyrtarët e NASA-s përmendën shqetësimet e “sigurisë së ekuipazhit”, përfshirë bateritë dhe sistemin elektrik të anijes kozmike dhe kostumet hapësinore të gjeneratës së ardhshme./KultPlus.com

 NASA: Teleskopi Hubble ofron fotografi të ‘atmosferës së festave’ të yjeve

Teleskopi Hubble ofron disa nga imazhet më të mira që na vijnë nga hapësira. Siç e shohim në foton e fundit të shpërndarë nga NASA, duket se yjet në galaktikën xhuxh me emrin e koduar UGC 8091 janë gjithashtu në një atmosferë festive me shumë shkëlqim dhe nuanca të kuqe.

Galaktika është një koleksion prej rreth 1 miliard yjesh. Kjo tingëllon si shumë, por është 1/100 e popullsisë yjore brenda Rrugës së Qumështit tonë plotësisht të rritur.

Universi i hershëm ishte i mbushur me galaktika xhuxh që përfundimisht u bashkuan për të krijuar galaktikat spirale madhështore që na rrethojnë sot. Në një distancë prej 7 milionë vitesh dritë, UGC 8091 kohët e fundit ka filluar të shfaqë një mozaik të ndritshëm./KultPlus.com

‘Aureolë akulli’, fotografohet fenomeni i rrallë natyror në Bavari

Një foto mahnitëse nga Bavaria me borë është publikuar nga fotografi gjerman Bastian Werner. Konkretisht në Allgäu, një rajon në Suabia në Gjermaninë jugore, një kishë e vogël është e rrethuar nga mjegulla akulli.

Ky fenomen i rrallë quhet ‘aureolë akulli’. Fotografi gjerman në mbishkrimin e publikimit të tij shkruan ndër të tjera se “nuk e priste kurrë të shihte një pamje të tillë pasi është një fenomen shumë i rrallë”.

Madje, ai shprehet se kishte rreth dhjetë vjet që e kërkonte këtë fenomen, por nuk e kishte hasur asnjëherë. Tani, ai ndihet shumë me fat që më në fund ia doli.

Imazhi i frikshëm po bën xhiron e rrjeteve sociale dhe sipas të përditshmes postare është shpërndarë edhe nga NASA./KultPlus.com

NASA: Bërthama e Marsit është e rrethuar nga një guaskë e butë

Një guaskë e butë silikatesh, materiale të ngjashme me ato që përbëjnë koren e Tokës, rrethon bërthamën metalike të Marsit.

Struktura e brendshme e planetit është rindërtuar nga të dhënat nga misioni InSight i NASA-s të analizuara në dy studime të botuara në revistën Nature: një i koordinuar nga Henri Samuel, i Këshillit Kombëtar të Kërkimeve Shkencore Franceze, tjetri nga Amir Khan, i Politeknikut të Zyrihut.

Rezultatet zgjidhin disa pyetje të hapura në lidhje me anomalitë në planet.

Megjithëse sonda InSight e NASA-s, një lloj stacioni monitorimi sizmik i nisur në vitin 2018 në Mars, nuk ka qenë më funksional që nga dhjetori 2022, ajo ende vazhdon të zbulojë detaje të papublikuara më parë të planetit të kuq, veçanërisht në strukturën e tij të brendshme.

Duke analizuar të dhënat nga një seri tërmetesh të krijuara në Mars, veçanërisht nga më intensivi me magnitudë 4.7 të regjistruar më 4 maj 2022, studiuesit arritën të krijonin një lloj harte të brendshme të planetit, duke zbuluar se bërthama metalike do të ishte më e vogël dhe më e dendur se sa supozohej deri më tani, rreth 1650 kilometra në diametër.

Për më tepër, bërthama do të rrethohet nga një lloj batanijeje silikatesh të shkrirë, materiale të ngjashme me ato që përbëjnë mantelin dhe koren e Tokës, e cila e izolon atë nga manteli dhe shkakton një devijim dhe ngadalësim të valëve sizmike. /atsh/KultPlus.com

NASA po lejon për herë të parë publikun të shohë një mostër të asteroidit Bennu

NASA ka njoftuar se do të lejojë publikun të shohë sot për herë të parë mostrën më të madhe të asteroidit Bennu të zbuluar ndonjëherë.

Materiali, i mbledhur nga anija kozmike nga asteroidi Bennu afër Tokës, do të zbulohej në Qendrën Hapësinore Johnston të NASA-s në Hjuston, Teksas, shteti amerikan, raportoi Reuters.

Kapsula “Osiris-Rex” me mostra nga asteroidi Bennu u ul në Tokë në shkretëtirë në shtetin amerikan të Utah muajin e kaluar.

Ulja e kapsulës mbuloi një mision gjashtëvjeçar nga agjencia hapësinore amerikane dhe Universiteti i Arizonës.

Është vetëm kampioni i tretë i asteroidit dhe deri tani më i madhi i kthyer ndonjëherë në Tokë për analizë, pas dy misioneve të ngjashme nga agjencia hapësinore japoneze që përfunduan në 2010 dhe 2020.

Ashtu si asteroidët e tjerë, Bennu është një mbetje e sistemit të hershëm diellor dhe përbërja kimike janë praktikisht të pandryshuara që nga formimi i tij rreth 4.5 miliardë vjet më parë.

Bennu përmban të dhëna për origjinën dhe zhvillimin e planetëve shkëmborë si Toka, dhe ndoshta edhe të dhëna për evolucionin e jetës.

Asteroidi Bennu u zbulua në vitin 1999 dhe diametri i tij është rreth 500 metra./KultPlus.com

NASA: Zbuluam një eksoplanet me oqean dhe kushte të nevojshme për jetën

Shkencëtarët e agjencisë amerikane të hapësirës, NASA thanë se kanë zbuluar një eksoplanet me potencial për një atmosferë të pasur me hidrogjen dhe një sipërfaqe të mbuluar nga oqeani.

”K2-18 b”, një eksoplanet 8,6 herë më i madh se Toka, u ekzaminua me ndihmën e teleskopit hapësinor ”James Webb”.

”Prania e molekulave që përmbajnë karbon, përfshirë metanin dhe dyoksidin e karbonit, ishte intriguese, pasi disa astronomë besonin se këto botë ka mjedise premtuese për të kërkuar prova për ekzistencën e jetës”, tha NASA.

“Gjetjet tona nënvizojnë rëndësinë e shqyrtimit të mjediseve të ndryshme të banueshme në kërkimin e jetës gjetkë”, tha astronomi në Universitetin e Kembrixhit dhe autori kryesor i punimit që shpalli gjetjet, Nikku Madhusudhan.

Bollëku i metanit, i dyoksidit të karbonit dhe mungesa e amoniakut mbështesin hipotezën se mund të ketë një oqean nën një atmosferë të pasur me hidrogjen në ”K2-18 b”.

”Ka gjithashtu një zbulim të mundshëm të një molekule të quajtur dimetil sulfide (DMS), por nevojiten më shumë kërkime”, tha NASA.

Në Tokë, DMS prodhohet vetëm nga jeta, me pjesën më të madhe të molekulës që emetohet nga fitoplanktoni në mjediset detare.

”Ndërsa ‘K2-18 b’ shtrihet në zonën e banueshme dhe përmban molekula karboni, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se mund të mbështesë ekzistencën e jetës”, shtoi NASA.

“Qëllimi ynë përfundimtar është identifikimi i jetës në një eksoplanet të banueshëm, i cili do të transformonte të kuptuarit për vendin tonë në univers”, tha Madhusudhan./ atsh / KultPlus.com

NASA: Ekuipazhi prej katër astronautësh kthehet në Tokë

Pas gjashtë muajsh në bordin e Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), dy astronautë amerikanë, një rus dhe një astronaut i Emirateve të Bashkuara Arabe u kthyen të sigurt në Tokë, deklaroi NASA.

“Crew-6” në bordin e anijes kozmike Dragon Endeavour të SpaceX u ul në brigjet e Floridës pak pas orës 00:15 pasi u kthye nga ISS.

Ekuipazhi, i cili u nis nga Toka në mars, përbëhet nga amerikanët Stephen Bowen dhe Warren Hoburg, rusi Andrey Fedyaev dhe Sulltan al-Niyadi nga Emiratet e Bashkuara Arabe.

Me largimin e kuartetit, ekuipazhi i stacionit u kthye në shtatë pasi misioni i NASA-s SpaceX Crew-7, misioni i shtatë komercial i rrotullimit të ekuipazhit për agjencinë hapësinore amerikane, arriti në postin hapësinor më 27 gusht./ atsh / KultPlus.com

Sot nis kthimi i astronautëve nga hapësira

NASA dhe SpaceX po synojnë që më 3 shtator të nisë procesi i kthimit nga hapësira drejt planetit Tokë.

Në njoftimin zyrtar të kompanisë SpaceX, që udhëhiqet nga Elon Musk, është thënë që pas kryerjes së një sërë manovrimesh, raketa Dragon do të rifutet në atmosferën e Tokës, për t’u ulur përfundimisht në Florida të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në bordin e raketës janë Stephen Bowen, Woody Hoburg, Rocosmos Andrew Fedyaev dhe Sulltan Alneyadi, që ishin nisur nga Qendra Hapësinore më 2 mars.

I tërë misioni i rikthimit do të përcillet drejtpërdrejt nga ekipet e NASA-s dhe të SpaceX. / KultPlus.com

NASA: Korriku, muaji më i nxehtë i regjistruar që nga viti 1880

Korriku ishte muaji më i nxehtë nga çdo muaj tjetër në regjistrimin global të temperaturave, i cili daton që nga viti 1880, tha NASA.

“Në përgjithësi, korriku ishte 0,24 gradë Celsius më i ngrohtë se çdo korrik tjetër në të dhënat e NASA-s”, sipas shkencëtarëve në Institutin Goddard të NASA-s për Studimet Hapësinore (GISS).

“Korriku i vitit 2023 ishte 1,18 gradë Celsius më i ngrohtë se mesatarja e korrikut midis 1951 dhe 1980”, tha NASA.

“Të dhënat e NASA-s konfirmojnë se temperaturat në korrik 2023 ishin më të nxehtat të regjistruara në mbarë botën”, tha administratori i NASA-s Bill Nelson.

“Shkenca është e qartë. Ne duhet të veprojmë tani për të mbrojtur komunitetet dhe planetin tonë, është i vetmi që kemi”, shtoi ai.

“Disa pjesë të Amerikës së Jugut, Afrikës së Veriut, Amerikës së Veriut dhe Gadishullit Antarktik ishin kryesisht të nxehta, duke përjetuar rritje të temperaturave rreth 4 gradë Celsius mbi mesataren”, tha NASA.

Sipas të dhënave të NASA-s, pesë korrikët më të nxehtë që nga viti 1880 kanë ndodhur të gjithë në pesë vitet e fundit.

Drejtori i GISS, Gavin Schmidt, tha se ngrohja rreth tokës u nxit kryesisht nga emetimet e gazrave serrë të shkaktuara nga njeriu.

“Kjo rritje e temperaturave mesatare po nxit nxehtësinë e rrezikshme ekstreme që njerëzit po përjetojnë këtu dhe në mbarë botën”, tha NASA.

Temperaturat e larta të sipërfaqes së detit kontribuan në ngrohjen rekord të korrikut. Analiza e NASA-s tregoi temperatura veçanërisht të ngrohta në oqeanin Paqësor tropikal lindor, dëshmi e fenomenit të motit të njohur si “El Niño” që nisi në maj.

Fenomene të tilla si “El Niño” ose “La Niña”, të cilat ngrohin ose ftohin Oqeanin Paqësor tropikal, mund të kontribuojnë në ndryshueshmërinë e temperaturave globale nga viti në vit./atsh / KultPlus.com

NASA: Marsi po rrotullohet më shpejt, ndërsa ditët po i shkurtohen

Shkencëtarët e agjencisë amerikane të hapësirës (NASA) zbuluan se Marsi ka filluar të rrotullohet gjithnjë e më shpejt, gjë qe cila ka rezultuar me shkurtimin e ditës në Mars.

Studimi i cili u publikua në revistën “Nature” tregon se rrotullimet e Marsit janë përshpejtuar ndoshta për shkak të ndryshimit të masës së saj, për çka ditët në Mars u bënë më të shkurta.

“Sky News” raportoi se shkalla e rrotullimit të Marsit rritet me 4 milisekonda (njësia e këndit që përdoret për matjen e distancës midis yjeve në astronomi) çdo vit dhe për këtë arsye ditët në Mars shkurtohen me rreth një të mijtën e sekondës.

Shkencëtarët e NASA-s që vëzhgojnë këto ndryshime mendojnë se ndryshimi i masës shkaktohet nga akumulimi i akullit në polet e Planetit të Kuq ose nga rikthimi që përjetohet kur ekspozohen masat tokësore nën akull pas një epoke akullnajash.

NASA thekson se ndryshime të tilla në masën e planetit mund të shkaktojnë përshpejtimin e planetit, ashtu siç rritet shpejtësia e rrotullimit kur një patinator mbyll krahët e tij gjatë rrotullimit. Ndryshimi në shkallën e rrotullimit u zbulua nga shkencëtarët duke shqyrtuar të dhënat e 900 ditëve të para nga mjeti tokësor InSight në Mars.

Zbulimi u arrit përmes bashkëpunimit të InSight dhe rrjetit të NASA-s, Deep Space Network, një grup ndërkombëtar i antenave të mëdha radio në Tokë. Sebastien Le Maistre, drejtuesi i ekipit hulumtues, tha se ndryshimi ishte vetëm disa dhjetëra centimetra të distancës që Marsi përshkon në një vit.

Shkencëtarët besojnë se ekzaminimi i të dhënave që mbledh InSight mund të zgjasë shumë vite dhe mund të ofrojë shumë informacione të reja. InSight qëndroi në sipërfaqen e Marsit për katër vjet, por misioni i tij u ndërpre më 21 dhjetor 2022. / atsh / KultPlus.com

Humbi kontaktet, NASA kap sinjal nga sonda ‘Voyager 2’

NASA ka marrë një sinjal nga sonda e saj Voyager 2 pasi humbi kontaktin me të miliarda milje larg nga Toka, tha agjencia hapësinore.

Më shumë se shtatë ditë më parë, mungesa e komunikimit bëri që antena e anijes kozmike të lëvizte pa dashje me vetëm dy gradë pasi kontrollorët e fluturimit dërguan aksidentalisht komandën e gabuar që e anoi atë nga Toka.

Edhe pse është një zhvendosje e vogël, mjaftoi për të ndërprerë komunikimin me Voyager 2.

Por të martën, NASA tha se gjatë një skanimi mori një sinjal nga Voyager 2.

Voyager 2 u nis në vitin 1977 nga Florida për të eksploruar pjesën e jashtme të sistemit diellor, duke përfshirë Jupiterin, Saturnin, Uranin dhe Neptunin./alsatm/KultPlus.com

Ndodhet 20 miliardë km larg nga Toka, NASA humb kontaktet me “Voyager 2”

NASA ka humbur kontaktin me “Voyager 2”, anijen e saj kozmike që ka mbledhur informacione të dobishme për sistemin tonë diellor pa pushim që nga viti 1977.

Agjencia amerikane e hapësirës bëri të ditur se ka dërguar një seri komandash të planifikuara në mjetin hapësinor më 21 korrik, por udhëzimet e nisura e çuan “Voyager 2” në drejtimin e gabuar.

Antena e saj tani është e drejtuar vetëm dy gradë larg Tokës, kështu që ka humbur kontaktin me inxhinierët e saj.

“Sonda as nuk mund të marrë komanda dhe as të dërgojë të dhëna”, tha NASA.

Normalisht, kjo do të bëhej duke kontaktuar me “Deep Space Network”, ose DSN, i cili është një grup antenash të vendosura në tokë që lejojnë komunikimin me anije kozmike në distancë.

Por të dhënat e dërguara nga “Voyager 2” nuk arrijnë në këtë rrjet . Duhen të paktën 18 orë që të dhënat nga sonda të arrijnë në DSN. “Voyager 2” aktualisht po lëviz vetë ,pothuajse 20 miliardë kilometra nga Toka.

Megjithatë, NASA ende shpreson se do të mund të rivendosë kontaktin me anijen pasi sipas planifikimeve ajo do të riorientohet automatikisht, një operacion ky që e kryen disa herë çdo vit dhe e drejton mjetin hapësinor drejt Tokës.

Rivendosja e radhës pritet të bëhet më 15 tetor. Deri atëherë, agjencia hapësinore pret që anija kozmike të qëndrojë në orbitën e saj të planifikuar.

Siç duket edhe nga emri, “Voyager 2” ishte pjesë e një çifti anijesh, të dy të nisur në 1977. Voyager 1 është edhe më larg nga Toka, 24 miliardë kilometra, dhe NASA thotë se vazhdon të funksionojë normalisht.

Programi Voyager solli me vete një numër rekordesh: Voyager 2 është e vetmja anije kozmike që ka vizituar Uranin dhe Neptunin, dhe së bashku, dy mjetet hapësinore janë të vetmet që kanë arritur të futen në hapësirën ndëryjore. / a2cnn / KultPlus.com

NASA: Korriku 2023 ka të ngjarë të jetë muaji më i ngrohtë në histori

Korriku i vitit 2023 ka të ngjarë të jetë muaji më i ngrohtë i regjistruar në “qindra, nëse jo mijëra, vjet”, thanë shkencëtarët kryesorë të NASA-s gjatë një tryeze të rrumbullakët me gazetarët, duke paralajmëruar se nxehtësia vetëm do sa të përkeqësohet.

“Ne po shohim ndryshime të paprecedenta në të gjithë botën. Valët e të nxehtit që po shohim në SHBA, Evropë dhe Kinë, dhe duke i thyer rekordet majtas, djathtas dhe në qendër. Kjo nuk është një surprizë”, thotë Gavin Schmidt, Drejtor i Institutit Goddard të NASA-s për Studimet Hapësinore.

Qershori i vitit 2023 ishte tashmë qershori më i nxehtë i regjistruar dhe korriku ka të ngjarë të jetë muaji më i nxehtë në përgjithësi. “Ne e dimë nga shkenca se aktiviteti njerëzor, kryesisht emetimet e gazeve serrë, po shkaktojnë pa mëdyshje ngrohjen që po shohim në planetin tonë”, ka deklaruar në të njëjtën konferencë Kate Calvin, kryeshkencëtarja dhe këshilltare e lartë e NASA-s për klimën.

Shkencëtarët e NASA-s sqaruan se të dhënat e mbledhura dhe të analizuara nga instituti kishin dhë indikacione tashmë për këto temperatura të larta. “Ka pasur një rritje të temperaturave nga dekada në dekadë gjatë katër dekadave të fundit”, tha Schmidt.

Valët e të nxehtit që shihen aktualisht janë për shkak të një ngrohtësie të përgjithshme në të gjithë botën, veçanërisht në oqeane.

“Ne kemi parë temperatura rekord të sipërfaqes së detit, madje edhe jashtë vendeve tropikale, për shumë muaj tani dhe parashikojmë që kjo do të vazhdojë, dhe arsyeja pse mendojmë se do të vazhdojë, është sepse ne vazhdojmë të hedhim gazra serë në atmosferë,” tha Schmidt./Deutsche Welle / KultPlus.com

Toka është mbështjellë nga gazi, NASA publikon videon, ndotja shkakton të nxehtin ekstrem

Aktiviteti njerëzor po rrit ndjeshëm sasinë e dioksidit të karbonit në atmosferë, një gaz serrë që kontribuon në ngrohjen globale.

NASA ka publikuar disa imazhe mbresëlënëse që tregojnë vendet ku lirohet më së shumti ky gaz dhe si lëviz ai gjatë një viti. Videoja tregon dioksidin e karbonit të emetuar në vitin 2021 nga burime të ndryshme: lëndët djegëse fosile në ngjyrë portokalli, biomasa e djegur në të kuqe, oqeani që e thith atë shfaqet me pika blu dhe toka me pika jeshile.

Për ekspertët dhe shkencëtarët, kjo ndotje është shkaku kryesor që në planetin tonë po ndodhin fenomene të rrezikshme natyrore, duke nisur nga stuhi të ndryshme shiu që shkaktojnë përmbytje në nivele rekord, e deri te valët përvëluese të të nxehtit, që aktualisht janë më të forta dhe po zgjasin më shumë. Paralajmërimi është se nëse nuk merren masa për të frenuar ndotjen, kushtet e motit do të bëhen edhe më të këqija dhe të papërballueshme për miliona njerëz në botë./ A2cnn / KultPlus.com

NASA zbulon molekula organike në Mars

Agjencia Amerikane e Hapësirës (NASA) ka gjetur molekula organike në sipërfaqen e Marsit, të cilat konsiderohen se tregojnë mundësinë e jetës në planet.

Sipas lajmit të faqes “Science News”, molekulat organike të përbëra nga karboni dhe hidrogjeni, të cilat gjenden edhe në sistemet e gjalla, lënë të kuptohet se mund të ketë patur jetë në Mars më parë.

Ndërsa molekulat organike të gjetura nga roveri i NASA-s, Perseverance shihen si blloqet ndërtuese të jetës në Mars, parashikohet se një cikël gjeokimik më kompleks mund të ekzistojë në planet.

Ekzistojnë hipoteza të ndryshme në lidhje me procesin e formimit të molekulës, por studiuesit nuk kanë përcaktuar ende se çfarë lloj molekulash organike janë.

Edhe pse zbulimi i karbonit zbulon mundësinë e jetës në Mars, është duke u vlerësuar mundësia e formimit të tij nga procese jo biologjike. Molekulat organike janë zbuluar edhe më parë në kraterin Gale në Mars./KultPlus.com

Teleskopi i NASA-s sjell pamje nga vendi ku lindin yjet

NASA ka festuar njëvjetorin e lëshimit në hapësirë të teleskopit James Webb me një foto spektakolare që tregon lindjen e yjeve të ngjashëm me diellin tonë.

Fotoja është shkrepur nga kompleksi i reve Rho Ophiuchi, vendi më i afërt me Tokën ku krijohen yjet afërsia e të cilit në 390 vite dritë lejon një pamje të qartë nga afër nga observatori orbital më i fuqishëm i ndërtuar ndonjëherë.

“Në vetëm një vit, Teleskopi James Webb ka transformuar mënyrën sesi njerëzimi e sheh kozmosin, duke u futur në retë e pluhurit dhe duke parë dritën nga qoshe të largëta të universit për herë të parë,” deklaroi administratori i NASA-s, Bill Nelson.

“Çdo foto është një zbulim i ri, duke u dhënë shkencëtarëve rreth e qark globit mundësinë që të bëjnë pyetje dhe të marrin përgjigje që më parë as nuk mund t’i kishin ëndërruar.”

Fotoja e shkrepur nga Webb tregon rreth 50 yje të reja, me përmasa sa ato të Diellit tonë ose më të vegjël.

Në disa prej tyre mund të shihen hije të disqeve rreth yjore, një shenja kjo që planetët e parë mund të kenë nisur të formohen rreth tyre.

Fotoja e parë me ngjyra e shkrepur nga teleskopi gjigant i NASA-s, u publikua nga presidenti amerikan Joe Biden më 11 korrik të vitit 2022. Në të shfaqej pamja më e pastër e Universit në periudhën e tij në hershme, rreth 13 miliardë vite pas në kohë./ a2cnn / KultPlus.com

NASA: Në Mars rridhnin disa lumenj shumë të shpejtë

Tashmë ka më shumë se 460 mijë (që nga 15 maj 2023) imazhe të marra nga roveri Perseverance i NASA-s që nga ulja e tij epike në Mars në shkurt 2021 ku tregojnë praninë e lumenjve, shkruan focus.it.

Imazhet e fundit, duket se tregojnë shenja të asaj që dikur ishte një rrjedhë shumë e turbullt, më e thellë dhe më e shpejtë se sa shkencëtarët kanë parë ndonjëherë në të kaluarën.

Lumi ishte pjesë e një rrjeti përrenjsh që derdheshin në kraterin Jezero, zonë që roveri ka eksploruar që nga zbarkimi.

Të kuptuarit e këtyre mjediseve, të cilat dikur ishin të pasura me ujë, mund t’i ndihmonte shkencëtarët në përpjekjet e tyre për të kërkuar shenja të jetës së lashtë mikrobike që mund të kenë mbijetuar në shkëmbinjtë marsianë.

Këto ditë, ”Perseverance” po eksploron majën e një depozite në formë ventilatori shkëmbinjsh sedimentarë, rreth 250 metra të lartë dhe të karakterizuar nga shtresa të lakuara që sugjerojnë praninë e ujit në lëvizje.

Prania e tyre sugjeron një lumë me energji të lartë që mban shumë mbeturina. Sa më i fuqishëm të jetë rrjedha e ujit, aq më lehtë është në gjendje të lëvizë pjesë më të mëdha të materialit,” tha Libby Ives, një shkencëtare e NASA-s e cila drejton roverin ‘Perseverance”./atsh/KultPlus.com

NASA tregon si do të duket jeta në një shtëpi në Mars

Një shtëpi e zakonshme u prezantua nga NASA dje, me katër dhoma dhe një zonë sportive, por kjo shtëpi nuk do të jetë në Tokë. Duke filluar nga qershori, katër persona do të mbyllen në të për më shumë se një vit dhe do të tentojnë një jetesë në Mars.

Rezidenca, e quajtur Mars Dune Alpha, ndodhet në qendrën kërkimore të agjencisë amerikane të hapësirës në Hjuston, Teksas.

Ata që do të banojnë në shtëpi do të ndihmojnë në përgatitjen e një misioni të ardhshëm në planetin e kuq. Duke matur performancën dhe aftësitë e tyre njohëse, NASA do të kuptojë më mirë “burimet” që do të duhet të sigurohen gjatë këtij udhëtimi ambicioz, shpjegoi menaxherja e programit CHAPEA, Grace Douglas, e cila mbikëqyr këtë përvojë. Kjo është një çështje kritike, duke pasur parasysh “kufizimet shumë kufizuese të peshës që mund të kenë këto misione”, shtoi ajo.

Ende nuk dihen emrat e vullnetarëve që do të jetojnë në shtëpi, por tashmë e dimë se ekipi nuk do të përbëhet nga astronautë. Përveç kësaj, ata do t’i nënshtrohen rregullisht faktorëve stresues, me kufizime uji ose dëmtime materiale.

Agjencia hapësinore amerikane po përgatit një udhëtim vajtje-ardhje në Mars, por nisja nuk është e afërt. Ky udhëtim, i cili do të zgjasë disa dekada, mund të ndodhë “në fund të viteve 2030”, sipas administratorit të NASA-s Bill Nelson.

Një shtëpi normale, tokësore në planetin Mars

Kjo shtëpi prej 160 metrash katrorë përmban një zonë vertikale të rritjes së perimeve, një dhomë të dedikuar për procedurat mjekësore, një zonë relaksimi dhe madje edhe hapësira pune personale.

Një dhomë ajri çon në një simulim të mjedisit marsian. Në dyshemenë me rërë të kuqe, ka një stacion moti, një pajisje për prodhimin e tullave, një serë dhe një vendkalim lëvizës, në të cilin astronautët e supozuar do të ecin të varur nga rripat.

Gjithashtu, kjo shtëpi ka një veçori tjetër: është produkt i një printeri 3D./abcnews.al/KultPlus.com