32 vjet nga Seminari kushtuar 300 vjetorit të Pjetër Bogdanit në New York

32 vjet më parë, në 7 tetor 1989, komuniteti shqiptar në New York mbajti një Seminar me rastin e 300-vjetorit të vdekjes së Pjetër Bogdanit.

Rëndësia e kësaj veprimtarie shkon shumë më larg se ajo e një ngjarjeje komunitare, kulturore, apo akademike. Vështirë që edhe vetë organizatorët dhe pjesëmarësit e kësaj ngjarjeje të kenë qenë të ndërgjegjshëm sesa monumentale do të mbetej aktiviteti në histori.

Do të mundohem për aq sa lejon një editorial të shpalos këtu ndikimin historik të Seminarit, po për një kuptim të plotë duhen lexuar përmbledhjet e medias të kohës, vetë ligjëratat e mbajtura, e kujtimet e pjesëmarrësve.

Në veçanti historia do t’i mbetet mirënjohëse Tonin Mirakajt, një nga organizatorët kryesorë, drejtues i Seminarit dhe autor i një libri që përshkruan me hollësi ngjarjen.

Kush ishte Pjetër Bogdani, që të meritonte një Seminar si ky? Një mënyrë për ta përshkruar është të thuash që ishte i fundmi i katër B-ve të mëdha të themeleve të gjuhës dhe kujtesës sonë kombëtare shqiptare, të prodhuara në perëndim të civilizimit të madh katolik në trojet tona. Pas Buzukut, Budit dhe Bardhit, Imzot Pjetër Bogdani ka lënë një trashëgimi të paçmueshme gjuhësore me “Çetën e Profetënve”. Me veprimtarinë e gati një jete, ai lidhet ngushtë me përpjekjen e fundit serioze për t’u shkëputur nga pushtimi otoman e për t’u rikthyer në gjirin e Perëndimit. Kjo ishte një periudhë historike që u paraprin ndërgjegjësimit të kombeve, po lëvizja e rezistencës që frymëzoi Bogdani ishte thelbësore për vetëdijen shqiptare për lidhjen historike me epoka e heronj të lavdishëm, për rolin e kësaj popullate e këtyre trojeve me gjenezën e fesë së krishterë, lidhje këto që do të shërbenin jashtëzakonisht shekujt më vonë kur shqiptarët të përballeshin me ndryshime që rrezikonin gjithë ekzistencën e tyre.

Pa figura si ajo e Bogdanit nuk do të kishte Rilindje Kombëtare, mbi bazën e të cilës shqiptarët mundën të mbijetojnë në hartën e botës. Po më shumë se një shekull që prej Rilindjes, bashkatdhetarët e Bogdanit ishin sërish në udhëkryqe historike që kërkonin ndihmën e tij. Në këtë 300-vjetor të Bogdanit, shqiptarët e Kosovës mund të hidhnin poshtë me krenari narrativën historike serbe që e përshkruante Kosovën si të përmbytur nga shqiptarët pas eksodit serb që shoqëroi dështimin e kryengritjes serbe në shekullin e 18. Veprimtaria e Bodganit shenjon në histori rezistencën shqiptare si pjesë e Ligës së Shenjtë Europiane shumë përpara se të zgjoheshin serbët nga ndikimi i Rusisë.

Ndërsa në Shqipëri ishin ndaluar të drejtat e njeriut dhe feja, ky kontribut madhor i Bogdanit shkëlqente nga e kaluara si frymëzim i refuzimit të një populli në kërkim të lirisë së tij.

Fakti që përkujtimi po bëhej i mundur nga një bashkëpunim të krishterësh e myslimanësh dëshmonte për frymëzimin mbarëshqiptar që prodhonte shembulli e kujtimi i Bogdanit.

Mes historisë së dikurshme dhe realitetit të kombit shqiptar në 1989, qendronte më mes komuniteti shqiptaro-amerikan. Kjo ngjarje shënon gjithashtu fillimin e një rilindjeje të madhe që do ta ngjiste komunitetin tonë në krye të sfidave kombëtare si kishte ndodhur vetëm në kohën e Nolit dhe të Konicës.

Seminari përkonte me daljen, si asnjëherë tjetër, në skenë të komunitetit katolik të Nju Jorkut që po e kthente suksesin ekonomik e shoqëror të dekadave në mërgim, në një forcë të madhe kombëtare. Familjet që dikur kishin mbërritur në këtë vend si mërgimtarë të rrënuar ia kishin dalë me sukses jo vetëm të mbijetonin po të realizonin ëndrrën amerikane. Ata kishin ndërtuar një jetë më të mirë për fëmijët e tyre, kishin ruajtur identitetin e tyre kombëtar, fetar me traditat kulturore e zakonore. E tani ishin gati për të dhënë më shumë për atdheun e largët.

Vetëm pak ditë, përpara Seminarit, udhëheqësit e komunitetit katolik kishin blerë truallin ku do të ngrihej Kisha e Zojës së Shkodrës, në Hartsdale, që është sot një nga tempujt kombëtarë të shqiptarëve të Amerikës. Të bashkuar në një kishë të vetme, katolikët shqiptarë njujorkezë ishin një komunitet në ngritje të pandalshme gati për të folur me një zë autoritar për fatin e kombit.

Kush më mirë se ata mund të bënte një Seminar në këtë 300-vjeçar të Pjetër Bogdanit.

Suksesi tyre ishte edhe një sukses i mbar komunitetit shqiptaro-amerikan. Ishte zemërngrohëse bujaria e bashkëpunimi me vëllezërit myslimanë e të feve të tjera për këtë ngjarje të madhe.

Ishte dëshmi e ambicies së re të këtij komuniteti që Seminari u zhvendos nga ku ishte menduar fillimisht, në mjedisin e një restoranti, në një nga hapërsirat e Fordham University. Ligjëruesit nuk do të ishin veprimtarë të njohur e egot e rënda të komunitetit, po studiues e intelektualë të vërtetë, me tituj akademikë e me vepra kushtuar trashëgimisë së Pjetër Bogdanit.

Ngjarjet e mëdha janë shpesh të tilla se rastisin me kthesa historike dhe ndikojnë në to. Seminari për 300-vjetorin e Pjetër Bogdanit kishte rëndësi se u parapriu ngjarjeve të mëdha shndërruese të kohës. Vetëm pak më shumë se një vit më vonë do të rrëzohej komunizmi në Shqipëri, do të rivendoseshin lidhjet me SHBA-në, do të ligjërohej pluralizmi e me liritë fetare do të rihapeshin kishat e xhamiat.

Mes studiuesve të ftuar ishte edhe një emër që shumë shpejt do të bëhej më i njohuri i mbarë botës shqiptare. Në kohën, kur Tonin Mirakaj me shokë vendosën të ftojnë për në këtë Seminar Dr. Ibrahim Rugovën, ai ishte kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës në Jugosllavi. Ai u ftua si albanolog, studiues e njeri i letrave. Vetëm pak pas kthimit në atdhe, ai do të vihej në krye të partisë së parë demokratike në trojet shqiptare në epokën e re.

Mirëpo, ndonëse ky prezantim i parë me komunitetin në SHBA nuk ishte i natyrës politike, ai hodhi rrënjët e një bashkëpunimi politik që vazhdoi deri në fund të jetës së Presidentit historik të Kosovës.

Kur u kthye herën tjetër në SHBA, Dr. Rugova ishte bërë kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, por për ta mbështetur nuk ishin rreshtuar vetëm patriotët nga Kosova, po mbarë komuniteti dhe si rrallë më parë, komuniteti katolik i shqiptarëve, në New York, po edhe në Michigan e më tej.

Nuk kishte dyshim se Dr. Rugova kishte fituar zemrat dhe mendjet e shqiptarëve që e ndoqën gjatë asaj vizite e seminari në 1989. Ngjarja i shërbeu kauzës së Kosovës, në mënyra që as që mund të imagjinoheshin në atë kohë.

Pa ia hequr asnjë meritë Dr. Ëngjëll Sejdaj, pa ndërmjetësimin e të cilit, vizita e Rugovës mund edhe të mos kishte ndodhur e që ndoshta mes dy miqve nga Kosova ishte ai që ishte marrë më shumë me Bogdanin, po kjo vizitë e Rugovës ishte një ogur i mirë, një shenjë gati mbinjerëzore e ndryshimeve që po sillte koha.

Nga ana tjetër edhe vetë Dr. Ibrahim Rugova pati shansin të njihej me komunitetin shqiptar në SHBA. Ai gjeti mes komunitetit të Zojës së Shkodrës, një forcë që po zgjohej e që do të mbizotëronte në jetën e fatin e kombit. Arkitekti i Kosovës së Pavarur mori pjesë edhe vetë në vendosjen e gurthemelit të kishës në Hartsdale, New York, ku një ditë do të pritej me bujë si hero e mik i madh. Shqiptarët e Amerikës i dhanë mundësinë të njihej me ndërtesën e OKB-së, me ndërtesat qeveritare në Washington DC etj. Në një nga shkrimet për këtë temë, Frank Shkreli tregon për vizitën e Rugovës në shtëpinë e tij, në kryeqytetin amerikan. Për turin e ndërtesave qeveritare, Kongresin Amerikan, Shtëpinë e Bardhë. Rugova nga një anë ishte thjesht një albanolog që vizitonte Amerikën, por e parë me sytë e historisë sot, fare mirë mund edhe të kishte qenë një gjeneral që instikti e intuita e çojnë që të vizitojë fushën e betejës përpara edhe se të nisë lufta. Në këto institucione ndikimi shqiptar e serb do të përplaseshin po aq ashpërsisht sa në Kosovë, nëse i heq dhunën e armët.

Ëngjëll Sejdaj Frank Shkreli Ibrahim Rugova Washington DC 1989

Nëse Rugova ka pasur nevojë për zemërdhënie se Kosova nuk do të ishte vetëm e se Amerika me gjithë shkëlqimin dhe lavdinë e saj ishte e arritshme, ai pa diskutim është furnizuar bujarisht gjatë kësaj vizite. Kujtimet e saj kanë qenë padyshim në mendjen e tij kur themeloi e mori në drejtim LDK-në dhe lëvizjen për pavarësimin e Kosovës.

Nuk kam dyshim se katolikët shqiptaro-amerikanë do të ishin bashkuar gjithësesi në përpjekjet shqiptaro-amerikane në lobimin historik për Kosovën. Mirëpo, kjo njohje paraprake me udhëheqësin vendimtar të lëvizjes për pavarësi qenë një garanci e një nxitje e madhe për ta parë kauzën e Kosovës edhe si të tyren.

Komuniteti shqiptaro-amerikan është një, po është gjithashtu edhe i përbërë nga një numër komponentësh. Komunitetet e grumbulluara rreth kishave katolike janë nga më të lidhurit, më të mëdhenjtë e më të fuqishmit. Nëse dëshiron t’i japësh jetë e gjallëri një kauze në këtë komunitet mbështetja e komunitetit të famullisë Zoja Jonë e Shkodrës është një nga faktorët idealë për t’u kooptuar. Ky është një komunitet me pasuri të madhe njerëzore. Po ndarjet janë të natyrshme. Njerëzit orientohen sipas prejardhjes së vjetër në atdhe, sipas krahinës, lidhjeve farefisnore, tempujve të besimit, ideologjive, organizatave dhe kauzave të përbashkëta që kanë për zemër, miqësitë e krijuara, fqinjësia nga banesa në SHBA, vendi i përbashkët i punës, e profesioni. Këto lloj ndarjesh krijojnë segmente të natyrshme të organizimit të komunitetit. Mes tyre vështirë të gjesh një grumbullim më të madh, më të bashkuar e më përfaqësues se ai i Zojës Sonë të Shkodrës.

Mjafton të kujtojmë Festivalin e përvitshëm folklorik kombëtar që mbetet ngjarja më e madhe e më e larmirshme artistike e kulturore e komunitetit shqiptar në histori. Sikur të mos mjaftonin këto është edhe ngjarja më afatgjatë, pas asaj obliguese të festimit të 28 Nëntorit. E nisur vetëm pak kohë pas Seminarit, përsëri nga Tonin Mirakaj me shokë, Festivali vijon edhe sot e kësaj dite. Edicioni i radhës do të organizohet së shpejti e nëse nuk e keni ndjekur kurrë, mos e humbisni këtë radhë.

Roli i katolikëve shqiptarë meriton një vëmendje që shkon përtej numrave të tyre kur flitet për pavarësimin e Kosovës. Ishte dëshmia e tyre e madhe historike që rrëzoi narrativën serbe se konflikti për Kosovën ishte një përplasje e “civilizimeve fetare”, mes të krishterëve serbë si mburojë e Europës dhe Perëndimit dhe e myslimanëve shqiptarë si agresioni që vjen nga Islami, Lindja apo Azia. Mbijetesa e madhe katolike e Kosovës është dëshmi e një krishterimi paraserb, madje edhe paraeuropian. Perëndimi e Europa ishin shekuj larg njohjes e përqafimit të Jezu Krishtit kur Shën Pauli shkroi letrat e tij për Romakët nga trojet e Ilirisë. U desh madje një perandor ilir që të zyrtarizonte krishtërimin si fe të Perandorisë Romake e të fillonte epokën e madhe të fesë së krishterë në këtë kontinent. Serbët me manastiret e tyre e kishat që ua vodhën me dhunë katolikëve shqiptarë e ua ndërruan identitetin sjellin në debatin e sotëm data që janë të paktën 1,000 vjet më të vonuara se ato të shqiptarëve. Një mijëvjeçar nuk mund të fshihet kaq lehtë nga historia e njerëzimit e nëse serbët duan të kthehen e të flasin për Mesjetën, po ashtu edhe shqiptarët kanë të drejtë e të flasin për rrënjët e tyre ilire e për tradita që nuk mund të injorohen më.

Seminari për 300-vjetorin e Pjetër Bogdanit mund të kishte qenë i natyrës akademike e kulturore për ai ndihmoi në gjenerimin e një përkrahjeje të madhe politike. Në një farë mënyre, ai zgjoi në momentin e duhur historik shpirtin rebel të Bogadnit që u mishërua në hovin e ri shqiptar për të jetuar në liri e mëvetësi. Bogdani jetoi në një epokë kur ndërgjegjja kombëtare nuk ishte zgjuar. Mesazhi dhe thelbi i lëvizjes së tij ishte thjesht fetare e katolike, po në zemrën e vet kishte diçka universale që rezonon në çdo kohë: dëshira për liri, lidhja e natyrshme shoqërisë shqiptare me Perëndimin, mbijetesa dhe qendresa e traditave shekullore. Këto nuk vdesin kurrë.

Tre dekada më vonë, shqiptaro-amerikanët duhet të kujtojnë me krenari këtë Seminar. Për nga organizimi i përkryer ai mund të rradhitet mes aktiviteve më me nivel në mbarë New York City-n. Për nga niveli i ligjëratave, ai nuk ka dallim nga seminaret më të ndritura akademike të universiteteve amerikane. Për nga pjesëmarrja e kurioziteti ai dëshmoi një ambicie të komunitetit tonë që shkon përtej materializimit dhe zbrazëtirës shpirtërore e intelektuale të kohës. Për nga pikëpamja historike, Seminari ishte nga ato ngjarje që i ndajnë epokat në dysh, duke shënuar ose fundin e njërës ose fillimin e tjetrës. E çfarë fillimi i madh që ishte ai. Një nga kapitujt më të ndritur të historisë së kombëtare po fillonte duke nxjerrë mësimet e një kapitulli tjetër pothuajse të harruar 300 vjet më parë. Në një farë mënyre shqiptarët e Amerikës u ngritën dhe thanë, shikoni çfarë ka ndodhur përpara 300 vjetëve. Po shikoni më mirë se çfarë do të bëjmë në këtë shekull të katërt. Sot, në këtë përvjetor gjendja e shqiptarëve as që mund të krahasohet me atë të kohës së Seminarit. E shekulli ynë i premtuar vetëm sa ka filluar. / Illyria

Nga Ruben Avxhiu / KultPlus.com

Për herë të parë në historinë e tij, ‘Governors Island’ në Nju Jork do të jetë i hapur gjatë gjithë vitit

Governors Island’ në Nju Jork do të mbetet i hapur për publikun gjatë gjithë vitit, për herë të parë në historinë e tij, si një hapësirë ​​publike, njoftuan zyrtarët lokalë.

“Pandemia COVID-19 ka krijuar një mundësi të paparë për të imagjinuar hapësirën publike në këtë qytet dhe tani jemi krenarë që e mbajmë xhevahirin e portit tonë të hapur për njujorkezët gjatë gjithë vitit”, tha kryebashkiaku, Bill De Blasio.

“Nga shërbimi i zgjeruar i trageteve, në më shumë shërbime se kurrë, tek vizitorët gjatë gjithë vitit nga i gjithë qyteti, nuk ka kohë më të mirë për të përjetuar dhe investuar në  këtë ishull”, theksoi ai.

“Jam shumë i lumtur që tani do të bëhet një destinacion për të gjitha sezonet”, tha tutje De Blasio.

Ishulli, dikur një bazë ushtarake, tani është shtëpia e parqeve, këndeve të lojërave dhe restoranteve.

Gati një milion vizitorë udhëtuan në ishull në vitin 2019. / KultPlus.com

Momentet më të mira në ‘Tony Awards’ të shpalosura nëpër fotografi

Çmimet ‘Tony Awards’ u zhvilluan të dielën në New York. Ceremonia e ndarjes së çmimeve u prezentua nga Audra McDonald në teatrin ‘Winter Garden’, shkruan CNN, transmeton KultPlus.

Disa nga mometet më të mira gjatë shfaqjes janë shpalosur përmes këtyre fotografive që shihen më poshtë:

Jared Grimes dhe Daniel J.Watts duke përformuar në skenë.

Te ‘Tony Awards’ përformuan duetin e tyre Leslie Odom Jr. dhe Nicolette Robinson.

Te kjo fotografi shihen të ftuarit e nderit, Chita Rivera dhe Sir Andrew Lloyd Webber.

John Legend, performoi me kastin e “Ain’t Too Proud”.

David Byrne performoi një këngë nga “American Utopia”.

Mary-Louise Parker, fitoi çmimin si ‘Aktorja më e mirë’ për performancën e saj në: “The Sound Inside”.

Çmimi për aktorin më të mirë iu dorëzua Andrew Burnap, për rolin e tij në “The Inheritance”. / KultPlus.com

Përurohet qendra kulturore shqiptare në New York

Në Bronks, New York u përurua qendra kulturore dhe e mirëqenies për komunitetin shqiptaro-amerikan.

Qendra “Illyria” shtrihet në një hapësirë prej mbi 10 mijë metrash katrorë, ku do të ofrohen klasë për mësimin e gjuhës shqipe dhe shumë mjedise për zhvillimin e aktiviteteve të ndryshme kulturore e sportive.

Investimi kap vlerën e mbi 8.7 milionë dollarëve.

Tani e tutje, komuniteti shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të ketë hapësirë të veçantë për mësimin e gjuhës shqipe dhe zhvillimin e aktiviteteve të ndryshme kulturore me qëllim të ruajtjes së traditave dhe vlerave kombëtare.

Në ceremoninë e hapjes së qendrës shumë-funksionale Illyria, i pranishëm ishte edhe udhëheqësi i shumicës së Senatit, demokrati Chuck Schumer.

Në një koment për Zërin e Amerikës ai foli për rolin e komunitetit shqiptar në ShBA, ndërsa u zotua se do të angazhohet në çështje si dialogu mes Kosovës dhe Serbisë.

“Ne në Nju Jork e duam komunitetin shqiptar. Njerëzit vijnë këtu për zhvillim ekonomik, për liri fetare. Ata punojnë shumë dhe krijojnë jetë të suksesshme për veten dhe fëmijët e tyre. Në atë mënyrë ata ndërtojnë Nju Jorkun dhe Amerikën. Prandaj sa më shumë emigrantë shqiptarë që të kemi, aq më mirë do të jemi. Po ashtu unë luftoj në Senat që të mbrojmë Kosovën që të sigurohemi se negociatat janë të drejta. Pra ne do të ushtrojmë presion mbi administratën shtetërore që të arrihet një marrëveshje e drejtë për popullin e Kosovës”, tha Schumer për Zërin e Amerikës.

Më shumë se 8.7 milionë dollarë janë investuar nga shteti i New York-ut dhe Këshilli i Bashkisë së qytetit të New York-ut për krijimin e qendrës Illyria, që përveç shkollës shqipe do të ketë edhe një sallë teknologjie, amfitatër, sallë për konferenca dhe simpoziume, sallë sportive dhe kopsht.

Në total është një hapësirë prej mbi 1 mijë metrash katrorë që do të jetë në shërbim të komunitetit shqiptar. Nismëtari i këtij projekti, anëtari i Këshillit Bashkiak të New York-ut dhe veprimtari Mark Gjonaj u shpreh i lumtur për, siç tha ai, realizimin e një ëndrre të kahershme

“Kjo është një ditë që është pritur me dekada. Një ditë që shqiptarët sot mund ta gëzojnë së bashku. Kjo është një bërthamë që është mbjellë dekada më parë, ndërsa sot është rritur pema dhe kanë dalë frutat e para që kjo gjeneratë po e gëzon. Është një gjë që e kemi për detyrë, jo vetëm për gjeneratat e ardhme, por ua kemi borxh të parëve tanë që kanë vuajtur e hoqën keq për secilën pëllëmbë toke që e kemi në vendlindjen tonë, sepse çdo pëllëmbë atje është e lagur me djersë, me vaj e me gjak. E kemi borxh ndaj tyre dhe detyrim për të ardhmen”, tha Gjonaj.

Në ceremoni ishte e pranishme edhe ministrja e Jashtme e Kosovës, Donika Gërvalla. Ajo tha se është koha që Kosova dhe Shqipëria të shtojnë mundësitë e përfshirjes së diasporës shqiptare në vendimmarrje.

“Sepse kemi kaq shumë ekspertë të shpërndarë në gjithë botën, kemi kaq shumë njerëz me kompetencë të jashtëzakonshme profesionale, saqë po të krijojmë një platformë, po të krijojmë një formë për përfshirjen e tyre në të gjitha vendimet dhe hapat që merren në Kosovë dhe në Shqipëri, atëherë dy vendet tona do të kishin një potencial për të ecur përpara, për të ndërtuar ekonomi të shëndosha, për një reformim të sistemit arsimor, për një kulturë në një nivel krejt tjetër, i cili sot mua më duket komplet i paimagjinueshëm”, tha Gërvalla.

Pjesëtarët e komunitetit shqiptaro-amerikan u shprehën të lumtur për krijimin e kësaj qendre.

“Ka shumë vlerë për komunitetin dhe gjeneratat e reja. Unë jam rritur duke qenë pjesë e grupeve të vallëzimit, kam folur shqip, kam punuar me komunitetin shqiptar dhe është diçka shumë e rëndësishme ta ketë ky vend”, tha shqiptaro-amerikania Eleni Mazija.

“Ne kur kemi qenë shumë të vogla, vëllai na ka angazhuar në vallëzim shqiptar. Herën e parë nuk kemi dashur të shkojmë. Por kur filluam u kënaqëm dhe tash me të thënë të drejtën nuk mund të jetoj pa të. Besoj se është gjë shumë e rëndësishëm për fëmijët më të vegjël, të mësojnë atë që kemi mësuar ne”, tha motra e Elenisë, shqiptaro-amerikania Murlena Mazija.

“Ne kur kemi emigruar në Amerikë, komuniteti shqiptar ka qenë i vogël. Organizimet dhe angazhime të tilla, sikur shkolla shqipe që shkon vajza ime ishin të pakta. Kjo mundësi për komunitetin tonë sjell frymëzim për kulturën tonë dhe mbështetjen që organizime si kjo mund të sjellim për komunitetin shqiptar”, tha shqiptaro-amerikania Kaltrina Osmani.

“Ka munguar infrastruktura, kanë munguar mjediset. Besoj se kjo nismë do ta bëje më të lehtë që çdo shqiptarë të jetë më afër me gjuhën, më afër me kulturën e pse jo edhe me njëri tjetrin”, tha shqiptaro-amerikani Sebastian Tinaj.

“Unë shpresoj që gjeneratat e reja do të vazhdojnë atë çfarë kemi bërë ne dhe do t’i ruajnë këto tradita, të cilat kanë vlerë tepër të madhe edhe për gjeneratat që janë këtu, sepse një ditë ka mundësi që të shkojnë dhe të punojnë edhe në vendlindje, atje ku kanë lindur baballarët, gjyshërit dhe stërgjyshërit e tyre”, tha shqiptaro-amerikani Kolë Cacaj. /atsh/ KultPlus.com

Hapet qendra e parë kulturore shqiptare në Bronx

Një qendër e re sociale dedikuar plotësisht komunitetit shqiptar ka çelur dyert mbrëmjen e  djeshme në Bronx, New York. Qendra e parë Kulturore në Bronx e financuar në shumë prej 8.7 milionë dollar nga shteti i New Yorkut, me mbështetjen e këshilltarit shqiptar të bashkisë së New Yorkut, Mark Gjonaj.

Në mbrëmjen inauguruese të pranishëm ishin dhjetra pjesëtarë të komunitetit shqiptar, të cilët pas himneve respektive amerikane e shqiptare dhe fjalës së rastit kanë ndjekur një program artistik të përgatitur nga nxënësit e Shkollës Shqipe “Alba Life”.

Nxënësit u shprehën mirënjohës ndaj z. Mark Gjonaj për këtë nisëm që do tí afrojë edhe më shumë shqiptarët mes tyre dhe do ti ofrojë mundësi të reja për arsimim. Tashmë mësimi do të zhvillohet në klasa që plotësojnë të gjitha kushtet.

Nxënësit e shkollës prej gjashtë javësh kanë bërë prova për programin e zhvilluar ditën e inaugurimit. Në ambientet e reja do të ketë vend për nxënësit e shkollës shqipe, si dhe për aktivitete të ndryshme të komunitetit shqiptar. / KultPlus.com

Zgjim Baraliu me dy role kryesore në ‘The American Academy of Dramatic Arts’ në New York

Aktori shqiptar Zgjim Baraliu përzgjedhet në mesin e shumë konkurentëve nga ‘American Academy of Dramatic Arts’ në New York, për të interpretuar gjithsej dy role kryesore nga dy filma tejet të njohura, përcjellë KultPlus.

Roli i parë kryesor është ai i “Stanley Kowalski” nga drama ‘A Streetcar Named Desire’ të regjisorit amerikan Elia Kazan si dhe rolin kryesor të personazhit “Sky Masterson” në filmin ‘Guys and Dolls’ të regjisorit amerikan Joseph L. Mankiewicz.

Këto dy role kryesore për herë të parë janë luajtur nga aktori i njohur amerikan Marlon Brando.

Po ashtu, Zgjimi do të këndoj edhe këngën “Luck Be a Lady” të kompozuar nga Frank Loesser si pjesë e filmit “Guys and Dolls” nën interpretimin e personazhit ‘Sky Masterson’.

Rolet do të luhen në ‘MM Theater’ në skenën kryesore. / KultPlus.com

The New York Times: Premiera amerikane e projektit teatror “Balkan Bordello” do të prezantohet në pranverë

Projekti i rëndësishëm teatror “Balkan Bordello”, bashkëprodhimi i vetëm teatror ndërkombëtar për vitin 2021 në fushën e teatrit, sipas ‘The New York Times’ do ta ketë premierën amerikane gjatë stinës së pranverës, përcjellë KultPlus.

“Balkan Bordello”, është bashkëprodhim i Qendrës Multimedia nga Prishtina dhe La MaMa-s nga Nju Jorku, që konsiderohet si njëri prej teatrove më të njohur në botë.

KultPlus ju sjell artikullin e plotë të ‘New York Times’:

Në një sezon që pritet të përfshijë rihapjen e teatrit të tij kryesor pas një rinovimi trevjeçar, 24 milionë dollarësh, ‘La MaMa Experimental Theater Club’ do të paraqesë një pamje indigjene të “A Midsummer Night’s Dream”, një ekzaminim teatral i ‘Tulsa Race Massacre’ dhe një koncert vaudeville që eksploron historinë e kanabisit.

“Ne jemi në një kohë revolucionare tani dhe ne duhet të mendojmë se cilët janë zërat që duhet të shikojmë për të na udhëhequr”, tha Mia Yoo, drejtoresha artistike e teatrit në një intervistë.

Shtëpia origjinale e ‘La MaMa’ ishte planifikuar të rihapet në janar me dy teatro fleksibile, të ndara nga ana akustike; dhoma jeshile; një kafene; dhe një tarracë të hapur me çati. Të gjitha shfaqjet këtë sezon do të zhvillohen në dy nga hapësirat e tjera të kompanisë, në teatrin ‘Ellen Stewart dhe Downstairs’, të dyja në ‘66 East Fourth Street’.

Sezoni do të nisë me ‘Serinë e Kukullave La MaMa’ (27 Shtator-24 Tetor), një festival dyvjeçar i teatrit të ri bashkëkohor të kukullave. Ajo do të pasohet nga shfaqje personale “A Few Breaths” (27-30 tetor), një bashkëpunim midis shtatë shkrimtarëve, përfshirë Adrienne Kennedy, Chuck Mee dhe Robert Patrick, që u shfaq premierë në internet në ‘La MaMa’ në qershor dhe është një bashkë-prezantim me ‘CultureHub’, divizioni i arteve dixhitale të ‘La MaMa’.

Premiera botërore e “History/Our Story: The Trail to Tulsa” nga James E. Reynolds do të zgjasë nga 9 dhjetor deri më 12 dhjetor. Vallëzimi, muzika dhe shfaqjet e fjalëve të folura do të shqyrtojnë njëqindvjetorin e ‘Tulsa Race Massacre’. Pas shfaqjes do të ketë një diskutim të auditorit pas performancës.

Në janar, ‘La MaMa’, ‘Qendra e Arteve HERE’ dhe festivali ‘Prototype’ do të prezantojnë premierën botërore të Talvin Wilks dhe “Cannabis: A Viper Vaudeville” të Baba Israel, duke eksploruar historinë e bimës përmes muzikës, vallëzimit dhe fjalës së folur.

Gjithashtu në janar, “Budallai i Zotit” i koreografes dhe regjisores Martha Clarke, një interpretim i historisë së Shën Françeskut të Asizit, do të ketë premierën e tij botërore.

Premiera botërore e “A Midsummer Night’s Dream”, një përshtatje amerikane do të hapet në mars. Prodhimi, i cili ka një kast prej 20 aktorësh indigjenë, do të interpretohet nga teatri ‘’Spiderwoman’’, një kompani amerikane e të gjitha grave dhe do të drejtohet nga Muriel Miguel, themeluesi dhe drejtori artistik i kompanisë.

Më vonë në pranverë, Qendra Multimedia, një organizatë kulturore me bazë në Kosovë që fokusohet në teatrin dhe letërsinë bashkëkohore, dhe kompania e repertorit ‘Great Jones’ të ‘La MaMa’ do të prezantojnë premierën amerikane të “Balkan Bordello” një shfaqje që synon të ekspozojë brishtësinë e demokracisë brenda kuadrit të tragjedisë së Eskilit ‘Oresteia’.

Dhe përfundimi i sezonit, në maj, do të jetë premiera në Nju Jork e kompozimit muzikor të rimodeluar të Elizabeth Swados “Zonja e Bukur”, e cila përshtat fjalët e poetëve rusë që jetuan dhe interpretuan në Shën Petersburg gjatë revolucionit rus të vitit 1917. Ajo do të drejtohet nga Anne Bogart, një nga themelueset e kompanisë ‘SITI’.

Anëtarët e auditorit duhet të tregojnë dëshmi të vaksinimit për të marrë pjesë në shfaqje dhe maska ​​kërkohen në çdo kohë. Fëmijët nën moshën 12 vjeç janë të mirëpritur, por duhet të jenë të maskuar.

https://www.nytimes.com/2021/08/20/theater/lamama-season.html?searchResultPosition=3 / KultPlus.com

“E qeshura është shprehja emocionale më e veçantë e njeriut”

Margaret Mead ishte një antropologe kulturore amerikane e cila u shfaq shpesh si autore dhe folëse në masmedia gjatë viteve 1960 dhe 1970.

Ajo fitoi diplomën e saj bachelor në kolegjin Barnard në New York dhe gradat MA dhe PhD nga Universiteti i Columbias. Mead shërbeu si Presidente e Shoqatës Amerikane për Avancimin e Shkencës në 1975.

Më poshtë gjeni thëniet më të bukura të saj:

Ajo që thonë njerëzit, ajo që bëjnë njerëzit dhe ajo që thonë se po bëjnë janë gjëra krejtësisht të ndryshme.

Asnjëherë mos dyshoni se një grup i vogël individësh që mendojnë, të përkushtuar, mund të ndryshojnë botën. Në të vërtetë, është e vetmja gjë që e ka bërë ndonjëherë.

Fëmijët duhet të mësohen si të mendojnë, jo çfarë të mendojnë.

Unë u tregova mjaft i mençur për të mos u rritur kurrë, ndërsa i mashtroja njerëzit të besonin se unë isha.

E qeshura është shprehja emocionale më e veçantë e njeriut.

Në vend që të paraqiten me stereotipe sipas moshës, gjinisë, ngjyrës, klasës ose fesë, fëmijët duhet të kenë mundësinë të mësojnë se brenda çdo diapazoni, disa njerëz janë të urryer dhe disa janë të lezetshëm.

Gjithmonë mbani mend se jeni absolutisht unik. Ashtu si të gjithë të tjerët.

Asnjëherë të mos vareni nga institucionet ose qeveria për të zgjidhur ndonjë problem. Të gjitha lëvizjet shoqërore janë të themeluara, të udhëhequra, të motivuara dhe të realizuara nga pasioni i individëve.

Ti e di që e do dikë kur nuk mund ta thuash me fjalë se si të bën të ndihesh.

Të rinjtë po largohen nga ndjenja e fajit se kanë fjetur me dikë për tek ndjesia e fajit nëse “nuk ” flenë me dikë.

Eshtë më e lehtë të ndryshosh fenë e një burri sesa t’i ndryshosh dietën e tij.

Ne nuk do të kemi një shoqëri nëse shkatërrojmë mjedisin.

Unë e mat suksesin në aspektin e kontributeve që një individ jep për njerëzit e tjerë.

Gjyshja donte që unë të kisha një edukim cilësor, kështu që ajo më mbajti jashtë shkollës.

Sa herë që çlirojmë një grua, ne çlirojmë një burrë.

Motrat janë ndoshta marrëdhënia më konkurruese brenda familjes, por pasi motrat rriten, bëhet marrëdhënia më e fortë.

Unë u rrita për të besuar se e vetmja gjë që ia vlen të bëj ishte të shtoja në shumën e informacionit të saktë në botë.

Mësova të vëzhgoj botën përreth meje dhe të vërej atë që pashë.

Edhe pse anija mund të mbytet, udhëtimi vazhdon.

Gratë kanë një kontribut të rëndësishëm për të dhënë.

Gratë duan burra mediokër, dhe burrat po punojnë shumë për t’u bërë sa më mediokër të jetë e mundur.

Një nga nevojat më të vjetra njerëzore është të kesh dikë që të thërret dhe të pyet se ku je kur nuk kthehesh në shtëpi gjatë natës.

Nocioni se ne jemi produkt i mjedisit tonë është mëkati ynë më i madh; ne jemi produkte të zgjedhjeve tona.

Mund të jetë e nevojshme përkohësisht të pranosh një të keqe më të vogël, por kurrë nuk duhet të etiketosh një të keqe të nevojshme si të mirë. / KultPlus.com

Viti 1923, kur në New York inçizohej ‘Muaj i majit’ (VIDEO)

Është një këngë e vjetër, me tekst e muzikë nga Mihal Grameno. Një prej këngëve më të bukura shqiptare, trashëguar ndër breza, “Muaji i majit”, për herë të parë u regjistrua para 96 vjetësh.

Ishte patrioti, artisti dhe muzikanti korçar, Spiridon Ilo, i cili regjistroi në disk këngën “Muaji i majit”, në kompaninë e tij “Albanian Phonograph Record”.

Spiridon Ilo ishte një prej firmëtarëve e aktit të pavarësisë, më 1912, po ashtu ndër patriotët që kanë kontribuar me të ardhura, për formimin e shtetit shqiptar.

Patriotizmi i tij, vjen i qashtër mes nesh, me regjistrimin e kësaj kënge, krijimi brilant i Mihal Gramenos. “Muaj i majit”, kjo serenatë kaq e njohur dhe e dashur, do të këndohet me krenari, brez pas brezi.

Këtë regjistrim e ka shpërndarë për publikun Niko Kotherja, drejtor pranë Qendrës Kombëtare të Veprimtarive Tradicionale, i cili shkruan:

‘Para 96 vitesh, në kompaninë e tij “Albanian Phonograph Record”, patrioti, artisti dhe muzikanti korçar Spiridon Ilo regjistroi këtë disk me këngën “Muaj i majit”, një krijim brilant me tekst dhe muzike të Mihal Gramenos.

Një serenatë aq e njohur dhe e dashur, e kënduar në breza dhe dekada, përcillet këtu në regjistrimin e parë, i kryer në Nju Jork, në vitin e largët 1923.

Nuk kishte kitare korçare që të mos e njihte këtë serenate!..’ / KultPlus.com

Adea Badivuku triumfon në garën e New York, çmimi i parë i siguron performancën në “Carnegie Hall”

Adea Badivuku, pianistja shqiptare sapo ka fituar çmimin e parë në garën ndërkombëtare “Golden Classical Music Awards” në New York, shkruan KultPlus.

Çmimi i parë në këtë garë i ka dhuruar asaj mundësinë për të performuar në një nga sallat më prestigjioze në botë për artistët “CARNEGIE HALL”.

Badivuku është shprehur se ajo e konsideron këtë mundësi si një privilegj të vërtetë për të si pianiste. Ndërkaq, ajo shpreson se do të përfaqësoj Kosovën më së miri pikërisht në sallën e famshme të New Yorkut.

Adea Badivuku është studente e nivelit të dokoratures në ‘University of Nevada’ në Amerikë. / KultPlus.com

Muzika e Edon Mollës pjesë e filmit “The heart we share”

Artisti shqiptar Edon Molla, jeton dhe ushtron veprimtarinë e tij në Nju-Jork të ShBA-ve. Molla është një kantautor i suksesshëm, i cili ka krijuar kolona zanore edhe për filma të nominuar në çmimet Oscar.

Së fundmi ai është pjesë e filmit “The hurt we share” me muzikën e tij. Ka qenë vetë artisti që ka bërë të ditur lajmin.

“Shumë i lumtur që kam qenë pjesë e këtij filmi. “The hurt we share” dhe Vega. Gjithmonë kam ëndërruar të kem emrin tim në një billboard, faleminderit që më ndihmuat tia dal. Kjo është një fotografi e shkrepur nga @rinaa.ko! Faleminderit që kapët këtë moment për mua”, shkruan Edoni.

Edon Xhavit Molla (lindur më 8 Mars, 1994) është një këngëtar, kompozitor, producent regjistrimesh, kitarist dhe pianist shqiptaro-amerikan. Kënga e tij e parë “Lotët” (Tears) u publikua më 6 janar 2019, së bashku me videoklipin e tij të parë muzikor. Përpara muzikës, Edon ishte një basketbollist. Ai ishte i ftuar të luante për ekipin kombëtar të basketbollit të Kosovës. Ai luajti basketboll gjatë shkollës së mesme për trajnerin legjendar Bob Hurley në shkollën St. Anthony në Jersey City, New Jersey.

Familja e tij u largua nga Kosova për shkak të persekutimit të shqiptarëve të filluar me shpërbërjen e Jugosllavisë. Familja e tij u zhvendos në Brooklyn, Neë York në 1996 kur Edon ishte dy vjeç. Molla filloi të luante kitarë dhe piano kur ishte 14 vjeç si hobi, por u përqëndrua në basketboll derisa u takua me këngëtaren legjendare Roberta Flack në vitin 2016 dhe ajo i kërkoi atij të rishihte veten e tij mes basketbollit dhe muzikës. Falë trajnimit të këngëtares së njohur, Edoni u tërhoq nga basketbolli për tu fokusuar në muzikë. / KultPlus.com

“I heart NY”, letra më e madhe e dashurisë

“I heart NY” e Milton Glaser, 1977, është ndoshta letra më e madhe e dashurisë e të gjitha kohërave, sidomos pasi historia pas saj mban ende disa sekrete.

Së pari, simboli thotë “NY”, dhe jo “NYC”. Edhe pse slogani është identifikuar më ngushtë me qytetin, ai në fakt është bërë për një fushatë reklamuese për të festuar shtetin e New York.

Dhe ndërsa 100% e meritave të dizajnit shkojnë për Glaser, fraza shumë e thjeshtë u krijua nga Mary Wells Lawrence dhe Charlie Moss, drejtori kryesor dhe ai kreativ në firmën reklamuese “Wells, Rich, Greene”, në Madison Avenue.

Logoja u shfaq për herë të parë në një reklamë televizive më 1977, dhe tregonte një këngë me të njëjtin emër, të shkruar nga Steve Karmen, që u miratua si kënga zyrtare e shtetit të New Yorkut më 1980.

Vetëm atëherë William S. Doyle, zëvendëskomisioner i New Yorkut, punësoi Glaser për të hartuar një logo për të mbështetur fushatën reklamuese të shtetit.

Glaser skicoi logon në pjesën e pasme të një zarfi gjatë rrugës për në takimin me agjencinë, dhe madje dhuroi përpjekjet e tij “pro bono” duke menduar se puna do të zgjaste dy javë.

Mbase kjo tregon se ndonjëherë ideja e parë është më e mira. Gjatë 34 viteve të fundit, logoja është miratuar në çdo kontinent e çdo qytet të madh, nga “I heart Chihuahuas” deri në pothuajse çdo gjë tjetër që dikush mund të dojë, veçanërisht si një ode për qytetin që nuk fle kurrë.

Disa dekada më vonë, megjithatë, Glaser mori një letër pushimi dhe heqje dorë nga administrata e atëhershme e Guvernatorit Pataki, në një përpjekje të kotë për të rimarrë logon për shtetin.

Logoja origjinale nuk është në Arkivat e Projektimit AIGA, por ri-shpikja dhe riafirmimi i saj pas 11 shtatorit. Në këtë version të ri, zemra përfaqëson Manhattanin dhe shenjën e zezë, zonën e sulmit. Ajo u shfaq në kopertinën e Daily News më 19 shtator 2001.

Për qytetarët e New York, “I heart NY” është një nga lidhjet më të mëdha emocionale me vendin e tyre. / cbc.al / KultPlus.com

Illustrimi: Antonella Martino

Një shëtitje në kulturën e New Yorkut

Për më shumë se katër shekuj, emigrantët nga e gjithë bota janë bërë popull i New Yorkut. Qytetarët kanë sjellë traditat e tyre nga e gjithë bota. Kështu, ata gëzojnë veshjet e trashëguara stërgjyshore në vende kulturore, qendrat e performancës, muzeumet, paradat dhe festivalet e ndryshme gjatë gjithë vitit.

Shumë zona interesante kulturore të New Yorkut ofrojnë mundësinë për të mësuar më shumë rreth trashëgimisë dhe për t’u njohur me të tjerët.

Muzeu i Tenement dhe East Village/Lower East Side Historical District shfaqin një pamje të brendshme të jetës së njerëzve të hershëm të qytetit të New Yorkut. Për më tepër, në muzeume mund të eksplorohen edhe traditat e emigrantëve irlandezë, italianë, sllovakë dhe uellsianë në Slate Valley Museum.

Muzika është gjuha universale dhe dy nga festivalet e njohura verore, Hunter Mountain dhe Festivali Ndërkombëtar i Keltit, janë zhytje e menjëhershme kulturore në muzikë, ushqim dhe aktivitete tradicionale. Në Long Island, Festivali, lojërat skoceze, dhe parada vjetore e Ditës së Tartanit, janë vitrina të shkëlqyera për muzikën e gajdes.

Në qytetin e New Yorkut mund të dëgjoni legjenda antike nga tregimtarët amerikanë vendas në Muzeun Indian Iroquois, në Shpellën Howe, ose nëse vizitoni Muzeun Kombëtar të Seneca Iroquois për të parë Shtëpitë e Gjata dhe ekspozitat kulturore.

Festivali vjetor Juneteenth në Buffalo, festivali më i madh i këtij lloji, feston kontributet pozitive të afro-amerikanëve në stilin e jetesës amerikane.

Nëse dikujt i intereson të mësojë rreth Karaibeve dhe traditave të Amerikës Latine, El Museo del Barrio është vend për t’u vizituar. Ndërkaq, kultura tibetiane mund të shikohet në Muzeun Tibetan të Jacques Marchais.

Ka disa zona të përcaktuara hekurudhore nëntokësore në të gjithë New York. Nëse vizitoni shtëpinë e abolicionistit Harriet Tubman, ose fshatin Brooklyn në Weeksville, do të njoftoheni me një komunitet afro-amerikan të shekullit XIX.

Në të gjithë vendin, festimet variojnë nga ato të Vitit të Ri Hënor në Chinatown, deri në Festivalin vjetor francez të Cape Vincent, i cili përmban pasta, muzikë, paradë, arte dhe zanate franceze. Pastaj, Festivali i Tulipanit në Albany nderon trashëgiminë e hershme holandeze me mbi 100,000 lule shumëngjyrëshe.

Nëse është e vërtetë që njerëzit bëhen miq kur darkojnë së bashku, atëherë miqtë mund të bëhen gjatë ngrënies në tërë New Yorkun. Nga New York City, ku tarifat e restorantit variojnë nga afrikane në ukrainase me eksplorimin e shijes së komuniteteve etnike, te Buffalo, ku mund të provoni specialitete si pasta polake dhe “pierogie” shtëpiake në Tregun Broadway të stilit klasik./ cbc.al / KultPlus.com

Një vizatim i një ariu nga Leonardo da Vinçi pritet të arrijë deri në 12 milionë dollarë në ankand

Vizatimi, i titulluar “Head of a Bear” (Koka e një ariu) do të shitet në Londër nga shtëpia e ankandeve Christie’s. Vizatimi do të shfaqet në New York dhe Hong Kong përpara se të dalë në ankad dhe pritet të arrijë shifrën 12 milionë dollarë, sipas shtëpisë së ankandit, shkruan BBC, transmeton KultPlus.

“Koka e një ariu” ka përmasa 7 cm me 7 cm dhe është vizatuar në një letër të zbehtë rozë në bezhë. Më parë është shfaqur në muze duke përfshirë Galerinë Kombëtare në Londër, ku u shfaq në vitin 2011 dhe vitin 2012 si pjesë e një ekspozite për Da Vinçin.

Sot, shitja mund të tejkalojë rekordin e mëparshëm të vendosur për një vizatim nga artisti.

Vizatimi daton nga vitet 1480 dhe kjo vepër e artit është pjesë e një koleksioni të vizatimeve të kafshëve në shkallë të vogël të artistit.

Ben Hall, kryetari i vjetër i pikturave në Christie’s New York, e përshkroi vizatimin si “një nga veprat më të rëndësishme nga Rilindja”. Ai tha: “Vepra është zotëruar nga disa prej koleksionistëve më të dalluar në fushën e mjeshtrave të vjetër përgjatë shumë shekujve, jo vetëm nga pronari aktual i cili e ka në pronësi që nga viti 2008.”

Kurse, Laetitia Masson, një eksperte në vizatimet e vjetra master në Christie’s, tha se argjendi është një “teknikë shumë e vështirë, sepse nuk pranon asnjë gabim”.

Ka shumë aftësi në metodë pasi vizatimi arrihet me një shkop argjendi që aplikohet në një letër të përgatitur posaçërisht për të lënë shenja dhe vija.

Ajo shtoi që da Vinci ishte “magjepsur nga natyra dhe kafshët në përgjithësi”.

Piktori dhe koleksionisti britanik Sir Thomas Lawrence më parë zotëronte pjesën e veçantë. / KultPlus.com

Për herë të parë pas pandemisë, New York feston me koncert muzikor

Këngëtari amerikan Bruce Springsteen do të jetë një nga yjet e koncertit të madh të planifikuar për në fund të gushtit në Central Park për të festuar “rilindjen e Nju Jorkut” pas pandemisë, me Paul Simon dhe Jennifer Hudson, njoftuan sot autoritetet e qytetit në Twitter, përcjell KultPlus.

Kryebashkiaku demokrat Bill de Blasio njoftoi në fillim të qershorit mbajtjen e një koncerti gjigant, i planifikuar të mbahet më 21 gusht, megjithëse data nuk është konfirmuar ende.

Organizatori i ngjarjes, producenti Clive Davis, është shprehur se dëshironte të radhisë tetë “yje” për një koncert tre orësh, që do të zhvillohet para rreth 60 000 pjesëmarrësve në vend dhe me transmetime televizive në të gjithë botën.

Jennifer Hudson, 39 vjeçe, këngëtare R&B dhe aktore, është “më e reja” nga tre emrat e shpallur nga bashkia e qytetit. / KultPlus.com

Shtëpia kulturore Waldorf, rilind përsëri

Shtëpia e elitës së Hollivudit, mikpritës i udhëheqësve të panumërt të botës dhe vendi i ngjarjeve të famshme kulturore dhe galave, ‘’Waldorf’’, ka qenë një fener i magjepsjes së përjetshme të New York-ut, për gati një shekull.

Për të festuar vitin e saj të 90-të të ndërtimeve, pika referuese e ‘’art deco’’, përfunduar fillimisht nga firma e arkitekturës ‘’Schultze’’ më 1931, tani u ofron blerësve potencialë mundësinë e parë për të pasur një vendbanim brenda kullave të ‘’Waldorf Astoria’’.

Kur “Waldorf” u hap në rrugën e parkut më 1931, ishte hoteli më i madh dhe më i gjatë në botë. Të famshëm nga Sinatra e deri tek Ella Fitzgerald, u dyndën në “pallatin jozyrtar”, të New York-ut në vendin ku organizuan ngjarje të tilla si Princi Rainier III i Monakos dhe fejesa e Grace Kelly, e deri te Barack Obama.

©designboom

Duke zënë një bllok të plotë të qytetit, ndërtesa prej guri gëlqeror dhe tulla karakterizohet nga masivizimi, emblematike e arkitekturës ‘’art deco’’ dhe kurorëzohet me një palë kullash dalluese.

Më 1993, komisioni i ruajtjes së monumenteve të qytetit të New York-ut, përcaktoi pjesën e jashtme si një pikë referimi të qytetit. Dy dekada më vonë, një seri e hapësirave të saj të brendshme publike, nga holli kryesor dhe korridoret përreth në shumë nga hapësirat sipër, u shënuan gjithashtu si të tilla.

Aktualisht, prona është në mes të një restaurimi të paparë me 1 miliard dollarë, të ndërmarrë nga firma e arkitekturës ‘’SOM’’.

Projekti përfshin shndërrimin e 1,400 dhomave të mysafirëve në 375 shtëpi rezidenciale (duke filluar me 1,8 milion dollarë) dhe 375 apartamente hoteli luksoz me 100,000 metra katrorë, komoditetet e hotelit dhe 50,000 metra.

 Kompania ‘’SOM’’, kishte për detyrë të orkestronte restaurimin kompleks, duke punuar së bashku me projektuesit dhe ruajtësit për të respektuar qëllimin origjinal të dizajnit, ndërsa modernizonte sistemet e ndërtimit.

©designboom

Duke iu afruar këtij transformimi historik, ekipi ishte i vetëdijshëm për rolin e tyre si ruajtës të trashëgimisë së saj, si i tillë, fotografitë historike dhe planet e dyshemesë drejtuan restaurimin, duke zbuluar detaje nga modeli origjinal që kishin humbur me kalimin e kohës.

Gjatë gjithë kohës, një kujdes i jashtëzakonshëm iu dha për të rivendosur artefaktet unike të hotelit, duke përfshirë shpirtin e statujës së arritjeve që zbukuron hyrjen e rrugës së parkut.

©designboom

Puna e ‘’SOM’’ më në fund sjell në jetë vizionin origjinal të arkitektëve, një tipar i cili më vonë u shtua për të siguruar ndriçim shtesë, në zbulimin e medaljonit qendror të tavanit nga 1931.

Të gjitha këto hapësira do të unifikohen nga ndriçimi i lehtë, i ambientit, dikur një nga shenjat dalluese të brendshme.

Kur të përfundojë, rinovimi dhe restaurimi, ndërtesa do të rimarrë madhështinë mitike të Waldorf. Kjo ndërtesë, është besnike ndaj trashëgimisë dhe shpirtit të njërit prej shembujve më të mirë të arkitekturës ‘’art deco’’, të New York-ut, e cila është planifikuar të përfundojë më 2023. / Konica.al / KultPlus.com

Për të dytin vit radhazi, anulohet Parada Shqiptare në New York

Parada Shqiptare, evenimenti madhështor që organizohet çdo vit nga “Rrënjët Shqiptare” në SHBA anulohet për të dytin vit radhazi për shkak të pandemisë.

Edhe këtë vit kryebashkiaku i Nju Jorkut Bill de Blasio nuk ka dhënë dritën jeshile për organizimin e këtij eventi mjaft të rëndësishëm për shqiptarët e Amerikës.

Aktiviteti ishte parashikuar të mbahej më 12 qershor 2021 në orën 08.00 në Manhattan.

Edhe vitin e shkuar për shkak të pandemisë së COVID-19 eventi nuk mund të realizohej.

Ndërsa Parada Shqiptare e 2019, e fundit në radhë e realizuar pati si temë Çamërinë, ndërsa ajo e 2018-tës veteranët e UÇK-së.

Ndër paradat e komuniteteve të ndryshme që organizohen në Manhatan në muajin qershor, ajo e shqiptarëve dallohet për nga pjesëmarrja e madhe dhe nga dinamizmi që krijojnë këngët e vallet popullore. /diasporashqiptare/ KultPlus.com

Monedha më e shtrenjtë në botë u shit në Nju Jork

Një nga monedhat e fundit të arit në Shtetet e Bashkuara u shit të martën në Nju Jork për një shifër rekorde prej 18.9 milionë dollarësh.

Monedha jashtëzakonisht e rrallë e vitit 1933, “Shqiponja e Dyfishtë”, tani është më e shtrenjta që ka mundur të vendoset në ankand. Shuma e shitjes ishte gati dyfish më e lartë se rekordi i kaluar, shkruan CNN.

Në njërën anë, kjo monedhë ka të gdhendur trupin e një gruaje, fjalën Liberty (Liri) dhe vitin e prodhimin, ndërsa në anën tjetër ka një shqiponjë gjatë fluturimit. Edicioni i vitit 1933 i monedhës “Shqiponja e Dyfishtë” kurrë nuk kishte dalë në qarkullim dhe gati të gjitha monedhat i ishin kthyer qeverisë dhe ishin shkrirë.

Vetëm një numër i vogël i monedhave i shpëtuan këtij fati dhe një numër më i vogël u futën në treg. Megjithatë, më 1944, pas një hetimi të Shërbimit Sekret u deklarua se secila monedhë e këtij lloji që u gjendet koleksionistëve do të cilësohet si e vjedhur.

Monedha që u shit të martën thuhet se është e vetmja që mund të mbahet ligjërisht në pronësi nga një individ privat, pas betejës ligjore mes Thesarit të Shteteve të Bashkuara dhe ish-pronarit të monedhës. / Gazeta Express / KultPlus.com

Prill, 1990: Kur në New York kërkohej liri dhe demokraci për Kosovën

Nga Jusuf Buxhovi

Përkujtesë historike, Nju Jork, 30 prill 1990

KUR KËRKOHEJ LIRI DHE DEMOKRACI PËR KOSOVËN

Çaste mbresëlënëse nga manifestimi “Liri dhe Demokraci për Kosovën”, organizuar nga Lidhja Shqiptaro-amerikane – bartëse e të gjitha veprimtarive që lidheshin me ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës në nivelet më të larta amerikane, e ku morën pjesë një numri i madh intelektualësh nga Kosova, shumë prej tyre të kyqur tashmë në lëvizjen kombëtare që kishte marrë përsipër çlirimin nga pushtimi serb si dhe vendosjen e saj në binarët e pandalshëm të shtetësisë. / KultPlus.com

Franca rihap muzetë, Nju Jorku heq maskat

Franca rihapi sot muzetë, Austria restorantet, Nju Jorku hoqi maskat, popujt e disa vendeve perëndimore gjenden sot pak më të lirë falë një rënieje të epidemisë, ndryshe nga India që vazhdon të jetë e zhytur në një krizë shëndetësore në rritje.

Pas gjashtë muajsh jetë të ngadaltë, francezët mund të nisin nga sot të hanë ose të pinë një gotë në lokale, këto të fundit ishin kufizuar me 50% të kapaciteteve të tyre të pritjes dhe në gjashtë persona në tryezë.

Restorantet dhe kafenetë do të presin 9 qershorin për të pritur klientët në salla.

Kinematë, teatrot dhe muzetë francezë mund të presin sërish publik, të maskuar, me shifrat maksimale të pjesëmarrjes. Dhe fillimi i shtetrrethimit shtyhet me dy orë nga ora 21:00 deri në orën 06:00.

Kjo heqje e pjesshme e kufizimeve u vendos pas një uljeje të qarkullimit të virusit, që megjithatë mbetet i lartë (rreth 14 000 raste të reja në ditë mesatarisht) dhe një fuqizimi të fushatës së vaksinimit në një vend ku pandemia ka shkaktuar 108 000 të vdekur. /atsh/ KultPlus.com

Albumi i Raif Hysenit nominohet për çmimin “CD of the Year” në New York

Albumi i këngëtarit shqiptar Raif Hyseni është nominuar për çmimin “CD of the Year” nga “Accordion Stars Magazine” në New York. Këngëtari shqiptar prej vitesh jeton në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vitin që lam pas vendosi që investimin e tij në muzikë për vite ta investojë një album, si një trashëgimi e vlerave etnomuzikore dhe bashkëpunimeve të shumta ndër vite.

Lajmi për nominimin e albumit të Hysenit është bërë i ditur nga Anna Cordoba, kryeredaktore e Revistës. Bordi Redaktues dhe shkrimtarët e revistës “Accordion Stars” kanë përzgjedhur disa personalitete të fizarmonikës për vitin 2021, ndër to edhe bashkëshortin e këngëtares së njohur të muzikës popullore shqiptare, Merita Halili, Raif Hysenin.

CD-album i Raif Hysenit u publikua në dhjetor të vitit 2020. Në album marrin pjesë 28 muzikantë. Muzikantët janë shqiptarë nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia. Por gjithashtu marrin pjesë edhe muzikantë amerikan nga Nju Jorku, Nju Xhersi, Konektikat, Illionis, Miçigen, Nju Meksiko, Arizona, Finladez e Turq. / Diaspora Shqiptare / KultPlus.com

“Oda Quartet” vjen me një album shumëngjyrësh, një mozaik i bukur mes tingujsh

Sukseset jo çdo herë kanë një planifikim paraprak, e sidomos nga ato që bashkojnë 4 bota diversive të cilat gërshetohen në një melodi unike dhe frymojnë në një rrymë të veçantë. E tillë është edhe historia e formacionit ‘Oda Quartet’, të cilët fillimisht kanë dëshmuar talentin individual e pastaj edhe atë të përbashkët, shkruan KultPlus.

Ideja për të formuar një ‘quartet’, ju erdhi shumë spontanisht sepse artistët kishte kohë që njiheshin mes vete e bashkëpunonin në raste të ndryshme.

“Me Gjilberta Lucaj Cohen, e cila njëkohësisht është violonçelistja e ‘Quartetit’, kemi bashkëpunuar tashmë prej 7 vitesh, me Yasuhiko Fukuoka i cili është pianisti, kompozitori dhe aranzhuesi i këngëve të ‘Quartetit’, kemi bashkëpunuar tanimë prej 5 vitesh dhe me Joana Kaimi, e njohur si violinistja e ‘Quartetit’, kemi bashkëpunuar tashmë prej 2 vitesh sepse Kaimi ishte në Amerikë”, fillon kështu rrëfimin e tij, solisti Ergin Oda në intervistën e dhënë për KultPlus.

Këta solistë tërhoqën vëmendjen e madhe të publikut me nismën ‘koncerti vendi im’, duke promovuar kështu kulturën dhe muzikën shqipe në New York. E duke pasur parasysh nevojën e madhe të një rryme të veçantë të cilën nuk e kemi dëgjuar më parë, grupi ‘Oda Quartet’, lansoi ditën e djeshme edhe këngën ‘Volver’.

“Koncerti ‘Vendi im’, i realizuar në vitin 2018 la një jehonë të madhe sidomos në vitin e fundit për shkak të pandemisë. Ky koncert i cili erdhi pa publik, një koncert i detajuar deri në përpikëri me një sallë, ndriçim dhe kast të shkëlqyer, u prezantua si promovim i një vule të kulturës shqiptare, jo vetëm në New York por edhe në botë. Mesazhet e shumta nga Stambolli, Franca, Italia, Australia, Shqipëria, Kosova dhe gjithandej, na targëtuan neve si një kuartet të spikatur prandaj vendosëm që të rikthehemi me një ‘singel’ si ‘Volver’ dhe një album i cili do të lansohet më 20 prill”, shpalos Oda.

Zgjedhja e një kënge dhe shpalosja e një kuptimi të fshehur pas saj, gjithmonë ka qenë një sfidë për artistët, ku edhe vetë Oda potencoi se nuk ishte e thjeshtë duke pasur para vetës një gamë të tërë këngësh të bukura e që të zgjedhësh një këngë që t’i paraprijë albumit e që të jetë pothuajse si një himn apo një kompozim muzikor, kënga e lansuar mbrëmë ishte një rikthim i shumëpritur për publikun.

“Volver si ‘singel’ i parë në gjuhën spanjolle i bie ‘të rikthehesh’. Duke marrë parasysh se koncerti ‘Vendi im’, pati vëmendje të veçantë, ne vendosëm që të sjellim ‘Vovler’ sepse i bie që t’i rikthehemi publikut prapë, e këtë herë t’i japim më shumë. Pra, kënga ‘Vovler’ është një tango klasike, e realizuar rreth viteve 50-të nga kompozitori Carlos që është nga Argjentina, një emër i spikatur i muzikës botërore, me një videoklip i cili po ashtu është shumë i veçantë, me balerinën mysafire Akreoma Saliu nga Tirana që solli një numër të baletit modern”, tregon Oda.

Tutje ai shpalosi se si erdhi ideja deri tek bashkimi i një grupi me 4 anëtarë, të cilët biseduan gjatë karantinës në pandemi se si ata të shkriheshin në një kuartet të vetëm, duke pasuar në një vendosje zyrtare në muajin dhjetor për daljen e tyre në tregun ndërkombëtarë. “Oda Quartet”, pra është pagëzuar me një emër që pasqyron një thesar të shqiptarëve duke kujtuar se në oda janë thurur qindra këngë të cilat kanë një traditë të madhe pas tyre.

“Tani në New York ekzistojnë shumë kuartete të natyrave të ndryshme ku shumë prej tyre sjellin vetëm muzikë klasike, gjë që është klishe dhe neve donim që të vinim në treg më një ide më inovative, diçka që nuk ekziston këtu ose që ekziston më pak. Neve nuk kemi dëgjuar shumë për klasik-folk, kështu që këtë formacion e kemi sjellë në këtë formë, një kuartet që për ‘background’, ka muzikën klasike dhe prandaj vendosëm që muzikën popullore të popujve, jo vetëm të popullit shqiptar, por edhe atë franceze, italiane, spanjolle e portugeze, ta sjellim në këtë formë, nën petkun e muzikës klasike dhe sigurisht në nuanca moderne”, rrëfeu ai.

Ndërsa për planet dhe rrugëtimin e mëtutjeshëm, i cili jo çdo herë është i lehtë, por që gjithmonë ngërthen në vete një kujtim të bukur, e tregon edhe solisti Oda.

“Me 20 prill lansohet albumi ynë i parë, një EP i një albumi të pa kompletuar me një përmbajtje të muzikës shqiptare me vetëm 2 këngë të kënduara në gjuhën shqipe dhe 2 këngë në gjuhën spanjolle. Pastaj janë 3 vepra solo, nga muzika e filmave shqiptarë, njëra nga Joana në violinë, njëra nga Gjilberta në cello dhe tjetra nga Yasuhiko në piano”, tregon Oda për KultPlus.

E arsyeja se pse ky album është i pa kompletuar është sepse në tetor mendohet që të kompletohet me këngë në frëngjisht, italisht dhe ‘boradway’ sepse për grupin Oda Quartet, natyrisht është një obligim moral dhe artistik sepse vinë nga New York, por që pjesa dërmuese e albumit do të jetë në gjuhën shqipe.

“Një album shumëngjyrësh, shumë gjuhësh, një mozaik i bukur mes tingujsh”, potencon ai.

Në mesin e albumit do të përfshihen edhe këngë shqiptare si kënga ‘Dashuro’, e kënduar dikur nga ikona e madhe Nexhmije Pagarusha, kënga ‘Margjelo’, e realizuar nga kompozitori legjendar Prenk Jakova, e për të cilën grupi pati mjaft pyetje rreth origjinës së saj prandaj edhe ishin të gëzuar se kjo këngë do të jetë pjesë e albumit. Por këto këngë tani do të vinë si pjesë e versionit realizues të studios së albumit EP.

Përzgjedhja e këngës e cila e paraprinë albumin është mjaft e vështirë por aspak e lehtë edhe përzgjedhja e këngëve të tjera ku secila ka një hijeshi më të bukur se tjetra e detaje nga më të ndryshmet.

“Neve kalojmë nëpër një rrëmujë të vërtetë, nëpër një stuhi të vërtetë kur bëhet fjalë për përzgjedhjen e këngëve. Pjesa më e vështirë është shkrirja e këngëve njëra pas tjetrës. Në fund vendosim në këngën më të denjë sepse nuk janë këngë origjinale por albumi i radhës natyrisht që do të ketë origjinalitetin e vet”, pohon Oda.

Për atë se çfarë e dallon një grup nga tjetri, natyrisht janë elementet unike që për secilin muzikantë mban një domethënie të veçantë, kurse për grupin Oda, elementi më i fuqishëm i tyre është shkrirja e të katër talenteve në rryma të tjera dhe këndimi në shumë gjuhë nëpërmjet së cilës ata shkrihen në aksentin origjinal të asaj gjuhe duke bërë kështu që kur këngët të dëgjohen të lënë një përshtypje se janë të kënduara nga një spanjoll apo edhe të tjerë. Por veçantia e tyre shtrihet edhe tek ripërpunimi i këngëve të vjetra të cilat janë nga kombe e gjuhë të ndryshme.

Ndërsa kur flasim për muzikën dhe definicionin e saj, natyrisht që për dikë është mjaft i lehtë definimi i saj, por për të tjerë definimi nuk e përcakton atë se çka me të vërtetë është muzika sepse përjetimi i saj nuk ka vend për limite. Prandaj për solistin Oda, muzika është një univers i tërë, çdo gjë që dëgjojmë përreth është muzikë, edhe qetësia është muzikë. “Gjuha më e bukur universale që na e ka dhënë natyrën si dhuratë”, potencon ai.

Teksa flet tutje për planet e radhës, duke përfshirë këtu edhe koncertet, solisti pohoi se grupi po planifikon një ‘mini tour’, që do të fillojë në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni por për shkak të pandemisë e cila është e paparashikueshme, një datë konkrete nuk është e caktuar ende. Por është menduar që për këtë vit, në fundin e muajit tetor dhe fillimin e nëntorit të zhvillohen këto 3 koncerte pastaj synohet që të zhvillojnë koncert edhe në qytetin e Stambollit dhe Parisit.

I pyetur se a do të ekzistojnë bashkëpunime me artistë të tjerë, Oda pohon se ka vend për bashkëpunime me artistë profesional në nivelin e tyre dhe që natyrisht kanë lënë gjurmë në karrierën muzikore.

“Por tani për tani, është shumë herët sepse njerëzit duhet të familjarizohen me ‘Oda Quartet’. Ndërsa pas periudhës së këtij albumi dhe zhvillimin e koncerteve do të bisedojmë për një bashkëpunim me një artistë të spikatur prej solisti”, përfundon Oda.

Grupi ‘Oda Quartet’ pas lansimit të këngës ‘Volver’, po planifikon hedhjen e albumit në tregun ndërkombëtarë dhe lansimin e një tjetër videoje muzikore në kanalin YouTube, por për të cilën ende nuk është e vendosur se cila do të jetë ajo. Deri në këtë moment, ju mund t’i shijoni pafund projektet e lansuara deri më tani nga ky formacion unik. / Era Berisha / KultPlus.com

Nga mirëmbajtës tashmë në Oscars, Edon Molla: Takimi me Roberta Flack më ndryshoi jetën

Suada Qorraj

Ndonëse është larguar nga atdheu qysh fëmijë, madje dhe ëndrrat e majat e sukseseve po i realizon dita ditës në tokën e ëndrrave, Edon Molla nuk harron të përmend faktin se krenaria më e madhe është prejardhja e tij, shkruan KultPlus.

“Jam jashtëzakonisht krenar që jam shqiptar, mendoj se është aq e bukur sa kemi kapërcyer kaq shumë dhe njerëzit tanë vazhdojnë të frymëzojnë, duan dhe mbështesin njëri-tjetrin”, fillon kështu tregimin për jetën dhe sukseset e tij Molla.

Kompozitor, këngëtar e producent, të gjitha këto të mbërthyera në karakterin e tij, i hapën rrugë duke mundësuar që zëri e kompozimi i tij të jenë muzika e filmit ‘Mmmmm (Sound of Pain)’, që tashmë është nominuar për çmimet Oscar.

Edon Molla nga New Yorku, ka dhënë një intervistë për KultPlus ku ka rrëfyer emocionin e pas marrjes së këtij lajmi, duke potencuar se ende i duket e pabesueshme.

“Unë ende nuk e besoj që kemi arritur të jemi pjesë e nominimeve Oscar. Të jesh pjesë e një filmi të fuqishëm dhe të tregosh një histori të vërtetë rreth problemeve klimatike e bënë atë që të ndikoj më shumë. Regjisori dhe pjesa tjetër e ekipës së filmit kishin qëllim që të tregojnë një histori që duhej të tregohej dhe unë jam shumë i lumtur që kënga ime e interpretuar dhe kënduar nga unë ka gjetur një përdorim pozitiv”, pohoi Molla.

Tutje ai tregon se Jubair Muhammed, producenti i muzikës së filmit, ishte ai i cili kishte dëgjuar albumin e tij ‘For Merita’, ku dhe ishte lidhur aq fort me tekstin dhe mesazhin e këngës dhe më pas i kishin kërkuar Edonit që të krijonte kolonën zanore për filmin e tyre.

Për Mollën, pjesa më e vështirë e kompozimit të kësaj kënge që tashmë është përdorur si kolonë zanore në filmin ‘Mmmmm (Sound of Pain)’, ishte fakti që duhej të përdorte imagjinatën për të vizualizuar atë që supozohej të ndodhte në film.

“Kam kaluar rreth një javë duke shkruar këngën dhe mendoj se pjesa më e vështirë ishte fakti që nuk e kisha filmin përpara meje në mënyrë që ta shkruaja tekstin. Unë duhej të përdorja imagjinatën time, skenarin dhe imazhet nga filmi për të shkruar një këngë që tregonte historinë që regjisori dëshironte të rrëfente”, tha Edon Molla për KultPlus.

Por, rrugëtimi drejt muzikës i Edonit, nuk fillon këtu dhe nuk është nga historitë e zakonshme sepse në vitet e hershme, ishte basketbolli ai që kishte zënë primatin në jetën e tij. Siç e përshkruan dhe vetë për KultPlus, takimi me Roberta Flack, fituesen e çmimeve Grammy i ndryshoi atij jetën.

“Kam punuar si mirëmbajtës në ‘The Dakota’ në verën e vitit 2015 ndërsa isha në kolegj dhe akoma luaja basketboll në atë kohë, pata mundësinë të këndoja një këngë origjinale për Roberta Flack. Kur më dëgjoi teksa këndoja, asaj i pëlqeu zëri im dhe kërkoi që unë të interpretoja e të shkruaja këngë me të. E dija që muzika ishte profesioni im kur një legjendë si zonja Flack shfrytëzoj kohën e saj të çmuar dhe tërë atë verë e kalova duke krijuar muzikë që do ta kujtoj përgjithmonë”, rrëfeu ai.

Disa vite pas këtij takimi, në Janarin e vitit 2019, Edon Molla publikoi këngën e tij të parë solo, të titulluar ‘Tears’. Molla lansoi albumin e tij të parë ‘Alone’ në vitin 2019, kurse albumi i tij i dytë ‘For Merita’, u lansua në tetor të vitit 2020, emri i të cilit përkon me historinë e një gruaje që lufton me kancerin.

“Albumi im ‘For Merita’ ka arritur mbi tre milion dëgjime nëpër platformat digjitale, dhe unë jam përgjithmonë mirënjohës për njerëzit që lidhen me muzikën time”, vazhdon rrëfimin tutje Molla.

Krejt në fund, Edon Molla ka pohuar se ka dëshirë të bashkëpunoj me artistë dhe producent shqiptarë. Madje ai ka bërë të ditur se tashmë ka një bashkëpunim me një artist shqiptar i cili pritet të publikohet së shpejti, por këngëtari nuk ka shpalosur më shumë detaje.

“Nëse ka ndonjë artist që po e lexon këtë, mos u trembni dhe më drejtohuni drejtpërdrejt në Instagram nëse dëshironi të punoni së bashku”, përfundon kështu intervistën Molla. / KultPlus.com

Nga Koloseu tek ura e Londrës, imazhet e rralla nga një prej fotografëve të parë në histori

Afro 200 imazhe nga një prej fotografëve të parë të historisë, William Henry Fox Talbot, do të dalin në shitje në Nju-Jork muajin e ardhshëm, duke iu ofruar koleksionistëve një vështrim të rrallë në Britaninë e hershme Viktoriane.

Sipas shtëpisë së ankandeve Sotheby, e cila po merret me shitjen, koleksioni është padyshim pjesa më e rëndësishme e fotografive të shekullit të 19-të që kanë dalë në treg.

Imazhet përshkruajnë skena të brendshme dhe të jashtme, që mbulojnë arkitekturën dhe jetën e përditshme në vitet 1840.

Talbot, një shkencëtar dhe shpikës anglez, gjithashtu shkrepi portrete të ndryshme të anëtarëve të familjes dhe miqve, ndërsa eksperimentoi me teknologjinë e tij pioniere të kamerës.

Ofruar në ankand si një pjesë e vetme, koleksioni përfshin mbi 70 fotografi dhe tri albume me imazhe të shtypura. Ai gjithashtu përfshin versione të rralla të botimit të Talbot “Sun Pictures in Scotland” i cili dokumenton udhëtimet e tij nëpër Skoci, si dhe disa pjesë të veprës së tij të famshme “Lapsi i Natyrës”.

Më poshtë gjeni foto galerinë./a2/ KultPlus.com