Traditat e Krishtlindjes në botë qe ndoshta nuk i keni dëgjuar kurrë

Krishtlindja është periudha e traditave, familjes dhe ushqimit të shijshëm, por kjo mund të nënkuptojë elementë të ndryshëm në pjesë të ndryshme të botës. Për shembull, në Afrikën e Jugut, pjata kryesore janë larvat e skuqura, ndërsa në Groenlandë, hanë lëkurë balene dhe zogj deti të thartuar.

Bright Side na liston disa tradita shumë të veçanta që ne as do të na shkonim ndërmend.

1 .Në Afrikën e Jugut, pjata kryesore e festave janë larvat e skuqura.

Larvat e skuqura shumë janë ushqyese sepse janë të pasura me proteina.

Këto insekte mblidhen gjatë dimrit, kështu që përshtaten më së miri me Krishtlindjet. Vendasit i hanë si një meze të lehtë ose të gatuara me domate dhe salcë.

2. Në Japoni, torta e kuqe me të bardhë është gatimi kryesor i sezonit të festave.

Torta e Krishtlindjes është ngulitur aq shumë në kulturën japoneze, saqë e shihni kudo: në reklama dhe në çdo dyqan.

Më e popullarizuara është një tortë e bardhë, e ngjashme me sfungjerin, e mbuluar me krem pana dhe luleshtrydhe. Është kaq popullor sa ka edhe një emoji të tij. Kontrolloni telefonin tuaj dhe shikojeni vetë.

3. Në Venezuelë, patinojnë për të festuar.

Në Venezuelë, patinazhi ndodh në prag të Krishtlindjes, dhe kjo traditë u bë aq e njohur sa që autoritetet duhej të mbyllnin rrugët në mënyrë që të gjithë të patinonin me kujdes.

4. Në Groenlandë, hanë lëkurë balene dhe zogj deti të thartuar.

Vendasit nga Groenlanda shërbejnë një pjatë të veçantë të quajtur “mattak” të bërë nga lëkura e balenave. Është shumë e vështirë për tu përtypur, kështu që zakonisht gëlltitet e tëra.

Ata konsumojnë gjithashtu “kiviak”, i cili është mishi i gjallë i aukëve (një specie zogjsh) të fermentuar. Vendasit i konsiderojnë të shijshme.

5. Në Spanjë, veshin të brendshme të kuqe në prag të Vitit të Ri dhe hanë 12 kokrra rrush.

Spanja ka dy tradita jo në Krishtlindje por në prag të Vitit të Ri. Së pari, duhet të hani 12 kokrra rrush në mesnatë. Dhe duhet t’i hani shpejt, në vetëm 12 sekonda. Siç mund ta supozoni, secili rrush përfaqëson një muaj dhe nëse i hani të gjithë, do të keni fat.

Për më tepër, mos harroni të vishni të brendshme të kuqe për këtë ngjarje. Mund të jenë edhe një palë çorape, nëse i keni marrë si dhuratë nga dikush tjetër.

6. Në Finlandë, një seancë e gjatë sauna në prag të Krishtlindjes është e domosdoshme.

Në prag të Krishtlindjes, çdo person finlandez bëhet gati për një seancë të gjatë dhe relaksuese të saunës përpara se të kënaqet me ushqimet gjatë darkës së Krishtlindjes. Konsiderohet se është një mënyrë e shkëlqyeshme pastrimi, shumë e rëndësishme në këto ditë festive.

7. Në Etiopi, veshin rroba tradicionale të bardha për Krishtlindje.

“Ganna”, siç quhet Krishtlindja në Etiopi, festohet në 7 janar. Vendasit zakonisht veshin rroba tradicionale të gjata dhe të bardha, të njohura si “netela”. Ata mblidhen të gjithë së bashku për të festuar dhe këndojnë dhe këngë tradicionale.

8. Në SHBA mijëra njerëz vishen si Santa në SantaCon.

SantaCon është një traditë amerikane që filloi në San Francisko në 1994 por shpejt u përhap në qytete të tjera të botës. Neë York është vendi më i madh nga të gjithë. Shumë njerëz vishen si Santa Claus ose ndonjë personazh tjetër i Krishtlindjeve dhe festojnë së bashku.

9.  Në Norvegji fshehin të gjitha fshirëset dhe fshesat.

Populli norvegjez ka një zakon të fshehë të gjitha fshesat dhe pecetat që përdorin për pastrim në prag të Krishtlindjes, sepse ekziston një besim se shtrigat ose shpirtrat e tjerë të këqij mund të vijnë dhe t’i vjedhin ato./ KultPlus.com

Nënë Tereza: Buzëqeshja kushton pak, por dhuron shumë

Gëzimi është një nevojë, një dhuratë e madhe për të tjerët, por edhe për ne, është flaka e dashurisë në ndezje. Gëzimi është uratë, gëzimi është fuqi, gëzimi është dashuri në veprim.

-Gëzimi është rrjeti i dashurisë ku mund të “peshkohen” shpirtrat e njerëzve. Zoti e do njeriun që dhurohet me gëzim. Mënyra më e mirë për ta treguar falënderimin tonë ndaj Zotit dhe ndaj të afërmit është ta pranojmë shoqi-shoqin me gëzim… Të jemi të lumtur me Zotin domethënë: të duam si na do Ai ne, të ndihmojmë si na ndihmon Ai ne, të shërbejmë si na shërben Ai ne… Ne lëvizje tuaja shpërndani gëzim që jeni të Zotit, që jetoni për Zotin, që e doni Zotin në të afërmin… Që të mund të jemi të lumtur dhe ta shpërndajmë atë edhe të tjerëve, duhet shumë pak, çdo ditë të kërkoni ta bëni vullnetin e Zotit, sepse bota ka uri për Zotin dhe për dashurinë e tij; lutja në vazhdimësi, të dimë të duam dhe të falim… Ne, me paduresë e presim parajsën, ku është Zoti, por kemi mundësi qysh tash të jemi në parajsë, prej këtij çasti: duke dashur dhe flijuar për Zotin dhe për të afërmin në vuajtje.

-Sot bota ka uri për gëzim që vjen nga zemra e pastërt, sepse ata e shohin Zotin… Buzëqeshja kushton pak, por dhuron shumë… Gëzimin ndriçon ne sytë tuaj dhe në fytyrë. Kur njerëzit do ta shohin gëzimin në sy tuaj, do ta zbulojnë Zotin në ju.

-Puna apo jeta pa uratë është robëri. Kisha dëshiron përtëritjen e saj dhe të botës së sotme. Mirëpo përtërija nuk është ndërrimi i traditave, i jashtëm, por mbi të gjitha i brendshëm, rrënjësor, i zemrës së njeriut me hirin e Zotit”.

Përgatiti: Don Lush Gjergji. 

Rita Ora uron festën: Të gjithë meritojnë atë pak dashuri dhe magji të Krishtlindjes

Rita Ora ka uruar ndjekësit e saj për festën e Krishtlindjeve.

Ajo ka publikuar disa fotografi ku shfaqet tejet këndshëm afer një peme të Vitit të Ri.

“Gëzuar Krishtlindjet, ju dërgoj dashuri dhe dritë…Të gjithë e meritojnë atë pak shtesë esktra të dashurisë dhe magjisë së Krishtlindjes duke ju uruar të gjitha të mirat”, ka shkruar Rita në Instagram. / KultPlus.com

94-vjeçari telefonon policinë: Kam nevojë të bëj dolli me dikë për Krishtlindje

Një 94-vjeçar në Itali ka bërë bujë në lajmet e mediumeve italiane për festën e Krishtlindjeve, pasi për të mos festuar i vetëm këtë festë zgjodhi të thërriste Policinë t’i bënte shoqëri.

“Jam 94-vjeçar, i vetmuar në shtëpi. Nuk më mungon asgjë, por kam nevojë për një person me të cilin mund të bëj dolli për Krishtlindje”, ka qenë thirrja që italiani 94-vjeçar Alto Reno i ka bërë policisë për të festuar me dikë tjetër Krishtlindjen, transmeton KultPlus.

Dy policë i ishin përgjigjur thirrjes dhe kishin shkuar në shtëpinë e të moshuarve ku ai po i priste.

Ata, siç raportojnë mediat italiane, biseduan me të moshuarin, ngrenë dolli dhe më pas bënë video-telefonatë me familjarët e tij. / KultPlus.com

Si festohen Krishtlindjet në disa vende të botës

Atmosferë magjike që vjen nga larg. Krishtlindjet që festohen në mënyra të ndryshme, e të cilat bëjnë që shumë familje të mblidhen bashkë e të gëzojnë për harmoni dhe ditë më të mira

Festa e Krishtlindjeve ka pasur një histori të gjatë dhe të shumëllojshme. Prej shekujsh thuhet se është festuar në kohë të ndryshme, në vende të ndryshme dhe në mënyra vërtet të ndryshme. Mesi i dimrit ka qenë prej vitesh një kohë për të festuar në të gjithë botën.

Në Filadelfia

Në Filadelfia fëmijët presin Babagjyshin në dritare së bashku me mamin dhe babin. Ndërkohë, të rriturit tregojnë historinë e Babagjyshit me detaje magjike, më pas hahet darka tipike e vigjiljeve. Por çfarë gatuajnë banorët e këtij vendi për këtë festë?

Proshutë krishtlindjesh (një lloj mishi i pjekur), i shoqëruar me patate, panxhar të kuq dhe sallatë. Për ëmbëlsirë konsumojnë kek të vegjël me kanellë, xhenxhefil dhe reçel kumbulle. Sapo përfundojnë së shijuari, të vegjlit flenë mbi jastëk të mëdhenjtë pranë dritareve dhe si me “magji”, në mëngjes, gjejnë pakot me dhurata poshtë pemës së Krishtlindjeve.

Në Poloni

Përgatitja e një darke speciale për vigjilje, është një traditë polake. Njerëzit atje gatuajnë dhe u shërbejnë miqve dhe të afërmve, plot dymbëdhjetë pjata të ndryshme (si 12 dishepujt). Menyja, zakonisht, përmban supë me panxhar, ravioli, kërpudha, makarona me mbushje, si dhe pjata me bazë peshkun harengë dhe krapin.

Për të mos u harruar, është edhe një pjatë e madhe e mbushur me “wafer” (ëmbëlsirat tradicionale të meshës): personat e pranishëm në tavolinë, hanë secili nga një prej tyre në nder të lindjes së Jezusit Fëmijë dhe pikërisht për të, rezervojnë edhe një vend bosh në tavolinë. Në Poloni, pema e Krishtlindjeve bëhet pikërisht mbrëmjen e 24 dhjetorit.

Në Austri

Në Austri, traditat e festimeve të Krishtlindjes fillojnë që më 5 dhjetor me “çorapët” e mbushura me ëmbëlsira dhe karamele. Por, sipas zonave dhe provincave, ekzistojnë shumë tradita, të cilat duhen respektuar dhe rituale që duhen ndjekur.

Për shembull, në Korintia, të gjithë së bashku përgatisin “Kletzenbrot” ( një lloj buke me dardha të thata) dhe sallam me lakër turshi (ushqim tipik austriak për të festuar Krishtlindjet). Në Salzburg, gatuhet “Bachlkoch”, një përzierje e qumështit me miellin, ndërsa më pas ndihet kudo rënia e një kambane magjike, e cila sinjalizon ardhjen e Krishtlindjeve.

Në Zvicër

Fëmijët zviceranë e zbukurojnë shtëpinë me gjësende të veçanta prej fijesh kashte dhe me lule të kuqe, blu dhe rozë. Por jo vetëm kaq; me rastin e Krishtlindjeve, atje përgatiten edhe biskota të veçanta të cilat vendosen në çdo dhomë pranë dritareve, për të “thirrur” Babagjyshin. Mbrëmjen e vigjiljes, për të ngrënë përdoret një supë speciale prej orizi me salsiçe dhe me qofte mishi.

Shumë i përzemërt në Zvicër është edhe festimi i Santa Luçias (më 13 dhjetor). Me këtë rast, vajza e madhe (ose mamaja, nëse shtëpia ka vetëm fëmijë meshkuj) vishet si Babagjyshi: me një mjekër të bardhë, me brez të kuq dhe një kurorë me drita të ndezura. E veshur në këtë mënyrë, “Santa Luçia”, sjell një qese të madhe të mbushur me ëmbëlsira për të gjithë familjen.

Në Meksikë

Në Meksikë, festa e Krishtlindjeve zhvillohet nëntë ditë para datës 25 dhjetor. Quhet “Las navidades” dhe festimet zhvendosen nëpër kishat kryesore të vendit. Gjatë këtyre ditëve, të cilat simbolizojnë shtatzëninë e Marias, në çdo shtëpi përgatiten dhuratat e mëdha të mbështjella me letër të kuqe. Disa prej tyre mbushen me frutat e stinës, fishekzjarrë dhe kallame sheqeri.

Në prag të përfundimit të nëntë ditëve, zhvillohet një shfaqje e shkurtër, e cila njihet si “Las posadas”. Një çift troket derë më derë me qirinj të ndezur, duke personifikuar Jozefin dhe Marian që kërkojnë një vend për të kaluar natën, ashtu siç ndodh para Lindjes së Krishtit. Në mesnatë, të gjithë së bashku këndojnë dhe hapin dhuratat me bastunë, më pas shtrihen në tokë në kërkim të frytit më të mirë. / KultPlus.com

Shpallet pema më e bukur e Krishtlindjeve në Evropë

Disa ditë më parë, për të dytin vit radhazi, kryeqyteti i Lituanisë, Vilnius, është zgjedhur qyteti me pemën e Krishtlindjes më të bukur në Evropë, duke lënë prapa Pragën dhe qytetet e tjera të mëdha

Vizualisht, pema e Krishtlindjes duket si një imazh surreal – një kompozicion modern i lartë 24 metra, transmeton KultPlus.

Është rrethuar nga 6.000 degë të gjalla dhe aromatike të zbukuruara me pothuajse 4 km drita të Krishtlindjes që ndryshojnë ngjyrat, 800 dekorime argjendi dhe 150 metra katrorë pasqyra.

Instalimi më modern në të vërtetë është i dyfishtë: vendosja hapësinore e strukturave metalike krijon disa sipërfaqe të zbukuruara me pasqyra, ndërsa pjesa e brendshme është bërë që të duket komode, si shtëpi dhe intime me një pemë të Krishtlindjeve të gjallë të zbukuruar me boça pishash dhe fenerë.

Pemët e Vitit të Ri nga Vilnius janë bërë të njohura falë temave të tyre origjinale, dekorimeve unike dhe atmosferës magjike që evokojnë.

Thuhet se Pema e Krishtlindjeve e Vilniusit është aq e ndritshme sa është e dukshme me sy të lirë për të gjithë që fluturojnë mbi kryeqytetin e Lituanisë

Pema e Krishtlindjeve e Vilniusit do të kënaqë vizitorët deri më 7 janar 2021. / KultPlus.com

Princi William dhe Kate Middleton: Nuk është e drejtë të urojmë Krishtlindjen këtë vit

Princi William dhe Kate Middleton kanë thënë “se nuk është e drejtë ” ta urojnë Krishtlindjen këtë vit dhe ” po shpresojnë për një 2021 më të mirë ” përpara se të dërgojnë mendimet dhe dashurinë e tyre tek ata persona që do ta kalojnë vetëm këtë ditë.

Në Twitterin zyrtar të Pallatit Mbretëror, Duka dhe Dukesha, të dy 38 vjeç kanë shkruar:

” Të urojmë gëzuar Krishtlindjen këtë vit nuk është e drejtë, kështu që jemi duke shpresuar për një 2021 më të mirë . Këtë Krishtlindje mendimet tona janë me ata që po e kalojnë ditën vetëm, me ata që po vajtojnë për humbjen e një personi të dashur dhe për të gjithë  ju që po shpenzoni energjinë tuaj  për të na rikthyer sërish jetën tonë”.

Postimi erdhi një javë pasi Kryeministri britanik lajmëroi se data 25 nuk do të ishte ashtu siç u planifikua, duke bërë që Duka dhe Dukesha të anulonin planet e tyre ashtu si gjithë familjet e tjera të vendit.

Planet e tyre kishin qenë që bashkë me fëmijët , George, Charlotte dhe Louis, të vizitonin shtëpinë e klasës së II të Middletons në Bucklebery, shkruan Emily Andrews për Mail të Dielën.

Motra e Kate, Pippa, burri i saj James dhe djali i tyre Arthur gjithashtu do t’i bashkoheshin familjes në Bucklebury për Krishtlindje.

Do të jetë e trishtueshme për Mike dhe Carole të cilët kishin planifikuar Krishtlindjen e tyre të parë me të katërt nipërit dhe mbesat .

Si një “mbretëreshë e kuzhinës ”  Carole bëri të ditur dy vite më parë në një intervistë se gatimet e saj tipike të Krishtlindjes ishin “byrek me mish të grirë dhe verë.”

Sot familja mbretërore do të festojë vetëm. / KultPlus.com

Krishtlindje të pazakonta, si u festua gjatë pandemisë së 1918

Krishtlindjet dhe fundviti do të jetë e pazakontë për të gjithë ne për shkak të situatë së krijuar nga pandemia e koronavirusit.

Shumë shtete në botë janë detyrur të marrin masa drastike për të frenuar përhapjen e virusit COVID-19, në një kohë kur këto janë festa që duhet të na bëjnë bashkë.

Pandemia e COVID-19 nuk është e para që ka prekur njerëzimin, pasi më herët ka pasur dhe pandemi të tjera, siç është edhe ajo e gripit spanjoll përgjatë viteve 1918-1920.

Si janë festuar Krishtlindjet pothuajse një shekull më parë, kur nga ajo kohë na vijnë foto nga e përditshmja në kohë pandemie.

Dhe në atë kohë njerëzve iu ndalua që të mblidheshin bashkë apo të puthnin njëri-tjetrin. Më 21 dhjetori 1918 komisioneri lokal i shëndetësisë në Ohajo u bënte apel në gazetën shtetërore njerëzve që të kishin kujdes.

“Këtë vit do të tregoni më shumë dashuri për babanë dhe nënën tuaj, për vëllain, motrën dhe pjesën tjetër të familjes, duke qëndruar në shtëpi në vend që të shkoni t’i vizitoni për Krishtlindje, ose të bëni ahengje dhe mbledhje familjare”, shkroi ai.

Krishtlindje 1918: Në atë kohë, kërcënimi nuk quhej Covid-19, por gripi Spanjoll, dhe në Shtetet e Bashkuara kurba e infektimeve u ul pas valës së dytë. Vetëm në SHBA, kjo pandemi shkaktoi 675 000 viktima, më shumë se dyfishi i atyre të shkaktuara deri më tani nga Covid-19, por në një popullsi shumë më të vogël se ajo aktuale. Ishte një shekull tjetër, një tjetër pandemi, një tjetër fazë historike, megjithatë, midis Krishtlindjeve 2020 dhe 1918 ka pikëtakime të ndryshme.

Një artikull i botuar në faqen e internetit të “Smithsonian” rindërton pamjen historike të kohës. Në vitin 1918, indikacionet shëndetësore nuk i përkisnin qeverisë federale (Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve ose CDC në 1946), por komunave individuale. Disa qytete si San Francisko, kishin menaxhuar në mënyrë efektive valën e parë, duke bërë të detyrueshme maskat dhe distancimin dhe duke vendosur një bllokim në mes të tetorit 1918. Masat kishin funksionuar, por rihapja në fund të nëntorit, kishte ndodhur shumë shpejt. Në mes të dhjetorit, rastet ishin në rritje përsëri dhe qytetarët tani ishin intolerantë ndaj kufizimeve të reja.

Jo maskë. Pati lëvizje për mosmbajtjen e maskës “Jo maskë!”. Disa e përshkruanin detyrimin për të mbajtur maskë si shkelje të të drejtave të tyre, të tjerët, duke mos i mbajtur ato, përmendën arsyet fetare. Disa u ankuan për zjerjen e tyre 10 minuta në ditë për efekt sterilizimi.

Egoizmi i lidhur me maskat nuk ishte i vetmi fakt që mund të dukej i njohur. Në Milwaukee, qyteti i shumë emigrantëve katolikë nga Evropa Veriore, mbylli kishat nga frika e infektimit gjatë periudhës në prag të Krishtlindjes. Për këtë arsye, kishte nga ata që ankoheshin për pezullimin e festimeve dhe sallonet e bukurisë të hapura. Edhe në vitin 1918, para krijimit dyqaneve të mëdha të konsumizmit, Amazon dhe Black Friday, Krishtlindja ishte koha për blerje dhe dhurata. Nga frika e vonesave në zinxhirin e furnizimit, tregtarët kishin ftuar klientët të blinin paraprakisht. Për ata që nuk dilnin nga shtëpitë e tyre nga frika e infektimit, tregtarët garantonin shpërndarjen në shtëpi.

Besimi te institucionet. Ndryshe nga sot, masat antiinfektim nuk u politizuan. Kishte një familjaritet më të madh mes popullatës me epidemitë. Shumë kishin humbur një fëmijë nga difteria ose kishin parë dikë të paralizuar nga poliomieliti. Njerëzit ishin më të gatshëm për një kufizim të caktuar të lirive personale në mënyrë që të përballeshin me një “armik të padukshëm”, dhe më të prirur për t’u dhënë besim autoriteteve. Shefat e departamenteve të shëndetit publik shpesh kishin kompetenca policore dhe mund të organizonin karantinë për një person ose për një rreth të tërë. Askush nuk do të kishte guxuar të kontestonte autoritetin e tij dhe kishte një besim më të madh në shkencë, pavarësisht nga njohuritë për viruse dhe vaksina.

Edhe atëherë pyetej se si do të ishin festat në atë situatë të jashtëzakonshme; por nuk kishte shumë shqetësim për këtë, edhe sepse mbledhjet familjare nuk ishin kaq të rralla sa sot. Në shumë raste, disa breza jetuan nën të njëjtën çati.

Fundi i Luftës së Madhe. Nevoja për të përqafuar njëri-tjetrin u bë edhe më urgjente nga fundi zyrtar i Luftës së Madhe në nëntor 1918. Por, në përgjithësi, euforia dhe mirënjohja mbizotëroi mbi zhgënjimin për takimet e shtyra. Në më pak se një vit, 100 000 burra kishin humbur jetën në konfliktin botëror, shumë edhe për shkak të gripit: ekzistonte vetëdija se i kishin mbijetuar diçkaje të tmerrshme, në një vit që me siguri do të kishte hyrë në histori. /dp/ KultPlus.com

Legjenda e ‘Babagjyshit’, njihej si mbrojtësi i të varfërve

Legjenda e Santa Claus, babagjyshit të Krishlindjve që ne njohim sot, mund të gjurmohet qindra vjet tek një murg me emrin Shën Nikolla.

Besohet se Nikolla lindi diku rreth vitit 280 Pas Krishtit në Patara, afër Myra në Turqinë e sotme. Shumë i admiruar për devotshmërinë dhe mirësinë e tij, Shën Nikolla u bë personazh i shumë legjendave.

Thuhet se ai dha tërë pasurinë e tij të trashëguar dhe udhëtoi nëpër fshat duke ndihmuar të varfërit dhe të sëmurët. Një nga historitë më të njohura të Shën Nikollës është koha kur ai shpëtoi tre motra të varfra nga shitja në skllavëri nga babai i tyre duke u siguruar një pajë në mënyrë që të martoheshin.

Përgjatë shumë viteve, popullariteti i Shën Nikollës u përhap dhe ai u bë i njohur si mbrojtësi i fëmijëve dhe marinarëve. Dita e tij e festës festohet në përvjetorin e vdekjes së tij, 6 dhjetor. Kjo tradicionalisht konsiderohej një ditë me fat për të bërë blerje të mëdha ose për t’u martuar.

Nga Rilindja, Shën Nikolla ishte shenjtori më i popullarizuar në Europë. Edhe pas Reformës Protestante, kur nderimi i shenjtorëve filloi të dekurajohej, Shën Nikolla mbajti një reputacion pozitiv, veçanërisht në Hollandë. / KultPlus.com

Kënga arbëreshe e Kërshëndellës: Nata u shndërrua në ditë, jeta u mbush plot me gëzim

Ninulla vjen e shkëputur nga përmbledhjet “siculo-arbëreshe”, nga Lionardo Vigo (1805-1888)

Ai ishte një poet, filolog e politikan italian që në vitin 1857 botoi “La Raccolta di canti popolari siciliani”, ku përfshiu dhe këngë popullore të arbëreshëve të Siçilisë.

Vigo ishte një dishepull i romantizmit dhe besonte se, këngët popullore dhe motivet folklorike gjithmonë ndjellin dhe shpirtin poetik të së shkuarës, për të krijuar atë që Herderi e quan dhe Volksgeist -“shpirt i kombit”, që u fal njerëzve impulsin krijues përsa i përket përforcimit të nacionalizmit të tyre kulturor.

Ç’mrekulli është vallë kjo?

‘Ç’mrekulli kjo, që na gëzoi
Erdh pranvera, dimri shkoi.
Ljeu Krishti në një skutë,
Ljeu i varfër e i butë.
Ljeu aty, e s’ljeu në Horë,
Në një shpellë e nën dëborë,
Ljeu, e qielli u bë dritë
Nata u shndërrua në ditë.
Jeta u mbush plot me gëzim,
pemët, me fletëza në bulim.
Na pru Zoti në këtë dhe
Gaz të madh, paqe e hare!

Ninulla në arbërishte:

Çë thavmasmë isht kjo?
Çë edhe nata ditë u bë.
të ghzon zemërën
dimri shkoi e s’ ishtë më
gjithë jeta bën hare
ljulje e peme për në dhe
Ljeu jashtë e jo në Horë
në një shpellë, në një gërromim
ljeu në tsin, ljeu në sborë
ljidhur klje te një skutin
mbet në kashtë e në sanùa
si i vapkëth për mua
E si ljeu n’ ata malje
n’ ata malje ashtu tutsè me ghzim
Parraisi u psaljë gazin
m’ i madh njeriut i qièlli
paqe, gaz, haré
yn’ Zot pru në ktë dhe

Këshndellë apo Kërshëndellë

Sipas Profesor Eqrem Çabejt* fjalën Kërshëndellë, Mikloshiçi e Majeri e nxirrnin nga latinishtja: “Christi Natalia”, ndërsa Atë Gjergj Fishta na e shpjegon këtë fjalë me mjetet e shqipes: Krisht – këndellë “Këndellja e Krishtit”- e Atë Bernardin Palaj e quan Sh’ Kndella, që do të thotë këndellje apo përtëritje e çdo gjëje. Gjithsesi ndikimi i emrit Krisht me etimologji popullore nuk mund të mohohet. Për herë të parë fjala përdoret në veprën e Buzukut “mbas Kreshendellsh”; Budi e përdor në trajtën “Natecë Kërshëndellesë”.

Pra, fjala “Kërshëndellë” do të thotë “të lemit e Krishtit”

Në Jug të Shqipërisë, sipas Hahnit, Kërshëndellat janë gjashtë javët e kreshmëve që para Kërshëndellave e deri te Teofania. Fjala Krishtlindje, që përdoret sot rëndom për kremtimin e lindjes së Krishtit, pas gjase është një përkthim, një kalk i ri i fjalës greke.

Tradita e lashtë shqiptare e festës

Kërshëndellat zëvendësuan festën e moçme të Natës së Buzmit, trashëguar që prej kohëve të lashta. Buzmi, simbol i jetës së re, i kthimit të motit kah pranvera, u bë simbol i Hyjnisë që lind, i Krishtit. Krishti vjen për t’i dhënë fund së vjetrës e të gjithë të këqijave të saj. Krishti rrafshon të vjetrën. E nisë jeta me urimin e së resë: me gjeth e me bar, me kingja e me tambël të bardhë, me shpresë për një të ardhme më të mirë. Poeti dom Prenkë Ndrevashaj i këndon kështu në poemthin “Buzmi”**:

Ushton flaka lakmueshëm e i përqafet

Njanit unak herë tjetrit,

Si Foshnja Ejllore;

Rroket me zemra të përgjumshme

e u uron kënaqe e bekim!”

Kështu, festa pagane e buzmit u kristianizua dhe në Shqipëri; që shumë kohë para pushtimit otoman, u kremtua festa e madhe: lindja e Jezu Krishtit që, siç shkruan dom Ndrevashaj, nuk harron me u ndalë çdo vjetë mes rranxave të vetmueme:

“O Natë e bardhë, me shekuj tu bame flí

te këto rranxa të vetmueme, në luftë me jetë,

E me duhma t’ortekut ktu për bri!

Veç ti s’harron me u ndalë te na çdo vjetë!”** ./konica/ KultPlus.com

Këngë arbëreshe për Krishtlindjet

Ç’mrekulli është vallë kjo?

 ‘Ç’mrekulli kjo, që na gëzoi
Erdh pranvera, dimri shkoi.
Ljeu Krishti në një skutë,
Ljeu i varfër e i butë.
Ljeu aty, e s’ljeu në Horë,
Në një shpellë e nën dëborë,
Ljeu, e qielli u bë  dritë
Nata u shndërrua në ditë.
Jeta u mbush plot me gëzim,
pemët, me fletëza në bulim.
Na pru Zoti në këtë dhe
Gaz të madh, paqe e hare!

Ninulla në arbërishte:

Çë thavmasmë isht kjo?
Çë edhe nata ditë u bë.
të ghzon zemërën
dimri shkoi e s’ ishtë më
gjithë jeta bën hare
ljulje e peme për në dhe
Ljeu jashtë e jo në Horë
në një shpellë, në një gërromim
ljeu në tsin, ljeu në sborë
ljidhur klje te një skutin
mbet në kashtë e në sanùa
si i vapkëth për mua
E si ljeu n’ ata malje
n’ ata malje ashtu tutsè me ghzim
Parraisi u psaljë gazin
m’ i madh njeriut i qièlli
paqe, gaz, haré
yn’ Zot pru në ktë dhe

Kjo ninullë është shkëputur nga përmbledhjet “siculo-arbëreshe” të Lionardo Vigo (1805-1888). Ai ishte një poet, filolog e politikan Italian që në vitin 1857 botoi “La Raccolta di canti popolari siciliani”, në të cilën përfshiu dhe këngë popullore të arbëreshëve të Sicilisë. Vigo ishte një dishepull i Romantizmit, dhe besonte se këngët popullore dhe motivet folklorike gjithmonë ndjellin dhe shpirtin poetik të së shkuarës për të krijuar atë që Herderi e quan dhe Volksgeist-“shpirt i kombit” që u fal njerëzve impulsin krijues përsa i përket përforcimit të nacionalizmit të tyre kulturor. /KultPlus.com

222 ditë në spital, 57-vjeçari mposhti Covid-in dhe do të festojë Krishtlindjet në shtëpi

Ali Sakalliogllu do t’i kalojë Krishtlindjet në shtëpinë e tij, pasi qëndroi në spital për 222 ditë, ndërsa u diagnostikua me koronavirus, një kohë rekord për Britaninë.

Fëmijët e 57-vjeçarit u thirrën tre herë nga mjekët për t’i dhënë lamtumirën e fundit babait të tyre.

Sidoqoftë, ata nuk pranuan ta linin të vdiste dhe u kërkuan mjekëve që të vazhdonin të përpiqeshin ta mbanin gjallë. Pacienti më në fund arriti të mposhtë virusin pas një kohe të gjatë i intubuar.

” M’u dha shansi zero për të mbijetuar, kështu që është si një mrekulli për të festuar Krishtlindjen ,” tha Ali për Mirror përcjell KultPlus.

“Mezi pres Krishtlindjet, duhet të jem i kujdesshëm pasi dua të jem këtu Krishtlindjet e ardhshme.”, tha Ali, i cili doli nga spitali muajin e kaluar.

Ali ka pesë fëmijë, të moshës 31-38 vjeç. Djali 32-vjeçar,  Jay kujton se në ditët e vështira, ata vetëm shpresonin dhe e dinin se ai nuk do të hiqte dorë. Ai madje tha që prania e tij me ta në Krishtlindje është dhurata më e mirë që mund të kërkojnë. / KultPlus.com

Krishtlindje të vetmuara, turistët braktisin vendlindjen e Babadimrit

Krishtlindjet në vendlindjen e Babadimrit këtë vit mund të cilësohen si më të vetmuarat, ndërsa numri i vizitorëve në parkun zbavitës është ulur ndjeshëm. Me dhjetëra biznese rrezikojnë falimentin, teksa të ardhurat e humbura përllogariten në 700 milion euro.

Kjo ndoshta është Krishlindja më e vetmuar në vendlindjen e Babadimrit. Parku zbavitës që ndodhet në pjesën veriore të Finlandës ka regjistruar një numër shumë të ulët vizitorësh dhe kjo situatë ka detyruar bizneset e turizmit të bëjnë zgjedhje të vështira, duke shkurtuar 5 mijë vende pune, ndërsa përllogariten rreth 700 milionë euro të ardhura të humbura.

“Këto janë kohëra vërtet të vështira për ne dhe kompanitë e turizmit. Ne tashmë kemi marrë lajmet e para të falimentimeve dhe do të ketë më shumë,” tha Sanna Kärkkäinen, drejtuese ekzekutive për promovimin e turizmit, transmeton oraneës.

Nën kufizimet e udhëtimeve për shkak të pandemisë, turmat në qytetin Lapland të Rovaniemi janë zvogëluar ndjeshëm dhe vendi i mrekullive të gëzueshme të dimrit duket si fantazmë dhe i braktisur.

Ka qenë një vit i jashtëzakonshëm dhe i vështirë”, thotë Santa nga prapa një ekrani të instaluar në shpellën e tij, duke shtuar se vizitorët e tij po përpiqen të harrojnë dhe të shijojnë gëzimin e Krishtlindjes.

“Njerëzit këtë vit mbi të gjitha më kanë kërkuar lumturi dhe shëndet “, ndërsa fëmijët ende duan lodra dhe lojëra, thotë ai.

Në këtë situatë kufizimesh dhe izolimi për të gjithë, për Santa Claus mbetet vetëm të dërgojë këtë urim.

Dua Lipa me interpretim të magjishëm për festat e fundvitit

Performancave të shumta të yllit shqiptar, Dua Lipa, së fundmi iu është shtuar edhe ai në The Tonight Show, shkruan KultPlus.

Këngëtarja me fame botërore e ka mësuar publikun të interpretoj këngë të veta mirëpo, kësaj radhe erdhi me diçka ndryshe. Në prag të festave të fundvitit, Lipa realizoi një interpretim në formë bashkëpunimi me Jimmy Fallon.

Dyshja kanë sjellur versionin special të këngës “Christmas is all around”, duke jepur një atmosferë gazmore nëpërmjet këngës. / KultPlus.com

Të famshmit që urrejnë festën e Krishtlindjeve

Sezoni i festave të fund vitit është periudha më magjike e vitit për shumë njerëz, por disa të famshëm kanë më shumë të përbashkëta me Grinçin se me Santa Klausin.

Miley Cyrus

Këngëtarja foli hapur për melankolinë që e përfshinë gjatë Krishtlindjeve, me anë të një postimi në Instagram në vitin 2016, shkruan US Magazine transmeton Insajderi.

“Më quaj grinç, por Krishtlindjet gjithnjë më japin shumë mërzi”, shkroi ajo asokohe. “Është e mbushur me teprim dhe babëzi. Shpresoj që të gjithë të japin dhuratën e dashurisë dhe pranimit këtë vit jo vetëm familjarëve të tyre po edhe të tjerëve që nuk kanë gjithë çfarë kanë dashur për shkak të rrethanave të padrejta të jetës!”

Ozzy Osbourne

Në dhjetor të vitit 2009, këngëtari ka deklaruar se nuk është fans i konsumerizmit që fshihet prapa Krishtlindjes.

“Duhet të ç’paketoj gjithë këto dhurata. Tërë ajo dreq letre e çuar dëm”, tha ai për Express asokohe. “I urrej Krishtlindjet. I urrej. Gjithçka ndalet. Kur pija më parë, kisha një arsye që të dehesha. Tani thjesht e urrej”.

Lady Gaga

Këngëtarja shfaqi me agresivitet pakënaqësinë e saj për festën, kur kafshoi një lodër Santa gjatë një koncerti në vitin 2010.

“I urrej festat. Jam e vetme dhe e mjerë”, u shpreh ajo në koncert.

Hugh Grant

Aktori zbuloi në vitin 2009 se ai përpiqet të shmangë festimin e Krishtlindjeve.

“Vitet e fundit, e kam çuar babanë në një vend mysliman për t’i shpëtuar festimit plotësisht. Të dy i urrejmë Krishtlindjet”, tha ai në atë kohë për Mirror.

Diego Luna

Në vitin 2010, aktori se Krishtlindjet nuk ishin autentike për të.

“Unë e urrej valën e konsumizmit dhe ndjenjën që duhet të bësh gjëra që normalisht nuk duhet t’i bësh në asnjë kohë tjetër të vitit”, tha ai në atë kohë. / KultPlus.com

Festë në kohë pandemie, çfarë të bëni patjetër në këtë periudhë

Viti 2020 ka qenë viti që lirisht mund të konsiderohet si ndër vitet më të vështira në gjithë botën. Mirëpo, festat e fundvitit prapë se prapë përçojnë emocione të mëdha tek secili, shkruan KultPlus.

Një fundvit tejet ndryshe prej atyre që secili prej nesh është mësuar t’a përjetojë.

Në këtë periudhë të vitit, shumë prej nesh kërkojnë t’i mbyllin me sukses edhe këto javë të fundit dhe të pushojnë. Meqenëse nuk kemi shumë kohë para ditës së madhe të Krishtlindjeve, ka disa gjëra të thjeshta për t’u bërë.

 Cilat janë ato gjëra do të thoni ju?

Dilni në qytet për të shijuar dritat e festave

Dritat e festave janë gjëja më e bukur e kësaj periudhe, kështu që shkoni t’i shijoni. Do t’ju ndihmojë për t’u çlodhur në këtë prag festash.

Bëni ëmbëlsira Krishtlindjesh dhe babagjyshë të Vitit të Ri

Kjo është një nga gjërat më të ëmbla që ju vijnë çdo vit për Krishtlindje. Gatuajini ato me fëmijët.

Dekoroni shtëpinë

A mund të ketë Krishtlindje pa dekorin e duhur? Nuk besoni se është e realizueshme apo jo? Filloni ta mbushni pemën me çdo lloj zbukurimesh.

Dëgjoni këngë Krishtlindjesh sidomos gjatë kësaj periudhe

Sa më shumë afrohen ditët, aq më shumë muzikë Krishtlindjesh duhet të dëgjoni. Asgjë më shumë se ky motiv nuk ju ndihmon të ndiheni më mirë.

Ndihmoni komunitetin

Kjo duhet bërë çdo ditë të vitit, por gjatë kësaj periudhe është edhe më domethënëse.

Ndizni zjarr në oxhak

Ngrohtësia që vjen nga zjarri dhe sidomos nëse je ulur pranë tij është aq e pazëvendësueshme; asgjë nuk të bën të ndihesh më mirë.

Kaloni kohë me njerëzit që doni

Ndonjëherë, mes të gjitha çmendurive që bëjmë në përditshmëri, ne harrojmë të kalojmë kohë me njerëzit që duam. Tani është koha më e mirë dhe e pazëvendësueshme. / KultPlus.com

Çfarë parapëlqejnë fëmijët për Krishtlindje?

Çfarë duhet t’u ofrojmë fëmijëve në festat e ardhshme të Krishtlindjeve?

Sidomos kur ata rriten, duke u ofruar atyre diçka që ata mund të provojnë në vend të gjërave materiale, që i bën ata më të lumtur?

Kjo dilemë u zbulua nga një studim i Universitetit të Illinois në Çikago dhe u botua në ”International Journal of Research in Markets”.

Studimi krahasoi nivelin e lumturisë që fëmijët marrin nga zotërimet materiale me atë të shkaktuar nga përvojat.

Në katër studime që përfshijnë fëmijë dhe adoleshentë, studiuesit kanë treguar se fëmijët midis moshës 3 dhe 12 vjeç marrin më shumë lumturi nga gjërat materiale sesa nga përvojat, ndërsa për pak më të rriturit e kundërta.

“Kjo do të thotë që përvojat kërkohen shumë nga adoleshentët. Jo vetëm gjërat materiale janë të shtrenjta, siç mund të mendoni”, theksoi Lan Nguyen Chaplin, autori kryesor i studimit.

”Edhe të vegjlit i duan përvojat: kur i jetojnë ata lumturohen”, sipas ekspertit, megjithatë ata duhet të jenë në gjendje të kujtojnë detajet e një ngjarjeje shumë kohë pasi ajo të ketë mbaruar.

”Kjo është vështirësia më e madhe: duhet një kujtesë për t’i dhënë atyre një tronditje lumturie. Një zgjidhje mund të jenë fotot dhe videot e shëtitjeve familjare, lojërat në dëborë dhe festat e ditëlindjes, të gjitha momentet e bukura të kaluara me familjen, të cilat ndihmojnë për të mbajtur mend”, shtoi ai. /atsh/ KultPlus.com

Family at Christmas shopping.

Festat e fundvitit në kohë pandemie: Si po përgatiten evropianët për Krishtlindjet dhe Vitin e Ri

Për muaj me radhë, kufizimet për shkak të koronavirusit kanë diktuar se ku mund të udhëtojnë miliona evropianë dhe çka mund të vizitojnë kur të arrijnë atje.

Pra, me afrimin e festës së Krishtlindjeve, qeveritë duhet të marrin vendime të ashpra nëse do të lehtësojnë kufizimet në këtë kohë për periudhën e festave apo t’i lehtësojnë masat.

Në Itali shumë italianë drejtohen në pistat e skive gjatë Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri, por kryeministri italian Giuseppe Conte ka paralajmëruar se është kundër këtyre pushimeve tradicionale.

Kryeministri Conte po kërkon një konsensus evropian, për të mbajtur të mbyllura vendpushimet e skive dhe për masa të tjera gjithashtu.

Italia aktualisht po sheh numrin më të lartë të vdekjeve që nga fundi i muajit mars dhe kryeministri u ka thënë italianëve që të presin një “Krishtlindje më të matur, pa mbledhje, përqafime dhe puthje në prag të Krishtlindjeve”.

Në Francë kufizimet e udhëtimit në kohë të Krishtlindjeve u hoqën. Pas disa javësh bllokimi kombëtar, presidenti Emmanuel Macron tha që ka kufizime që do të fillojnë të lehtësohen nga 28 Nëntori. Por shumica e masave të bllokimit do të qëndrojnë deri pak përpara pushimit festiv më 15 dhjetor.

Dyqanet, teatrot dhe kinematë do të hapen për Krishtlindje dhe njerëzit do të jenë në gjendje të vizitojnë familjet e tyre gjatë periudhës festive. Vlen të përmendet se Franca ka qenë në një bllokim të dytë kombëtar që nga fundi i tetorit.

Në Gjermaniautoritetetkanë rënë dakord se tubimet familjare për Krishtlindje nuk lejohen. Nga 1 dhjetori, dy familje dhe maksimumi pesë persona do të jenë në gjendje të takohen. Por mund të ketë një lehtësim të përkohshëm të masave, deri në 10 persona mund të takohen midis 23 dhjetorit dhe 1 janarit. Baret, restorantet dhe vendet e argëtimit janë të mbyllura, por shkollat dhe dyqanet janë të hapura.

Në Spanjë qeveria spanjolle po planifikon një periudhë festive të ndryshme me një kufi prej gjashtë personash të lejuar në familje.

Autoritetet kanë rekomanduar që tubimet shoqërore para periudhës së Krishtlindjes të mbahen në tarraca restorantesh ose vende të tjera në natyrë. Por më gjerë, Ministri i Shëndetësisë Salvador Illa ka thënë “asgjë nuk është vendosur në ende”, shkruan BBC News, transmeton Express / KultPlus.com

Vatikani: Krishtlindje online për shkak të virusit

Festimet e Krishtlindjeve do të transmetohen në internet këtë vit për shkak të pandemisë së koronavirusit, konfirmoi një anëtar i ambasadës gjermane në Vatikan.

Ambasadave në Selinë e Shenjtë u është thënë se liturgjitë do të mbahen “privatisht, pa praninë e anëtarëve të trupit diplomatik” dhe do të transmetohen në internet.

Oliver Lahl, përfaqësues i ambasadës gjermane, deklaroi se Vatikani i kishte dërguar një mesazh të tillë në lidhje me periudhën e Krishtlindjeve.

Më 24 dhjetor, papa Françesku zhvillon një meshë në Bazilikën e Shën Pjetrit, në prani të diplomatëve të akredituar të Vatikanit dhe anëtarëve të zgjedhur të publikut./ atsh/ KultPlus.com

Anulohet koncerti i sivjetshëm i Krishtëlindjes për shkak të pandemisë

Koncerti vjetor i Krishtlindjes nga kori i Kishës së Jezu Krishtit të Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme është anuluar për shkak të pandemisë me koronavirus.

Kjo do të jetë hera e parë që nga viti 1974 që koncerti nuk do të mbahet, ka thënë Kim Farah nga kori.

Besimtarët e kësaj kishe me bazë në Utah kanë kufizuar aktivitetet në tempuj ndërsa kanë thënë se lutjet e zakonshme të të dielave do të kthehen vetëm kur do të lejohet nga qeverisja lokale dhe pa masa mbrojtëse. Programi i tyre misionar e ka kthyer fokusin në ligjërata fetare online, raporton AP.

Koncerti i Krishtlindjes i cili u anulua, zakonisht sjell mijëra besimtarë në sallën e Kishës në Salt Lake dhe performojnë mysafirë të tillë si ylli i Brodëay, Kelli O’Hara dhe aktori Richard Thomas. Është mbajtur për dekada me radhë pa ndonjë pengesë.

Kori, po ashtu ka lajmëruar anulimin edhe të dy koncerteve të tjera të vjeshtës dhe audicione të tjera. / KultPlus.com

Kështu e sheh gazetarja zvicerane festimin e Krishtlindjes në Prishtinë

Gazetarja zvicerane, Aleksandra Hiltmann, e cila më 24 dhjetor është kthyer nga Prishtina, në një artikull për albinfo.ch shkruan mbi atmosferën e atjeshme festive në prag të Krishtlindjes. Ajo zbulon shkaqet përse në një vend me shumicë myslimane festohet me kaq entuziazëm një festë e krishterë.

Një vizitë në kryeqytetin e Kosovës, në Prishtinë, tregon: Krishtlindja është festë e popullarizuar. Bredhat e Krishtlindjes dhe kurorat zbukurojnë rrugët dhe kafenetë. E çuditshmja në këtë rast është se shumica e popullsisë së Kosovës dhe Prishtinës është myslimane. Si funksionon kjo? Njerëz nga Prishtina dhe rrethina e saj na shpjegojnë përse Krishtlindja është kaq popullore në mesin e myslimanëve.

(Photo: Aleksandra Hiltmann)

Kur në Prishtinë errësohet, bulevardi “Nënë Tereza” shkëlqen nga dritat. Vargje të pamumërta dritash dhe yjesh vezullues e shndërojnë shëtitoren në një det të përbërë nga ngjyra e artë dhe ajo e kaltër. Në të dy skajet e bulevardit janë vendosur bredha impozantë të Krishtlindjes, ndërsa në ndonjërin nga sheshet qendrore takohen të rinj dhe të moshuar për të pirë verë të zier. Babadimrat përqafojnë kalimtarët për një fotografi, nga altoparlantët kumbojnë këngë amerikane për Krishtlindjen. Nga tavanet e kafeneve varen topthat dhe telat zbukurues festivë.

Pa frikë nga kontaktet

Thënë shkurt: Në Prishtinë, Krishtlindja është gjithandej. Në të njëjtën kohë, sipas Agejncisë Kosovare të Statistikave, më shumë se 90 për qind të banorëve të Prishtinës janë myslimanë, shprehet gazetarja zvicerane Aleksandra Hiltmann në artikullin e shkruar për albinfo.ch
“Kur ka diçka për të festuar, atëherë do të duhej të festonit secilën herë”, thotë një grua e moshës së mesme në një bar. Si fëmijë, ajo ka këmbëngulur që prindërit t`i blinin një bredh Krishtlindjeje dhe ta zbukuronin atë. “Ne këtu jemi pothuajse të gjithë myslimanë”, thotë ajo dhe shoqet e saj e miratojnë. Ato e konsiderojnë kohën e Krishtlindjes si një mundësi të mirë për t`u takuar me miq, për t`i admiruar dekorimet dhe në këtë e sipër, për të shijuar një pije. “Mund të pish gjithmonë një raki, qoftë për Bajram ose për Krishtlindje”.

Identiteti etnik para atij fetar

Një bisedë me një të ri duke pirë verë të zier, të ofron mundësi për njohuri më të thella rreth qasjes së shqiptarëve myslimanë ndaj Krishtlindjes. “Epo, ka edhe shqiptarë që janë të krishterë”, thotë ai. Për këtë arsye ai konsideron se të gjithë shqiptarët duhet të festojnë së bashku Krishtlindjen, pavarësisht nëse ata janë të krishterë ose myslimanë. Ky qëndrim e pasqyron atë që akademikët dhe analistët tashmë e kanë përshkruar në mënyrë të përsëritur: Në Kosovë, identitetet etnike përbëjnë elementin më të fortë të përkatësisë. Ato kanë përparësi në përballje me identitetin kosovar ose atë religjioz (edhe pse identitetet etnike dhe ato religjioze janë shpesh të lidhura mes vete). “Për mua nuk luan rol nëse je i krishter ose mysliman, për sa kohë që je shqiptar”, thotë i riu me një gotë vere të zier në dorë.

Krishtlindja serbe ortodokse, më pak popullore

Për pyetjen nëse në Prishtinë festohet edhe Krishtlidja serbe ortodokse, ai ka një përgjigjet të qartë: Jo. Ai e sqaron qëndrimin e tij me luftën e vitit 1999 dhe me zhvillimet para saj. Vitet e tetëdhjeta dhe nëntëdhjeta, për popullatën shqiptare kanë qenë të karakterizuara nga shtypja dhe diskriminimi. “Atëbotë nuk shtrohej pyetja nëse do të të rrihnin pa asnjë arsye, por vetëm ku dhe si do të të rrihnin”, tregon i riu.

Amerikanizimi i festave

Një burrë mysliman nga komuniteti rom thotë: “Krishtlindja serbe ortodokse në Prishtinë pothuajse injorohet”. Dy persona që banojnë në një komunë serbe e miratojnë përshtypjen e tij. Të dytë e shohin me skepticizëm këtë entuziazëm të shqiptarëve myslimanë për Krishtlindjen katolike. “Ata nuk e dijnë fare se çfarë në fakt po festojnë”, thotë gruaja, e cila do të identifikohet si “grua nga Ballkani”. Ajo konsideron se popullariteti i Krishtlindjes me siguri lidhet me faktin se kjo festë perceptohet si diçka amerikane dhe perëndimore. Kolegu i saj është dakord. Ai konsideron se mënyra si festohet Krishtlindja në Prishtinë, është shumë komerciale. Festa është ndikuar shumë nga kapitalizmi i stilit perëndimor ndërkohë që humbet fryma e vërtetë e Krishtlindjes. Por po kjo vlen edhe për festat e bashkësive tjera fetare, thotë burri i cili vetë është fëmijë i një martese të përzier: serbe-hungareze-kroate. Ai me familjen e tij feston gjithmonë Krishtlindjen Katolike, atë Ortodokse dhe Ditën e të Shenjtëve. Ndërsa për Bajram secilën herë viziton familjet rome.

Një refleks antikomunist?

Ky flirtim me interpretimet amerikane dhe të “oksidentalizuara” të Krishtlindjes mund të vihet në lidhje veç tjerash edhe me komunizmin e ish Jugosllavisë. Romi i besimit mysliman sqaron se në kohën e Titos ka qenë e ndaluar të festoheshin festat fetare. “Kështu, në vend të një bredhi të Krishtlindjes, njerëzit kanë dekoruar një bredh të Vitit të Ri”. Kjo praktikë ka qenë shumë popullore si te të krishterët ashtu dhe te myslimanët. Ai mendon se Bredhi i Vitit të ri ka qenë simbol për perëndimin jokomunist. Për disa, perëndimi dhe Amerika ishin sinonime për më tepër liri pra edhe për liri besimi, feje. Roli i rëndësishëm që SHBA ka luajtur në përfundimin e luftës së Kosovës, do ta ketë forcuar më tutje këtë perceptim.

Përfundimi: Shumë rrugë shpijnë te Krishtlindja

Bisedat lidhur me Krishtlindjen në Prishtinë tregojnë se qasja e myslimanëve ndaj festës së krishterë është komplekse, shumështresore. Nëse më parë ka qenë një qëndrim kundër komunizmit, sot ajo për shumëkë është para së gjithash, kënaqësi. Dhe, se cila festë ofron mundësinë për një gjë të tillë, është diçka e dorës së dytë. Nga ana tjetër persona tjerë përmes identitetit të tyre etnik ndihen të lidhur me festën e drejtimit tjetër religjioz (që e kanë shqiptarët) – kryesorja, është një festë që e festojnë shqiptarët. Ky qëndrim sërish pasqyron veç tjerash edhe elementin sekular të identitetit shqiptar dhe vihet në lidhje me të kaluarën e afërme, të dhembshme të Kosovës. Me këtë rast vije qartë në pah se ku janë llogoret në mes të komuniteteve të këtij vendi.

Megjithatë bisedat tregojnë: Religjioni mund të interpretohet në mënyrë fleksibile. Ai mund t`u përshtatet rrethanave dhe nevojave vendore. Në rastin e Krishtlindjes Katolike në Prishtinë kjo bëhet në mënyrë jashtëzakonisht të thjeshtë dhe kolegiale, qoftë nga shkaqe spirituale ose të tjera. Kryesorja është: dritat e Krishtlindjes, vera e vluar dhe shoqëria e mirë./ KultPlus.com

Dekorohet Shtëpia e Bardhë për Krishtlindje (FOTO)

Për Krishtlindjet e para si Zonja e Parë, Melania Trump ka zbukuruar Shtëpinë e Bardhë me shumë dekorime dhe detaje të veçanta, përcjellë KultPlus.

“Presidenti Barron dhe unë jemi shumë të ngazëllyer pasi që janë Krishtlindjet tona të para në Shtëpinë e Bardhë”, tha Zonja e Parë në një deklaratë. “Ashtu si për shumë familje të tjera anembanë vendit, traditat e festës janë shumë të rëndësishme edhe për ne. Shpresoj që gjatë vizitës në Shtëpinë e Popullit këtë vit, vizitorët do të kenë një ndjesinë e të qenit si në shtëpi për pushime “, ka thënë Melania Trump.

Sipas Shtëpisë së Bardhë, dekorimet përfshijnë një pemë si simbol për nderimin e familjeve ushtarake të Gold Star, po ashtu porcelanin e Presidentit Ronald Reagan, botimin i Presidentit Franklin D. Roosevelt “A Christmas Carol” , po ashtu është vendosur edhe një pemë e zbukuruar me stoli prej xhami të zbukuruara me vulën e çdo shteti dhe territori.

Shtëpia e Bardhë gjatë muajit dhjetor do të mbajë të hapura dyert e më shumë se 100 shtëpive dhe do të mirëpres më shumë se 25,000 vizitorë./ KultPlus.com