Debati ‘Racizmi dhe rrjetet sociale’ mbahet sot në KultPlus Caffe Gallery

Në KultPlus Caffe Gallery organizohet sot një debat mbi racizmin dhe kryqëzimin e figurave publike në rrjete sociale.

Në këtë debat, panelistë do të jetë aktorja e njohur kosovare Adriana Matoshi dhe psikologu i njohur Fitim Uka.

Kjo mbrëmje do të moderohet nga aktorja e njohur Aurita Agushi.

Për shkak të zhvillimeve të fundit si pasojë e pandemisë dhe masave që priten të merren nga Qeveria e Kosovës, debati do të mbahet në ora 15:00 në KultPlus Caffe Gallery.

Ky event është mbështetur nga Drejtoria për Kulturë e Komunës së Prishtinës.

Për shkak të Pandemisë, ata që do të vijnë të parët do të kenë mundësi të ndjekin nga afër këtë debat. / KultPlus.com

“DoMore” fushata më e re kundër racizmit në Australi

Hugh Jackman dhe Margot Robbie janë në mesin e të famshmëve të shpallur ambasadorë të fushatës së re kundër racizmit, “DoMore”, e cila u lansua të mërkurën në Australi.

Sipas një komunikate për media, kampanja “DoMore” shërben si thirrje për të vepruar dhe që të gjithë australianët të jenë aleat në luftën kundër racizmit, transmeton Koha.

Videoja me titull “#DoMore to challenge rasicm” e publikuar së fundmi online, përfshinë mesazhe personale nga ambasadorët e kësaj fushate të tillë si: ylli i basketbollit Ben Simmons, aktorët Miranda Tapsell dhe Samara Weaving, ikona e tenisit Nick Kyrgios dhe të tjerë. Përmes saj, ata i adresohen në përgjithësi komunitetit australian.

Qëllimi i “DoMore” është që të shtohen diskutimet rreth racizmit në vend dhe ndikimin negativ që ky fenomen e sjellë në shoqëri. Po ashtu synim i tyre është inkurajimi i ndryshimeve pozitive përmes debateve dhe bashkëbisedimeve.

Video të reja do të publikohen çdo javë në uebfaqen e “DoMore”, përfshirë këtu intervista të cilët I dokumentojnë eksperiencat personale të australianëve nga prejardhje të ndryshme. Këto tregime synojnë të nxisin pjesëmarrje aktive të popullatës në emër të luftës ndaj racizmit. / KultPlus.com

E quanim magjup, por ai qeshte e qante me zemër

Nga Shqiptar Oseku

Fotografia: Nok Selmani

E quanim magjup Por ai qeshte e qante
me zemër Ai rronte
Në hapësirat midis plasave të bardha
Ne tjeret e përbuznim
Ne tjerët ia mëshonim me shpullë zverkut
Ik magjup se këtu luajmë ne
vajzat talleshin me të
-Ishte prekëse ta shikosh-
ndërsa ai endej filli vetëm
Gjuante si idiot yjet me gurë
Rrihte tokën me këmbë
Në oborr të shkollës djem mblidheshin rreth tij
i ofronin të zgjedhë mes dy qindarkash
mes Dhjetëshes së vogël e Pesëshes së madhe
dhe ai zgjidhte gjithmonë gabim
Pesësheshen e madhe
Të gjithë talleshim me të përditë
E quanim magjup
Verës e fërfëllonin në lumë Në ujin më të thellë
e ai zhytej si gur në thellësi
e ai mbytej si sopatë në fund të pusit
Një ditë e shava qençe me nënë

Magjup budallë i thashë
mos e zgjedh more Pesëshen e madhe
ajo vlen më pak se Dhjetëshja e vogël
ai më shikoi çuditshëm
Gaxhë budallë më tha
Po ta zgjedh Dhjetëshen e vogël
s’më jepni më përditë Pesëshe të mira
e qeshi me zemër
Si idiot i gjuajti yjet me gurë Rrahu tokën
me këmbë Mbaj mend që qesha edhe unë
se e pashë për herë të parë
tek rronte Në hapësirat e ngushta
midis plasave të bardha
S’ka gjë pse e gjuanin në lumë
Në ujin më të thellë
S’ka gjë pse ai zhytej si gur i lëshuar-
Ai mësoi i pari të notonte
nga të gjithë ne / KultPlus.com

Arti si frymëzim kundër e pro racizmit

Le të fillojmë me një pasazh nga Ta-Nehisi Coates nga libri “Beetween the World and Me”, që merr formën e një letre të shkruar nga një baba me ngjyrë për djalin e tij: “Çmimi i gabimit tënd është më i lartë për ju sesa është për bashkatdhetarët tuaj, dhe në mënyrë që Amerika të justifikojë veten, historia e dekonstruksionit të një trupi të një njeriu me ngjyrë duhet që të fillojë gjithmonë me gabimin e tij ose të saj, të vërtetë ose të imagjinuar – me zemërimin e Eric Garner, me fjalët mitike të Trayvon Martin ‘Do të vdesësh sonte’, me gabimin e Sean Bell për të vrapuar me turmën e gabuar” .

Në rastin e George Floydit gabimi u pohua dhe, ndoshta pa dije, duke përdorur një faturë të falsifikuar. Dhimbja e zbuluar nga vdekja brutale e Floydit na ka bërë të reflektojmë për kulturën tonë. Kareem Abdul-Jabbar shkroi një ese të jashtëzakonshme për “The Times”, në lidhje me atë që përmbajnë protestat: “Ajo që duhet të shihni kur shihni protestuesit me ngjyrë në epokën e Trumpit dhe koronavirusit, janë njerëzit e shtyrë në skaj, jo sepse ata duan që të hapen baret dhe sallonet e bukurisë, por sepse duan të jetojnë. Ose të marrin frymë”. Ky moment i vrullshëm, shkruan Jamelle Bouie në “New York Times”, pasqyron “presionet dhe konfliktet e një vendi diversifikues, luftën për të shpëtuar nga një e kaluar ekskluzive për një të ardhme më gjithëpërfshirëse dhe betejën tonë të vazhdueshme mbi atë që ka vlerë vërtet – kush mund të veprojë si një anëtar i plotë dhe i barabartë i kësaj shoqërie dhe kush jo”, shkruan LOS ANGELES TIMES.

“Qindra njerëz me ngjyrë të skllavëruar”, shkruan DeNeen L. Brown nga “Washington Post”, dikur “u mbajtën rob në Shtëpinë e Bardhë”. Brown ka një histori nga Sheshi “Lafayette” në Uashington, sesi ishte pastruar me forcë për fotografinë e presidentit. Brown gjurmon këtë dhe vendet e tjera historike të skllevërve. Robin Givhan kritikon foton që doli nga ai imazh: “Ai nuk hyri brenda. Përkundrazi, struktura u afrua pas tij, një set në një të verdhë limoni, tredimensional për lojën e tij torturuese”.

“E jona është një histori e varfërisë dhe metaforës së çizmeve të bardha në qafë të zezë. Nga vendosja e prangave dhe zinxhirëve në qafën e skllavëruar të detyruar që të marshojnë në rresht te kollaret e hekurta të vendosura si ndëshkime për njerëzit e skllavëruar që guxuan të shpëtonin”.

Kritikja Soraya Nadia McDonald e konsideron vdekjen e Floydit së bashku me këtë pjesë shumë të prekshme të anatomisë njerëzore.

“Krijimi më urgjent i filmave që dikush bën tani, në këtë vend, është nga njerëzit me ngjyrë përmes telefonave me kamera”, ka thënë kritiku i “New York Times”, Wesley Morris, mbi “mozaikun e egër vizual të keqtrajtimit”. “Askush nuk mund të injorojë një grua të zezë që është ulur mbi një kalë.” Një imazh i Brianna Noble duke kalëruar në mes të protestave në Oakland është bërë një imazh përcaktues i kryengritjeve. Priska Neely, për marrjen e një numri të mesazheve tekstuale për të kontrolluar nëse ajo është në rregull: “Bombardimi nga tekstet me ngjyrime faji nga njerëzit e bardhë më detyroi të përpiqem të zgjidhë pyetjen më të padiskutueshme: Pra, si jam?” “Në atë kohë këto rregulla ndiheshin të bezdisshme,” shkruan Brianna Holt për rreptësinë e prindërve të saj, “por ndërsa isha rritur, kuptova se ato ishin të nevojshme.”

Lorrene Berry ka një udhëzues për leximin e guidës “Black Lives Matter” dhe shumë ide dhe vjegëza. E, sado e vështirë që ishte java e kaluar, Ta-Nehisi Coates, sa u përket veprimeve, ka thënë: “Unë shoh shpresë. Unë shoh përparim tani.” Të martën, një figurë e një ushtari të vetëm të Konfederatës, që ka qenë në qytetin Aleksandri të Virxhinias, u hoq nga piedestali i saj. Kritiku i artit Christopher Knight, që shkruan për “Times”, shikon sesi protestat kanë çuar në një valë të heqjes së monumenteve të Konfederatës. “Skulpturat përkujtimore si kjo kanë një qëllim specifik”, shkruan ai. “Ato shfaqin në bronz racizmin institucional”. / KultPlus.com