Teatri Kombëtar hapë dyert për publikun me premierën e shfaqjes “Zgjimi i Pranverës”

Jeta Zymberi

Ishte planifikuar të jepej premierë në pranverë e të mbush sallën plot, por situata e shkaktuar nga Covid-19 mbylli teatrin e kështu la pezull programin e planifikuar. Por në muajin qershor, shfaqja “Zgjimi i Pranverës” erdhi si premierë e mbyllur në Teatrin Kombëtar të Kosovë, shkruan KultPlus.

Masat e ndërmarra me qëllim të parandalimit të shpërndarjes së pandemisë bëri që shfaqja të ketë shikues anëtarët e Këshillit Drejtues të Teatrit Kombëtar të Kosovës dhe disa anëtarë të tjerë të komunitetit artistik. Ndërsa publiku i gjerë nuk pati fatin ta shohë.

Por, kësaj pritje i erdhi fundi. Teatri Kombëtar i Kosovës hapë dyert për publikun pas një pauze disa mujore me premierën e shfaqjes “Zgjimi i Pranverës” e cila vjen në bashkëpunim me Artpolis – Qendra për Art dhe Komunitet.

Më 5 tetor, në ora 20:00, shfaqja muzikore “Zgjimi i Pranverës” nga autori Frank Wedekind e me regji dhe adaptim të regjisores Zana Hoxha do të ja kthej gjallërinë teatrit edhe pse numri i ulëseve është i kufizuar.

Për regjisoren e shfaqjes Zana Hoxha, kryevepra e autorit Frank Wedekind “Zgjimi i Pranverës” ishte një thirrje artistike, dëshirë e nevojë për ta sjell atë në Kosovë, tutje duke e adaptuar atë në Kosovën e viteve të 90ta. Nevoja e të rinjëve për të kuptuar dhe për tu kuptuar ka qenë dhe vazhdon të jetë sfidë, sidomos historia që i ka përcjellë të rinjët tanë në vitet e 90ta, kohë protestash e rezistence, kohë kur liria kolektive dhe personale ishte e kufizuar nga regjimi politik i Millosheviqit dhe patriarkati mirëpo solidariteti mbante gjallë frymën e rezistencës kolektive.

Rinia dhe nevojat e natyrshme të rinisë nuk kanë qenë prioritet andaj edhe informacionet për seksualitetin, ndjenjat, dashuria e përvojat e tyre kanë qenë të limituara dhe të neglizhuara nga familja, shkolla e shoqëria. Dhuna në shkollë, abuzimi fizik dhe seksual, paragjykimet, shtatzënia e paplanifikuar dhe aborti kanë qenë dhe mbesin probleme reale të shoqërisë sonë kosovare.

Kjo shfaqje zgjon nevojën për të ngritur në diskutim tema të tilla “të ndaluara”, për të folur për ndjenjat, seksin dhe përvojat e para teksa ato ndodhin, nevojën për t’i ditur të gjitha, për t’i kuptuar e për t’i përjetuar.

Kjo shfaqje duke përfshirë të gjithë krijuesit e saj i dedikohet të gjithë të adoleshentëve të rënë në vitin 1998-1999 në luftën e fundit në Kosovë.

Kujtojmë që para pak ditësh shfaqja “Zgjimi i Pranverës” u vlerësua si “Shfaqja më e mirë”, duke u shpërblyer me çmimin “Grand Prix”, në edicionin e katërmbëdhjetë të ITF SkupiFestivali.

Juria ka vlerësuar shfaqjen për shkak të konceptit të saj të fortë regjisorial dhe estetikës bashkëkohore teatrore, duke sjellur një “drejtim të ri” të shprehjes teatrore ballkanike, që është në hap me atë evropiane, duke vepruar në fushën e “teatrit total”, duke përdorur muzikë, dramë, vallëzim dhe video, me aktrim që shtyjnë kufijtë e zakonshëm, duke përfshirë edhe reagimin e audiencës./ KultPlus.com

‘Zgjimi i pranverës’ e regjisores Zana Hoxha, shpërblehet me ‘Grand prix’ në SkupiFestival

Teatri Kombëtar i Kosovës në bashkëpunim me Artpolis-Qendra për Art dhe Komunitet, përfaqësuan Kosovën me shfaqjen muzikore “Zgjimi i Pranverës” me regji të Zana Hoxhës, në Festivalin Ndërkombëtar të Shkupit – ITF Skupi Festival ku sivjet prezente ishin trupat teatrale nga Bullgaria, Shqipëria, Kroacia, Serbia e Bosna e Hercegovina, shkruan KultPlus.

Pas shikimit të të gjitha shfaqjeve, juria e ITF (International Theater Festival) SkupiFestival, ka përzgjedhur “Zgjimi i Pranverës”, të autorit Frank Wedekind, me regji nga Zana Hoxhës si: “Shfaqja më e mirë”, duke e shpërblyer me çmimin “Grand Prix”, në edicionin e katërmbëdhjetë të ITF SkupiFestivali.

Juria ka vlerësuar shfaqjen për shkak të konceptit të saj të fortë regjisorial dhe estetikës bashkëkohore teatrore, duke sjellur një “drejtim të ri” të shprehjes teatrore ballkanike, që është në hap me atë evropiane, duke vepruar në fushën e “teatrit total”, duke përdorur muzikë, dramë, vallëzim dhe video, me aktrim që shtyjnë kufijtë e zakonshëm, duke përfshirë edhe reagimin e audiencës.

“Zgjimi i Pranverës” tregon historinë e adoleshentëve që zbulojnë trazirën e brendshme dhe të jashtme të seksualitetit. Ajo eksploron udhëtimin nga adoleshenca në moshën e rritur me trishtim dhe pasion që është ndriçues dhe i paharrueshëm. Për regjisoren e shfaqjes Zana Hoxha, kryevepra e Frank Wedekind “Zgjimi i pranverës” ishte një thirrje artistike, një dëshirë dhe një nevojë për ta sjellë këtë shfaqje në Kosovë, duke e përshtatur më tej në epokën e viteve ’90 në Kosovë. / KultPlus.com

TKK dhe Artpolis përfaqsojnë Kosovën me shfaqjen ‘Zgjimi i Pranverës’ në Fetivalin Ndërkombëtar të Shkupit

Teatri Kombëtar i Kosovës në bashkëpunim me Artpolis-Qendra për Art dhe Komunitet përfaqësojnë Kosovën me shfaqjen muzikore “Zgjimi i Pranverës” në Festivalin Ndërkombëtar të Shkupit – ITF Skupi Festival, në Kurshumli Han – Shkup, Maqedonia e Veriut, me 20.09.2020, në ora 20:00.

Në Festivalin Ndërkombëtar të Shkupit – ITF Skupi Festival, sivjet prezente do të jenë trupat teatrale nga Bullgaria, Shqipëria, Kroacia, Serbia e Bosna e Hercegovina përderisa Kosova do të përfaqësohet me shfaqjen muzikore “Zgjimi i pranverës”, me regji të Zana Hoxhës, që do të jepet në ambient të hapur, sikurse edhe shfaqjet të tjera të festivalit që do të zhvillohen jashtë, karakteristikë kjo e këtij viti.

‘Duke marrë parasysh të gjitha sfidat me të cilat përballemi në kohë pandemie, ne e konsiderojmë të rëndësishme që shkëmbimi, mësimi dhe mbështetja ndërkulturore të mos ndërpriten, por të vazhdojnë në një formë të re të modifikuar. Kështu mund të sigurojmë zgjimin që duam dhe të inkurajojmë krijimin e rrjeteve në kohë sfiduese’, thuhet në komunikatën për media.

“Zgjimi i Pranverës” tregon historinë e adoleshentëve që zbulojnë trazirën e brendshme dhe të jashtme të seksualitetit. Ajo eksploron udhëtimin nga adoleshenca në moshën e rritur me trishtim dhe pasion që është ndriçues dhe i paharrueshëm. Për regjisoren e shfaqjes Zana Hoxha, kryevepra e Frank Wedekind “Zgjimi i pranverës” ishte një thirrje artistike, një dëshirë dhe një nevojë për ta sjellë këtë shfaqje në Kosovë, duke e përshtatur më tej në epokën e viteve ’90 në Kosovë.

Shfaqja përkrahet nga cfd, UNFPA dhe Kvinna till Kvinna.

Shënim: Masat mbrojtëse kundër COVID-19:

Sprej për dezinfektim, dezinfektues për duar, maska për fytyrë dhe doreza do të jenë në dispozicion gjatë gjithë kohës. Distanca fizike do të ruhet (karriget do të vendosen dy metra larg njëra-tjetrës). Temperatura do të matet për të gjithë njerëzit e pranishëm me “termometra infra të kuqe pa kontakt” si mjet i përshtatshëm për matjen e temperaturës pa prekur një person dhe vlen të përmendet se i gjithë festivali do të organizohet nën mbikëqyrjen e policisë dhe sigurisë, për të siguruar respektimin e rendit dhe ligjit.

Për më shumë rreth pjesëmarrjes në festivalin Ndërkombëtar ITF Skupi Festival klikoni në linkun: https://www.facebook.com/skupifestival. / KultPlus.com

Premiera “Zgjimi i pranverës” u shfaq mbrëmë pa publik, sfidoi normat morale

Qendrim Badalli

Asgjë s’ishte e zakonshme. Në hyrjen e Teatrit Kombëtar të Kosovës po shpërndanin maska. As sprej dezinfektues për duar nuk po mungonte. Kur hyrje në sallë, përgjegjës të teatrit, u kujdesën që ata të ftuarit që ishin ose anëtar të Këshillit Drejtues të Teatrit apo anëtar të komunitetit artistik, të uleshin me nga dy karrike hapësirë. Rregullat të imponuara nga pandemia po zbatoheshin në përpikmëri.

Asgjë s’ishte e zakonshme. Sepse në një situatë të zakonshme, premierat në Kosovë mbushin sallat plotë me publik. Edhe pse nën rrethana të jashtëzakonshme, duke respektuar distancën fizike salla u mbush plotë. Perdja u ngirt dhe shfaqja filloi.

Dashuria e seksualiteti si dhe mbi të gjitha ngarkesat morale për ta  të rrënjosura në çdo institucion shoqëror, nga familja deri tek shkolla, ishte tema e shtjelluar në këtë shfaqje që për gati dy orë mbajti frymën e publikut në sallë.

Të rijnë që nuk guxonin të flisnin lirshëm për seksin dhe dashurinë, pavarësisht se në një moshë që imponon këto tema.  Të reja që flisinin si për ideale të qenurit e lirë për të zgjedhur veshjet e tyre, apo për të prerë flokët si donin ata. Të rinjë që ndëshkoheshin dhunshëm për shtatëzani para martesore apo të rijnë që përjashtoheshin nga shkolla për shkak të vizatimeve ilustrative ‘ të cenzuruara’ nga familja e shkolla. Të rijnë që i nënshtroheshin skajshmërisht autoritetit brutal të mësuesit në shkollë apo të prindit në shtëpi për çështje seksualiteti. Ja, këto janë disa nga pjesët e shfaqjes që u dhanë plotë emocion nga aktorët: Hajat Toçilla, Valmir Krasniqi, Arta Muçaj, Shkelzen Veseli, Labinot Raci, Qëndresa Loki, Verona Koxha, Flamur Ahmeti, Armend Ballazhi. Shfaqje kjo që iu dedikuar të gjithë adoleshentëve të rënë në luftë, pa dallime identitare.


Në një intervistë për KultPlus, Koreografi i shfaqjes, Robert Nuha, e vlerësoi lartë shfaqjen teksa e quajti si një ‘rifillim’ pas pauzës shkaku i pandemisë.

“Shfaqja ke në një nivel shumë të lartë, ke prej kalimeve më të mira që kanë bërë aktorët ndonjëherë. Mungesa e audiencës për një kohë të gjatë e pat ndikimin e vetë dhe natyrisht edhe për aktorët ishte si një rifillim dhe ata ishin edhe më emocional se herave të tjera”.

Ai, pati vlerësim specifikisht edhe për aktorët dhe regjisoren Zana Hoxha.

“Pritshmërit e mija kanë qenë më të vogla krahasuar me këtë çfarë pamë. Unë besoj shumë se aktorët kosovar dhe regjisoret si Zana Hoxha janë e ardhmja e këtij vendi, në kulturë, në art dhe sidomos në teatër”.

Nuha, duke folur për motivin  e dhënies së një premiere pa publik tha se ‘dëshira dhe dashuria’ bëri gjithçka të mundur.

“Kjo ke situatë e jashtëzakonshme gjithkah dhe kjo situatë na preku edhe neve. Kjo ka qenë hera e parë që ne e kemi ditur se do të jemi pa publik por dëshira dhe dashuria për këtë shfaqje, për njëri-tjetrin na ka shtyrë që të vazhdojmë përpara”.

Në një intervistë për KultPlus, regjisorja e shfaqjes, Zana Hoxha, u shpreh e lumtur për shfaqjen teksa tregoi se kujt iu dedikua.

“Jam jashtëzakonisht e lumtur. Se kemi pritur një numër të publikut që kanë ardhur sonte, jam e lumtur që u pritë mirë nga kolegët nga publiku, po ndihem e emocionuar po ashtu sepse është 12 qershori, Dita e Çlirimit të Kosovës. Siç e patë në fund, shfaqja u dedikohet të gjithë adoleshentëve të rënë në luftë pa dallim gjinie, race e nacionalitetit”.

Pavarësisht se shfaqja ishte e mbyllur për publikun e gjerë, Hoxha tha se ajo ndihet e bekuar me ata që ishin.

“Jam shumë e emocionuar, shfaqja qe e mbyllur për shkak të pandemisë por sërisht ne e mbushëm një pjesë të mirë të sallës dhe me këtë publik kaq të mirë që ishte sonte, unë ndihem e bekuar” Në fund, Hoxha shprehu bindjen se ata ia kishin arritur qëllimit për trajtimin e temave që kishin planifikuar.

“Mendoj se nuk ka pasur mënyrë tjetër përpos kësaj çfarë pamë për t’i trajtuar ato tema. Jam shumë e kënaqur dhe mendoj se ia kemi arritur qëllimit”.  

Mbrëmja u mbyll me diskutimet e zakonshme të publikut në hollin e Teatrit Kombëtar ku regjisores Hoxha po i shprehnin përgëzimet e po i dhuronin buqeta lulesh. / KultPlus.com

‘Zgjimi i pranverës’ pa publik shkaku i pandemisë

E shkruar midis vjeshtës së vitit 1890 dhe pranverës së vitit 1891, drama “Zgjimi i pranverës” e gjermanit Frank Wedekind llogaritet të jetë midis veprave që hyjnë në fillet e historisë moderne të teatrit.

Shoqërohet me nëntitullin “Tragjedia e fëmijëve”. Do të inskenohej për herë të parë më 1906 në Berlin, nën regji të Max Reinhard.

Gjatë inskenimeve të mëvonshme, për shkak të përmbajtjes shpesh do të censurohej.

Në Prishtinë ishte planifikuar të jepej premierë në pranverë e me sallën plot. I është ofruar shumë verës, e premiera do të jetë pa publik. Jo për shkak të censurës, por sherri i pandemisë. Dashuria, seksualiteti, ndrydhja e ndjenjave e krejt problemet e fazës së pubertetit te adoleshentët do të trajtohen në formë mjuzikli në Teatrin Kombëtar të Kosovës. Por në një tip premiere të mbyllur.

Masat e ndërmarra me qëllim të parandalimit të shpërndarjes së pandemisë kanë bërë që teatrot e kinematë të mos hapen ende. Madje shfaqja në njëfarë forme do të jepet “ilegalisht”.

Nën regji të Zana Hoxhës, premiera e sonte do të ketë shikues anëtarët e Këshillit Drejtues të Teatrit Kombëtar të Kosovës dhe disa anëtarë të tjerë të komunitetit artistik. Një publik më i gjerë do të mund ta shohë shfaqjen vetëm nëse transmetohet online. /koha.net/ KultPlus.com