Nurkollari: Mungesa e atmosferës së veçantë që krijohej nga “DokuFest”, ka ndikuar negativisht tek qytetarët dhe bizneset e Prizrenit

Suada Qorraj

Festivali i filmit dokumentar dhe të shkurtër “DokuFest” shënoi hapjen e edicionit të tij të 19-të me 7 gusht, por këtë herë me një transformim të imponuar. Për herë të parë në historinë e tij “DokuFest” u bart në sferën digjitale, si shkak i pandemisë COVID-19. “DokuFest” këtë vit solli magjinë u rrugëve të Prizrenit, brenda shtëpive të secilit prej nesh, shkruan KultPlus.

Ndonëse stafi ishte përgatitur për një edicion hibrid, ku një pjesë e filmave do të shfaqeshin online, kurse pjesa tjetër në kinema, një gjë e tillë nuk arriti të realizohet sepse në vend u krijuan rrethana të reja e një shpërthim edhe më i madh i pandemisë.

Hapja e këtij festivali u bë në Prizren, pa praninë e publikut, në kinematë ku karriget kishin mbetur të zbrazura, në vend të gjallërisë së publikut heshtja mbizotëronte në qytetin e bukur të Prizrenit.

Festivali i këtij viti që nga nata e parë ishte i mbushur me programe të filmit, panele, masterklasa, punëtori bashkëpunuese si dhe performanca muzikore online. Në tetë seksionet garuese të këtij edicioni garonin 90 filma nga 51 vende të botës. Madje në mesin e tyre ishin tetë filma që bënin pjesë në programin e ri garues, TRUTH, program ky që ju dha hapësirë dokumentarëve dhe gazetarisë hulumtuese.

Për të mos i munguar publikut as këtë vit, “DokuFest” ka bashkëpunuar me Festivalin Scope dhe Shift72 në mënyrë që të garantojnë përvojën më të mirë të transmetimit online. 

Më qëllim që të përshkruajnë transmisionin që përjetuam si shoqëri edhe tema e këtij viti erdhi ndryshe prej herëve tjera. Nëpërmjet “Transmision”, organizatorët i sollën publikut një eksperiencë që në atë kohë ishte eksperimentale, një transformim digjital të kinemave.

Drejtori artistik i “DokuFestit”, Veton Nurkollari në një intervistë për KultPlus ka rrëfyer përvojën e tyre me edicionin e sivjetmë të këtij festivali. Sipas tij “DokuFesti” i këtij viti ka shënuar çudinë, risinë por edhe ka qenë i mbushur me përplot sfida.

“Duke qenë se kjo ishte hera e parë e realizimit të komplet festivalit në formën online, përvoja ishte sa e çuditshme aq interesante dhe plotësisht risi për të gjithë neve që ishim të involvuar. Nevoja për të mësuar dhe implementuar gjërat të cilat nuk i kemi bërë asnjëherë ishte ndër përvojat më sfiduese por edhe më plotësuese”, ka thënë ai.

Nurkollari ka theksuar se njëra nga vështirësitë kryesore për këtë edicion ka qenë mungesa e IP adresave të Kosovës, gjë që edhe pamundësonte vendosjen e vendit në hartën e shteteve në Internet. Koha e shkurtër që kishin në dispozicion për realizimin e kësaj ka sjell mjaft vështirësi.

“Ndër vështirësitë kryesore më duhet të ceki njërën sidomos, e ajo ishte mungesa e IP adresave të Kosovës, që në praktikë e pamundëson vendosjen e Kosovës në hartën e shteteve në Internet. Në sferën virtuale shtetet identifikohen me IP adresa dhe për këtë shkak dhe për të mundësuar që filmat nga portali online i DokuFest-it të mund të shihen kudo në Kosovë na është dashur të negociojmë me autorët dhe bartësit e drejtave të filmave që, përveç Kosovës, filmat të jenë të qasshëm edhe nga Shqipëria dhe një pjesë e Ballkanit Perëndimor. Natyrisht edhe koha e shkurtër për të siguruar që çdo gjë të funksionoj në portal ishte ndër sfidat kryesore, por jo domosdoshmërisht vështirësi”, ka deklaruar ai.

Tutje Nurkollari nuk ka lënë pa përmendur edhe mungesën që i është shkaktuar qytetit të Prizrenit, sipas tij atmosfera e veçantë që krijohej nga “DokuFest”, ka ndikuar negativisht tek qytetarët dhe bizneset.

“DokuFest-i është i njohur me atmosferën e veçantë, me numrin e madh të publikut, me aktivitete dhe takime të shumta, si në kinematë ashtu edhe në ngjarjet tjera dhe natyrisht shumë nga këto na kanë munguar. Atmosfera festive iu ka munguar edhe qytetarëve gjithashtu, ndërsa bizneseve të ndryshme në Prizren mungesa e numrit të madh të vizitoreve ju ka ndikuar mjaft negativisht”, ka thënë Nurkollari.

Ai ka shtuar se komentet e deritanishme që kanë marrë nga pjesëmarrësit kanë qenë pozitive, ndonëse është e vështirë që të mbledhësh mendime nga pjesëmarrësit në formën virtuale. Por, ai shpreson që viti i ardhshëm t’i gjejë së bashku qytetin e Prizrenit dhe “DokuFestin”, në mënyrë që të ftojnë edhe pjesëmarrësit e këtij viti dhe të kompensojnë atë se çka shënoj mungesë në edicionin e 19-të.

Për përvojën në pjesëmarrjen online të këtij festivali KultPlus që nga ditët e para të “DokuFestit” ka realizuar intervista me regjisor të ndryshëm, të cilët janë shprehur të entuziazmuar për faktin se edicioni i sivjetmë do të jetë i qasshëm për një numër më të madh të njerëzve, e kësisoj do të sjellë edhe më shumë shikueshmëri të filmave, por sipas tyre ky edicion nuk do të sjellë përjetimet e njëjta që mund të kesh në kinema.

Regjisorja e filmit “As if Biting Iron”, Stephanie Rizaj ka thënë se filmi i saj është krijuar për t’u parë në ekran të dyfishtë, me një projektor të madh, pasi që zërimi luan një rol të rëndësishëm. Por sipas saj versioni online do t’i siguroj filmit një audiencë më të madhe.

“Të shikuarit e filmit në një kinema fizike do të kishte një ndikim ndryshe te shikuesi, por edhe versioni online besoj se do t’i siguroj filmit një audiencë më të madhe”, është shprehur regjisorja për KultPlus.

Ndërkaq regjisori Dhimitër Ismjali, ka theksuar se është inkurajuese kur merr pjesë në festivale që kanë reputacion për drejtësi dhe paanësi. Madje për të “Dokufest-i” ka një vend të veçantë sepse ka një mënyrë unike të realizimit. Sipas tij puna që kanë bërë organizatorët përgjatë këtyre 19 viteve dëshmon forcën kulturore të këtij festivali.

“Për mua “Dokufest” ka një vend special sepse është unik në organizim dhe larmin e projekteve, sikurse dhe për faktin që kur ja kanë nis kësaj rruge, janë hasur pak a shumë me të njëjtat probleme dhe vështirësi që jam hasur edhe unë apo shumë kineastë të tjerë, pra me vështirësi financiare, me cinizmin e të tjerëve apo duke pasur edhe dilemë për sukses. Por, fakti që mbas 19 vitesh festivali nga një dhomë e vogël është bërë një forcë e madhe dhe e rëndësishme kulturore për rajonin, dëshmon në punën kolosale dhe besimin e organizatorëve në projektin e tyre”, ka pohuar Ismailaj.

Ndarja e çmimeve të Dokufestit u bë natën e 15 Gushtit, ku dhe juria e Ballkanit ishte shprehur e lumtur me pjesëmarrjen që kishte pasur në këtë edicion.

Edicioni i sivjetëm i “DokuFestit” do të vazhdoj deri më 25 gusht ku publiku do të ketë mundësinë t’i shikoj filmat në platformën online, si dhe të marr pjesë në diskutimet që organizohen në kuadër të programit për këtë vit. / KultPlus.com

”Omonimia”, filmi që sjell rrëfimin e lidhjes shpirtërore me të kaluarën

Suada Qorraj

Kineatisti italian, Massimo Benvegnù, përmes ujrave të Detit Adriatik arrin në Shqipëri. Gjatë luftës së dytë boterore gjyshi i tij, Antonio vdiq në një fushbetejë në një kënd të largët të Evropës Lindore, në fshatin që qëndron mes maleve e legjendave, aty ku dhe historia mbanë një peshë të madhe, Mezhgoranin e Teplenës, vendin ku edhe sot eshtrat e tij gjejnë prehjen.

“Omonimia”, filmi i shkurtër i regjisorit Mentor Selmani, dokumnton rrugëtimit personal të Massimos si dhe rrëfimin për paraardhësit e tij.

Që në fillim të filmit Massimo tregon se mënyra e vetme për të mësuar nga e kaluara dhe njerëzit që ajo mbante është që të ecësh në shtegun ku të parët e tu kanë udhëtuar, të përpiqesh të jetosh dhimbjen e të qeshurën e tyre. Është hera e parë që ai gjendet në Tiranë, jo në kërkim të historive të huaja, por me fatin që e shtyen ta jetësoj historinë e tij.

“Omonimia” sjellë një nga ato historitë që përjetohen nga shumë, e që rrëfen shumë rrallë, dashurinë e madhe, por të pajetuar të Antonios, gjyshit dhe Antonias, nënës së Massimos, omoniminë e jetës së tyre.

Regjisori për KultPlus ka treguar se filmi është xhiruar në tetor të vitit të kaluar, kryesisht zë vend në zonën e Përmtit dhe Tiranës, por edhe në Durrës, Tepelenë e Fier. Ai poashtu ka treguar se xhirimet kanë shkuar mjaft mirë duke pasur parasysh situatën intenzive që përfshinte rrrugëtimin nga një qytet në tjetrin për të kapur momentin që atij i duhej, xhirim ky që kqa zgjatur pesë ditë, ndërkaq deri në finalizim i janë dashur tre muaj.

”Unë mendoj se njeriu është i prirur për të arritur maksimumin e tij gjatë rrugëtimit të jetës, por kjo është e pamundur të ndodhë nëqoftëse ne nuk arrijmë të njohim të shkuarën tonë. Mua më pëlqen që të tregoj copëza ngjarjes në përjetimin e një personazhi të caktuar”, deklaron regjisori për KultPlus.

Sigurisht se secili projekt ka vështirësitë e veta, edhe realizimi i ”Omonimia”, siç tregon regjisori, nuk ka qenë i lehtë, sipas tij një ndër vështirësitë më të mëdha ka qenë gjetja e vendnodhjes ku është zhvilluar lufta italo-greke, në mes të maleve, pasiqë mbërritja në atë lokacion ishte pothuajse e pamundur. Mirëpo, rrugëtimi i ”Omonimia”, sipas tij ka qenë mjaft inspirues.

”Të interpretosh një histori kaq personale nuk është e thjeshtë. Massimo donte të ndjente vërtet rrugëtimin e gjyshit të tij dhe u mundua me çdo kusht të më jepte çdo gjë që më nevojitej. Ai më la të kuptoj që historia është e rëndësishme”, potencon tutje Selmani

Për Selmanin, si regjisor, është hera e parë që merr pjesë ne Festivalin e Dokufestit, gjë që për të është tejet e rëndësishme, ndërkaq për ‘Omonimia’, kjo është premiera e parë kombëtare, ku sipas regjisorit fakti se kjo premierë po ipet në Dokufest e bën atë shumë të lumtur, pasiqë siç tregon ai, lidhjen me këtë festival e ka shumë të ngushtë.

”Për mua është shumë e rëndësishme që arrita të marrë pjesë. Unë jam regjisor i ri, për mua është filmi i parë. Dëshira ime është që ky film të shihet nga sa më shumë njerëz, dhe ku më mirë se në Dokufest”, shprehet regjisori për KultPlus.

Pandemia ka qenë shkaktari kryesor që ky edicion i Dokufestit është mbajtur në platformën online, duke bërë kështu që të krijojë edhe frikën për mospjesëmarrje të kënaqshme të audiencës, apo vështirësi të tjera gjatë rrugëtimit një javor të këtij festivali. Selmani potencon se sigurisht që ndjesia do të ishte më e mirë ne kinema sesa online, dhe se patjetër që emocioni do të ishte më i madh, mirëpo sipas tij platforma e Dokufestit ishte e realizuar shumë mirë teknikisht dhe kjo gjë nuk do të ndikonte negativisht në përcjelljen e ndjesisë së filmit nga ana e spektatorëve.

I pyetur për mesazhin që filmi tenton të përcjellë tek masa, regjisori është përgjigjur se: Lufta është diçka e pavlerë dhe është dashuria shpirtërore ajo që e mban të lidhur njeriun me historinë e tij.

Krahas Dokufestit filmi i regjisorit Selman, “Omonimia” do të marrë pjesë edhe në International Human Rights Film Festival Albania që mbahet në Tiranë, Around International Film që mbahet në Barcelonë dhe në festivalin First – Time Filmmaker Session. / KultPlus.com

Ndahen çmimet e festivalit të mirënjohur DokuFest, këta janë filmat fitues

Sonte është mbajtur edicioni i 19-të i festivalit të njohur DokuFest, i cili këtë herë është mbajtur në formë virtuale, ku dhe janë shpallur fituesit, shkruan KultPlus.

Juria e Ballkanit është shprehur e lumtur me pjesëmarrjen në këtë edicion. Në mesin e shumë filmave cilësorë që kanë ardhur në këtë festival të këtij edicioni, gjithsej 90 filma nga 51 vende që garuan për 8 kategoritë konkurruese e që u vlerësuan online nga juria.

Lisa e plotë e fituesve të këtij edicioni është si vijon:

Filmi i Murat Zherkës “65 roses” është shpallur fitues i çmimit për distribuimin në garën kombëtare.

Minutat e këtij filmi sjellin rrëfimi e detajuar të jetës së Yllkës, që nga ëndrrat, dëshirat madje edhe pengesat që ajo kalon ditë pas dite. Vera e vitit që lam pas shënoi edhe xhirimet e para të këtij dokumentari, përgjatë dy muajve ekipi nga Shkupi që tashmë ishte vendosur në Prishtinë, përcolli Yllkën dhe historinë e jetës së saj.

Filmi i Aulona Fetahaj, “She asked me where i was from” ka arritur të shpallet fitues i në kategorinë e Garës Kombëtare të Filmit të Shkurtë.

Në kategorinë, Gara e Ballkanit filmi fitues u shpall “Once Upon a youth.

Në garën Truth, cmimi për filmin më të mirë shkon për filmin “Collective” nga Alexander Nanau.

Çmimi për filmin më të mirë në garën ndërkombëtare të shkurtë “Sun dog” nga Dorian Jespers.

Çmimi kryesor për filmin më të mirë të shkurtër dokumentar e fitoi filmi ”Tender” nga Isabel Paglai.

Ndërsa në kategorinë e dokumentarëve ndërkombëtar çmimin e parë e fitoi “The metamorphosis of birds” nga Catarina Vasconcelos.

Tutje, filmi më i mirë për të drejtat e njeriut shkon për ”The earth is blue as an orange” nga Iryna Tsylik.

Edicioni i sivjetmë ishte ndryshe nga ata paraprak. Shkaku i pandemisë edicioni i 19-të u mbajt në formën online, pa krijuar atmosferën fantastike që e karakterizon këtë festival.

Megjithatë edhe këtë vit, interesimi ishte i madh për këta filma që u ekspozuan në DokuFestin e 2020-ës. /KultPlus.com

“Once Upon A Youth” nga Ivan Ramlajk fitues i çmimit kryesor në kategorinë e Balcan Doc në Dokufest

Sonte, me përfundimin e këtij festivali të filmit, po ipen edhe çmimet për filmat më të mirë.

“Once Upon A Youth” nga Ivan Ramlajk u shpall fitues i çmimit kryesor në kategorinë e Garës së Ballkanit në Dokufest

Juria besonte se çdo film që ka marrë pjesë në këtë kategori është fitues në këtë festival me famë. Sidoqoftë, sipas tyre ekziston një film që qëndron si një zë i pavarur për çmimin e këtij viti, një zë i pavarur që jep frymëzim për secilin për të krijuar një vepër me një pasion për të ndarë një histori të një shoku që ndikoi në të gjithë ata që ishin rreth tij. / KultPlus.com

‘The Earth is blue as an orange’, fitues i çmimit Filmi Më i Mirë Për të Drejtat e Njeriut

Sonte, me përfundimin e këtij festivali të filmit, po ipen edhe çmimet për filmat më të mirë.

Në kategorinë ‘Green Docs’, ku konkuronin filmat mbi të Drejtat e Njeriut, çmimi për filmin më të mirë shkoi për ‘The Earth is blue as an orange’

Juria e Kategorisë për Dokumentarin mbi të Drejtat e njeriut, dokumentarin ‘The Earht is blue as an Orange’ e konsideronte si një portret delikat, intim të një familje matriarkale gjatë kohës së luftës dhe vullneti që krijohet në periudhë të tillë. Sipas tyre, filmi ofron më shumë sesa një vështrim në këmbëngulje; ai na jep një shije të rezistencës. / KultPlus.com

’65 Roses’ nga Murat Zherka, fitues i Çmimit për Distribuim në Garën Kombëtare në Dokufest

Sonte, me përfundimin e këtij festivali të filmit, po ipen edhe çmimet për filmat më të mirë.

Ndërkaq, filmi i Murat Zherkës është shpallur fitues i çmimit për distribuimin në garën kombëtare

Minutat e këtij filmi sjellin rrëfimi e detajuar të jetës së Yllkës, që nga ëndrrat, dëshirat madje edhe pengesat që ajo kalon ditë pas dite. Vera e vitit që lam pas shënoi edhe xhirimet e para të këtij dokumentari, përgjatë dy muajve ekipi nga Shkupi që tashmë ishte vendosur në Prishtinë, përcolli Yllkën dhe historinë e jetës së saj.

Regjisori i këtij dokumentari Murat Zherka në një intervistë për KultPlus ka treguar se që nga hera e parë kur e kishte dëgjuar historinë e Yllkës ai kishte qenë kureshtar që ta zhvillonte tregimin e saj edhe më tutje. / KultPlus.com