OBSH: Është ende herët që ta trajtojmë COVID-19 si grip stinor

Varianti Omicron i koronavirusit pritet të infektojë mbi gjysmën e popullsisë në Evropë, por ende nuk mund të trajtohet si një sëmundje endemike e ngjashme me gripin stinor, tha të martën Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Evropa ka regjistruar mbi 7 milionë raste të reja me koronavirus vetëm në javën e parë të vitit 2022, shifër dyfish më e lartë krahasuar me një periudhë dyjavore, tha drejtori i OBSH-së për Evropë, Hans Kluge gjatë një konference për media.

“Me këtë ritëm, Instituti për Metrika dhe Vlerësim të Shëndetit parashikon se më shumë se 50 për qind e popullsisë në rajon do të infektohet me Omicron gjatë 6-8 javët e ardhshëm”, tha Kluge, duke iu referuar një qendre hulumtuese në Universitetin e Uashingtonit.

Pesëdhjetë nga 53 shtetet në Evropë dhe Azinë Qendrore kanë regjistruar raste me variantin e ri, tha Kluge.

Megjithatë, sipas studimeve të fundit, Omicroni më shumë po prek traktin e sipërm respirator sesa mushkëritë, duke shkaktuar simptoma më të lehta sesa variantet paraprake të sëmundjes COVID-19.

Por, OBSH-ja ka thënë se duhen më shumë studime që të vërtetohet një gjë e tillë.

Më 10 janar, kryeministri i Spanjës, Pedro Sanchez, tha se ndoshta është koha që të ndryshohet mënyra sesi gjurmohet evoluimi i COVID-19 dhe ai sugjeroi që të përdoret një metodë e ngjashme që përdoret për gripin stinor, pasi sipas tij, vdekshmëria nga koronavirusi ka rënë.

Kjo do të nënkuptonte që virusi të trajtohej si sëmundje endemike, në vend se një pandemi dhe shtetet nuk do të regjistronin çdo rast e as nuk do të testonin të gjithë njerëzit që shfaqin simptoma.

Por, zyrtarja e lartë e OBSH-së për emergjenca në Evropë, Chatherine Smallwood, tha se kjo mund të jetë “një rrugëdalje”, duke shtuar se endemiteti kërkon që sëmundja të ketë një transmetim të qëndrueshëm dhe të parashikueshëm.

“Ne ende kemi pasiguri të madhe dhe një virus që po evoluon mjaft shpejt, duke paraqitur sfida të reja. Sigurisht, ne ende nuk jemi në atë pikë që do të mund ta quanim epidemi”, tha Smallwood./REL/ KultPlus.com

Suedia ‘pushtohet’ nga varianti Omicron, rekord të infektuarve

Suedia ka shënuar një tjetër rekord të infektuarish për të tretën ditë radhazi, përkatësisht 23,877 raste në 24 orë. Vala e katërt ka përfshirë vendin, duke mbingarkuar kështu sistemet shëndetësore.

Në valën në rritje të rasteve me Covid-19, kryesisht për shkak të variantit Omicron ka pasur një rritje të shtrimeve në spital në shumë pjesë të vendit, megjithëse numri i viktimave ka mbetur i qëndrueshëm.

Suedia, e cila nuk ndoqi rregullin e karantinës gjatë pandemisë, kufizoi numrin e tubimeve publike muajin e kaluar dhe i kërkoi kujtdo që kishte mundësi të punonte nga shtëpia për të mbajtur në kontroll koronavirusin.

Më shumë se 82% e suedezëve të moshës mbi 12 vjeç kanë marrë të dyja dozat dhe rreth një e treta e të rriturve kanë marrë dozën përforcues./abcnews.al /KultPlus.com

Stockholm News - Online News in English

Pandemia e bëri botën të kuptojë rëndësinë e kontaktit njerëzor

Prekja është e vetmja ndjenjë thelbësore për mbijetesën e njerëzve, shkruan gazeta prestigjioze Economist në njërin prej artikujve të saj të fundit, duke shpjeguar se sa e rëndësishme është pjesa e kontaktit njerëzor, e cila ka humbur “kuptimin” e saj për shkak të pandemisë, transmeton KultPlus.

Kanë kaluar 11 muaj që kur dikush e përqafoi Larry. Kontabilisti 62-vjeçar jeton vetëm në Çikago, i cili u izolua marsin e kaluar në përgjigje të Covid-19.

Ai ka probleme me zemrën ndaj që nga ajo kohë ka qëndruar në shtëpi. Të vetmit njerëz që e prekën atë kanë qenë infermieret me mbështjellësit e tyre që i matnin presionin e gjakut.

Larry e përshkruan veten si një person “i prekshëm”. Seksi është i këndshëm, por më shumë se kaq ai dëshiron për kontakt të rastësishëm platonik: përqafime dhe shtrëngime duarsh.

Ai shtrihet në shtrat, thotë ai, me dëshirë të madhe të ketë dikë që ta mbajë ose ta mbajë. Pandemia ka qenë një ushtrim në zbritje. Janë boshllëqet e lënë nga të dashurit që i janë nënshtruar Covid-19, boshllëqet ku ka qenë puna dhe shkolla dhe mungesa e miqve dhe familjes.

Losing Touch: Another Drawback of the COVID-19 Pandemic | The Scientist  Magazine®

Dhe pastaj janë gjërat më të vogla që mungojnë. Për të ndaluar përhapjen e Covid-19, njerëzit kanë braktisur shtrëngimet e duarve, përkëdheljet, shtrëngimet dhe goditjet që ngrohin ndërveprimet e përditshme. Humbja e dikujt vështirë se ia vlen të përmendet.

Njerëzit kanë nevojë për prekje për të krijuar marrëdhënie të ngushta. Për të përmirësuar shanset e tij për të mbijetuar, Homo sapiens evoluoi për të jetuar në grupe.

Njerëzit “duhet të ndërveprojnë me njëri-tjetrin”, shpjegon Alberto Gallace, një psikobiolog në Universitetin e Milano-Bicocca, i cili mund të shpjegojë pse, si kafshët e tjera shoqërore, ata kanë zhvilluar një sistem neurologjik të krijuar për t’iu përgjigjur prekjes së përzemërt.

Prekja ul nivelet e kortizolit, një hormon i prodhuar si përgjigje ndaj stresit. Përveç nxitjes së përgjigjes “fluturo ose lufto”, kortizoli mbyt “qelizat vrasëse natyrale”, një lloj qelizash të bardha të gjakut që sulmojnë viruset dhe bakteret. Prekja gjithashtu mund të rrisë prodhimin e qelizave vrasëse natyrore te pacientët me HIV dhe kancer, sipas Dr Field.

Në vitin 2014, studiuesit në Universitetin Carnegie Mellon vunë re se të rriturit e shëndetshëm që përqafoheshin më shpesh kishin më pak gjasa të ftoheshin, ndoshta sepse përqafimet e tilla janë një mënyrë për të komunikuar dashurinë dhe njerëzit që ndihen të kujdesshëm kanë më pak gjasa të sëmuren.

Mungesa e prekjes, përkundrazi, është e dëmshme. Pas kontrollit për faktorë të tillë si varfëria dhe cilësia e kujdesit mjekësor, studimet e foshnjave tregojnë se mungesa e prekjes çon në një gamë të gjerë problemesh zhvillimore, argumenton David J. Linden, profesor i neuroshkencës në Johns Hopkins U.

Se sa pasoja ka lënë përgjatë këtyre viteve, e po vazhdon ta bëjë një gjë të tillë pandemia, e përshkruan edhe shkenca. E kur do të dalim nga kjo katrahurë që e ka kapluar gjithë botën, nuk ka datë e ditë të saktë. /KultPlus.com

How to Stay Connected During the Pandemic – Cleveland Clinic

“Kulmi i variantit Omicron të COVID-19 do të jetë në janar”

Mbretëria e Bashkuar po përballet me një valë të re të infeksioneve me variantin Omicron, raporton BBC.

Numri i viktimave nga varianti Omicron deri në fund të prillit të vitit të ardhshëm mund të variojë nga 25,000 në 75,000, në varësi të asaj se sa mirë funksionojnë vaksinat.

Kështu thonë ekspertët e shëndetësisë.

Hulumtimi i realizuar nga ta bazohet në supozimin se Omicron është më pak i rëndë nëse jeni të vaksinuar. Ndërsa, marrja e dozës përforcuese të vaksinës ka të ngjarë të zbusë ndikimin e valës së re Omicron, thanë studiuesit, shkruan BBC.

Nick Davies, një nga autorët tha se Omicron po përhapej “shumë shpejt”, ishte “mjaft shqetësues” dhe kishte të ngjarë të ishte forma dominuese e virusit në Angli deri në fund të vitit.

Raporti thotë se numri i personave të infektuar aktualisht po dyfishohet çdo 2.4 ditë në Angli, kjo pavarësisht se vendi ka numër të madh të të vaksinuarve.

Davies tha: “Bazuar në atë që po shohim, mund të presim që të ketë një valë të madhe të Omicron në MB.”

“Në skenarin më të keq, mund të nevojiten kufizime më të ashpra – në krye të masave aktuale në fuqi në Mbretërinë e Bashkuar për të ndaluar mbingarkesën e spitaleve”, thanë hulumtuesit. / KultPlus.com

Interesim i madh i nxënësve në Prishtinë për t’u vaksinuar kundër COVID-19

Ministria e Shëndetësisë ka bërë të ditur se interesimi i nxënësve të gjimnazit “Xhevdet Doda” në Prishtinë, për t’u vaksinuar kundër COVID-19, ka qenë i madh sot.

Organizuar nga Ministria e Shëndetësisë, ka nisur sot vaksinimi përmes ekipeve mobile në gjimnazin “Xhevdet Doda” në Prishtinë, ku të pranishëm ishin edhe zëvendësministrja e Shëndetësisë, Dafina Gexha – Bunjaku dhe sekretari i përgjithshëm i MSh-së, Naim Bardiqi.

“Shkolla është vendi ku çdo i ri takohet me dijen dhe me shkencën. U bëj thirrje gjithë nxënësve të shkollave të përfitojnë nga ekipet tona e të vaksinohen, sepse nxënësit janë e ardhmja e shoqërisë”, tha sot zëvendësministrja e Shëndetësisë, Dafina Gexha Bunjaku.

Me këtë rast, zëvendësministrja Gexha Bunjaku dhe Sekretari Bardiqi, në cilësinë edhe të prindërve, përcollën nga afër edhe vaksinimin e fëmijëve të tyre.

Zëvendësministrja Gexha-Bunjaku dhe Sekretari Bardiqi, sipas MSH’së thanë se përmes  shembullit personal duan t’i sigurojnë dhe inkurajojnë prindërit për vaksinimin e fëmijëve të tyre si rrugën më të mirë për t’i mbrojtur ata dhe për të siguruar mbajtjen e shkollave hapur.

“Shkolla është vendi ku çdo i ri takohet me dijen dhe me shkencën. Një nga zbulimet më të rëndësishme shkencore në dy shekujt e fundit ka qenë vaksina. Pa vaksina, shumë sëmundje nuk do të kaloheshin kaq lehtë sot. Edhe gripi dikur ka qenë një pandemi vdekjeprurëse në gjithë botën, të cilën njerëzimi e mposhti vetëm përmes vaksinave, dhe sot gripi konsiderohet ndër sëmundjet e lehta e të zakonshme”, tha Ministrja Gexha.

Ajo theksoi se  Qeveria e Kosovës e Ministria e Shëndetësisë kanë siguruar vaksinat më cilësore në tregun botëror, pa pagesë, derisa u shpreh se tashmë këto vaksina administrohen pa termin, kudo, pavarësisht vendbanimit apo shtetësisë.

Zëvendësministrja Gexha u bëri thirrje qytetarëve që të vaksinohen për ta fituar betejën kundër COVID-19.

“U bëj thirrje gjithë nxënësve të shkollave të përfitojnë nga ekipet tona e të vaksinohen, sepse nxënësit janë e ardhmja e shoqërisë. Rastësi, në këtë shkollë ndjekë mësimet edhe bija ime e madhe, e cila u vaksinua sot bashkë me shoqet e shokët e saj. Me këtë rast  shpreh një falënderim e mirënjohje për administratën e shkollës për organizimin dhe profesionistët shëndetësor që janë në krye të detyrës”, tha Zëvendësministrja Gexha.

“Procesi i vaksinimit me ekipe mobile në shkolla do të vazhdojë edhe ditëve në vijim, ndërkohë që u bëhet thirrje të gjithë qytetarëve të moshës mbi 12 vjeçe që të shfrytëzojnë të gjitha mundësitë e krijuara për t’u vaksinuar kundër COVID-19, duke qenë që nuk kanë nevojë për terminë, dhe mund të vaksinohen kudo në Kosovë”, thuhet nga Ministria e Shëndetësisë. / KultPlus.com

SHBA-ja ia siguron Kosovës 2.5 milionë dollarë shtesë si ndihmë urgjente kundër COVID-19

Sot Shtetet e Bashkuara të Amerikës, përmes Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID), paralajmëruan ndihmë urgjente për Kosovën në vlerë prej 2.5 milionë dollarë amerikanë kundër COVID-19.

Përmes një njoftimi për media, nga USAID-i thuhet se kjo ndihmë do të sigurojë mbështetje gjithëpërfshirëse në realizimin e vaksinimit kundër COVID-19, duke ndihmuar përpjekjet për të promovuar pranueshmërinë dhe qasshmërinë e vaksinave të sigurta COVID-19 te të gjitha popullatat e kualifikueshme për t’u vaksinuar dhe do të forcojë sistemin shëndetësor në tërësi, duke përfshirë zëvendësimin e sistemit të zinxhirit të ftohtë.

“Kjo ndihmë është një donacion zemërgjerë nga populli amerikan për popullin e Kosovës. Nuk janë vaksinat si të tilla ato që do të ndalojnë virusin, por është vaksinimi me to. Prandaj, vendosni maskat, përvilni mëngët dhe bëni atë që duhet bërë për të siguruar se si ju vetë, ashtu edhe të dashurit tuaj të jeni të mbrojtur. Shtetet e Bashkuara mbeten të përkushtuara për të luftuar këtë virus tinëzar së bashku me partnerët tanë, që do të thotë me ju. Bashkërisht, ne mund të luftojmë këtë virus dhe të ndalojmë përhapjen e COVID-19”, tha drejtoresha e Misionit të USAID-it në Kosovë, Zeinah Salahi.

Njoftimi i plotë:

Sot, Shtetet e Bashkuara — përmes Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) — paralajmëruan ndihmë urgjente Kosovës në vlerë prej 2.5 milion dollarë amerikan për COVID-19. Kjo ndihmë do të sigurojë mbështetje gjithpërfshirëse në realizimin e vaksinimit kundër COVID-19, duke ndihmuar përpjekjet për të promovuar pranueshmërinë dhe qasshmërinë e vaksinave të sigurta COVID-19 tek të gjitha popullatat e kualifikueshme për t’u vaksinuar, dhe do të forcojë sistemin shëndetësor në tërësi duke përfshirë zëvendësimin e sistemit të zinxhirit të ftohtë.

“Kjo ndihmë është një donacion zemërgjërë nga populli amerikan për popullin e Kosovës. Nuk janë vaksinat si të tilla ato që do të ndalojnë virusin, por është vaksinimi me to. Prandaj, vendosni maskat, përvilni mëngët dhe bëni atë që duhet bërë për të siguruar se si ju vetë ashtu edhe të dashurit tuaj të jeni të mbrojtur. Shtetet e Bashkuara mbeten të përkushtuara për të luftuar këtë virus tinëzar së bashku me partnerët tanë — që do të thotë me ju. Bashkërisht, ne mund të luftojmë këtë virus dhe të ndalojmë përhapjen e COVID-19,” tha Drejtoresha e Misionit të USAID-it në Kosovë, Zeinah Salahi.

Kjo ndihmë shtesë, e cila do të implementohet përmes UNICEF-it, ndërton mbi bazën e më shumë se 2.6 milion dollarë amerikan ndihmë për COVID-19 dhuruar Kosovës përmes USAID-it gjatë pandemisë. Që kur Kosova konfirmoi rastin e saj të parë me COVID-19, USAID-i ka punuar me punonjësit e kujdesit shëndetësor të vijës së parë dhe komunitetet për të ngadalësuar përhapjen, për t’u kujdesur për të prekurit dhe siguruar pajisjet e nevojshme për të luftuar COVID-19. Vitin e kaluar, USAID-i shpërndau 249 komplete higjienike në qendrat shëndetësore; 7,750 komplete higjienike për familjet dhe 2,400 pako higjienike për nënat dhe foshnjat në të gjitha 38 komunat e Kosovës. Me fillimin e vitit shkollor, USAID-i gjithashtu u dhuroi komplete higjienike 660 shkollave fillore dhe të mesme.

Krahas kësaj, Shtetet e Bashkuara dhuruan 50 respiratorë fare të rinj dhe të papërdorur si pjesë e një pakoje mbështetëse që përfshinte pajisje shoqëruese të respiratorëve, instalimin, garancitë, planet e servisimit dhe uebinare online. Shtetet e Bashkuara dërguan pajisje laboratorike të testimit dhe skanerë termik për vendosje në terminalet hyrëse të vendkalimeve kufitare të Kosovës, përfshirë aeroportin e Prishtinës dhe katër vendkalime kufitare tokësore. Rishtazi, USAID-i paralajmëroi një partneritet në vlerë prej 1 milion dollarësh amerikan me Zyrën e UNICEF-it në Kosovë në mbështetje të përpjekjeve që po bëhen në informim publik në Kosovë lidhur me parandalimin dhe vaksinimin kundër COVID-19, dhe në emër të Qeverisë së SHBA-së lehtësoi shpërndarjen e 538,200 dozave të vaksinës Pfizer.

Qeveria e SHBA-së, parësisht përmes USAID-it, ka investuar mbi 10 milion dollarë amerikan në ndihmë shëndetësore Kosovës gjatë 20 viteve të kaluara. Këto përpjekje ndërtojnë mbi bazën e dekadave të punës jetëshpëtuese dhe lidershipit amerikan në ballafaqimin me krizat shëndetësore globale.

Sëmundjet nuk njohin kufinj. Shtetet e Bashkuara janë të përkushtuara që të punojnë në partneritet me Kosovën për t’i dhënë fund pandemisë COVID-19, zbutur pasojat e saj shkatërrimtare sociale dhe ekonomike, dhe rindërtuar një botë edhe më të përgatitur ndaj shpërthimeve të sëmundjeve në të ardhmen. / KultPlus.com

SHBA-ja rihap kufijtë për udhëtarët e vaksinuar

Shtetet e Bashkuara kanë rihapur kufijtë për vizitorët e huaj duke i dhënë fund një ndalimi 20-mujor të hyrjes për shkak të pandemisë së COVID-19.

Ndalimi u vendos nga ish-presidenti amerikan, Donald Trump.

Masa kishte prekur qytetarët jo-amerikanë nga mbi 30 vende, duke përfshirë Britaninë e Madhe dhe shtetet e Bashkimit Evropian.

Shumë familje ishin ndarë dhe turizmi ishte bllokuar.

Tani, linjat ajrore po presin të ketë një vërshim nga vizitorët pasi kufizimet janë hequr për ata që janë plotësisht të vaksinuar dhe i nënshtrohen testimit dhe gjurmimit të kontakteve.

Në përpjekje për të ndaluar përhapjen e koronavirusit, kufijtë e SHBA fillimisht u mbyllën për udhëtarët nga Kina në fillim të vitit 2020.

Kufizimet më pas u shtrinë në vende të tjera.

Sipas rregullave të reja, udhëtarët e huaj do të duhet të tregojnë prova të vaksinimit përpara se të fluturojnë, të marrin një rezultat negativ të testit COVID-19 brenda tre ditëve nga udhëtimi dhe të dorëzojnë informacionin e tyre të kontakteve. Ata nuk do të duhet të hyjnë në karantinë.

Bashkimi Evropian rekomandoi lejimin e hyrjes së udhëtarëve amerikanë në muajin qershor, ndërsa vizitorët nga SHBA-ja kanë qenë në gjendje të udhëtojnë në Mbretërinë e Bashkuar që nga 28 korriku. / KultPlus.com

Fshati që s’dinte asgjë për pandeminë derisa shkuan për t’i vaksinuar

Prej gati dy vitesh, bota është e mbërthyer nga pandemia e koronavirusit, ku deri tani kanë ndërruar jetë të prekur me Covid-19 më shumë se 5 milionë persona.

Megjithatë, një komunitet me 5800 persona, të cilët jetojnë mes pyjeve të dendur të Amazonës në Peru, as që ia kishin idenë pandemisë, deri në momentin kur aty mbërriti grupi i vaksinatorëve.

“Nuk dinim që koronavirusi ekzistonte. Është hera e parë që kemi dëgjuar për këtë virus të quajtur Covid-19”, tha Apu Mariano Quisto për Reuters në momentin kur aty mbërriti grupi i vaksinatorëve.

Mangual është fshati më i largët mes Amazonës. Banorët nuk kanë energji elektrike në shtëpitë e tyre prej druri, ndërsa jetojnë nga gjuetia dhe peshkimi. Lidhja me botën e jashtme për ata është minimale. Grupit të vaksinatorëve dhe atij të Reuters iu deshën 3 ditë udhëtim e lundrim me varkë për të mbërritur në këtë komunitet. / KultPlus.com

Infektologu paralajmëron rritje të numrit rasteve me Covid-19 në Kosovë

Infektologu Izet Sadiku ka folur për situatën me pandeminë COVID-19 në Kosovë

Ai tha se jemi në një fazë ku jemi të rrezikuar për rritje të rasteve me këtë virus.

“Në po hyjmë në fazën që rritet rrezikshmëria për bartje të sëmundjes, për shkak se ne po hyjmë në stinën e ftohtë dhe kjo ndikon që njerëzit të qëndrojnë më shumë në hapësira të mbyllura, më shumë të grumbulluar dhe i shtohet kësaj edhe paraqitja e sëmundjes sezonale ku  rritet rrezikshmëria për paraqitjen e një vale të re të COVID-19”, tha Sadiku.

Infektologu tha se është shumë i nevojshëm respektimi i masave antiCOVID që aktualisht janë në fuqi.

Sipas tij rishikimi i tyre do të duhej të ndodhte vetëm pas përfundimit të zgjedhjeve.

“Sa është fushata zgjedhore do të duhej të qëndronin këto masa që janë, tani fillojnë grumbullimet e njerëzve, këto janë zgjedhjet e dyta që po mbahen në kohë pandemie dhe ne kemi treguar se është i vështirë menaxhimi. Pastaj pas zgjedhjeve duhet të shikohet situata se a ka rritje të numrit dhe më pas të rishikohen masat”, ka deklaruar ai në KlanKosova, transmeton KultPlus.

Tutje, ai theskoi se gjatë ditëve të fundit ka pasur rënie të numrave, duke thënë se kjo tregon se ka filluar të qetësohet situata pas një vale shumë të ashpër që e kishim gjatë muajit gusht dhe shtator. / KultPlus.com

Çmimet Nobel 2021 nën vulën e COVID-19

Pionierët e vaksinave kundër COVID-19 apo gjenetistët kryesorë, kundërshtarët bjellorusë apo liria e shtypit, një romancier joperëndimor: Çmimet Nobel 2021 do të fillojnë të jepen nga e hëna, padyshim, nën vulën e pakundërshtueshme të pandemisë.

Të dhëna prej 120 vjetësh, shpërblimet në mjekësi, fizikë, kimi, letërsi dhe paqe, të dëshiruara nga shpikësi suedez Alfred Nobel, si edhe çmimi më i fundit në ekonomi, janë shpallur në Stokholm dhe Oslo, transmeton KultPlus.

Slogani: T’i jepet përparësi atyre që kanë kontribuar më shumë “në përfitimet e njerëzimit”.

Hungarezja Katalin Kariko dhe amerikani Drew Weissman konsiderohen nobelistë, pasi kanë hapur rrugën për vaksinat mARN nga Pfizer dhe Moderna, tashmë të injektuara në më shumë se një miliard njerëz në të gjithë botën, për t’i mbrojtur ata nga COVID-19.

“Do të ishte një gabim i komitetit Nobel të mos i jepte çmimin vaksinës mARN këtë vit”, vlerëson Ulrika Björkstén, kreu i shërbimit shkencor të radios publike suedeze, transmeton tutje KultPlus.

Akademia e Shkencave, ndonjëherë e kritikuar për tendencën e saj për të kurorëzuar zbulimet shumë të vjetra, gjithashtu mund të kurorëzojë përfundimisht, pas gati 90 vjetësh, ekspertët e limfociteve Max Cooper dhe Jacques Miller.

Kërkimet për kancerin e gjirit (Mary-Claire King dhe Dennis Slamon) ose fusha të tilla si rezistenca ndaj antibiotikëve ose epigjenetika, përmenden gjithashtu në çmimet.

Organizatat, që mbrojnë lirinë e shtypit, siç janë Reporterët pa Kufij dhe Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve me seli në Nju Jork, po kthehen edhe një herë këtë vit si fitues të mundshëm.

Disidentja bjelloruse Svetlana Tikhanovskaya, vetëm ose me bashkatdhetaret e saj, Maria Kolesnikova dhe Veronika Tsepkalo, gjithashtu ka gradën “e preferuar”, vetëm nëse, midis 329 kandidatëve në garë, komiteti Nobel zgjedh kauzën e klimës, me shembullin e ri suedez, Greta Thunberg.

“Ky është problemi më i rëndësishëm për momentin”, tha historiani Nobel, Asle Sveen. / KultPlus.com

Sllovenia pezullon vaksinën Johnson&Johnson

Sllovenia ka pezulluar përkohësisht përdorimin e vaksinës së Johnson & Johnson kundër COVID-19, tha ministri i Shëndetësisë, Janez Poklukar, raporton agjencia kombëtare e lajmeve ‘STA’.

Masa e pezullimit është vendosur pas vdekjes së një gruaje të re.

Kompania Johnson&Johnson ende nuk e ka komentuar këtë vendim të autoriteteve sllovene, raporton Reuters.

“Pacientja, në të njëjtën kohë kishte mpiksje gjaku dhe gjakderdhje në tru. Kujdesi intensiv ndaj saj nuk rezultoi i suksesshëm”, tha për agjencinë STA, Igor Rigler, një neurolog në qendrën spitalore të Lubjanës.

Ndërsa ministri Poklukar tha se ende nuk është njoftuar në detaje për rastin mirëpo vdekja e pacientes duhet të sqarohet.

“Unë nuk mund të bëj komente, por kushtet janë plotësuar për sqarimin e të gjitha rrethanave të asaj që ndodhi”, tha ai.

Vaksina Johnson & Johnson është një nga disa vaksinat që Sllovenia po përdor në programin e saj të imunizimit kundër COVID-19.

Ky vend, deri më 28 shtator, ka imunizuar plotësisht rreth 47 për qind të popullsisë.

Sllovenia ka rreth 2 milionë banorë. / REL / KultPlus.com

‘Kam bërë shumë gabim që s’e kam marrë’, pacientët të penduar që nuk u vaksinuan me kohë

Magbule Kqiku nga Gjilani, që tri javë po përkujdeset për nënën e saj e cila është e shtirë në Spitalin e Gjilanit, në repartin ku po trajtohen pacientët me COVID-19.

Shtatëdhjetetetëvjeçarja e infektuar me koronavirus është e pavaksinuar dhe sëmundja e ka prekur rëndë shëndetin e saj

Vajza e saj thotë se nuk ka munguar kujdesi i mjekëve e infermierëve, por përkujdesja nga familja ka qenë e domosdoshme.

“Paramendo, 24 orë, (nëna) ajo nuk e ka gjendjen të qëndrojë vet as pesë minuta. Vetë e kemi ushqyer, vetë e kemi çuar me karrocë, nganjëherë nuk ka as karroca të mjaftueshme, pasi ka pasur shumë pacientë më herët, tani ka më pak”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë, transmeton KultPlus.

Frikën nga infektimi me koronavirus, Magbulja e ka të madhe, por ajo thotë se do të qëndrojë në spital, derisa nëna të lirohet.

Në Spitalin e Gjilanit, pacientët me COVID-19 po trajtohen në shtatë reparte. Më 13 shtator, kur ishte ekipi i Radios Evropa e Lirë, aty ishin të shtrirë afër 100 pacientë, prej tyre 74 në oksigjeno-terapi.

Shumë nga pacientët e shtrirë nuk mund të lëvizin apo të flasin.

Ata ndihen të lodhur. Gjithçka që mund të bëjnë është të qëndrojnë të shtrirë në shtrat.

Infermierë e mjekë shihen në shërbim të pacientëve, për aq sa ata mund t’iu dalin në ndihmë.

Ndërkohë, në përkujdesje të pacientëve, pothuajse te të gjithë janë edhe familjarët.

Të vaksinuarit, më lehtë me virusin

Xhylferije Shala po përkujdeset për burrin e saj i cili është i vaksinuar, por është infektuar me koronavirus.

Ajo mendon se burri i saj 75 vjeç mund të jetë infektuar gjatë një funerali ku ishin mbajtur edhe të pame.

“E dërguam ta bëjë testin, doli pozitiv. E sollëm në spital. Ka qenë i sëmur, por mbijetoi. Mos ta kishte pasur vaksinën, ndoshta do të ishte edhe më keq”, thotë ajo.

Më të rëndë, thotë se e pati gjendjen klinike Nurije Kryeziu, 67 vjeç e cila ka marrë vetëm dozën e parë të vaksinës. Ajo është e shtirë në spital që 10 ditë.

“Kam pasur temperaturë. Kam qenë keq e sëmurë. Tani jam më mirë”, tregon ajo.

Mjekët në spital tregojnë se numri më i madh i pacientëve të hospitalizuar janë të pavaksinuar, por ka edhe pacientë të vaksinuar, të cilët thonë se kanë një situatë stabile.

Mirvete Daku-Kurteshi, shefe e repartit të Klinikës Infektive, thotë për Radion Evropa e Lirë se që nga fillimi i muajit gusht dhe në fillim të shatorit, janë përballur me një situatë të rëndë.

Aktualisht, ajo thotë se situata është më e qetë. Numri i pacientëve të shtrirë është në rënie.

“Unë mendoj që në Kosovë është dashur edhe kjo vala e fundit për t’u vetëdijesuar njerëzit, deri në këtë valë nuk kanë qenë të vetëdijesuar. Këtë e kuptuam edhe ne tani, pasi veç janë sëmurë dhe nuk kanë qenë të vaksinuar, e kanë marrë si hajgare se ‘nuk ka virus ose e kemi zënë në asgjë’, këto janë fjalët e pacientëve”, thotë ajo.

Të pavaksinuarit apelojnë për vaksinim

Pacientët e infektuar me koronavirus të cilët kanë manifestuar sëmundje të rëndë, thonë se janë penduar që nuk janë vaksinuar me kohë.

“Për vaksinë kam bërë shumë gabim që nuk e kam marr, duhet të mbajmë shumë higjienë, të kujdesemi që të mos kemi kontakte, për të mirën tonë”, thotë Vaxhide Rizahu, 60-vjeçare.

Pacientët e pavaksinuar, sipas mjekëve, kanë manifestuar sëmundje të rëndë dhe disa prej tyre kanë përfunduar edhe me vdekje.

Gjilani që nga fillimi i pandemisë me COVID-19, ka regjistruar 369 vdekje.

Drejtori i Spitalit të Gjilanit, Arsim Emini thotë se numri më i madh i vdekjeve të pacientëve nga COVID-19, ka ndodhur në situata kur ka pasur fluks të madh të pacientëve.

“Në situata të tilla çdo ditë është e rëndë kur i ke përpara pacientët dhe nuk arrin të bësh atë që do të duhej të bëjmë, të shpëtojmë jetën e tyre”, thotë ai.

Spitali i Gjilanit ka në dispozicion 196 shtretër të përgatitur për trajtimin e pacientëve me COVID-19. Kapacitetet spitalore deri më tani, sipas Eminit, kanë qenë të mjaftueshme për të trajtuar pacientët me COVID-19. /radioevropaelire/ KultPlus.com

Shefi i Pfizer tregon se kur do të mund të përfundoj pandemia COVID-19

Shefi i Pfizer, Albert Bourla ka deklaruar se bota mund të përballet me një situatë të rëndë nëse nuk vaksinohet një numër i madh i popullsisë, përcjell KultPlus.

I pyetur nga “The Financial Times” se kur mendon ai se do të marrë fund pandemia, ai është shprehur se për botën e zhvilluar shpreson që një gjë e tillë do të ndodh para fundit të këtij viti.

Megjithse, këtu ai është shprehur se e vetmja  e panjohur është nëse shtetet nuk ia dalin të vaksinojnë një numër të mjaftueshëm të qytetarëve.

 “Për botën e zhvilluar . . . do të ndërrojë, shpresoj, para fundit të këtij viti. E vetmja e panjohur është nëse ata nuk ia dalin të vaksinojnë numër të mjaftueshëm të qytetarëve, jo për shkak se nuk ka vaksina, por për shkak të hezitimit. Mund të përballemi me situatë të keqe nëse njerëzit nuk vaksinohen”, ka thënë ai.

E profesori universitar Muhamet Hamiti, derisa ka publikuar deklaratën e shefit të Pfizer ka thënë se Kosova do të mund të bëhej pjesë e botës së zhvilluar në aspekt të përballjes me virusin nëse Qeveria e organizon më mirë sistemin shëndetësor e qytetarët e marrin vaksinën.

Ai ka thënë se shkenca e ka bërë punën e vet, ndërsa tani gjithçka mbetet në dorën e Qeverisë dhe qytetarëve.

“Kosova do të mund të bëhej pjesë e botës së zhvilluar në aspekt të përballjes me virusin po qe se Qeveria e organizon më mirë sistemin tonë shëndetësor dhe qytetarët tanë e marrin vaksinën, mbasi numri i vaksinave të kontraktuara deri tani (me Pfizerin) – 1.2 milionë – e mundëson këtë, do të thoshim ne. Në rastin tonë, si gjetiu, është në dorën e Qeverisë dhe të qytetarëve. Shkenca (mjekësia) dhe industria farmaceutike e kanë bërë punën e vet”, ka shkruar ai në rrjetin e tij social Facebook. /gazetaexpress/ KultPlus.com

Mbi 19 mijë qytetarë e marrin vaksinën kundër Covid-19 në 24 orët e fundit

Mbi 19 mijë qytetarë e kanë marrë vaksinën kundër Covid-19, në 24-orët e fundit, transmeton KultPlus.

Sipas njoftimit të Ministrisë së Shëndetësisë, në 24-orët e fundit janë dhënë 19 mijë e 248 doza të vaksinës kundër Covid-19.

Prej fillimit të vaksinimit në të gjitha qytetet e Kosovës janë dhënë 559.007 doza të vaksinës.

Deri më sot 192.503 qytetarë janë vaksinuar me dozën e dytë. / KultPlus.com

Ky vend raporton viktimën e parë nga COVID-19 për vitin 2021

Australia raportoi viktimën e parë nga koronavirusi për këtë vit. Gjithashtu dhe numrin më të lartë të rasteve të reja për vitin 2021, 77 të tillë në Uellsin e Ri Jugor, që po përballet me një valë të re përhapjeje të nxitur nga varianti Delta.

Autoritetet paralajmërojnë se shifrat pritet të rriten ndjeshëm në qytetin më të madh të Australisë, Sidnej, që aktualisht ndodhet në një izolim të ashpër.

Duke marrë shkas nga kjo përhapje, masat kufizuese pritet të mbesin në fuqi për më shumë kohë nga sa ishte parashikuar.

Australia raporton 52 persona të shtruar në spitale, 15 pacientë janë në terapi intensive, ku 5 prej tyre kanë nevojë për ventilator. Viktima e parë e këtij shteti, që prej dhjetorit të kaluar, ishte një e moshuar 90-vjeçare. / Gazeta Express / KultPlus.com

Nga sot gazetarët, kameramanët dhe fotoreporterët mund të aplikojnë për vaksinim

Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës- AGK, njofton të gjithë gazetarët, kameramanët dhe fotoreporterët se që nga sot do të mund të aplikojnë për imunizim me vaksinat kundër COVID 19.

Sipas njoftimit, kjo është arritur pas kontakteve të shpeshta të AGK-së me Ministrinë e Shëndetësisë.

“Komiteti respektiv ka marr vendim për përfshirje te Gazetareve me prioritet për imunizim! Me siguri qe nga neser edhe platforma e – Kosova do e mundësoj versionin me këtë ndryshim, dhe do njoftoheni sapo te jete bere përditësimi i ndryshimit ne platformën e cekur”, thuhet në njoftimin e djeshëm të ministrisë për AGK-në.

AGK-ja e sheh si tejet të rëndësishëm këtë vendim pasi që gazetarët kanë kontribuuar në vazhdimësi gjatë pandemisë, si me informim të drejtë, ashtu edhe në parandalimin e shpërndarjes së dezinformatave.

”E tërë veprimtaria e tyre është shtrirë në vijën e parë të frontit, së bashku me punonjësit e tjerë esencial. Kanë raportuar nga vatrat e infeksionit që para shfaqjes së rasteve të para me COVID-19 në Kosovë, kanë mbuluar ngjarjet politike dhe sociale gjithashtu, në mënyrën më profesionale të mundshme, në ndërkohë që janë përballur me një të panjohur për të gjithë ne”, thuhet në komunikatën e AGK-së.

Statujës gjigante në Japoni i vendoset maska (VIDEO)

Një statuje gjigante budiste në Japoni i është vendosur maska e fytyrës kundër COVID-it, njofton BBC, përcjell KultPlus.

Statuja e gjatë 57 metra që i është dedikuar Perëndeshës së Mëshirës, Kannon, gjendet në qendër të Japonisë. Statujës i është vendosur maska.

Menaxherët e tempullit në Aizuwakamatsu kanë thënë se planifikojnë ta lënë maskën në fytyrën e statujës derisa të vihet nën kontroll pandemia COVID-19. / KultPlus.com

Izolimi nga pandemia rriti problemet me gjumin

Izolimi nga COVID-19 shtoi problemet me gjumë, si pasojë e qëndrimit të gjatë para pajisjeve elektronike

Një studim i fundit ka zbuluar se izolimi gjatë pandemisë COVID-19 ndikoi në cilësinë e gjumit tek shumë persona.

Izolimi total rezultoi në rritjen dramatike të përdorimit të internetit dhe pajisjeve elektronike, përcjell KultPlus.

Studiuesit vërejnë se është e mundshme që rritja e përdorimit të tyre ishte për shkak se njerëzit po përpiqeshin të kompensonin ndërveprimin e kufizuar shoqëror dhe të plotësonin kohën e tyre të lirë.

Hulumtimi përfshiu 2123 pjesëmarrës dhe kreu disa sondazhe për të vlerësuar cilësinë e gjumit gjatë javës së tretë dhe të shtatë të bllokimit.

Gjithashtu, në studim u gjet se ka rënie të cilësisë së gjumit për njerëzit që qëndruan më shumë në ekranet e pajisjeve elektronike dy orë para gjumit. Derisa ata që ulën aktivitetin e tyre në ekrane dy orë para se të binin në gjumë raportuan një përmirësim të cilësisë së gjumit. / KultPlus.com

Biblioteka në Mississippi në përpjekje të dokumentimit të Covid19

Një bibliotekë në Mississippi po u kërkon njerëzve të dhurojnë fakte për të dokumentuar se si pandemia me COVID-19 ka ndikuar në jetën e tyre.

Në rrjetet sociale të Bibliotekës Publike “Columbus-Lowndes” është publikuar një thirrje për banorët duke u kërkuar informacione dhe artikuj, përfshirë ditarë, fotografi, video, vizatime dhe maska.

“Ne vërtetë po shpresojmë se do të mund të mbledhim gjëra ashtu që gjeneratat e ardhshme do të shikojnë prapa dhe do të hulumtojnë çfarë ne kemi kaluar – gati si pandemia e vitit 1918”, ka thënë arkivistja e bibliotekës, Mona Vance-Ali për WCBI-TV.

Një aspekt i pandemisë në të cilin biblioteka është veçanërisht e interesuar është se si njerëzit janë mbështetur në teknologji për të ndërvepruar me të dashurit e tyre gjatë karantinës.

Informacionet e mbledhura do të përdoren edhe për të gjetur se si pandemia ndikon në shoqëri në të ardhmen, transmeton AP.

“Ndjehem sikur po kontribuoj në diçka që është ka një qëllim shumë më të madh se vetja ime. Do të ndihmojë komunitetin dhe gjeneratat në të ardhmen të kuptojnë çfarë kemi përjetuar ne të gjithë”, ka thënë Vance-Ali. / KultPlus.com

Joe Biden u premtoi amerikanëve birrë falas, por me një kusht

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden u ka premtuar qytetarëve amerikanë birrë falas me kusht që të paktën 70% e tyre të vaksinohen kundër COVID-19 me dozën e parë deri më 4 korrik, përcjell KultPlus.

Fabrika e birrës Anheuser-Busch, e cila gjithashtu zotëron fabrikën e birrës Budëeiser, njoftoi se është bashkuar me Shtëpinë e Bardhë me këtë rast.

Sipas njoftimit të tyre, 200,000 amerikanë do të marrin një raund falas me birrë nëse vaksinohen dhe nëse janë 21 vjeç e sipër.

Përveç fabrikës së birrës, aksionit iu bashkua edhe marka e famshme amerikane e ëmbëlsirave Krispy Kreme, e cila gjithashtu do të dhurojë produktet e saj për amerikanët që janë vaksinuar. / KultPlus.com

Në Paris bëhen prova se si mund të mbahen koncerte

Franca ka organizuar një koncert provë për të parë se a mund të kthehet ne normalitet pas një situate të përmirësuar të COVID-19.

Rreth 5000 persona që u mblodhën në arenën Bercy duhej të konfirmonin që s’janë të prekur nga virusi dhe të bartnin maska, shkruan France24.

Eksperimenti u bë me njerëz të moshës 18-49 vjeç që s’janë të rrezikuar shumë.

Franca raportoi 11,268 raste të reja COVID-19 të premten – një rritje prej vetëm 1,2 përqind nga java e mëparshme kur ishte regjistruar shifra më e ulët që nga fillimi i epidemisë./klan/KultPlus.com

Karantina, historia e gjatë e izolimeve të njeriut për të luftuar me një armik të padukshëm

“Burgosja” e vullnetshme, më shumë se një masë parandaluese e përhapjes së CIVID-19, mbetet një sinjal i fuqishëm alarmi i njeriut për të dëshmuar paaftësinë e tij për tu përballur, jo vetëm me frikën por edhe me rolin inferior ne një botë ballafaqimi aftësishë.

Përkundër gjithë atyre sfidave të paimagjinueshme teknologjike dhe asaj ngrehine të lartë të kapardisjes dhe luksit, parasë dhe fudullëkut, njeriu qëndron kokulur dhe I mundur përballë një armiku naiv, një rreziku, i cili nëse nuk është një produkt i mendjeve të errëta për qëllime po kaq mizore sa edhe vdekja, duhet pranuar si reagim i gjykimit të pamëshirshëm të natyrës, për të na kujtuar se sa të vegjël dhe të dobët jemi.

Sot po luftojmë me të njëjtat mjete, me të cilat zgjodhën të ndesheshin paraardhësit tanë të hershëm, thua se kaq qindravjeçarë të kaluara dhe aq arritje shokuese të kurorëzuara, thjeshtohen në asgjë para një coronavirusi, një armiku që arriti të gjunjëzonte botën dhe së bashku me të, të nënshtrojë madhështinë false të qytetërimit modern.

Cila është kjo mënyrë kacafytjeje me rrezikun, më shumë se sa t’ia mbathësh?

Karantina!

Nga vjen fjala “karantinë” dhe çfarë kuptimi ka?

Fjala “karantinë” vjen nga dialekti venedikas që në italisht nënkupton “quaranta giorni” dhe në shqip 40 ditë. Ky emër iu vendos procesit të izolimit që iu bëhej anijeve dhe njerëzve para se të futeshin në Venedik gjatë periudhës së prekjes së botës nga murtaja apo ashtuquajtura, “Vdekja e Zezë”. Kujtojmë se mes viteve 1348 dhe 1359, “Vdekja e Zezë” shfarosi 30% të popullsisë së Evropës dhe një përqindje të popullsisë së Azisë. Një dokument i arkivave të Dubrovnikut në Raguza, (Kroacia e sotme), që daton në vitin 1377 urdhëronte se para se të lejohej hyrja në qytet, të ardhurit e rinj duhej kalonin 30 ditë (a trentine) në një vend të izoluar, në ishujt aty pranë, për të parë nëse shfaqnin simptomae e sëmundjes.

Në vitin 1448 shteti venedikas e zgjati periudhën e pritjes (izolimit) në 40 ditë duke i dhënë kështu emrin karantinë ose quarantina. Ky afat rezultoi se ishte një formulë e mirë për të frenuar përhapjen e sëmundjes.

Karantina dyzetëditore dëshmoi se ishte një formulë efektive për trajtimin e shpërthimeve të murtajës. Sipas vlerësimeve aktuale, murtaja bubonike kishte një periudhë 37-ditore nga infeksioni deri në vdekje. Prandaj, karantinat evropiane do të kishin qenë shumë të suksesshme në përcaktimin e shëndetit të ekuipazheve nga anijet e mundshme tregtare dhe të furnizimit.

Sëmundjet e tjera i janë nënshtruar praktikës së karantinës para dhe pas shkatërrimit të murtajës. Ata të prekur nga lebra ishin të izoluar afatgjatë nga shoqëria, dhe u bënë përpjekje për të kontrolluar përhapjen e sifilizit në Evropën veriore pas vitit 1492, ardhjen e etheve të verdha në Spanjë në fillim të shekullit të 19-të dhe ardhjen e kolerës aziatike më 1831.

Venecia mori drejtimin në masat për të kontrolluar përhapjen e murtajës, pasi kishte emëruar tre roje të shëndetit publik në vitet e para të “Vdekjes së Zezë” (1348). Regjistrimi tjetër i masave parandaluese vjen në provincën e Modenas në vitin 1374. Venecia themeloi izolimin e parë (në një ishull të vogël ngjitur me qytetin) në vitin 1403. Më 1467 Genova pasoi shembullin e Venecia, në vitin 1476 spitali i vjetër i lebrozëve të Marsejës u shndërrua në një spital të murtajës. Izolimet e madhe e Marsejës, mbase më i plota në llojin e saj, u themelua në vitin 1526 në ishullin Pomègues. Praktika në të gjitha karantinat mesdhetare nuk ndryshonte nga procedura angleze në tregtinë në Levantine dhe Afrikën e Veriut. Me ardhjen e kolerës në vitin 1831 disa karantina të reja u ngritën në portet perëndimore, veçanërisht një institucion shumë i gjerë pranë Bordeaux , më pas ai u kthye në një funksion tjetër.

Një përmendje e hershme e izolimit ndodh në librin biblik të Levitikut, shkruar në shekullin e shtatë para Krishtit ose mbase më herët, i cili përshkruan procedurën e ndarjes së njerëzve të infektuar për të parandaluar përhapjen e sëmundjes sipas Ligjit të Moisiut: Sipas të cilit: “Nëse pika e ndritshme në lëkurë është e bardhë, por nuk duket se është më shumë se lëkura e thellë dhe qimet në të nuk janë bërë të bardha, prifti do të izolojë personin e prekur për shtatë ditë. Në ditën e shtatë ai duhet të ekzaminoni atë, dhe nëse sheh se lëndimi është i pandryshuar dhe nuk është përhapur në lëkurë, ai do ta izolojë atë për shtatë ditë të tjera “.

Karantina si masë izolimi për të parandaluar rrezikun vjen gjithashtu edhe nga bota islame. Karantina e detyrueshme spitalore e grupeve të veçanta të pacientëve, përfshirë ata me lebër, filloi herët në historinë islame. Midis viteve 706 dhe 707 kalifi Al-Walid I, ndërtoi spitalin e parë në Damask dhe lëshoi një urdhër për të izoluar ata të infektuar me lebër nga pacientët e tjerë në spital. Praktika e karantinës së detyrueshme të lebrës në spitalet e përgjithshme, vazhdoi deri në vitin 1431, kur osmanët ndërtuan një spital lebrozësh në Edirne. Incidentet e karantinës kanë ndodhur në të gjithë botën muslimane, me dëshmi të karantinës vullnetare të komunitetit, në disa nga këto incidente të raportuara. Karantina e parë e dokumentuar e komunitetit të pavullnetshëm u krijua nga reforma e karantinës osmane në vitin 1838.

Praktikat e karantinimit gjejnë zbatim edhe në periudhat e mëvonshme. Epidemitë e etheve të verdha shkatërruan komunitetet urbane në Amerikën e Veriut, përgjatë fundshekullit të tetëmbëdhjetë dhe fillimshekullit të nëntëmbëdhjetë, shembujt më të njohur janë Epidemia e Etheve të Verdha në Filadelfia më 1793 dhe shpërthimet në Gjeorgjia (1856) dhe Florida (1888). Epidemitë e kolerës dhe të vegjëlve vazhduan gjatë gjithë shekullit të nëntëmbëdhjetë, dhe epidemitë e murtajës prekën Honolulu dhe San Francisko nga viti 1899 deri më 1901. Qeveritë e Shtetit në përgjithësi mbështeteshin në shërbimin e kordonit, si një masë gjeografike karantine për të kontrolluar lëvizjen e njerëzit brenda dhe jashtë komuniteteve të prekura. Gjatë pandemisë së gripit të vitit 1918, disa komunitete u aplikua sekuestrimi mbrojtës (nganjëherë referuar si “kundërkarantinë “) për të mbajtur të infektuarit nga futja e gripit në popullatën e shëndetshme.

Në shekullin XXI, personat e dyshuar për bartjen e sëmundjeve infektive janë karantinuar, si në rastet e Andrew Speaker (tuberkulozi rezistent ndaj shumë ilaçeve, 2007) dhe Kaci Hickox (Ebola, 2014). Kalimi i pacientëve të infektuar në repartet e izolimit dhe vetë-karantina, e bazuar në shtëpi e njerëzve të ekspozuar potencialisht, ishte mënyra kryesore që përfundoi epidemia e virusit Ebola të Afrikës Perëndimore më 2016. Ekspertë e shëndetit kritikuan kufizimet ndërkombëtare të udhëtimit, të vendosura gjatë epidemisë si joefektive për shkak të vështirësisë së zbatimit dhe u cilësua si kundërproduktiv pasi ngadalësuan përpjekjet për ndihmë. Dhe vjen përvoja e sotme e betejës me COVID-19 . Pak a shumë kjo është përvoja e historisë njerëzore me karantinimin, me të vetmen mundësi për tu ndeshur “urtësisht” dhe “trimërisht”. /albertvataj/ KultPlus.com

Dilemat rreth bartjes së maskave pas vaksinimit

Qendrat amerikane për Parandalimin dhe Kontrollim e Sëmundjeve kanë rekomanduar gjatë javës së shkuar se personat që janë vaksinuar plotësisht nuk kanë nevojë që të bartin më maska as në ambientet e mbyllura e as në ato të hapura, dhe se mund të mos mbajnë as distancë sociale në shumicën e vendeve. Por kjo gjë ka prodhuar edhe dilema.

Udhëzimet e reja të Qeverisë amerikane lidhur me maskat mbrojtëse kundër koronavirusit për personat e vaksinuar plotësisht i kanë lënë amerikanët të hutuar teksa çështja ka ndikuar edhe që bizneset dhe shtetet federale të mos arrijnë t’i përshtatin masat me rekomandimin.

“Target” dhe “CVS” u bënë kompanitë më të fundit që ua kanë hequr blerësve dhe punëtorëve të tyre domosdoshmërinë për të bartur maska në dyqanet e tyre. Zyrtarët në New York kanë specifikuar se do ta zbatojnë masën që nga kjo javë, përderisa në California është vendosur që të pritet edhe një muaj.

Rreth 123 milionë amerikanë – 37 për qind e gjithë popullsisë – janë vaksinuar plotësisht kundër COVID-19, kurse më shumë se 157 milionë të tjerë, apo 47 për qind, e kanë marrë vetëm njërën prej dy dozave të nevojshme për imunizim.

Cila është këshilla e re?

Qendrat amerikane për Parandalimin dhe Kontrollim e Sëmundjeve kanë rekomanduar gjatë javës së shkuar se personat që janë vaksinuar plotësisht nuk kanë nevojë që të bartin më maska as në ambientet e mbyllura e as në ato të hapura, dhe se mund të mos mbajnë as distancë sociale në shumicën e vendeve.

Vaksinimi i plotë arrihet dy javë pas administrimit të dozës së dytë të ndonjërës prej vaksinave të aprovuara kundër COVID-19, “Pfizer” apo “Moderna”, apo dy javë pas dozës së parë të vaksinës njëdozëshe “Johnson & Johnson”.

“Nëse jeni vaksinuar, po themi se jeni të sigurt, mund ta hiqni maskën dhe nuk jeni në rrezik për t’u sëmurë rëndë apo për t’u hospitalizuar për shkak të COVID-19”, ka thënë drejtoresha e CDC-së, Rochelle Walensky në “Fox News Sunday”. “Nëse nuk jeni të vaksinuar, nuk jeni të sigurt. Ju lutemi që të shkoni e të vaksinoheni ose të vazhdoni me bartjen e maskës”.

A ka përjashtime?

Po. CDC-ja ka specifikuar se të gjithë – të vaksinuarit dhe të jovaksinuarit – duhet që të vazhdojnë të bartin maska në vende të caktuara. Maskat ende janë të obligueshme në mjetet e transportit publik – autobusët, trena dhe aeroplanë – dhe në hapësirat e tjera, si në spitale, burgje dhe në vendet për të pastrehët.

Disa shtete, biznese dhe dyqane po e heqin tanimë masën e vendosjes së maskës për personat plotësisht të vaksinuar, për shkak të ndryshimeve të bëra nga CDC-ja, kurse të tjerët jo. California ka vendosur që të presë deri muajin e ardhshëm për t’u dhënë kohë bizneseve dhe publikut për përgatitje.

Pse është bërë ky ndryshim?

Drejtoresha e CDC-së ka thënë se udhëzimet e reja shkencore të javëve të fundit e kanë mbështetur heqjen e masave për bartje të maskave dhe mbajtje të distancës sociale. Ajo ka shtuar se tanimë ka prova të reja që vaksinat kundër COVID-19 funksionojnë vërtet, se janë efektive kundër varianteve të virusit dhe e parandalojnë shpërndarjen e tij.

Kur ka njoftuar për këshillat e reja, ajo i ka theksuar rënien e infektimeve në SHBA, shpërndarjen e gjerë të vaksinave dhe fillimin e vaksinimit të personave mbi 12-vjeçar.

“Dua të specifikoj qartë se i kemi punuar masat sipas udhëzimeve shkencore”, ka thënë ajo.

Cilat janë vendimet për fëmijët?

Fëmijët, të cilët nuk janë vaksinuar duhet që të bartin maska dhe ta mbajnë distancën. CDC-ja ka rekomanduar se maskat duhet t’i bartin të gjithë fëmijët, duke nisur nga mosha 2-vjeçare. Fjala është për hapësira publike dhe atëherë kur ka njerëz të tjerë në shtëpinë e tyre.

Maskat këshillohen që të barten edhe në shkolla. Kjo gjë nuk do të ndryshojë gjatë këtij viti shkollor dhe “do të punojmë për udhëzime në shkollë për vjeshtë”, ka thënë Walensky.

Ajo ka theksuar se disa fëmijë mund të mos e kuptojnë pse duhet të bartin maska, kur pjesa tjetër e familjes jo.

“Mendoj se ky vendim duhet të merret brenda familjeve”, ka thënë ajo.

Por, a mund të vazhdohet me bartjen e maskës?

Sigurisht që po. Me gjithë udhëzimet e ndryshuara, “nuk ka nevojë që të gjithë t’i heqin maskat menjëherë”, ka thënë Walensky, duke folur së fundi për “NBC News”. “Është vështirë që t’i ndryshojmë shprehitë dhe nuk ka ndonjë ligj që nuk duhet ta mbani maskën më”, ka thënë ajo.

Në përgjithësi, ende nuk ekziston ndonjë sistem që i kontrollon të dhënat e vaksinimit të atyre që nuk bartin maska. Shkollat, bizneset dhe vendet e tjera mund të kërkojnë dëshmi të vaksinimit. Qeveria federale ende nuk ka plane për “pasaportë të vaksinës”.

“Ajo që po kërkojmë nga amerikanët është që të jenë të sinqertë me veten dhe të mos i heqin maskat derisa të jenë të sigurt”, ka thënë Walensky. /ap/ KultPlus.com

“Ji i lumtur”, vogëlushi shkruan mesazhe zemre mbi ushqimin e pacientëve me Covid

Ndërsa vala e dytë e pandemisë Covid-19 vazhdon të rritet në Indi, një fotografi e një djali të vogël që shkruan mesazhe zemre në paketat e ushqimit të destinuar për pacientët me Covid-19 po bën xhiron në botës në internet.

Në foton virale vogëlushi shihet duke shkruar: “Ji i lumtur” mbi paketat e vakteve të përgatitura nga nëna e tij për pacientët pozitivë me Covid. “Ngrohtësi nga zemra. Shërbimi vjen në të gjitha madhësitë dhe çdo kontribut ka rëndësi. Ky djalë i vogël shkruan “ji i lumtur” në këto kuti ushqimesh që nëna e tij bën për pacientët, “shkroi përdoruesi i Twitter Advaita Kala, duke shpërndarë foton.

Që prej shpërndarjes në internet, postimi ka mbledhur mijëra pëlqime dhe shumë njerëz që e panë foton e lavdëruan djalin për gjestin e tij./a2/ KultPlus.com