Pas 23 vitesh, në mes të Prishtinës, mbahet liturgji në Kishën brenda oborrit të UP-së

Peshkopi Teodosije i Dioçezës së Rashkës dhe Prizrenit ka mbajtur liturgji në Kishën e braktisur në oborrin e UP-së për herë të parë prej vitit 1998.

Për festën që mbahet në ditën e 40 pas krishtlindjeve ortodokste që njihet si “Dita e Ngritjes së Krishtit”, Dioçeza e Rashkës dhe Prizrenit ka mbajtur liturgji së bashku me besimtarë dhe peshkopë të tjerë, shkruan KosovoOnline.

“Për herë të parë që nga viti 1998, një liturgji është mbajtur në Kishën e Krishtit Shpëtimtar në qendër të Prishtinës. Liturgjia e shenjtë është shërbyer nga Peshkopi Teodosije me priftërinj dhe besimtarë në kishën e pambaruar, për nder të ditës së ngritjes”, thuhet në deklaratën e Dioçezës.

Në këtë liturgji ka marrë pjesë edhe deputeti i Listës Serbe, Dalibor Jevtiq. / KultPlus.com

Pianisti austriak Stephan Möller nderoi Beethovenin në Prishtinë me një mori rënkime melodike

Era Berisha

Energjia e brendshme shpirtërore e cila portretizohej në interpretimin e pianistit Stephan Moller, shpalosi spektrin e një dëshpërimi dhe krize të thellë përmes së cilës pianisti gjeti një gjuhë me publikun duke i folur shpirtërisht secilit prej tyre për karakterizimin sharmant të kontrastit të veprave të Beethovenit, ku ndjenjat më të thella të cilat janë fshehur brenda qenies njerëzore u plasaritën në lojën e duarve që ngjanin në kthetrat e një tigri, të cilat furishëm rrjedhnin në melodi e tinguj, shkruan KultPlus.

Mbizotërimi i ngjyrës së kuqe nga tapeti i shtruar në Amfiteatrin e ri të Bibliotekës Universitare, dritat e ngrohta të vendosura në skaje të sallës dhe reflektorët me ngjyrë të vjollcë po krijonin një atmosferë që pa marrë parasysh se mbetet e njëjta çdo herë, mos durimi i të pranishmëve për të dëgjuar talentin e pianistit Stephan Moller, ishte prezent dhe dallohej në fytyrat e secilit. Pas një pritje të shkurtër, publiku në ulëset e tyre priti pianistin austriak me duartrokitje të cilat intensitetin e tyre e shtonin pas çdo përfundimi të veprës së interpretuar nga ai.

Hapjen e natës së mbrëmshme të festivalit Chopin Piano Fest, e nisi drejtoresha organizative e festivalit Besa Luzha dhe drejtoresha artistike Lejla Pula, të cilat janë shprehur se ndjehen mjaft të lumtura që pavarësisht se kjo është hera e dytë që pianisti prek skenën e Prishtinës, ai mezi ka pritur për të performuar përsëri.

Ndërsa, është bërë e ditur se për nder të 250 vjetorit të lindjes së Ludwig van Beethoven, kjo mbrëmje sjell interpretimin e disa sonatave më të njohura të Beethovenit nga pianisti austriak dhe njëkohësisht vjen si pjesë e projektit të tij ‘32 sonata të Beethoven në 32 qytete të ndryshme’.

Pas këtyre informacioneve dhe urimeve për një natë të këndshme, heshtja absolute që tashmë është bërë pjesë kyçe e të pranishmëve, zuri vendin e saj në një pakufizim përjetësie që përcolli këtë natë së bashku me ndërrimin e ngjyrës së qiellit nga e kaltër e hapur në atë të mbyllur që vërehej nga dritarja rrethore e vendosur në mesin e objektit.

Në skenë, me një qëndrim të pakrahasueshëm, hedhje të hapave precize, kostum të denjë që portretizonte instrumentin bardh e zi si dhe pozita e tij e përuljes falënderuese dhe e uljes në karrigen e posaçme, veçse ishte fakti i parë që dëshmoi për një njeri që ka lindur për të performuar në piano. Moller nisi interpretimin e tij me veprën ‘Sonate G-Dur, op.31 Nr.1’, një fillim ky që nisi me melodi lozonjare dhe të lehta e humoristike por që aspak nuk po e parashikonte fundin e këtij koncerti.

Ndërveprimi i vazhdueshëm me pianon e vinte në pah lojën mjeshtërore të Moller, me ç’rast pozita e tij herë i afrohej afër instrumentit në një përqafim të afërt ku pothuajse i rrethonte komplet çelësat e pianos e herë tjetër shpina e tij shndërrohej në një vijë vertikale që largohej plotësisht nga çelësat për të sjellë melodi të cilat karakterizoheshin nga kthjelltësia e pastër që ato posedonin. Në ndërkohë, shprehjet e tij të fytyrës ishin kryevepra e cila shpaloste ndjeshmërinë artistike të Moller, për të cilin, përhumbja totale nën botën e tingujve diversive, ishte shndërruar në një vepër arti duke bërë që shikimi i tij as për një sekondë të vetëm të mos kthehej nga audienca por të futej thellë në ekstazën hyjnore që e kishte kapluar atë përgjatë gjithë natës.

Gishtërinjtë së bashku me vështrimin e tij po i qëndronin besnik çelësave bardh e zi kurse tingujt dhe meloditë që po përhapeshin në atmosferë, hynin në copëzën më të ndjeshme të shpirtit, aty ku edhe vështrimi më introvert nuk do mund të depërtonte. Ndikimi dramatik vinte rrjedhshëm nga sonatat e pianos që luanin mes vete në një ndërlidhje komplekse mjaft të pasur. Orientimet e  lëvizjeve stoike të trupit të tij,  ndonëse dukeshin precize e të vrazhda, ato i jepnin një frymë të mprehtë pasurore që nuk mungoi as për një moment të vetëm.

Moller, përgjatë dy orë interpretimi të veprave të njohura nga kompozitori Ludwig van Beethoven, shfaqi një posedim unik të interpretimit ku e tërë qenia e tij njerëzore dhe shpirtërore u rrëmbye vrullshëm nga lëvizjet e papritura e të paparashikuara për publikun. Kurse, lëvizjet e vogla të fytyrës së tij në dy anë, lëvizja e vetullave në një tkurrje përqendrimi dhe lëvizjet e tij trupore që dukeshin të dalura jashtë kontrollit, pasqyronin një univers të tërë ku publiku ishte bërë një me heshtjen dhe Moller ishte shndërruar në një pikturë lëvizëse që po admirohej për ngjyrat e ndezura e të thella muzikore të cilat ai i dhuronte me aq pasion.

Interpretimi në një nivel të madhështisë artistike dallohej edhe atëherë kur ai mbyllte sytë dhe shpirti i tij dilte jashtë guaskës me një adrenalinë dhe energji që vazhdimisht grabiste rrahjet e zemrave të audiencës duke i drejtuar ata drejt një fundi që do të lë një prekje pothuajse të mistershme në kujtesën tonë. Andaj, vepra e fundit e titulluar ‘Sonata op.57, f-mol, ‘Appassionata’, dhuroi një gërshetim të dëshpërimit, hidhërimit dhe dhimbjes, që Moller e solli në një nivel që ngjasonte tërësisht me ndjenjat që vetë Beethoven kishte ndjerë kur ka krijuar këtë kompozim.

Kështu, krejt në fund, pas dy orë interpretimi, fokusi i syve të njeriut sa vinte e zvogëlohej në një errësirë ku drita e vetme do të ishte Moller, pianisti që po i dedikonte melodi qenies njerëzore me një pasion që flakërohej nën zjarrin e tingujve të pashoq duke krijuar një përshtypje se meloditë vinin nga cicërima zogjsh të dashuruar marrëzisht pas muzikës.

Pas kësaj elegance të mahnitshme performimi dhe ndjenjave të pashpjegueshme, të pranishmit për 5 minuta interpretuan një ndërlidhje të duartrokitjeve dhe brohoritjeve që u shndërruan në një frymë që solli buzëqeshjen e shumëpritur të pianistit. Fytyra e tij jo vetëm që vezullonte nga pikët e djersës që po i binin, por buzëqeshja e tij vazhdonte të gjallërohej tutje sa herë që ai kthehej për ta falënderuar publikun për duartrokitjet e pa ndalura.

Për të folur më shumë rreth natës së mbrëmshme dhe atij interpretimi magjik, për KultPlus foli vetë pianisti, Stephan Moller, i cili numëron herën e dytë të performimit në Prishtinë.

‘’Ishte një mbrëmje e mrekullueshme, në njërën anë jam pak i mërzitur që mbaroi por në anën tjetër është një ngritje e mentalitetit dhe vërtet do të doja të filloja përsëri të luaj. Unë nuk jam i lodhur fare sepse muzika jep energji dhe nuk merr, e sidomos rrahjet muzikore dinamike”, thotë Moller.

Sipas tij, të gjitha sonatat e Beethoven janë të bukura dhe në fakt janë si fëmijët e tij dhe nuk mund t’i veçonte, por ajo që ai specifikoi ishte sonata e 31 që ka shumë aspekte të perfeksionit dhe prandaj ai edhe e ndjen atë më së shumti kur e luan.

“Më ka marrë kohë pak që të vija këtu, por unë u ndjeva si në shtëpi dhe shpresoj se nuk do të jetë hera e fundit sepse ishte shumë interesante që të ndjeja rezonancën e publikut që ishte shumë më e fortë në pjesën e dytë sepse pjesët e karakterit të errët u pëlqyen më shumë sesa ato të karakterit të lehtë dhe humoristike në pjesën e parë. Prandaj, ishte shumë e mirë që performova në këtë rend”, përfundon Moller duke na lënë me shpresë që shpejt do të përjetojmë një tjetër performancë nga ai.

Chopin Piano Fest gjatë këtij edicioni do të prezantojë edhe 14 koncerte të tjera në vazhdim. Nata e tretë e këtij festivali, vjen më datë 10 qershor ku do të interpretojë pianisti hungarez Gergely Kovács në Amfiteatrin e Ri të Bibliotekës Universitare./ KultPlus.com

Tollovia për vaksinim te salla 1 Tetori, sqarohet Ministria e Shëndetësisë

Ministria e Shëndetësisë ka reaguar pas tollovisë së krijuar te salla 1 Tetori, ku qytetarët e moshës mbi 65 vjet po presin për t’u vaksinuar.

Sipas MSH’së, tollovia është krijuar, meqenëse aty kanë ardhur të vaksinohen edhe qytetarët e komunave të tjera.

“Grumbullimet e krijuara sot para sallës “1 Tetori”, vjen si pasojë se aty kanë ardhur të vaksinohen qytetarë edhe nga komunat e tjera, përkundër njoftimeve të bëra ditëve të kaluara dhe dje se qytetarët do të vaksinohen në komunën e tyre. Qytetarët e komunave të tjera të Republikës së Kosovës luten që t’u drejtohen qendrave të vaksinimit në komunat e tyre, me qëllim që të marrin informatat e duhura dhe të vaksinohen”, thuhet në njoftimin e MSH’së.

Ministria ka apeluar te qytetarët e komunave të tjera që t’u drejtohen qendrave të vaksinimit në komunat e tyre.

“Me që vaksinimi kundër COVID-19 është proces dinamik që do të vijojë deri në vaksinimin e të gjitha kategorive të parapara në Planin e vaksinimit, luten qytetarët që të përcjellin njoftimet e MSh-së dhe t’i shmangin grumbullimet para qendrave të vaksinimit përderisa mundësia e vaksinimit do të jetë e hapur çdo ditë në secilën komunë”, thuhet në njoftim.

Njoftimi i plotë i MSH’së:

Procesi i vaksinimit kundër COVID-19 sot vijon sipas njoftimeve paraprake.

Njoftohen qytetarët që të kenë parasysh se në Prishtinë në sallën “1 Tetori” vaksinohen vetëm qytetarët e Prishtinës në bazë të rekomandimeve konform Planit Shtetëror të vaksinimit.

Grumbullimet e krijuara sot para sallës “1 Tetori”, vjen si pasojë se aty kanë ardhur të vaksinohen qytetarë edhe nga komunat e tjera, përkundër njoftimeve të bëra ditëve të kaluara dhe dje se qytetarët do të vaksinohen në komunën e tyre.  

Qytetarët e komunave të tjera të Republikës së Kosovës luten që t’u drejtohen qendrave të vaksinimit në komunat e tyre, me qëllim që të marrin informatat e duhura dhe të vaksinohen.

Me që vaksinimi kundër COVID-19 është proces dinamik që do të vijojë deri në vaksinimin e të gjitha kategorive të parapara në Planin e vaksinimit, luten qytetarët që të përcjellin njoftimet e MSh-së dhe t’i shmangin grumbullimet para qendrave të vaksinimit përderisa mundësia e vaksinimit do të jetë e hapur çdo ditë në secilën komunë. / KultPlus.com

Skandaloze: Kështu “zvarriten” të moshuarit për të arritur tek vaksinat në sallën “1 Tetori”

Radhët e gjata të të moshuarve tek Qendra e Vaksinimit kundër COVID-19 në sallën “1 Tetori” në Prishtinë u bënë kryelajm.

Këtu u shkaktuan tollovi që bëri që të moshuarit të gjejnë rrugë alternative për të arritur tek vaksinat.

Në disa pamje të publikuara shihen të moshuarit teksa zvarriten për të arritur deri te hyrja në sallën “1 Tetori” për vaksinim. / KultPlus.com

Sopranoja Arta Jashari vjen me koncert recital në kryeqytet

Sopranoja kosovare Arta Jashari po vjen me recital në kryeqytet, përcjellë KultPlus.

Në këtë koncert ajo sjellë një repertor të zgjedhur të literaturës vokale, i cili burim inspirimi ka ritmin dhe muzikën latine.

Në koncert Jashari do të shoqërohet në piano nga pianistja Pranvera Hoxha – Bryma ndërsa mysafir i mbrëmjes do të jetë tenori kosovar Luan Durmishi.

Koncerti mbahet të martën, më 18 maj 2021 prej orës 20:00 dhe organizohet nën patronazhin e kryetarit të Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti. / KultPlus.com

Në Prishtinë do të ndërtohet obelisk në kujtim të viktimave të COVID-19

Komuna e Prishtinës ka ndarë një lokacion për vendosjen e obeliskut në shenjë mirënjohje për profesionistët shëndetësorë dhe në shenjë nderimi të atyre që kanë ndërruar jetë nga virusi COVID-19.

Ata që vdiqën nga COVID-19 në Kosovë do të mund të kujtohen çdo herë, nëpërmjet një simboli që pritët të ndërtohet në nderim të tyre.

Drejtoria e Planifikimit Strategjik dhe Zhvillimit të Qëndrueshëm e Komunës së Prishtinës ka shqyrtuar kërkesën, drejtuar Kryetarit të Komunës nga Odat e Profesionistëve Shëndetësorë (Oda e Mjekëve, Oda e Stomatologëve, Oda e Farmacistëve, Oda e Infermierëve dhe Oda e Fizioterapeutëve) të Kosovës, për vendosjen e obeliskut në shenjë mirënjohje për profesionistët shëndetësorë dhe në nderim të atyre që kanë ndërruar jetë nga virusi COVID-19.

Kjo drejtori sipas kërkesës së lartcekur nga Odat e Profesionistëve Shëndetësorë të Kosovës dhe në bashkëpunim me zyrtarët e kësaj drejtorie, ka identifikuar lokacionin e kërkuar për vendosjen e këtij obelisku, i cili gjendet në kuadër të Planit rregullues urban “Prishtina e Re – Zona Perëndim” i miratuar me Vendimin e KK të Prishtinës,01. nr.35-186850, dt. 02.10.2013, sipas të cilit kjo zonë është paraparë të jetë për infrastrukturë rrugore.

“Lokacioni i kërkuar/propozuar shtrihet në pjesë të parcelës kadastrale,nr.2723-0, ZK Prishtinë, në pronësi – Pronë shoqërore, KK Prishtinë. Është propozuar që obelisku në fjalë të vendoset në hyrjen kryesore të Qendrës Klinike Universitare të Kosovës, andaj në aspektin e planifikimit nuk paraqet ndonjë pengesë për caktimin e lokacionit sipas kërkesës nga Odat e Profesionistëve Shëndetësorë të Kosovës”, thuhet në vendimin e Komunës së Prishtinës, të cilin e ka parë lajmi.net, e i cili do të miratohet edhe në Asamble.

Sipas këtij vendimi, bazuar në gjendjen faktike, konstatohet se hapësira ku do të vendoset obelisku është pjesë e infrastrukturës rrugore, përkatësisht sipërfaqe e gjelbëruar, andaj gjatë vendosjes së tij duhet t’i kushtohet kujdes i veçantë ambientit. Propozohet që të vendoset në madhësi, formë dhe material të përcaktuar sipas kërkesës së parashtruar (gjerësi 2.5 m dhe gjatësi 10 m). / KultPlus.com

Nis projekti “Jepi ngjyrë Prishtinës”, trafot shndërrohen në vepra arti

Komuna e Prishtinës ka nisur projektin për të zbukuruar me vizatime të ndryshme hapësirat publike, shkruan KultPlus.

 Projekti “Jepi ngjyrë Prishtinës” kësaj radhe kishte në fokus trafot e rrymës në lagjen Pejton.

Me ngjyra e vizatime plotë jetë, trafot janë shndërruar në vepra arti dhe padyshim që kjo gjë po ju pëlqen edhe qytetarëve të cilët po ndalojnë t’i shohin e bëjnë fotografi.

Drejtori në Drejtorinë e Kulturës në Komunën e Prishtinës, Adrian Berisha është shprehur se ky projekt në bashkëpunim me KEDS Energy, ndihmon në parandalimin e mbishkrimeve si dhe në rritjen e ambientit estetik të zonave përreth.

Ai tutje ka potencuar se përdorimi i ngjyrave në hapësirë publike nuk është vetëm akt artistik, por një formë e veprimit politik se si e shohim qytetin tonë.

‘’Permes artit, trafot e rrymes ne PEJTON jane mbeshtjelle me ngjyrat me te bukura. Mbeshtjellja e kutive me vepra arti na ndihmon ne parandalimin e mbishkrimeve si dhe ne rritjen e ambientit estetik te zonave perreth. Faleminderit per bashkepunim KEDS Energy dhe te gjithe atyre qe kane kontribu per realizimin e ketij projekti. Perdorimi i ngjyrave ne hapesire publike nuk eshte vetem nje akt artistik, perkundrazi eshte nje forme e veprimit politik se si e shohim qytetin tone”, shkruan Berisha. / KultPlus.com

Objekti i braktisur i Kryqit të Kuq merr trajtë dhe lexim të ri, kërkohet ringjallja e këtij monumenti

Era Berisha

Dokumentimi, dimensionet, shqyrtimet, hulumtimet dhe perspektivat e zgjeruara të historikut të Prishtinës, por kryesisht me fokus në lagjen ku ndodhet objekti i Kryqit të Kuq, u jetësuan në formën e një libri të titulluar ‘’but first, check the water’’, në kaudër të edicionit të tretë të ‘Metamorphosis’, ku së bashku me ndërhyrjen artistike specifike për lokacionin nga artistja Nurhan Qehaja, projekti ka zënë vend me datën 30 shtator 2020, me ç’rast mbrëmë erdhi edhe promovimi i tij në Kino Armata, shkruan KultPlus.

Libri ‘but first, check the water’, sjell një qasje me dimensione historike, kulturore dhe arkitektonike duke trajtuar kështu pyetjet e shumta rreth objektit të Kryqit të Kuq dhe jo vetëm. Ky libër përfshin hulumtime në terren, mbledhjen e rrëfimeve të banorëve dhe intervenime artistike.

Gjithçka nisi me shfaqjen e një video të shkurtër e realizuar nga regjisori Leart Rama ku nëpërmjet muzikës u shpalosen pjesë të shkëputura nga ndërhyrja artistike dhe performanca e artistes Nurhan Qehaja. Vepra muzikore nën kompozimin e Liburn Jupollit, tërhoqi vëmendjen e publikut me meloditë dhe tingujt mahnitës të interpretuar nga Rron Bakalli në instrumentin e violinës, Ylli Zhaveli në instrumentin e klarinetës dhe Kaltrina Berisha në instrumentin e Çellos.

Kjo video e xhiruar brenda objektit të Kryqit të Kuq, portretizoi ambientin e një objekti të braktisur i cili po shkon drejt shkatërrimit për shkak të rrjedhës së ujit e cila është lënë e harruar. Prandaj, gërshetimi i veçantë i instrumenteve të cilat jehonin në objektin bosh dhe imazhet e zymta që përngjanin pothuajse me lule të vyshkura, sollën një ndjenjë ndaj gjithsecilit që ndoshta ky objekt do të duhej të ringjallej përsëri dhe në vend të shkatërrimit tutje të tij nëpërmjet rrjedhës së ujit, objekti të ringjallet përsëri me një ‘ujitje’ që e pasuron dhe ngritë atë në këmbë përsëri për të bashkëjetuar së bashku me gjelbërimin që e rrethon këtë objekt.

Ndërsa për të folur më shumë rreth këtij procesi në kuadër të realizimit së edicionit të tretë të ‘Metamorphosis’, që ka nisur planifikimin një vit më përpara, së pari me hulumtimin pastaj me intervenimin akustik e duke përfunduar me botimin e librit, e pranishme ishte edhe Sihana Klisurica, përfaqësuese nga organizata ‘Shtatëmbëdhjetë’.

“Ne kemi trajtuar disa aspekte të rëndësishme që kanë ndihmuar në realizmin e tretë të metamorfozës në rrethana të jashtëzakonshme. Ideja kryesore dhe fillestare ka qenë të fokusohemi në objektet e braktisura dhe që në një formë apo tjetër të kontribuojmë në mbledhjen e kujtesës kolektive dhe përmes hulumtimit dhe bisedave me persona që kanë kujtime rreth objektit, kemi parë se sa shumë ka mungesë të informacioneve dhe arkivave dokumentuese të shumë pjesëve të vendit tonë”, shprehet Sihana.

Sipas saj, me anë të këtyre objekteve janë munduar të hedhin dritë në disa pjesë historike të rëndësishme që sot duhet të ruhen. Prandaj, arsyeja për përcaktimin e vendit është bazuar në fokusimin e hapësirës në lagjen e vjetër të Prishtinës, ku stafi gjithmonë ka parë se në çfarë gjendje është objekti dhe si po trajtohen nga institucionet.

Ajo tutje ka folur se pse është vendosur që artistja Qerhaja, të jetë pjesë e projektit e cila ka hasur në problemin ku iu është ndaluar hyrja në objekt me arsyetimin se objekti nuk është i sigurtë pavarësisht se raporti ekzistues tregon që shkallët e objektit mund të përdoren.

“Qasja e saj artistike së bashku me punën shtatë mujore ka ndikuar edhe në reagimin e institucioneve dhe shumë njerëzve që janë interesuar mbi këtë objekt që i takon shekullit XX. Prandaj, për neve ka qenë e rëndësishme që të mbledhim copëza të historikut të këtij objekti në aspektin e trashëgimisë kulturore”, përfundon ajo.

Libri që mbrëmë u promovua është cilësuar si një përmbledhje e hulumtimeve në terren dhe autorët që kanë kontribuar me shkrimet e tyre si: Haxhi Mehmetaj, Sali Shushi, Artan Krasniqi, Merita Gorani-Balaj dhe Linda Gusia së bashku me studentët që kanë qenë pjesë e punëtorisë që kanë kontribuar në pjesën e hulumtimit duke u ndarë në dy grupe: grupi i arkitektëve dhe grupi i hulumtuesve, që kanë bërë një punë të mrekullueshme.

Po ashtu, për të folur më shumë rreth angazhimit dhe sfidave përgjatë procesit të këtij projekti, ku në hyrje të objektit shprehet qasja artistike, e pranishme ishte edhe artistja Nurhan Qehaja.

“Çka ka qenë shokuese është se nuk e kam parë më herët këtë objekt edhe pse kam kaluar tërë kohën aty. Në të njëjtën kohë më kujtohet që objekti ka qenë shumë e vështirë për tu parë sepse kishte një pamje dërrmuese. Prandaj, muzika ka qenë e vetmja përgjigje mbi këtë situatë”, shprehet Qehaja.

Sipas saj, është menduar të krijohet diçka e re dhe prandaj pas shtatë muajve punë, është thënë se nuk është e lejuar të përdoret objekti brenda, prandaj ajo është dashur që të marrë shiritin e kuq.

“Shiriti i kuq ka qenë si një mënyrë revolte sepse nuk ka qenë në rregull që pas shtatë muajve, ata të ndërrojnë mendje rreth përdorimit të objektit. Pikërisht aty më është dhënë ndjenja që objekti nuk është i mbrojtur dhe ajo në fakt është gjëja që ai objekt përfaqëson, prandaj edhe unë vetëm e mbylla me shiritin e kuq sepse aq kam pasur mundësi”, përfundon Qehaja.

Ndërsa, për finalizimin e këtij projekti dhe anën e një perspektive të re mbi këtë objekt, e pranishme ishte edhe Erëmirë Krasniqi.

“Unë jam kyçur në një moment kur veçse kanë përfunduar disa mendime dhe detyra ime ka qenë finalizimi i punës në një aspekt tjetër duke shkuar më tutje me hulumtime. E rëndësishme ka qenë mosfshirja e shtresave në pjesët e vjetra të qytetit të cilat kanë të bëjnë me komunitete tjera ku ka turq dhe mjaft kultura diversive, prandaj kur shkruan një libër të tillë nevojitet fokus i madh sepse reflektimi i njerëzve duhet të mos bazohet vetëm në përvojën shqiptare”, shprehet Krasniqi.

Sipas saj, libri fillon që nga Ilirët duke trajtuar aspektin e Prishtinës qysh nga antikiteti deri tek nënshkrimi i parë në vitin 1912 përmes Haxhi Mehmetaj. Pastaj Sali Shosha, i cili i afrohet zhvillimit urban në vitet e 70-ta, ku çmimin për këtë zhvillim e ka paguar pjesa e vjetër e qytetit që është shumë e neglizhuar si trashëgimi dhe shumë nga ajo zonë historike është e atakuar.

“Libri është munduar që pavarësisht informacioneve të pakta, mungesa e informacioneve të na shërbejë si dije për statusin dhe trashëgiminë e këtyre ndërtesave që ato të mos neglizhohen”, potencon ajo.

Objekti i “Kryqit të Kuq” në lagjen e vjetër të Prishtinës është pjesë e Listës së Trashëgimisë Kulturore për Mbrojtje të Përkohshme dhe pavarësisht kësaj shumë pak dinë për këtë monument i cili prej vitit 2016 ka mbetur i braktisur. / KultPlus.com

“Fushat e Lulediellit” në qendër të Prishtinës, projekti i ri nga artistja ikonike Agnes Denes



 

Edicioni i tretë i Autostrada Biennale zyrtarisht po e fillon rrugëtimin e tij në Kosovë.

Agnes Denes, një grua e jashtëzakonshme dhe një artiste feministe ikonike nga New York, e ka konceptuar punën e saj të re në Prishtinë, titulluar “Fushat e Lulediellit 2021”. Prej sot ka nisur në kryeqytet mbjellja e farave të lulediellit në mënyrë që të rriten dhe të krijojnë një fushë mahnitëse luledielli, e cila do të jetë e gatshme për hapjen e edicionit të tretë të Autostrada Biennale, në verën e këtij viti. 
 
Do të duhet kohë që këto fara të lulëzojnë, ndërsa Prishtina kësisoj do të mbajë mbi supe një vepër arti që të lë pa frymë, pikërisht te Platoja e Pallatit të Rinisë dhe Sporteve. 
 
“Luledielli është bimë e lumtur” tregon artistja Agnes Denes. “Për kinezët, luledielli simbolizon fatin e mirë ndërsa për popullin Incas në Amerikë, luledielli mbahet si Zoti i Diellit”. Krahas bukurisë dhe energjisë pozitive, për artisten është me rëndësi edhe fakti se si këto fara luledielli e pasurojnë tokën ku mbillen dhe vijnë ngadalë në jetë. Mbjellja e tyre kthen sytë kah vëmendje që duhet të tregojmë për tokën, sepse ‘e gjithë jeta varet nga kjo shtresë e hollë që e rrethon globin’. Nga studioja e saj në New York, artistja dërgon një mesazh të mbështetjes për Prishtinën. “Kur gjërat rriten, lulëzojnë, dhe jeta po i shprehë transformimet dhe sekretet e saj. Shiko, dëgjo, merr pjesë. Të gjithë mund të jemi si luledielli, të rritemi, të ushqehemi, të pajisim të tjerët me pasurinë tonë, të kthehemi kah Dielli, e të reflektojmë për nxehtësinë e Diellit drejtuar të gjitha krijesave të gjalla”.
 
Jo rastësisht, dita e parë e plantacionit dhe mbjelljes për “Fushat e Lulediellit 2021” përkon me Ditën e Tokës, në 22 prill, një datë që shënohet vit për vit që prej vitit 1970 dhe risjellë në vëmendje nevojën për ta ruajtur mjedisin ku jetojmë e marrim frymë. Aktivistë mjedisorë, studentë dhe fëmijë nga Prishtina u bashkuan me ekipin për të mbjellur farat e lulediellit, duke u bërë kësisoj agjentë të rëndësishëm në këtë prodhim artistik dhe duke përqafuar njërin prej objektivave të edicionit të sivjetmë: rolin jetik të artit brenda shoqërisë dhe ftesën drejtuar publikut që të bashkëkrijojnë dhe zotërojnë punët artistike.

“Në Manifestone saj të vitit 1969, Agnes Denes potencoi se dëshironte ta braktiste studion e saj të punës dhe të hynte në botën e shqetësimeve globale, ‘për të komunikuar të pakomunikueshmen, për të vizualizuar të padukshmen, për të mos pranuar kufizimet të cilat shoqëria i ka pranuar’. Përgjatë jetës e karrierës së saj, ajo ka imagjinuar dhe iniciuar eksperimente vizionare mjedisore të bashkëjetesës përmes artit. Ne jemi shumë të nderuar që një artiste me forcë të madhe artistike si Denes ka pranuar ftesën tonë modeste dhe ka propozuar një vepër të re artistike ku luledielli intervenon në jetën e përditshme në qendër të Prishtinës dhe Prizrenit – me fjalët e vetë artistes – një gjest ky që sheh kah realiteti por të lejon të ëndërrosh” – tregojnë kuratoret e edicionit të tretë të Autostrada Biennale, Övül Ö. Durmusoglu dhe Joanna Warsza. 
 
Puna e kompletuar do të prezantohet me 1 korrik 2021, kur edhe do të fillojë edicioni i tretë i Autostrada Biennale në Prishtinë. Fushat e Lulediellit 2021 nga Agnes Denes prezantohet në partneritet me Manifesta 14 Prishtina. / KultPlus.com

Shpallet fituesi për projektin ideor të sallës koncertale në ish-“Gërmi” (VIDEO)

Komuna e Prishtinës – juria profesionale për Konkurs projektimi, adaptimi i kompleksit ish-Gërmia për sallë koncertale ka vlerësuar projektet që ishin në garë duke dalë sot me vendimin e tyre, përcjellë KultPlus.

Sipas njoftimit, këta janë fituesit:

Çmimi i I-rë: Grupi i operatorëve: Kengo Kuma and as INC, O.U.D. Architects, Ahmet Topbas Muhendislik, Akim Muhendislik, Enmar Engineering, Ses Goruntu Produkiyon hizmetleri me shifër 6636.

Çmimi i II-të: Grupi i operatorëve: Shkëlqim Osmani B.I – vizion Projekt, MA Studio & Partners me shifër 1897.

Çmimi i III-të: Grupi i operatorëve: Arber Sadiku B.i, G+A Architects, me shifrën 6969.

Pas këtij vendimi, Komuna e Prishtinës është zotuar se do të vazhdojë angazhimin për hapat e ardhshëm, deri në finalizimin e Sallës Koncertale sepse ky projekt është i domosdoshëm për artistët dhe qytetarët tanë. / KultPlus.com

Projekti ‘Vertical Garden’ po merr jetë në Prishtinë, një gërshetim unik mes natyrës dhe artit

Era Berisha

Projekte të reja të cilat për fokus kanë mbështjelljen e natyrës dhe artit në një rezultat të vetëm, për të kapërcyer sfidën e madhe të ‘luftës’ me ndotjen e ajrit në zonat urbane, tashmë po i shtohen Prishtinës. ‘Vertical Garden’ është projekti i radhës, një projekt ky mjaft vetëdijesues për rëndësinë e ambienteve të pastërta e të shëndetshme, shkruan KultPlus.

Duke pasur parasysh mungesën e madhe të gjelbërimit që ka mbetur nën hijen e betoneve, mureve dhe ndërtesave të shumta të cilat po ndikojnë fuqishëm në cilësinë e ajrit, ky projekt do të finalizojë nevojën esenciale për sa më shumë lule, drunj, bimë dhe pemë.

Vendin ku do të vendosen ‘Kopshtet Vertikale’, të cilat do të mbështjellin shtyllat e urës në hyrje të Prishtinës sot e vizitoi drejtori i Drejtorisë për Kulturë në Komunën e Prishtinës, Adrian Berisha bashkë me OJQ Q’art dhe ‘Te Pema’ me qëllim që të shohin mundësitë e integrimit të Gjelbërimit Vertikal me artin.

Në një ambient mes pluhurit, veturave, zhurmës së madhe, ecja dhe vëzhgimi në këtë rreth duket e pa mundur, por disa qytetarë u mblodhën për të parë se çfarë ndryshimi po ndodh në këtë pjesë, ku vërehet një mungesë e madhe e ngjyrave por të cilat tani do të ringjallen e do të mbizotërojnë në mesin e ngjyrës hiri dhe zbehjes së atmosferës.

Ndërsa, se si erdhi ideja për këtë projekt që synon një pamje ndryshe dhe të domosdoshme në hyrjen e qytetit, na tregoi edhe drejtori i Drejtorisë për Kulturë në Komunën e Prishtinës, Adrian Berisha.

“Komuna e Prishtinës në bashkëpunim me ‘TE Pema’, ka ideuar projektin ‘Vertical Garden’, duke pasur parasysh që qyteti jonë ka nevojë për sa më shumë gjelbërim. Pra, në hyrje te Prishtinës nga Fushë Kosova, mendohet që për një periudhë 2 vjeçare, muret të shndërrohen në mure jo me ngjyrë të hirtë por me mure të gjelbërta. Ne e dimë se vitin e kaluar është organizuar edicioni i 4-të i Meeting of Styles, festival ky i cili ka për qëllim që hapësirat e ndryshme ti shndërrojë në hapësira të parkut, pra flasim për muralet si ato në rrugën B dhe tek hekurudha”, tregon Berisha.

Sipas tij, qytetit i nevojitet më së shumti një pamje e tillë, përkundër pamjes vizive e cila shihet çdo ditë nga qytetarët dhe po i ngarkon ata me betonimin që ka ndodhur tash e 20-të vite. Kurse, inspirimi ka ardhur nga kopshti vertikal në Mexico City – ‘Via Verde’, që është formuar për herë të parë.

Tutje ai pohoi se buxheti fillimisht përfshin 60 mijë euro për projektin e Vertical Garden, kurse pjesa e artit në hapësirën publike financohet nga Drejtoria e Kulturës me vlerë rreth 10 mijë euro.

“Po ashtu edhe të gjitha bimët do të jenë të gjalla dhe të cilat e thithin dioksidin e karbonit në sasi të madhe, më një jetëgjatësi në të katër stinët”, potencon Berisha.

Pritshmëritë e tij janë në një nivel mjaftueshëm të lartë duke pasur parasysh reagimet nga qytetarët me mikpritjen e jashtëzakonshme, kur edhe është prezantuar projekti.

Projekti përfshin gjithsej 90 ditë punë duke filluar nga sot, ku ndërtimet e moduleve janë duke u formuar në disa magazina pasi që është një pjesë shumë e frekuentuar e hyrjes në Prishtinë dhe është vendosur që për një kohë në maksimum 2 ose 3 ditë, të bllokohet hapësira që të zbatohet ky projekt. Ndërsa për rëndësinë e projektit dhe bashkëpunimet, foli edhe Dion Deva, Kryeshefi Ekzekutiv (CEO) dhe themeluesi në ‘TE Pema’, duke e konsideruar këtë projekt si një nevojë e veçantë për qytetarët.

“Ky bashkëpunim i dytë erdhi pas një bashkëpunimi të mëparshëm për ’eko ulëset’ në hapësirën e shesheve të kryeqytetit. Jemi profesionalizuar si ekip në ndërtimin e gjelbërimit urban dhe në automatizimin e proceseve, prandaj Komuna e Prishtinës ka vërejtur aftësinë tonë për realizimin e një projekti të tillë dhe në bisedë e sipër kemi vendosur që pjesa më e mirë është rrethi në hyrje të Prishtinës”, tregon Deva.

Sipas tij, sot pas takimit me OJQ Q’art, është menduar që e gjithë kjo hapësirë të jetë jo vetëm një kombinim i ‘Street Art’ ose vetëm i ‘Vertical Garden’, por një integrim i përbashkët për sa më shumë atraktivitet në hyrjen e Prishtinës. / KultPlus.com

“Manifesta 14” shpalos programin me të cilin synon të zhvillojë vizionin urban të Prishtinës

“Manifesta” është një nga ngjarjet më të mëdha artistike në Evropë, e cila në ditën e sotme ka prezantuar programin e saj për Prishtinën, event ky që u mbajt në Kino Armata, shkruan KultPlus.

E planifikuar të hapet në vjeshtën e vitit 2022, “Manifesta 14” është ftuar nga Komuna e Prishtinës të zhvillojë së bashku me qytetarët një sërë projektesh dinamike kulturore të qëndrueshme. Bazuar në një model të bashkëpunimit ndër-rajonal, dhe duke ndërlidhur planifikim urban, ndërtimin e komunitetit, artin dhe kulturën bashkëkohore, Manifesta 14 Prishtina synon që të krijojë një kornizë për realizimin e projekteve ndërdisiplinore përmes angazhimit qytetar.

Lidhur me rëndësinë e kësaj çështjeje dhe për planet e ”Manifesta 14 Prishtina”  sot kanë folur para audiencës Drejtori i Kulturës në Komunën e Prishtinës- Adrian Berisha, Kryetari i Komunës së Prishtinës – Shpend Ahmeti, Hedwing Fijen – Drejtore e Manifestës dhe Yana Klichyk.

Të pranishmit në Kino Armata dhe ata që kanë pasur mundësi të ndjekin këtë takim online u njoftuan për rrjedhën e projekteve të “Manifesta 14”, përzgjedhjen e lokacioneve në qytetin e Prishtinës, duke theksuar çdo herë rëndësinë për rritjen e numrit të vizitorëve në vendin tonë, hulumtimin shumështresor, hartëzimin e komuniteteve lokale etj.

Sipas panelistëve, qëllimi i këtij edicioni të “Manifestës” është t’i shërbejë të gjithë komunitetit dhe të krijojë një trashëgimi afatgjatë përmes përforcimit të ekosistemit artistik si dhe për të rimarrë premtimin qytetar për politikat kulturore më gjithëpërfshirëse.   

Kosova gjegjësisht Prishtina do të jetë nikoqire e “Manifestas” e cila është pothuajse Bienalja e vetme e cila ka ndodhur në Gadishullin Ballkanik dhe njëra nga Bienalet më të rëndësishme të kulturës ka pohuar Drejtori i Kulturës në Komunën e Prishtinës, Adrian Berisha.

Ndërsa, kryetari i Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti ka theksuar rolin e “Manifestës” për rritjen e diskutimeve në fushën e planifikimit.

“Është hera e parë që një institucion publik ka arritur të blej Fabrikën e tullave të Prishtinës e cila pritet të përdoret nga “Manifesta” për të zvogëluar pabarazinë në qytet dhe thjesht për ta ndërruar diskursin e planifikimit të qytetit nga fokusi i pronës private në pronë publike dhe e përbashkët.”

Ai gjithashtu shtoi se presin që “Manifesta” të përdoret në atë mënyrë ku do të mbizotërojnë të mirat dhe interesat publike të jenë mbi interesat private.

Pas humbjes së madhe, qoftë ekonomike apo humbjeve tjera të artistëve të cilët hasën një periudhë të vështirë për shkak të situatës pandemike, vetëm disa arritën t’i dalin ballë kësaj situate pa u prekur shumë rëndë.

Por, Manifesta 14 po sjell një rithirrje globale për audiencën në botë, e sidomos në Prishtinë e cila dihet që ka kaluar nëpër disa vështirësi por tani ajo do të kalojë edhe në sifdat e ardhshme të cilat do të rezultojnë në krijimet artistike.

Në mesin e figurave të njohura gjatë këtij prezantimi ishte edhe Hedwig Fijen, drejtore e Manifesta, e vetmja nomade evropiane e cila tanimë punon për projektin e saj të radhës për vitin 2022 në Prishtinë. Projekti përfshinë një program bienal i cila përmban më vete shumë urbanistë, arkitektë, ekologë, dizajnerë socialë, natyrisht në bashkëpunim me artistët dhe punëtorë kreativë.

‘’Ajo që na bënë të lumtur më së shumti është finalizimi i realitetit të ri në çdo qytet që do të investojmë’’, thotë ajo.

Njëri ndër arkitektët e përzgjedhur është edhe italiani Carlo Ratti i cili synon vizionin urban, vizion afatgjatë i cili synon të transformojë hapësirat publike. Modelet e reja të arkitektit janë një destinacion vendimtar për qytetin. Gjithashtu së bashku me arkitektët si ajo boshnjake-holandeze, Arna Mackic dhe arkitektin Lorien Beijaert, do të manifestojnë direksionin e Manifestës. Pritjet e tyre identifikohen në bazë të kulturës dhe artit të qytetit gjithmonë duke mbështetur ekologjinë dhe mjedisin së bashku me problemet që sjellin përgjatë projektit.

“Ne duam të hartojmë, ne nuk duam të formojnë dy tulla dhe të mendojmë se e kuptojmë dhe njohim Prishtinën”, vazhdon tutje Fijen.

Manifesta sapo ka pranuar programin e fondit evropian, afro gjysmë milionë nga BE-ja, për të investiguar me shpejtësi traditën dhe kulturën e qytetit duke reflektuar esencën nga sytë e qytetarëve të Prishtinës ndaj botës. Në perspektivat e hartës e cila përfshin 14 vende në Evropë, në mesin e tyre edhe Kosova e cila po pret me padurim ndryshimin vendimtar me kombinimin e artit kontemporan dhe ekspozitat, me ndihmën e qytetit i cili po drejton Manifestën në atë se çka është e domosdoshme për të ardhmen e qytetit.

Manifesta është e thelluar tërësisht në strukturën e bashkëpunimit demokratik për të operuar në një qasje radikale lokale e cila jo domosdo do të jetë e njëjtë si qytetet në të cilat kanë vepruar. Prandaj metodologjia do të jetë më ndryshe se si një makinë ekspozite dhe do të ketë një qasje me zgjidhje globale. Ka shumë probleme specifike në Prishtinë të cilat duhet të zgjidhen në 2020 duke shënuar një fazë tranzicioni.

Ambicia kryesore e Hedwig Fijen është për të zbuluar alternativa të reja të ëndrrave, dëshirave dhe vizioneve të gjeneratave të reja. Një reputacion i të menduarit përpara në eksperimentet evropiane në Prishtinë edhe pse eksperimentet janë të lejuara për të dështuar.

Hedwig Fijen në mesin e objekteve të shumta, ka zgjedhur edhe objektin e bibliotekës ‘Hivzi Sylejmani’, një objekt që mendohet të ripërpunohet dhe investohet në të. Qëllim i një institucioni të përhershëm ndërdisiplinor, ku qytetarët mund të rikërkojnë hapësirën e tyre publike. Biblioteka është një monument kulturor dhe do të vazhdojë trashëgiminë e saj.

‘’Normalisht është ideja që Manifesta të grumbullojë sugjerimet e të gjithë qytetarëve për bibliotekën “Hivzi Sylejmani” si një institut i përhershëm por ne nuk mendojmë se jemi gati që tërësisht të rinkonstruktojmë për shkak të hapësirës dhe sistemit operativ të objektit. Por ne së bashku me produksionin dhe organizatat në qytetin e Prishtinës dhe jo vetëm, do të krijojmë një hapësirë simbolike për të identifikuar se si mund të menaxhohet ajo hapësirë në të ardhmen”, thotë Fijen.

Manifesta është mbajtur më parë edhe në shumë qytete të mëdha botërore çka tregon për rëndësinë e këtij evenimenti, ndaj përzgjedhja e kryeqytetit tonë për mbajtjen e kësaj ngjarje në vitin 2022, në mesin e qyteteve të tjera, është një hap i madh për kulturën e vendit tonë. / KultPlus.com

Protesta, autobusët parakalojnë nëpër Prishtinë

Autobusët e transportit rrugor të udhëtarëve si shenjë proteste do të parakalojnë sot nëpër kryeqytet, kjo për shkak të mossubvencionimint nga Qeveria e Kosovës.

Autobusët do të nisën nga Stacioni i Autobusëve në Prishtinë për të arritur tek objekti i Qeverisë së Kosovës.

Të mërkurën kur edhe filloi grevë-protesta e ku u ndërpre qarkullimi i transportit të udhëtarëve urban-periferik dhe ndër urban në gjithë vendin, kryetari i Shoqatës së Transportit Rrugor të Udhëtarëve dhe Ministrisë së Infrastrukturës. Ruzhdi Kurtishaj për KosovaPres paralajmëroi nisjen e mbi 1 mijë autobusëve drejt objektit të qeverisë.

Ndërkohë që kryeministri në detyrë e Kosovës, Avdullah Hoti nëpërmjet një komunikate për media ka kërkuar nga Shoqata e Transportuesve të udhëtarëve që sa më parë të kthejnë shërbime për qytetarët. Ai ka shprehur gatishmërinë për diskutim me përfaqësuesit e këtij sektori me qëllim të gjetjes së një zgjidhje të favorshme.

Në komunikatë thuhet edhe se bizneset e sektorit të transportit të udhëtarëve kanë qenë përfitues nga masat e Qeverisë (psh. pagesa prej 290 eurove për numër të të punësuarve, pagesa 50 % të qirasë, pagesa e 170 eurove). Në fund të komunikatës thuhet se pandemia COVID-19 ka prekur shumë sektorë dhe se është e pamundur që shteti të kompensojë çdo humbje që kanë pasur bizneset

Mirëpo, kreu i shoqatës tha se kërkesat e tyre janë të njohura për Qeverinë që prej verës së kaluar.

Po ashtu Kurtishaj ka thënë se ka unitet nga pronarët e autobusëve në të gjitha qytetet për të vazhduar edhe më tutje me grevën dhe protestën deri në realizmin e marrëveshjes. / KultPlus.com

‘Manifesta’ përzgjedh dy studio arkitekturale për të shqyrtuar përbërjen e kryeqytetit të Kosovës dhe të komuniteteve të tij

“Jeta sot duket tejet e paparashikueshme dhe diskursi i tanishëm i mediave shfaq një të ardhme të pasigurt e cila rrezikohet nga polarizimi, çintegrimi, kaosi klimatik dhe pabarazitë e shtuara ekonomike, si dhe nga ndikimi i pandemisë së koronavirusit. Këto beteja për barazi dhe lëvizjet e reja aktiviste e kanë nxitur Manifestën të transformojë mënyrën e saj të punës duke u përqendruar në rezultatet e programit tonë bienal, të cilat ngërthejnë përfshirje më të madhe dhe më të qëndrueshme shoqërore. Kjo do të thotë se ne punojmë me urbanistë, arkitektë, ekologë dhe dizajnerë socialë krahas artistëve dhe punëtorëve kreativë për t’u siguruar se jemi në gjendje ta transformojmë Manifestën në një angazhim më të larmishëm, më përfshirës, më demokratik të zërave dhe komuniteteve lokale  me qasje nga poshtë lart, që sinjalet i shndërron në substancë dhe më pas në veprime konkrete”, thotë Hedwig Fijen, Drejtore e Manifesta.

Bienalja Nomade Evropiane Manifesta lindi në fillim të viteve 1990 si përgjigje për ndryshimet politike, ekonomike e shoqërore pas përfundimit të Luftës së Ftohtë dhe hapave vijues drejt integrimit evropian. Manifesta është shndërruar në një platformë dialogu mes artit dhe shoqërisë duke ftuar komunitetin kulturor, artistik dhe urban të prodhojë përvoja të reja kreative me kontekstin në të cilin zë fill dhe për të. Manifesta rimendon marrëdhëniet midis kulturës dhe shoqërisë duke hulumtuar dhe katalizuar ndryshimet pozitive sociale në Evropë përmes kulturës bashkëkohore në një dialog të vazhdueshëm me sferën sociale të një vendi të caktuar. 

Përgatitjet për edicionin 14-të të Manifestës janë në zhvillim e sipër në Kosovë. Përkundër kufizimeve aktuale për shkak të pandemisë COVID-19, bienalja ka filluar të punojë edhe si think tank edhe si lehtësues lokal për të krijuar modele alternative për eksplorime qenësore urbanistike, sociale dhe kulturore në shtetin më të ri evropian. Përgjatë historisë së vet 25-vjeçare, bienalja ka bërë kërkime të bujshme të përbërjes së Qyteteve Nikoqire për të krijuar projekte të qëndrueshme dhe relevante ndërdisiplinore. Hulumtimi shumështresor nga poshtë lart merr formë të një vizioni urban, konsultimeve qytetare, të një hartëzimi të komuniteteve lokale si dhe të një vargu punëtorish me opinionistë vendorë për të kuptuar se si Qyteti Nikoqir mund të shërbejë si prototip i një bote në ardhje e sipër. Andaj, qëllimi i Manifestës 14 është të prodhojë projekte të qëndrueshme me qëndrueshmëri më afatgjatë së bashku me infrastrukturën vendore krahas intervenimeve të artit bashkëkohor anembanë qytetit.  

Në këtë drejtim, juria e kryesuar nga Kryetari i Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti, dhe Drejtorja e Manifestës, Hedwig Fijen, ka përzgjedhur zyrën arkitekturale në Torino – Carlo Ratti Associati – në bashkëpunim me MIT Senseable City Lab për të zhvilluar vizionin urban të Qytetit të Prishtinës për edicionin e radhës të Manifestës. Vizioni urban funksionon edhe si hulumtim parabienal edhe si vizion afatgjatë për të identifikuar strategji, lokacione dhe tema qenësore për qytetin. Vizioni urban tregon se si do të marrë formë Manifesta 14 Prishtina përbrenda kontekstit lokal, por aspekti më i rëndësishëm është se kërkon të rikrijojë mënyrën se si qyteti i Prishtinës mund të tranformohet ku qytetarët rikërkojnë hapësirat e tyre publike.   

 “Si nikoqir i Manifestës, ne si Komunë e Prishtinës jemi të lumtur që tashmë kemi nisur të lëvizim për realizimin sa më të mirë të Manifesta 14 në qytetin tonë ku, përveç përzgjedhjes së ekipit të mrekullueshëm të koordinatorëve lokalë të cilët kanë filluar të punojnë tash e disa muaj, kemi zgjedhur edhe arkitektin dhe aktivistin e shquar italian, Carlo Ratti, për të punuar për realizimin e një studimi urban të qytetit tonë me fokus special te Fabrika e Tullave.  Komuna e Prishtinës mirëpret ambiciet e Manifestës 14 Prishtinë për krijimin e një pilot modeli të një institucioni të përhershëm ndërdisiplinor në qytetin tonë, dhe jemi të lumtur t’ju njoftojmë se për këtë qëllim kemi përzgjedhur Bibliotekën ‘Hivzi Sylejmani’”, thotë Shpend Ahmeti, Kryetar i Komunës së Prishtinës.

“Jo që nuk i ka bërë qytetet të dala mode, por pandemia Covid-19 ka hapur potencial edhe më të madh për rilindje – atë që ekonomisti Joseph Schumpeter e quan “shkatërrim kreativ” në shkallë urbane. Kriza nuk u ka lënë qeverive opsione të tjera përveç përvetësimit të një qasjeje të shpejtë duke mësuar nga gabimet. Inovacionet e jashtëzakonshme për zona pedonale, hapësira publike, banim të përballueshëm, dhe zonim dinamik të cilat kanë dalë në pah flasin për fuqinë e reagimit pozitiv të qytetarëve. Jemi në fillim të një epoke të re të inovacionit urban pjesëmarrës – i cili qëndron në thelbin e asaj që ne duam të eksplorojmë në Prishtinë me Manifestën 14″, shprehet Carlo Ratti, drejtor i MIT Senseable City Lab në Boston dhe themelues i firmës së projektimit dhe inovacionit CRA-Carlo Ratti Associati. 

Duke u përputhur me vizionin urban të realizuar nga Carlo Ratti Associati, dhe duke siguruar metodologji nga poshtë lart, pas suksesit të kësaj qasjeje në Manifesta 13 Marseille, Manifesta 14 ka vendosur të zhvillojë punëtori konsultimi me qytetarë nga komunitete të ndryshme në Prishtinë të cilat do të udhëhiqen nga Studio LA, themeluar nga arkitektja boshnjako-holandeze Arna Mačkić dhe arkitekti holandez Lorien Beijaert. Këto punëtori fokusohen te mënyra se si kultura(t) kuptohet dhe praktikohet nga komunitete të ndryshme artistike dhe qytetare. Përveç kësaj, punëtoritë do të identifikojnë agjendën e banorëve në relacion me zhvillimin urban, si dhe politikat socio-kulturore dhe arsimore të qytetit të tyre. 

“Dialogu është themeli i një shoqërie përfshirëse. Shoqëria e barabartë, demokratike, nxjerr dobi nga takimet midis njerëzve të ndryshëm me vizione të ndryshme për botën. Ndërveprimi midis qytetarësh të ndryshëm është qenësor në një mjedis të rehatshëm dhe me njëri-tjetrin për të shmagur që qytetarët të përjashtohen nga projekte të zhvillimit urban. Ne besojmë se projektimi i një hapësire publike ka ndikim. Projektimi dhe organizimi i hapësirës për dialog është pjesë e praktikës sonë. Kemi nderin, veçanërisht për shkak të lidhjes sonë me Ballkanin, t’i kontribuojmë realizimit të punëtorive konsultuese me qytetarë në Prishtinë së bashku me Manifesta 14”, potencon Arna Mačkić dhe Lorien Beijaert, bashkëthemelues të Studio L A 

 Në periudhën e fundit të krizës shëndetësore globale dhe të mbylljes aktuale, për Manifestën ka qenë tejet e rëndësishme t’i rimendojë parimet e saj themelore dhe metodologjinë për t’i dhënë një theks tjetër praktikave më të qëndrueshme artistike si dhe për të demokratizuar modelin kuratorial të prodhimit të njohurive, bashkëkrijimit dhe lidhjes së disiplinave të ndryshme me projekte afatgjata, përmirësime të hapësirave publike dhe ndërtim të komunitetit. 

 Në fazën e parë të pranisë sonë në Prishtinë – që u shty për shkak të mbylljes – Manifesta 14 në Prishtinë do të hapë zyrat e saj të përkohshme në zemër të kryeqytetit të Kosovës, në Pallatin e Rinisë dhe Sporteve – monument i periudhës së ish-Jugosllavisë. Pallati i Rinisë si projekt arkitektonik dhe si kontributdhënës kulturor i asaj kohe zë vend të veçantë në kujtesën kolektive të qytetarëve të Prishtinës duke ndikuar në formësimin e identitetit kulturor dhe shoqëror të kryeqytetit.  

 Përveç Pallatit të Rinisë dhe Sporteve, Komuna e Prishtinës ia ka dhënë Manifesta 14 ndërtesën e Bibliotekës “Hivzi Sylejmani” për t’u shfrytëzuar si seli e ardhshme e Manifestës 14 Prishtinë dhe si hapësirë e përhershme institucionale. Ndërtesa e Bibliotekës “Hivzi Sylejmani” është monument i trashëgimisë kulturore i kryeqytetit ndërtuar në vitin 1930 që fillimisht ishte ndërtuar si shtëpi banimi. Më vonë ajo u shndërrua në bibliotekë publike ku shumë breza kujtojnë me nostalgji kohën kur aty huazonin libra. 

Përveç projekteve hulumtuese, Manifesta 14 Prishtina po zhvillon një program publik parabienal me një varg partnerësh kulturorë në Kosovë dhe rajonin e Ballkanit i cili do të nisë në Pallatin e Rinisë dhe Sporteve në Prishtinë në pranverën e vitit 2021. / KultPlus.com

Rinovohet nënkalimi në Kalabri, Ahmeti: Arti në hapësirat publike i jep jetë Prishtinës urbane

Kryetari i Prishtinës, Shpend Ahmeti, ka treguar se kanë përfunduar të gjitha punimet e rinovimit të nënkalimit në Kalabri përballë Qendrës Klinike Universitare.

Ai ka thënë se arti në hapësirat publike i jep jetë Prishtinës urbane.

Derisa ka bërë të ditur se punime për rregullim dhe renovim po bëhen edhe te nënkalimet në Kalabri/Dardania, te Xhamia e Llapit dhe në Bardhosh.

Shkrimi i tij i plotë:

Arti në hapësirat publike i jep jetë Prishtinës urbane e kur aplikohet në hapësirat e nënkalimeve i bën më atraktive për të i shfrytëzuar.

Tashmë kanë përfunduar të gjitha punimet e renovimit të nënkalimit në Kalabri përballë Qendrës Klinike Universitare, pjesë e projektit të Drejtorisë për Shërbime Publike që filloi vitin e kaluar.

Punime për rregullim dhe renovim po bëhen edhe te nënkalimet në Kalabri/Dardania, te Xhamia e Llapit dhe në Bardhosh.

Shfrytëzimi i nënkalimeve është i rëndësishëm dhe ndikon në rritjen e sigurisë të këmbësorëve, sidomos në pjesët e Prishtinës ku kemi qarkullim të madh të trafikut. / KultPlus.com

Dhuna nuk ndalet në Prishtinë, 4 raste në 24 orët e fundit

– Vëllai e rrah vëllain, motra kërcënohet nga vëllai e ish-gruaja e kërcënon burrin.

Në rajonin e Prishtinës gjatë 24-orëve të fundit janë raportuar 4 raste të dhunës në familje.

Derisa në orët e mbrëmjes në kryeqytet, vëllai ka sulmuar fizikisht vëllain, në një tjetër rast në Fushë-Kosovë, vëllai ka kërcënuar motrën, për çka ka përfunduar në mbajtje.

Nga ana tjetër një grua nga Prishtina ka raportuar në polici se ndaj saj bashkëshorti ka ushtruar dhunë psikike dhe policia njofton se aktualisht rasti është nën hetime.

Ndërsa në Podujevë një burrë ka raportuar se nga ish-bashkëshortja e dyshuara femër kosovare, tashmë një kohë në mënyrë sistematike ka shantazhuar, kërcënuar dhe shqetësuar. E dyshuara është arrestuar dhe pas intervistimit me vendim të prokurorit, është liruar në procedurë të rregullt. / indeksonline / KultPlus.com

Probleme me ngrohje, mësimi dështon në dy shkolla të Prishtinës

Shkolla “Zenel Hajdini” në Prishtinë ka kthyer prapa nxënësit në paraditen e sotme. Një problem me kaldajën në këtë shkollë ka pamundësuar ngrohjen, për çka është marrë vendimi që mësimi të pezullohet paraditen e sotme.

Drejtuesit e shkollës kanë intervenuar menjëherë, duke zgjidhur ndërkohë problemin me kaldajën.

“Ka qenë një problem me kaldajë, i cili është rregulluar më pas. Mësimi do të fillojë sot në orën 13:00, andaj ftojmë të gjithë nxënësit që të vazhdojnë mësimin në këtë orar që nga dita e sotme”, ka thënë koordinatori i shkollës, Afrim Gërbeshi.

Mësimi nuk është mbajtur dhe nuk do të mbahet fare gjatë ditës së sotme në shkollën “Mehmet Xhevori”.

Një prishje e trafos ka lënë shkollën pa energji elektrike, duke pamundësuar ngrohjen në temperaturat e ulëta të dimrit. Me vendim të drejtorit të shkollës, mësimi ka kaluar në sistemin online në këtë shkollë./Indeksonline/ KultPlus.com

Shitësit të cigareve ia kallin duart në një kafene në Prishtinë, kamerierët qeshin me të (VIDEO)

Një gjest i ulët ka ndodhur në një kafene të Prishtinës, ku kamerierët kanë zgjedhur të tallen keq dhe rrezikshëm me një cigareshitës.

Reporteri.net ka publikuar një video të momentit kur një cigarexhiu të njohur në Prishtinë, iu lyen duart me një alkool të djegshëm dhe iu vu zjarri.

Cigarexhiu e përjetoi rëndë, duke u mundur t’i fikte e duke bërtitur, ndërkohë që ata që i vunë flakën qeshin dhe e tallnin.

Siç edhe shihet në video cigarexhiu vazhdon të ndjejë dhimbje dhe mundohet të shmanget nga tavolinat ku iu kurdis gjithçka.

Të qeshurat, ndërkaq, vazhduan me disa sekonda dhe askush nuk e mori mundin ta qetësonte e as t’i ofronte ndonjë ndihmë cigareshitësit.

Deri më tani nuk është arritur të kuptohet në cilën kafene ka ndodhur ky rast. Gjithçka dihet, është se është në një kafene tek rruga e njohur si “te kafetë e vogla”. / KultPlus.com

https://video.gjirafa.com/video-1607421795-mp4

Vdiq ish-futbollisti i gjeneratës së artë të Prishtinës, Shefqet Sinani

Ka vdekur në moshën 65-vjeçare ish-futbollisti i Prishtinës, Shefqet Sinani, ka njoftuar Federata e Futbollit e Kosovës që i ka shprehur familjes ngushëllime.

Sinani ishte pjesë e gjeneratës së artë të Prishtinës në vitet e 80-ta.

Ish-mbrojtësi i majtë ishte pjesë e klubit nga kryeqyteti për dhjetë vjet, 1977-1987. Kishte mbyllur karrierën në moshën 31-vjeçare me më shumë se 300 ndeshje të zhvilluara.

“Shefqet Sinani gjithmonë do të kujtohet me pietet dhe do t’i përkulemi karrierës së tij madhështore, e cila pa dyshim do të jetë e shkruar me shkronja të arta në historinë e futbollist të Kosovës”, thuhet në telegramin e ngushëllimit të FFK-së.

Sinani ka qenë i angazhuar edhe në FFK si koordinator në një projekt të gjeneratës U-15. / KultPlus.com

Përkujtesë historike: Demonstratat e 27 Nëntorit 1968 në Prishtinë

Nga Jusuf Buxhovi

Shtetndërtimi i Kosovës, i mbështetur mbi formulën e barazisë në federatën e atëhershme jugosllave, që praktikisht do të thoshte çlirim nga zgjedha serbe, fillon me demonstratat e nëntorit të vitit 1968, të nisura në Prizren më 5 nëntor dhe të vazhduara në disa qytete, për t’u kurorëzuar me ato në Prishtinë, më 27 nëntor. Këto demonstrata, ku për herë të parë doli në pah kërkesa për Republikën e Kosovës, ua hapën rrugën ndryshimeve të mëdha që u pasqyruan me themelimin e Universitetit të Kosovës në Prishtinë në vitin 1970 si dhe institucioneve të tjera kombëtare, prej nga u ngrit brezi i një inteligjencie arsimore, kulturore dhe politike që mori përsipër proceset e mëtutjeshme të avancimit të pozitës kushtetuese të Kosovës në federatën jugosllave, që do të sanksionohen me ndryshimet kushtetuese të vitit 1974.

Organizatorët e këtyre demonstratave do të mbesin në histori si pjesë e një mekanizmi, që vuri në lëvizje ndryshimet historike, që vazhduan në vitin 1981, në vitin 1989, 1997, 1999 për t’u kurorëzuar me shpalljen e pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008. / KultPlus.com

U paralajmërua protestë masive, del veç një qytetar dhe dhjetëra gazetarë

Një protestë masive ishte paralajmëruar për ditën e sotme për të kundërshtuar masat e Qeverisë së Kosovës kundër COVID-19.

Një organizatë e ashtëquajtur si “Zëri i Popullit” bënte thirrje për dalje masive në sheshin e Prishtinës për të kundërshtuar masat e reja që pritet të hyjnë sot pasdite në fuqi.

Por, nga protesta masive e cila përcillej me foto të protestave politike, në sheshin “Skënderbeu” të Prishtinës u shfaq vetëm një qytetar dhe dhjetëra gazetarë.

Dështimi i protestës të sotme vjen si shkak që gastronomët janë distancuar nga kjo protestë. / KultPlus.com

Mbyllet biblioteka “Hivzi Sulejmani” në Prishtinë

Biblioteka “Hivzi Sulejmani” në Prishtinë ka njoftuar sot se nga data 9 nëntor e deri më datë 13 nëntor do të qëndrojë e mbyllur, përcjellë KultPlus.

Objekti i bibliotekës do të qëndrojë i mbyllur për shkak të punimeve që do të bëhen në objekt (renovimi i dyshemesë).

Ky vendim për mbyllje të objektit ka ardhur në bashkëveprim me drejtorinë e kulturës së komunës së Prishtinës, drejtorinë e bibliotekës, menaxherëve të projektit dhe operatorit punues. / KultPlus.com

Komuna e Prishtinës edhe në nëntor shërbime falas për mamografi në QKMF’të e saj

Komuna e Prishtinës ka njoftuar se edhe përgjatë muajit nëntor do të ofrojnë shërbime falas për mamografi në Qendrat Klinike Familjare të kryeqytetit.

“Gjatë muajit tetor kemi ofruar shërbime falas të mamografisë për të gjitha gratë e Komunës së Prishtinës. E këtë shërbim po e vazhdojmë edhe gjatë muajit nëntor”, thuhet në postimin e Komunës.

“Eja në Qendrën Kryesore të Mjekësisë Familjare (QKMF) për kontrolla rutinore dhe informim sa më mirë për sëmundjen e kancerit të gjirit dhe rëndësinë e zbulimit të hershëm të saj”.

Ndryshe, muaji tetor njihet si muaji i Ndërgjegjësimit për Kancerin e Gjirit. /Gazeta Express/ KultPlus.com

Sot në Prishtinë fillon edicioni i tretë i Kosovo Theater Showcase

Sot në ora 20:00 në teatrin ODA në Prishtinë, shfaqja “Balava”, prodhuar nga Heartefact Fund në Beograd hapë edicionin e tretë të Kosovo Theater Showcase, përcjellë KultPlus.

Për pesë ditë me radhë, në kuadër të Kosovo Theater Showcase do të organizohen shfaqje të prodhuara nga teatrot lokale dhe ato të rajonit [Qendra Multimedia, Teatri Kombëtar i Kosovës, Teatri i Qytetit të Gjilanit, Teatri “Adriana” i qytetit të Ferizajt, Teatri “Metropol” në Tiranë, Integra në Prishtinë si dhe Heartefact Fund në Beograd].

Përgjatë pesë ditëve do të organizohen edhe ngjarje të tjera me qëllim rrjetëzimin e profesionistëve vendorë të teatrit me mysafirët e Showcase-it të cilët janë punëtorë ndërkombëtarë teatrorë (regjisorë, përzgjedhës festivalesh, aktorë etj.) Poashtu, do të organizohen dy panele diskutimi:

Njëri më 28 tetor duke filluar nga ora 11:00 në Teatrin ODA në Prishtinë, mes aktoreve të njohura serbe Mirjana Karanovic dhe Jasna Duricic. Tjetri më 30 tetor duke filluar nga ora 10:00 në Teatrin ODA, ku do të flitet për gjendjen e teatrove para, gjatë dhe pas pandemisë si dhe do të prezantohet raporti i hulumtimit në lidhje me gjendjen e teatrove lokale në Kosovë. Në këtë diskutim do të na bashkohen Vlora Dumoshi, Ministre e Ministrisë së Kulturës Rinisë dhe Sportit, Florent Mehmeti, drejtor ekzekutiv në Teatrin ODA dhe Erson Zymberi, drejtor i Teatrit të Qytetit të Gjilanit. Diskutimi do të moderohet nga Shaban Maxharraj, gazetar për kulturë dhe autor i hulumtimit. / KultPlus.com