Fushata “T’i japim vendit ngjyra” synon gjelbërimin e mbarë Kosovës

Organizata joqeveritare “Let’s Do It” dhe Komiteti Olimpik i Kosovës kanë nënshkruar memorandum bashkëpunimi në kuadër të fushatës “T’i japim vendit ngjyra”, shkruan KultPlus.

Ky bashkëpunim synon që brenda një periudhe 10 vjeçare të bëj mbjelljen e 1.8 milion drunjve në gjithë Kosovën. Në anën tjetër, puna e cila do të bëj gjelbërimin e hapësirave të ndryshme do të filloj më 24 nëntor në Këndin Olimpik.

Poashtu në kuadër të kësaj fushate është nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi edhe me Ministrinë e Infrastrukturës për mbjelljen e drunjve përgjatë rrugëve./KultPlus.com

Realiteti i hidhur kosovar vjen nëpërmjet skulpturave të Eroll Muratit

Medina Pasoma

Tri skulpturat e mbështjella me zingjirë bardh e zi të ekspozitës “Skulptura në hapësirë” nga artisti Eroll Murati bënë që qytetarë të shumtë të ndaleshin, fotografoheshin dhe pajtoheshin me mesazhin goditës që përçonin këto vepra arti, shkruan KultPlus.

Të ekspozuara në sheshin “Skënderbeu” të kryeqytetit, skulpturat i falnin një pamje të freskët kësaj hapësire publike, duke i bërë të pranishmit të depërtonin në thellësinë e artit. Sytë e qytetarëve kalonin sa nga njëra sa te tjera skulpturë, duke e bërë që interesimi për t’i kuptuar ato të zgjohej edhe më shumë.

Tri pozicionet e ndryshme të skulpturave bashkë me veçantitë krijuese, bënë që të përçonin dromca të realitetit. Në intervistën për KultPlus, Murati tregoj se çdo detaj është i menduar dhe i qëllimshëm, në mënyrë që sa më thjeshtë të kuptohet mesazhi i ekspozitës që do të jetë e hapur deri më 25 nëntor.

Zingjiri i përdorur tregon ashpërsi, ndërkaq e zeza dhe e bardha vjen si një kombinim mes personaliteteve të ndryshme të njerëzve, duke e bërë që veprimet individuale të përfaqësojnë shoqërinë.

“Bardh e zi ka qenë e qëllimshme për shkak që me të zezën e kam paraqitur të errëtin, të keqin e të dobëtin dhe të bardhën e kam përdorur si zemërbardhësi, diçka shumë e mirë”, u shpreh Eroll Murati.

Përderisa qëllimi kryesor mbetet sjellja e skulpturave moderne dhe kreativitetit artistik në hapësira publike, në këndvështrimin e parë ai thekson se nëpërmjet kësaj ekspozite çdo qytetari iu ekspozohet realiteti i hidhur kosovar.

Skulptura e parë e Muratit përbëhet nga një person i vetëm, i cili gjendet në këmbë, me duar të mbështjella me zingjir të zinj, e që kjo tregon një izolim, ku përherë ekziston një tentativë që i miri të mbështjellët me diçka të keqe.

Ndërkaq, krijimi i dytë artistik e kalon rrafshin individual dhe del në pah ndërveprimi social dhe ndikimi i tij. Kësisoj, dy skulptura njerëzish tërësisht të zinj, e thënë figurativisht “të pushtuar nga e keqja” mbajnë në duar të tyre zingjir të cilët dërgojnë te një karrige, e që kjo mund të përkthehet si luftë për pushtet nga çdo hallkë shoqërore.

“Për luftën e karriges mund të shtyhet apo të luftoj dhe një nxënës, student, profesor, deputet dhe gjithkush tjetër”, shprehet artisti Murati.

 Edhe skulptura e tretë është një bashkëveprim social mes dy individëve, veçse kësaj radhe nuk ka një ngjyrë të njëjtë që i mbulon të dyja. Një skulpturë që qëndron në këmbë dhe ka ngjyrë të zezë, shfaqet përballë skulpturës tjetër, e cila është e bardhë. Kjo vjen si një përpjekje e të keqit që t’ia marr edhe pak të mirë që i ka mbetur tjetrit dhe ta shndërroj sikur veten e tij.

“E treta është konsumimi i njeriut të mirë nga i keqi, duke u munduar t’ia merr edhe ata të bardhë që e ka”, shprehet Murati.

Përtej mesazhit të kësaj ekspozite, Murati mendon që shumica e krijimeve artistike të vendit shfaqen nëpër muze, hapësira të mbyllura e vende të tjera kulturore, ndërkaq nëpërmjet zgjedhjes së një hapësire publike, ai ka tentuar të sjell diçka të re edhe në këtë dimension.

Për sa i përket natyrës së ekspozitës “Skulptura në hapësirë”, ai thekson se njerëzit janë mësuar të shohin shfaqje të tilla artistike nëpër media dhe krijime të vendeve tjera, si të Evropës ashtu edhe në pjesët tjera të botës. Ndërkaq, ai ka zgjedhur vendin e tij për një sërë arsyesh.

“Unë desha ta bëj në vendin tim, si vendi i cili më ka bërë krenar dhe më ka frymëzuar. Ta dinë qytetarët se edhe ne kemi artistë shumë të mirë në Kosovë”, tha Murati.

Ndërkaq për relacionin art-hapësirë publike në vendin tonë, ai shprehet se ndjehet i kënaqur për shkak të shfrytëzimit të tyre që një kohë të gjatë.

“Kemi hapësira shumë të bukura që i përshtaten skulpturave moderne, për shembull sheshi “Skëndërbeu” është i madh dhe i mirë”, shprehet autori i ekspozitës “Skulptura në hapësirë”.

Tutje ai thekson se artistët një herë vëzhgojnë terrenin e duhur dhe pastaj vendosin se ku do t’i ekspozojnë veprat e tyre. Ekspozita “Skulptura në hapësirë” është mbështetur nga Komuna e Prishtinës, gjegjësisht Drejtoria e Kulturës./KultPlus.com

Lul Raka: Na pret një dimër i vështirë

Në Kosovë situata epidemiologjike po tregon sinjale të përkeqësimit, pasi të enjten (29 tetor) janë konfirmuar 284 të infektuar me koronavirusin e ri. E nëse vendi vazhdon me këtë trend, Kosovën sipas mikrobiologut, Lul Raka mund ta pres një dimër i vështirë.

“Do të jetë dimër i rëndë. Do ta kalojmë. Bashkë i kemi kalua edhe disa dimra tjerë. Urojmë që ta kalojmë me sa më pak viktima”, ka deklaruar Raka.   

Raka i ftuar në ‘Frontal’ tel Arsim Lani është shprehur se mbyllja totale e vendit mbetet opsioni i fundit. Megjithatë, Raka ka thënë se cilido subjekt afarist, qoftë kafieri që nuk i respekton masat anti-Covid, duhet të mbyllet, transmeton KultPlus.

Ai po ashtu tregon edhe për rastet kur një komunë apo zonë e caktuar paraqet rrezik të përhapjes së Covid-19.

“Kushdo që nuk i respekton masat, duhet të mbyllet. Bordi ka propozuar që të ketë adresim të problemit në mënyrë propercionale. Grupi i parë, nëse janë më pas se 200 raste në 100 mijë banorë brenda një jave atëherë është kategori e gjelbër. Në këtë rast rritet puna e inspektoratit e akterëve të tjerë. Pra rritet mbikëqyrja. Në zonën e portokalltë është nëse brenda një jave janë mbi 200 raste në 100 mijë banorë. Në zonën e portokalltë është Prishtina. Mendojmë se adresimi i masave të parandalimit duhet të jetë proporcional.  Ne kemi propozu që nëse ka përhapje të madhe në komunitet të mbyllen shkollat ku ka raste”, thotë Raka.

 Raka është shprehur se rastet e fundit kanë qenë raste të pritshme. Thotë se këtë situatë ekspertët e kanë paralajmëruar qysh para gjashtë muajve. Thotë se mbyllja totale mbetet opsioni i fundit.

“Ecuria ka shku shumë ma mirë se që e kemi parashikua tek shkollat. Sistemi i tre ngjyrëshit ka shkuar shumë mirë. Përkeqësimi i motit e rritë numrin e rasteve, dhe elementi i tretë është sezoni i gripit. Rritja është e dukshme ditëve të fundit. Rreziku më i madh i përhapjes së Covidit është në kafiteri”, ka deklaruar Raka.

“Ditëve të fundit e kemi pa që edhe në Kosovë që përveç kafiterive, kemi pa që numër të konsiderueshëm të infektimeve me Covid ka pasur edhe në administratë”, ka deklaruar tutje Lul Raka. / KultPlus.com

Lul Raka: Valën e dytë të COVID-19 e kemi kaluar në gusht

Rritja e rasteve të koronavirusit në Kosovë nuk duhet të përbëjë shqetësim, meqë rritja e lehtë e të infektuarve ka dalur si rezultat i rritjes së testimeve në baza ditore, thotë mikrobiologu Lul Raka.

Nga 12 deri më 23 tetor, në Kosovë janë regjistruar 1,412 raste të reja me COVID-19, kurse 12 persona kanë vdekur.

Kosova është duke u përballur me pandeminë tash e 8 muaj, kurse masat parandaluese si bartja e maskës, higjiena e duarve e mbajtja e distancës ende janë në fuqi.

Kosova pikun e pandemisë e ka arritur në muajt korrik e gusht, derisa më pas numri i të infektuarve ka shkuar duke shënuar rënie.

Në dy javët e fundit në vend është vërejtur një rritje e lehtë e numrit të të infektuarve me koronavirus, e që e shkakton sëmundjen e COVID-19.

Megjithëkëtë, mikrobiologu Lul Raka tha se kjo nuk duhet të përbëjë shqetësim as për autoritetet e as për popullatën, meqë rritja e lehtë e të infektuarve ka ardhur si rezultat i rritjes së testimeve në baza ditore.

Ai thotë se përqindja e të infektuarve, karshi të testuarve sillet rreth 12 për qind.

‘’Ka një rritje të lehtë të numrit të të infektuarve, por që është stabile. Nëse krahasohet me dy javët e fundit, në javën e parafundit kanë qenë 3,600 teste të kryera, javën e fundit është rritur ky numër në 6,300 dhe dje kemi pasur mbi 1,200 teste”.

“Pra, rritja e lehtë e të infektuarve nuk duhet të shkaktojë panik, as tek vendimmarrësit e as te populli, por duhet shikuar parametra të rëndësishëm si rritja e të testuarve. Dje (më 22 tetor) kanë qenë 12 për qind të infektuar nga numri i përgjithshëm i të testuarve, dy javët e kaluara kanë qenë rreth 10 për qind dhe nuk ka rritje substanciale. Por, kjo nuk do të thotë që nuk duhet vazhduar me masat parandaluese’’, tha Raka.

Ndryshe, në Evropë, numri i rasteve të reja ka shkuar deri në 100 mijë çdo ditë. Për Organizatën Botërore të Shëndetësisë situata përbën shqetësim të madh.

Vala e dytë e koronavirusit ka dyfishuar rastet e reja në dhjetë ditët e fundit.

Sipas llogaritjeve të agjencisë Reuters, rajoni ka kaluar 200,000 raste të reja brenda një dite, për herë të parë më 22 tetor.

Numri i përgjithshëm i të infektuarve në kontinent aktualisht qëndron në 5.3 milionë, ndërsa numri i viktimave është afër 205,000.

Maskat i ndihmuan Kosovës

Por, çka ka ndikuar realisht në stabilizimin e gjendjes me infeksionin e koronavirusit në Kosovë? Lul Raka thotë se janë disa faktorë, derisa përmend mbajtjen e maskës si armë kryesore.

‘’Faktorët që kanë ndikuar në stabilitet mendoj se ka shumë, por dy kryesor janë zbatimi i masave nga ana e qytetarëve sidomos nga muaji gusht, në radhë të parë maskat, higjiena e duarve, por edhe fuqizimi i kapaciteteve të inspektimit. Edhe pse në këtë fushë ende ka hapësirë të mjaftueshme për të intervenuar’.

A po e pret Kosovën një valë e re e pandemisë?

‘Kjo valë është valë e re që ndërlidhet me sezonin vjeshtë -dimër, dhe mendoj që valën e dytë e kemi kaluar në muajt korrik e gusht”, thotë ai.

Në Ministrinë e Shëndetësisë, thonë se përkundër inspektimeve për respektimin e masave për kontroll të pandemisë, vetëdija e qytetarëve po del të jetë në nivel, duke e marrë parasysh frenimin e infeksionit.

Faik Hoti, zëdhënës në këtë ministri, bëri të ditur se testimi i njerëzve me simptoma, si dhe rasteve të kontaktit, mbajtja e distancës, e maskës, do të bëjë që pandemia të jetë nën kontroll. Ai tha se tashmë në stok i kanë më shumë se 100 mijë teste në dispozicion për qytetarët e Kosovës.

‘’Ajo që mbetet fokusi kryesor i institucioneve shëndetësore është të ulim numrin e të vdekurve si dhe ta mbajmë Qendrën Klinike Universitare të Kosovës dhe spitalet rajonale me një ngarkesë sa më të ulët të të hospitalizuarve. Kjo arrihet me bartje të drejtë të maskës, ruajtjes së distancës”.

“Përtej institucioneve, secili qytetar të bëhet inspektor i vetvetes në mënyrë që të angazhohemi ta mbajmë nën kontroll pandeminë, kur dihet se në gjithë botën kanë vështirësi serioze’’, tha Hoti.

Qytetarët për normalitetin e ri

Gentiana Krasniqi, 29 vjeçare, qytetare nga Prishtina, tha se maska tashmë është kthyer në normalitet dhe në bazë të asaj se çka vlerësojnë zyrtarë të OBSH-së, maska duhet mbajtur deri në zbulimin e vaksinës në gjithë botën, jo vetëm në Kosovë.

Qindra euro për mjekim nga COVID-19

‘’Mendoj që qytetarët janë lodhur sidomos me vendosjen e maskave, ndonëse masat tjera mendoj që nuk janë duke u respektuar me përpikëri. Por, mendoj se qytetarët janë vetëdijesuar që duhet të bartet maska. Në këtë aspekt lufta me COVID-19 bëhet më e lehtë nëse secili e bën kulturë bartjen e maskës, higjienën e duarve dhe mbajtjen e distancës’’, tha ajo.

Nexhmije Ahemti, 43 vjeçare, qytetare nga Prishtina, tha se ka respektuar me përpikëri masat e rekomanduara nga Instituti Kombëtar i Shëndetit Publik, ndonëse thotë se tashmë po ndjen lodhje nga pandemia, pasi ka kaluar një kohë e gjatë.

‘’Vetë vendosja e maskës është njëfar lodhje, por që kur është në pyetje shëndeti dhe mospërhapja e virusit, patjetër që duhet të respektohet, në mënyrë që t’i përballojmë këto vështirësi në respektim të masave”, tha ajo.

Ndërkaq, Jehona, një tjetër qytetare, thotë se ndonëse u bë kohë e gjatë që kur vazhdimisht e bartë maskën, maska vazhdon të jetë e domosdoshme për faktin që të ruhet shëndeti i secilit.

’U bënë më shumë se 8 muaj që nga fillimi i pandemisë dhe natyrisht është pak e bezdisshme bartja e maskës për një kohë të gjatë, por duke e ditur rrezikun që ka virusi është më mirë të bartet maska sesa të rrezikojmë veten dhe familjet tona’’, tha ajo.

Ndryshe, sipas mikrobiologut Lul Raka, masat parandaluese do të zgjasin deri tek zbulimi i vaksinës për COVID-19. Prej rezultateve dhe hulumtimeve të vaksinave në mbarë botën është thënë që periudha optimale do të jetë fundi i vitit. /gazetaexpress/ KultPlus.com

‘Këtë Halloween vishni fëmijët tuaj si super heronj të vërtetë’

Halloween që në Kosovë njihet si “Nata e Shtrigave” e ka filluar të marrë përmasa të mëdha, është festa më popullore në Shtetet e Bashkuara, pas Krishtlindjeve.

“Halloween” është nata mes 31 tetorit dhe 1 nëntorit që festohet kryesisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, por që kohëve të fundit ka filluar të përhapet me të madhe edhe në Evropë, prej nga e ka edhe burimin.

Tashmë kjo festë më tepër përngjan me karnavalet se sa me zakonet e mëhershme. Shenja dalluese e Halloween-ve është kungulli, e cila e ka prejardhjen në ShBA. Por arsyeja e përdorimit të kungullit me vrima me pamje të jashtme të frikshme dhe njëkohësisht të bukur rrjedh gjithashtu nga koha e Keltëve.

Kosova në vitet e fundit ka nisur që ta festojë këtë datë në mënyrë më të theksuar ku të rinjë e fëmijë maskohen me veshje interesante duke u munduar që të paraqesin një identitet sa më të frikshëm

Në Kosovë, kjo natë shënohet më datë 31 tetor dhe duke qenë afër kësaj date, Center for Equal Opportunities – CEO – Qendra e cila merret me barazinë gjinore dhe të drejtat e grave, ka drejtuar një mesazh drejt qytetarëve, që këtë Hallloween t’i veshin fëmijët si super heronj të vërtetë. Si shembull kanë marrë disa nga gratë më të forta në vend dhe botë. Nënë Teeza, Majlinda Zeka, Uta Ibrahimi, Greta Thunberg, Frida Kahlo, Malala Yousafzai, Margaret Thatcher, Rosa Parks janë shembull ideal për fëmijët tuaj. / KultPlus.com

Ilira Gashi, pop-ylli zviceran me mbi 50 milionë klikime në YouTube

Vështirë të ketë ndonjë këngëtar në Zvicër më të suksesshëm ndërkombëtarisht sesa Ilira Gashi (25), shkruan të dielen gazeta Blick, teksa ka përgatitur një rrëfim për tatuazhet e saja.

Këngët e kësaj këngëtareje të njohur të muzikës pop nga Berni, prindërit e së cilës janë me prejardhje nga Shqipëria dhe Kosova, janë klikuar mbi 50 milionë herë në YouTube.

Me këngën “Fading”, ajo ishte në krye të top-listave gjermane për javë të tëra.

Pas Tina Turnerit (80), Ilira është këngëtarja më e njohur zvicerane në “Spotify”.

Por, si shkruan Blick, Ilira është edhe adhuruese e madhe e tatuazheve.

“Ata janë simbole të identitetit tim krijues”, shpjegon ajo. “Një identitet i formësuar nga gratë e forta”./ KultPlus.com