‘The Guardian’: Atmosfera mahnitëse Rivierës Shqiptare të viteve 1960

Shqipërinë e zbulova kur më lindi dëshira për të parë Spurs të luanin në finalen e Ligës së Konferencës së UEFA-s 2022, në kryeqytetin e Tiranës shkruan në një artikull të “The Guardian”, blogeria Yolanda Zappaterra.

“Spurs nuk ia dolën, por Shqipëria mbeti në listën e dëshirave të mia dhe në shtator e bëmë pjesë të një pushimi mes dy vendeve, duke udhëtuar nga Korfuzi në Sarandë, në Shqipërinë e Jugut.

Menjëherë, u tërhoqëm pas atmosferës së Rivierës së viteve 1960, plazhit të qytetit të madh, barit “Elvis” në buzë të detit, që ofronte ushqime me përbërës jashtëzakonisht të freskët, dhe nga zona arkeologjike e UNESCO-s në Butrint.

Më pas udhëtuam me autobus për në Berat. Atje nuk ka autobusë publikë dhe minibusët në pronësi private variojnë nga ata të shpejta deri te ata të ngadaltë dhe të rrënuar.

Ne goditëm në shenjë dhe hipëm në njërin nga të parët, ku një grua zgjati kyçin e dorës, duke më bërë me shenjë që t’i lidhja byzylykun.

Në Berat kaluam dy ditë të paharrueshme duke eksploruar arkitekturën osmane, kështjellën në majë të kodrave, dhe muzetë etnografikë dhe ikonografikë.

Teksa po blinim byrek në një furrë buke, zonja e byzylykut nga autobusi, më vështroi dhe më bëri një buzëqeshje të madhe përpara se të më befasonte me një përqafim”, sipas artikullit./KultPlus.com

The Guardian: Shqipëria akuzon Britaninë e Madhe për mungesë bashkëpunimi

Burime qeveritare në Tiranë, sipas medias britanike The Guardian, thonë se përpjekjet e shumta për të marrë informacion nga Britania e Madhe në lidhje me pasagjerët në varkat e vogla kishin dështuar, duke i lënë emigrantët të vepronin në errësirë.

Ministria e Brendshme Britanike dyshohet se është përgjegjëse për vonimin e përpjekjeve për ndalimin e kalimeve të Kanalit anglez duke mos i dhënë qeverisë shqiptare informacion mbi rrugët e udhëtimit të emigrantëve që mbërrijnë në Britani, përcjell KultPlus.

“Ne kemi bërë gjithçka që na është kërkuar. E vetmja gjë që kemi kërkuar nga miqtë tanë britanikë është të na japin disa informacione për 140,000 shqiptarët që jetojnë në Britani. Vetëm Britania e Madhe ka informacion mbi rrugët”, tha një burim i qeverisë shqiptare për median britanike.

Më shumë se 38,000 emigrantë kanë mbërritur në Britani me varka të vogla përgjatë Kanalit deri më tani këtë vit. Rreth 12,000 raportohen si shqiptarë krahasuar me një total prej 800 vitin e kaluar dhe 50 në 2020.

Dan O’Mahoney, komandanti për Forcën Kufitare, tha të hënën se numrat barazoheshin me “1 për qind deri në 2 për qind” të burrave shqiptarë të moshës 20 dhe 40 vjeç”.

“Burimet e qeverisë shqiptare shprehën zhgënjimin për mungesën e një bashkëpunimi efektiv, nisur nga shqetësimet për këtë çështje në qeverinë britanike. Tirana ka siguruar oficerët e Forcave Kufitare për të operuar në Dover, siç kërkohet nga Zyra e Brendshme, dhe zyrtarët kanë kontrolluar ata që po fluturonin jashtë Shqipërisë”, thuhet në shkrim.

Dështimi i qeverisë britanike për të vënë në veprim një marrëveshje për dëbimin e shpejtë të shqiptarëve që hyjnë ilegalisht në vend, nënvizohet nga mediat britanike, si burimi kryesor i shqetësimit në Tiranë. /KultPlus.com

“The Guardian” rendit “Marubin” mes galerive më mbresëlënëse të Evropës

Prestigjiozja britanike “The Guardian” rendit Muzeun Kombëtar të Fotografisë Marubi, në listën e muzeve dhe galerive më mbresëlënëse të Evropës.

Kryeministri Edi Rama ndau sot në rrjetet sociale shkrimin e “The Guardian” me titull “U mahnita nga bukuria”, ku  një pasazh i kushtohet Muzeut Kombëtar të Fotografisë Marubi.

“Muzeu Kombëtar i Fotografisë Marubi në qytetin verior të Shkodrës është një mrekulli. Fotografi me origjinë italiane, Pietro Marubi hapi studion e parë të fotografisë në Shqipëri, në mesin e shekullit të 19-të, kur vendi ishte nën sundimin osman”, shkruan “The Guardian”.

“Gjatë tre brezave ai, çiraku i tij Kel dhe djali i Kelit, Gegë, dokumentuan një periudhë magjepsëse të historisë shqiptare, që nga fillimet e lëvizjes për pavarësinë e Shqipërisë, përmes luftës Ballkanike dhe Luftës së Dytë Botërore, deri në regjimin komunist të Enver Hoxhës. Koleksioni i fotografive të ekspozuara tregojnë bukur të gjitha sferat e jetës – revolucionarë, fermerë, politikanë, muzikantë, fe, shumëllojshmërinë e mahnitshme të veshjeve tradicionale shqiptare, etj”, shkruan prestigjiozja britanike. /atsh /KultPlus.com

‘The Guardian’: Shqipëria i ka të gjitha: plazhe, male, qytete antike dhe çmime të lira

 Pavarësisht nga e kaluara e errët e shekullit XX, Shqipëria është tani një parajsë udhëtarësh me peizazhe të mahnitshme, bregdet dhe qytete historike, shkruan Jamie Fullerton për gazetën e njohur britanike ”The Guardian”.

”Ishte e rrallë që gazetarët vinin këtu”, thotë Elton Çaushi, kreu i operatorit turistik ”Albanian Trip”, të cilin e takoj në kryeqytet, Tiranë.

”Kur erdhën, ata donin të flisnin vetëm për gjakmarrjen dhe virgjëreshat e betuara”, shton ai.

Traditat që dikur dominonin politikën fisnore në malet e Shqipërisë janë interesante, por unë jam këtu për të hetuar një pamje të fundit të vendit të Evropës Juglindore.

Falë plazheve të saj, qyteteve me mbrojtje të UNESCO-s dhe shtigjeve malore, Shqipëria, dikur komuniste, po del në pah si ”destinacioni i ri modern evropian për udhëtime” përtej turizmit me çanta shpine.

Për dekada të tëra, Shqipëria kishte një reputacion si një vend i rrezikshëm dhe i ndaluar, kryesisht falë izolimit politik të saj nën diktatorin Enver Hoxha, i cili vdiq në 1985. Pas trazirave në vitin 1997 më shumë vizitorë filluan të vinin në Shqipëri, të tërhequr pjesërisht nga çmimet më të ulëta se në Greqi dhe Itali.

Në vitin 2009, 1,9 milionë turistë udhëtuan drejt Shqipërisë; në vitin 2019, viti i fundit i plotë para Covid-19, shifra ishte 6,4 milionë.

Ushqimi këtu mund të jetë një faktor në këtë ndryshim.

Unë jam me Eltonin në një restorant pa emër, afër qendrës së qytetit.

“Turistët nuk e kanë gjetur akoma, kryesisht janë shoferët që hanë këtu”, thotë ai. Unë ha një tasqebap të bollshëm, një përzierje e shijshme e mishit të viçit, hudhrës, qepëve dhe salcës së domates, përpara se ai të më çojë për një ëmbëlsirë në ”Mon Amour”, një pastiçeri e stilit parizian. Ne paguajmë 390 lekë (2,80 sterlina) për kafe dhe bakllava me akullore.

Pas mëngjesit nisem për në Dhërmi, një fshat që ka parë një mori hotelesh të dalin përgjatë bregdetit të tij gjatë dekadës së fundit.

Plazhi kryesor i Dhërmiut është i pastër, i mbuluar me shezlongë dhe i rrethuar nga restorante. Gjithçka mirë nëse thjesht dëshironi të shtriheni. Plazhet e vogla si ”Splendor Del Mar” dhe ”Empire Beach Resort”, janë njësoj si ato në Balneare. Ora kalon ngadalë kur noton në detin e pastër e të bruztë pranë ”Splendor”. Nuk kam pasur një moment më të mirë jashtë Azisë.

Më vonë, në një shëtitje në plazhin aty pranë Gjipesë dalloj një bunker betoni dhe shikoj këtë kube me pamje nga deti: një gungë gri e paranojës së Luftës së Ftohtë në një bregdet idilik.

Unë shoh një bunker tjetër. Pastaj një tjetër. Unë filloj t’i numëroj ato, por shpejt e kuptoj se bunkerët janë të zakonshëm këtu. Rreth 173 371 thuhet se u ndërtuan në Shqipëri midis 1975 dhe 1983, ndërsa Hoxha përgatitej për një sulm të mundshëm.

Eltoni më paralajmëron se qytetet turistike të Durrësit dhe Sarandës po tërhiqnin tashmë mjaft pushues. Në vend të kësaj ndalem në Gjirokastër dhe Berat, dy qytete më të vogla me bukuri të njohur.

Isha e përgatitur pasi kisha lexuar ”Kronikë në gur”, romanin e vitit 1971 të Ismail Kadaresë. Në libër romanca e shtigjeve të pjerrëta dhe me gunga të Gjirokastrës, gjarpërimi rreth ndërtesave si Shtëpia e Skedulëve dhe Shtëpia e Zekateve – në pronësi të familjeve elitare dhe tani muzeume – shkëlqen përmes historisë së tij të bombardimeve të viteve 1940.

Më në veri, në Berat, gjithashtu një qytet i listuar në UNESCO, shkoj deri në kala. Berati ka një pasuri historike të ngjashme me Gjirokastrën, me ngjitje të ngjashme të pjerrëta, por  më i thyer.

”Kam ardhur në Shqipëri sepse brenda një jave mund të bësh plazh, të shohësh qytete dhe të shëtisësh”, më thotë një turist amerikan. Në të vërtetë, pas një udhëtimi dy orësh për në Tiranë, është një udhëtim me autobus për në Shkodër, porta e Alpeve Shqiptare.

Bëj një udhëtim klasik. Itinerarin prej 17 kilometrash mes Valbonës dhe Thethit në parkun kombëtar të Luginës së Valbonës.

Për t’u informuar, kisha lexuar “Shqipëria e epërme” të Edith Durham, dokumenti i shkrimtares britanike për fiset e zonës, bazuar në udhëtimet e saj të vitit 1908.

Vështirësia e ngjitjes i lë vendin shtigjeve të thepisura. Por, tre orë më vonë arrij majën dhe pamjet bëjnë magjinë e tyre. Një mahnitje e nivelit zviceran.

Rruga gjarpëruese për në Shkodër është shtruar me asfalt për herë të parë vitin e kaluar.

Eltoni thotë se disa kanë frikë se rruga e re drejt Thethit mund të çojë në mbingarkesë në turizëm.

”Por, unë jam i lumtur për miqtë e mi atje. 15 vjet më parë do të shihje një lopë, një pulë, një fushë misri. Tani ata mund të shkojnë në shkollë më shpejt, në spital… është mirë për vendasit”, thotë Eltoni.

Përfundoj përsëri në Tiranë, duke qëndruar në hotel ”Kotoni” në qendër të qytetit, më pas në hotelin më të qetë ”Morina”, ngjitur me ”Grand Park” të Tiranës. Duke qenë kryeqyteti i një vendi me një regjim antikapitalist deri në vitin 1992, Tirana nuk pati baret e duhura deri në vitet 1990, sipas Eltonit. Pas një boom-i ndërtimesh në vitet 2000, qyteti tani ka një popullsi prej 560 000 banorësh. Ish-rezidenca e Hoxhës ka një kafene të modës pikërisht përballë saj.

Unë jam në Tiranë për një kohë të shkurtër, por vizitoj ”Bunkart 1”, kompleksin nëntokësor të Hoxhës, i cili tani është një hapësirë ​​muze dhe hapësirë artistike. Ekspozitat përshkruajnë dekada të diktaturës, të ndërthurura me instalacione artistike. E balancuar gabimisht, përzierja e historisë së errët dhe video-artit mund të duket si hipster në mënyrë të neveritshme, por është magjepsëse”, përfundon Jamie Fullerton për gazetën e njohur britanike ”The Guardian”./ ata/ KultPlus.com

The Guardian raporton për tensionet në Veri, e quan kontravers vendimin për reciprocitet

Lidhur me zhvillimet e së dielës në veri të Kosovës, ka raportuar edhe gazeta britanike The Guardian. Në artikullin e saj, The  Guardian përmend deklaratat e kryeministrit Kurti se “orët, ditët dhe javët në vijim mund të jenë sfiduese dhe problematike”, ndërsa citon edhe presidentin serb, Aleksandar Vuçiq, i cili tha se “do të luten për paqe, por nuk do të ketë dorëzim dhe Serbia do të fitojë”.

“Forcat serbe u tërhoqën nga Kosova në vitin 1999, pas një fushate bombardimi të NATO-s, dhe territori shpalli pavarësinë e saj në vitin 2008. Megjithatë, Serbia ende e konsideron atë pjesë të Serbisë”, raporton The Guardian, transmeton Express.

Gazeta prestigjioze shkruan se “deri të përshkallëzimi i tensioneve erdhi për shkak të urdhërave administrativ të miratuara nga Prishtina, të cilat ishin në një linjë të përpjekjeve për të vënë kontrollin e saj të plotë në zonat me shumicë serbe”.

“Disa mijëra trupa të KFOR-it mbeten në terren në Kosovë për të ruajtur paqen, dhe paqeruajtësit italianë ishin të dukshëm në qytetin verior të Mitrovicës të dielën, kur sirenat e sulmit ajror ranë për disa orë në zonat në veri të banuara kryesisht nga serbët. Rreth gjysma e popullsisë serbe të vendit jeton afër kufirit me Serbinë, ku shumë serbë vetëm me ngurrim i janë nënshtruar ligjeve dhe autoriteteve kosovare”, shkruhet në artikull.

The Guardian nuk la pa përmendur edhe reagimin e zëdhënëses së Ministrisë së Jashtme ruse Maria Zakharova, e cila tha se tensioni u krijua për shkak të “rregullave të pabaza diskriminuese” të vendosura nga autoritetet kosovare.

Ndërsa, britanikja shkruan se “Serbia dhe Rusia janë aleatë tradicionalë dhe Moska ka refuzuar të njohë pavarësinë e Kosovës. Që nga lufta në Ukrainë, Vuçiç është përpjekur të ruajë marrëdhënie të mira me Moskën, duke refuzuar t’i bashkohet sanksioneve anti-ruse, ndërsa këmbëngul se ai ende dëshiron që Serbia përfundimisht të anëtarësohet në Bashkimin Evropian”.

Qeveria u pajtua me një propozim që të shtyhet për një muaj zbatimi i masave të reja të reciprocitetit, për çka ka raportuar edhe The Guardian.

“Pas konsultimeve me ambasadorët perëndimorë të dielën në mbrëmje, qeveria e Kosovës ra dakord të shtyjë zbatimin e masave të reja me një muaj, me kusht që protestuesit të ndalojnë bllokimin e rrugëve. AFP raportoi se blloqet po hiqeshin të hënën. Beogradi dhe Prishtina ranë dakord të dy për dialogun e lehtësuar nga BE në 2011, por bisedimet kanë çuar në pak përparim”. / KultPlus.com

Netflixi konfirmon sezonin e dytë të serialit “Squid Game”

Mund të jetë njoftimi më i pashmangshëm i bërë ndonjëherë, por tani është zyrtare. “Squid Game” do të rikthehet për një sezon të dytë, raportoi të hënën “The Guardian”.

Platforma digjitale Netflix e ka konfirmuar lajmin të dielën, ndërsa ofroi disa hollësi rreth asaj që do të vijë në sezonin e dytë të dramës distopiane koreane, ku rolet kryesore i luajnë aktorët, Lee Jung-jae, Park Hae-soo, Jung Hoyeon dhe të tjerë.

“Squid Game” u bë seriali më i shikuar i platformës së njohur me t’u publikuar në shtator të vitit të kaluar. Ai flet për mbijetesën dhe fokusohet në një grup njerëzish të cilët janë të dëshpëruar për para, dhe kështu pajtohen të marrin pjesë në disa lojëra të fëmijëve të cilët rezultojnë vdekjeprurëse.

Të dielën (12 qershor), skenaristi dhe regjisori i serialit, Hwang Dong-hyuk, i zbuloi disa hollësi rreth sezonit të ardhshëm të këtij projekti. Sipas tij, personazhet Seong Gi-hun dhe Front Man do të rikthehen, së bashku me personazhin misterioz të luajtur nga aktori, Gong Yoo.

Netflixi nuk e ka konfirmuar datën e saktë të lansimit të sezonit të dytë, por Hwang thotë se ai mund të lansohet në vitin 2023 ose 2024. / KultPlus.com

The Guardian e rendit “Zgjoin” në listën e filmave më të mirë për vitin 2022

Gazeta e njohur britanike, The Guardian, ka përpiluar një listë me filmat më të mirë deri tani në vitin 2022, shkruan KultPlus.

Filmi “Zgjoi” që ka shënuar suksese dhe histori në shumë vende të botës, është përfshirë në këtë listë dhe ka marë një përshkrim meritor për suksesin e tij.

“Filmi debutues i Blerta Bashollit është një film për mjaltin dhe gjithashtu për ajvarin, një pjatë e ëmbël nga ish-Jugosllavia e bërë nga patëllxhanë dhe speca të kuq. Por filmi ka shije të ashpër dhe të mprehtë, si kafeja e zezë. Ai bazohet në historinë e vërtetë të Fahrije Hotit, një gruaje kosovare, bashkëshorti i së cilës u zhduk gjatë luftërave ballkanike të viteve 90, dhe kështu vetëm për të qëndruar gjallë dhe për të siguruar jetesën e saj, ajo formoi një kolektiv vetëm për gratë me të gjitha luftërat e tjera. Të vejat (ose të vejat e supozuara, që dëshirojnë një lajm përfundimtar se çfarë bënë forcat serbe me burrat e tyre të zhdukur) duke bërë mjaltë dhe ushqime të tjera për të shitur. Por filmi e tregon atë duke u përballur me mizogjininë brutale dhe dhunën nga burrat në fshatin e saj, të cilët mendojnë se ajo po e tejkalon veten. (Drama vjen me një mohim përmbyllës që thekson se disa prej tyre janë fiktive, dyshoj se parandalon paditë.) Aktorja kosovare, Yllka Gashi është e shkëlqyer si vetë Fahrije, një grua që e filloi këtë biznes të paktën pjesërisht për të menaxhuar apo shuar hidhërimin e saj: kosherja në kopshtin e tyre u ngrit nga i shoqi. Kjo është mënyra e saj për të qëndruar pranë kujtimit të tij; ajo kujton se sa instiktive ishte kontakti i tij me bletët dhe se si ai nuk u pickua kurrë. Fahrije, nga ana tjetër, gjithnjë thumbohet dhe kjo është pjesërisht arsyeja pse ajo kalon kryesisht në ajvar; çdo thumbim është një kujtesë. Ekziston një skenë e mrekullueshme në të cilën djali i vogël i Fahrijes po kreh flokët me mendime para pasqyrës, ndoshta me disa nxitje kotësie adoleshente. Duke e parë atë, Fahrije papritmas buzëqesh, me dashuri dhe dhimbje transparente, dhe pa pasur nevojë t’i thuhet mund të shohim se ajo mendon se ai i ngjan babait të tij. Vetë vjehrri i saj Haxhi (një interpretim i mrekullueshëm i aktorit dhe muzikantit veteran kosovar Çun Lajçi) është një figurë vezulluese, e cila përballet me agoninë dhe pikëllimin në mënyrën e tij, por gradualisht po e vlerëson Fahrijen. Kjo është një dramë shumë inteligjente, në të cilën çdo fjalë dhe çdo goditje ka rëndësi”, shkruan The Guardian.

Licorice Pizza, The Duke, Nightmare Alley, Cow, Memoria, Belfast, Taming the Garden, Mass, Parallel Mothers, The Eyes of Tammy Faye, Lingui, the Sacred Bonds, Flee, Jackass Forever, janë disa prej filmave të tjerë të përfshirë në këtë listë. /KultPlus.com

40 plazhet më të mira në Evropë – në listë edhe ato të Shqipërisë dhe Malit të Zi

Gazeta britanike, The Guardian, ka listuar 40 vendet më të bukura për të bërë plazhë në Evropë, ku futet edhe Shqipëria e Mali i Zi.

Në listën e gazetës prestigjioze, e fundit është radhitur Shqipëria, plazhi më i bukur i të cilës konsiderohet “Porto Palermo”, që ndodhet në fshatin Qeparo të Vlorës.

“Qeparo është një fshat magjik që ofron kombinime spektakolare ngjyrash: bluja e detit, jeshilja e kodrave dhe e bardha e formacioneve shkëmbore gëlqerore që dalin nga shpatet dramatike të maleve përreth. Ka shumë plazhe të fshehura, por edhe ai kryesor, i quajtur Porto Palermo, është bukur i pazhvilluar dhe i përsosur për t’u çlodhur në guralecë ose për të eksploruar gadishullin shkëmbor aty pranë, ku në krye ka një kështjellë 200-vjeçare. Një shëtitje e shkurtër larg bregdetit, hoteli Stone Beach (apartamente në studio nga 70 €) ka dhoma me pamje nga jugu mbi detin Jon”, shkruan The Guradian.

Ndërsa plazhin më të bukur në Mal të Zi, e përditshmja britanike e ka vlerësuar atë të “Drobni Pijesak”, që ndodhet afër Budvës.

“Riviera Budva e Malit të Zi është një nga “honeypots” më të mëdha të vendit dhe mund të jetë e vështirë t’i shpëtosh turmave. Por në Drobni Pijesak, pak më në jug, ka ujëra smeraldi të rrethuar nga male të pyllëzuara, shezllone me qira dhe dy restorantet e plazhit që ofrojnë ushqime të mëdha malazeze të pjekura në skarë. Hotel Riva (dyfish nga 77 € B&B) në Petrovac aty pranë ka pamje nga plazhi i qytetit dhe është një shëtitje e shkurtër nga plazhi popullor Lucice. Ia vlen të përmirësohet në një dhomë me pamje nga deti. Ekziston edhe një shteg që shkon nga Petrovac në plazh në Perazica Do”, shkruan kjo gazetë.

Pesë plazhet më të bukura sipas The Guardian janë ndodhen në Greqi: Fteri, Elafonisi, Sarakiniko, Plaka dhe Karavostasi.

Lista e plotë e 40 plazheve më të bukura që ndodhen në kontintentin e Evropës. /KultPlus.com

‘The Guardian’ zgjedh fotografinë e Armend Nimanit më të mirën për sot

‘The Guardian’ ka zgjedhur fotot më të mira për ditën e sotme.

Në mesin e fotografive është edhe ajo e shkrepur në Kosovë e Armend Nimanit.

“Një burrë kalëron pranë një termocentrali. Dy termocentralet janë burime kryesore alarmante të nivelit të ndotjes së ajrit në Kosovë”, përshkruhet fotografia.

Ndër të tjera fotografi janë edhe një në Dubai, ku duket se pastiçierja po i ofron kafe dhe ëmbëlsirë një qeni./21Media/ KultPlus.com

Ministri i Jashtëm ukrainas: Sulmi rus në Donbas, më i madhi që nga Lufta e Dytë Botërore

Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Dmytro Kuleba, tha se ofensiva ruse në Donbas është “më e madhja në tokën evropiane që nga Lufta e Dytë Botërore”, raporton The Guardian

Kuleba shkroi në Twitter se ishte “shumë herët” për të arritur në përfundimin se Kievi tashmë i ka të gjitha armët që i nevojiten për t’u mbrojtur kundër ofensivës ruse.

Ai u bëri thirrje aleatëve që të përshpejtojnë dërgesat e armëve dhe municioneve.

Kuleba më vonë akuzoi rusët se kishin vjedhur grurin ukrainas, duke e ngarkuar atë në anije dhe më pas duke kaluar nëpër Bosfor për t’i shitur jashtë vendit.

Ai u bëri thirrje vendeve që të refuzojnë propozime të tilla dhe të mos blejnë grurin e vjedhur, duke shtuar. “Mos u bëni bashkëpunëtorë të krimeve ruse. Vjedhja nuk i ka sjellë askujt fat”, ka thënë Kuleba. / KultPlus.com

Mbi 20 mijë civilë të vrarë në qytetin Mariupol në Ukrainë

Kryetari i qytetit Mariupol ka deklaruar se shifrat e fundit flasin për më shumë se 20 mijë civilë të vrarë nga sulmet ruse që nga fillimi i agresionit në Ukrainë.

Kryetari Vadym Boichenko ka thënë se është e pamundur të kalkulohet numri i saktë i të vrarëve shkaku i luftimeve në rrugë shkruan The Guardian.

Ndërkaq në qytetin Bucha aty ku ndodhi masakra më e madhe deri më tani e ushtrisë ruse, janë gjetur 403 trupa të civilëve të vrarë deri tash.

Mariupoli, që gjendet në juglindje të Ukrainës, është i rrethuar nga trupat ruse. Ky qytet është goditur më së keqi nga bombardimet dhe sulmet ajrore ruse.

Ukraina ka thënë se banorët që ende gjenden në qytet nuk kanë qasje në ujë, rrymë dhe nevoja të tjera bazike.

Rrethimin e qytetit të Mariupolit zyrtarët ukrainas e kanë quajtur krim lufte. Ky qytet është i një rëndësie të madhe për Rusinë, pasi nëse bie nën kontrollin rus, do të krijonte një urë tokësore midis Krimesë së aneksuar nga Moska dhe rajonit lindor ukrainas të Donbasit, pjesë të së cilit, që prej vitit 2014, kontrollohen nga separatistët e mbështetur nga Rusia. / KultPlus.com

“Zgjoi” del në kinema më 18 mars, The Guardian: Histori e ashpër e pikëllimit dhe rebelimit të një vejushe të luftës kosovare

“Çdo shkrepje llogaritet në dramë për luftën e gruas kundër burrave të dhunshëm vendas për të mbijetuar dhe siguruar për fëmijët e saj në vazhdën e luftës”, kështu nis artikulli për filmin e suksesshëm “Zgjoi” të regjisores Blerta Bashollit nga gazeta prestigjioze “The Guardian”, shkruan KultPlus.

Filmi debutues i Blerta Bashollit është një film për mjaltin dhe gjithashtu për ajvarin, një pjatë e ëmbël nga ish-Jugosllavia e bërë nga patëllxhanë dhe speca të kuq. Por filmi ka shije të ashpër dhe të mprehtë, si kafeja e zezë, vazhdon tutje gazeta.

Sipas tyre, ai bazohet në historinë e vërtetë të Fahrije Hotit, një gruaje kosovare, bashkëshorti i së cilës u zhduk gjatë luftërave ballkanike të viteve 90, dhe kështu vetëm për të qëndruar gjallë dhe për të siguruar jetesën e saj, ajo formoi një kolektiv vetëm për gratë dhe vejat (ose të vejat e supozuara, që dëshirojnë një lajm përfundimtar se çfarë bënë forcat serbe me burrat e tyre të zhdukur) duke bërë mjaltë dhe ushqime të tjera për të shitur. Por filmi e tregon atë duke u përballur me mizogjininë brutale dhe dhunën nga burrat në fshatin e saj, të cilët mendojnë se ajo po e tejkalon veten. (Drama vjen me një mohim përmbyllës që thekson se disa prej tyre janë fiktive.)

“Aktorja kosovare me origjinë shqiptare Yllka Gashi është e shkëlqyer si vetë Fahrije, një grua që e filloi këtë biznes të paktën pjesërisht për të menaxhuar apo shuar hidhërimin e saj: kosherja në kopshtin e tyre u ngrit nga i shoqi. Kjo është mënyra e saj për të qëndruar pranë kujtimit të tij; ajo kujton se sa instiktive ishte kontakti i tij me bletët dhe se si ai nuk u pickua kurrë. Fahrije, nga ana tjetër, gjithnjë thumbohet dhe kjo është pjesërisht arsyeja pse ajo kalon kryesisht në ajvar; çdo thumbim është një kujtesë”, shkruhet në artikull.

Po ashtu, “The Guardian” thotë se ekziston një skenë e mrekullueshme në të cilën djali i vogël i Fahrijes po kreh flokët me mendime para pasqyrës, ndoshta me disa nxitje kotësie adoleshente. Duke e parë atë, Fahrije papritmas buzëqesh, me dashuri dhe dhimbje transparente, dhe pa pasur nevojë t’i thuhet mund të shohim se ajo mendon se ai i ngjan babait të tij. Vetë vjehrri i saj Haxhi (një interpretim i mrekullueshëm i aktorit dhe muzikantit veteran kosovar Çun Lajçi) është një figurë vezulluese, e cila përballet me agoninë dhe pikëllimin në mënyrën e tij, por gradualisht po e vlerëson Fahrijen. Kjo është një dramë shumë inteligjente, në të cilën çdo fjalë dhe çdo goditje ka rëndësi.

“Zgjoi” del në kinema më 18 mars. / KultPlus.com

Fotografia: Everett Collection Inc/Alamy

The Guardian: Turistët britanikë ‘pushtojnë’ Shqipërinë, si u ndikuan nga Rita Ora dhe Dua Lipa

The Guardian i ka kushtuar një artikull të gjatë Shqipërisë. Sipas medias britanike, vendi ynë është kthyer në dstiancion për turistët nga Britania e Madhe, ndërsa këtë janar ka pasur një shtim te rezervimeve.

Operatorët turistikë anglezë zbulojnë se ky shyim i turistëve drejt Shqipërisë ka ardhur edhe për shkak të ndikimit të shqiptarëve të famshëm në Britani, futbollisti Armando Broja dhe3 duy yjet e popit, Rita Ora dhe Dua Lipa.

Artikulli i plotë:

Shqipëria ka qenë në radarin e udhëtarëve të guximshëm me çanta shpine për disa kohë, por këtë vit operatorët turistikë po parashikojnë se vendi i Ballkanit juglindor do të bëhet një destinacion kryesor pushimesh për udhëtarët në Mbretërinë e Bashkuar pas një rritjeje të rezervimeve këtë janar.

Interesi në vend është rritur gradualisht gjatë dekadës së fundit, pasi është hapur ngadalë pas një diktature 44-vjeçare. Operatorët turistikë kanë parë një rritje të dukshme të rezervimeve për vitin 2022 ndërsa Shqipëria.

“Shqipëria është një nga ato destinacione të vogla dhe të larmishme që mund të ofrojë pak nga gjithçka për këdo, ngjashëm me Malin e Zi apo Slloveninë,” tha Tine Murn, bashkëthemelues i New Deal Europe, agjenci marketingu për turizmin ballkanik.

Ai tha se Shqipëria apeloi sepse ishte një “perlë e pazbuluar mesdhetare” dhe “ende mban një ndjenjë ekzotike, edhe pse gjeografikisht është shumë afër”.

“Kjo ishte veçanërisht tërheqëse për momentin, ndërkohë që njerëzit hezitonin të udhëtonin për distanca të gjata për shkak të pandemisë, jo vetëm sepse Shqipëria ka pasur shkallë shumë të ulëta të infektimit me Covid dhe nuk ka kufizime për pjesën më të madhe të pandemisë, tha ai.

Agjencia kombëtare e turizmit shqiptar e sheh Britaninë si “një treg në zhvillim” dhe ka promovuar në mënyrë aktive turizmin vitet e fundit. Vendi po bëhet gjithashtu shumë më i lehtë për të udhëtuar përreth pasi standardi i akomodimit të tij është përmirësuar dhe shpenzimet për infrastrukturën janë rritur, me një rrugë të re që lidh malet perëndimore me vijën bregdetare lindore që do të hapet këtë vit.

Diaspora e madhe shqiptare e Mbretërisë së Bashkuar dhe kampionët e famshëm vokal, si futbollisti i Southampton, Armando Broja dhe yjet e popit Dua Lipa dhe Rita Ora, kanë ndihmuar më tej në ngritjen e profilit të vendit.

Fluturimet nga Britania e Madhe drejt kryeqytetit, Tiranë, janë gjithnjë e më të disponueshme dhe të kërkuara. Faqja e internetit e rezervimeve Skyscanner tha se kishte parë një rritje prej 48% të rezervimeve në Shqipëri krahasuar me vitin 2019, duke reflektuar interesin për “destinacionet më pak të njohura”. Rezervimet mesatare ishin për 2.1 persona, duke sugjeruar se aktualisht po rezervojnë kryesisht çifte dhe miq.

Megjithatë, Elton Caushi, i cili drejton operatorin turistik “Albanian Trip” me bazë në Tiranë, tha se vizitorët ishin “ndryshuar ndjeshëm” vitet e fundit nga çanta shpine në familje, veçanërisht nga vendet e BE-së, dhe familjet britanike tani janë gjithnjë e më të dukshme.

“Kroacia hyri në hartë në fund të konflikteve ish-Jugosllave, Bullgaria dhe Rumania befasuan Evropën me bukurinë dhe historinë e tyre kur u bënë pjesë e BE-së, dhe tani kontinenti është i etur për të zbuluar më shumë. Ka ardhur dita për një nga sekretet e fundit të Evropës”, ​​tha ai.

Zina Bencheikh, drejtoresha menaxhuese për Evropën në Intrepid Travel, tha se ka pasur një rritje të rezervimeve këtë vit, pjesërisht për shkak të faktit se Shqipëria ofron aventura pa fluturim të gjatë.

Wild Frontiers, një nga operatorët e parë që nisi turne në Shqipëri, tha se kërkesat për udhëtimet e saj njëjavore me guidë, të vetmet që ofron nën 1,000 paund  u rritën me 30% në janarin e kaluar. Themeluesi i saj, Jonny Bealby, tha se vendi ishte “i vendosur të lulëzojë” në vitet e ardhshme.

Ai tha se Shqipëria kishte bërë një rrugë të gjatë që nga koha e komunizmit. Ai kujtoi se kur nisi për herë të parë udhëtimet në vend 12 vjet më parë, infrastruktura turistike mungonte plotësisht.

Ai e sheh Shqipërinë si pjesë të një vale të re destinacionesh, duke përfshirë Gjeorgjinë, Sllovakinë dhe Pakistanin, që po rriten në popullaritet teksa udhëtarët kërkojnë t’i shpëtojnë turistëve të tepërt. “Këto ishin vende që ishin destinacione shumë të veçanta një dekadë më parë dhe tani ato po bëhen më të zakonshme teksa njerëzit kërkojnë vende të çuditshme dhe të ndryshme dhe për t’u larguar nga turmat.”

Pikat kryesore historike të Shqipërisë

Gërmoni në të kaluarën e pasur të Shqipërisë duke vizituar qytete dhe fortesa në majë të kodrave si Kruja, kryeqyteti i parë i vendit, apo Gjirokastra dhe Berati. Rrënojat greke dhe romake ka edhe në Apolloni dhe Butrint. Për një pasqyrë të historisë më të fundit të vendit nën diktatorin komunist Enver Hoxha, eksploroni një nga shumë bunkerët e ndërtuar për të mbrojtur qytetarët nga regjimi paranojak, i vendosur në të gjithë peizazhin.

Alpet Shqiptare janë një varg malor spektakolar me shtigje të shkëlqyera ecjeje që do t’ju çojnë rreth disa prej lumenjve më të pastër të Evropës, fshatrave të largëta dhe pamjeve mahnitëse. Shqipëria ka gjithashtu disa liqene të mëdhenj; Ohër, Prespë dhe Shkodër, për të eksploruar. Rruga e re e Arbrit do të hapet në vitin 2022 që do të lidhë anët perëndimore dhe lindore të vendit dhe zemrën tradicionale në male me vijën e saj bregdetare më moderne.

Një kryeqytet i gjallë

Ka shumë për të parë dhe bërë në Tiranë, e cila është e sigurt, zhurmshme. Ka një skenë të lulëzuar baresh dhe restorantesh, veçanërisht në rrethin e Bllokut, dhe shumë muze për t’u vizituar. Tirana është Kryeqyteti Evropian i Rinisë për vitin 2022 dhe do të presë një program aktivitetesh arti dhe kulinarie, si dhe koncerte nga Dua Lipa dhe Rita Ora.

Vija bregdetare e bukur

Ashtu si vendet e tjera të Adriatikut, Shqipëria ka një vijë të gjatë dhe të bukur bregdetare me det dhe plazhe të bukura, dhe me më pak turma, ka më shumë mundësi të ketë hapësirë ​​të bollshme edhe për peshqirin tuaj.

Kulturë bindëse

Shqipëria ka zhvilluar një kulturë të veçantë pasi ka qenë e izoluar nga vendet e tjera evropiane për kaq shumë kohë, pjesërisht për shkak të vargmalit të saj malor, i cili mbante larg ndikimin e jashtëm. Kuzhina shqiptare është një përzierje befasuese e shijeve mesdhetare dhe të Lindjes së Mesme, e bazuar në produkte me cilësi të lartë. Vendi është gjithashtu një destinacion gjithnjë e më popullor për festivalet muzikore, duke përfshirë festivalin e muzikës elektronike Unum./ KultPlus.com

Lea Ypi me librin ‘Të Lirë’ merr çmime ndërkombëtare, derisa në Shqipëri fyrje dhe abuzime

Lea Ypi thotë se pakica vokale e shqiptarëve ka dërguar një sasi të madhe ofendimesh në internet duke kritikuar bestsellerin e saj, “Të lirë”, shkruan TheGuardian, përcjell KultPlus.

Një memoar për rritjen para dhe pas rënies së komunizmit në Shqipëri ka marrë komente pozitive në perëndim, por ka shkaktuar abuzime “të egra” nga një pakicë e zëshme e shqiptarëve, thotë autorja Ypi.

Në muajin e parë të plotë të shitjes në nëntor, libri me kujtime shiti 10,000 kopje. Është përzgjedhur në listën e ngushtë për biografinë e vitit të “Costa” dhe së shpejti do të jetë në dispozicion në 17 gjuhë, duke përfshirë koreanisht dhe mandarin.

Pavarësisht kritikave të tij për ndikimin katastrofik të ndryshimeve të tregut në Shqipëri, libri mori vlerësime me pesë yje në Daily Mail dhe Daily Telegraph dhe u emërua libri i vitit në “Sunday Times”.

Por në Shqipëri libri nuk u prit edhe aq mirë, saqë Ypi iu desh t’u bënte thirrje shqiptarëve që të ndalonin dërgimin e mesazheve të saj “fyese, akuzuese dhe shpifëse”.

Ajo tha për Guardian se zakonisht i pëlqente të merrej me kritikët e saj. Por ajo tha se ky abuzim ishte ndryshe sepse vinte nga njerëz që ose nuk e kishin lexuar librin ose e kishin keqkuptuar kritikën e tij ndaj kapitalizmit dhe komunizmit.

Libri tregohet nga këndvështrimi i saj si fëmijë në Shqipërinë e viteve 1980, kur ajo u mësua të adhuronte diktatorin Enver Hoxha dhe pikëpamjet disidente të familjes së saj u bënë të qarta vetëm pas rënies së regjimit.

“Një nga mesazhet më të rëndësishme në libër është se sado shtypës të jetë një regjim, ai kurrë nuk e dërrmon plotësisht dinjitetin njerëzor,” tha ajo.

Disa nga kritikët shqiptarë të Ypit i kanë gabuar idetë e tilla si një falje për komunizmin dhe e kanë akuzuar atë se ka përjetuar sindromën e Stokholmit. Kjo ka qenë veçanërisht e vështirë për Ypi për të marrë. “Të prek personalisht nëse ke një gjysh që ka kaluar 15 vjet në një burg komunist, të thuhet se po përpiqesh disi të rehabilitosh vrasësit komunistë,” tha ajo.

Disa nga reagimet kanë qenë seksiste – në një mesazh Ypi u tha se ajo dukej “më shumë si një showgirl sesa një akademike”. Një tjetër gërmoi një gazetë të vjetër që citonte Ypin si një 11-vjeçare që shprehte dëshirën për të ndihmuar vendin e saj dhe e akuzoi atë se ishte kthyer kundër vetvetes së saj të mëparshme.

Ajo tha: “Është një pakicë, por është kaq e zëshme, kaq personale dhe kaq e mbrapshtë, saqë ju ndikon shumë më tepër sesa përgjigjet e tjera që kanë qenë jashtëzakonisht pozitive.”

Në libër, ajo tregon se ishte ngacmuar si fëmijë, pjesërisht sepse fliste frëngjisht. “Është pikërisht i njëjti lloj i njerëzve që më ngacmonin kur isha fëmijë që po e bëjnë këtë tani,” tha ajo.

Ypi thotë se shumë nga kritikat erdhën pasi ajo lançoi versionin shqip të librit në ish-shtëpinë e Hoxhës në kryeqytet, Tiranë. “Për mua ishte si të imagjinoja Hoxhën në ferr, duke promovuar dikë nga një familje disidentësh një libër për trashëgiminë shqiptare. Ishte simbolikisht vërtet i fuqishëm,” tha ajo.

Por ironia e vendndodhjes u humbi disave, të cilët mendojnë se prona duhet të shkatërrohet dhe dyshohet se Ypi po përpiqet të rehabilitojë diktatorin.

Prania në nisjen e kryeministrit shqiptar, Edi Rama, dhe shumë prej ministrave të tij u keqinterpretua gjithashtu. Ypi tha: “Unë jam shumë kritik ndaj qeverisë shqiptare, por njerëzit mendonin se po manipulohesha ose po përvetësohesha prej tyre”.

Perceptime të tilla kanë nxitur edhe thashethemet e rreme se Ypi do të bëhet presidenti i ardhshëm i Shqipërisë.

Ajo tha: “Nëse vazhdoni të përsërisni lajme të rreme si ai, pothuajse bëhet si lajm i vërtetë. Dhe pastaj ajo gërryen kritikat konstruktive. Ajo që duhet të ndodhë me shtëpinë e Enver Hoxhës është një debat i vlefshëm, por nëse fillon ta bazosh në lajme të rreme dhe keqlexime, debati nuk ndodh kurrë.”

Ypi, i cili e ka shkruar librin paralelisht në anglisht dhe shqip, mendon se me gjithë komentet negative në internet, libri ka arritur të ndezë diskutime konstruktive për meritat e socializmit dhe kapitalizmit.

Ajo tha: “Nëpërmjet historive familjare, unë përpiqem t’i angazhoj të gjithë në një bisedë të madhe rreth lirisë – nëna ime ka një ide për lirinë dhe babai ka një tjetër. Kur funksionon, hap biseda të mëdha dhe nuk i mbyll ato. Dhe ka një brez të ri që shqetësohet se në çfarë lloj sistemi jetojmë.” /KultPlus.com

Spies, lies and doublethink: Lea Ypi on growing up in Europe's last  communist state | Books | The Guardian

Reagime të shumta për testin e gjuhën angleze në Indi, ja ç’thuhet për gratë

Një bord i testimit në Indi ka tërhequr një fragment nga testi kombëtar i gjuhës angleze, që duket se e promovonte nënshtrimin e gruas pas reagimeve dhe akuzave për mizogjini.

Të gjithë nxënësit morën nota të plota për pjesën e të kuptuarit të leximit në test në fragmentin që duket se në mënyrë eksplicite thoshte se pavarësia e grave është duke i minuar disiplinën dhe rritja e fëmijëve në shtëpi.

Fragmenti në test përmbante shprehje si “emancipimi i gruas e shkatërroi autoritetin e prindit mbi fëmijët” dhe “me heqjen e burrit nga piedestali, gruaja dhe nëna e privuan veten, në të vërtetë, nga mjetet e disiplinës”, shkruan The Guardian.

Pasi nxënësit, mësuesit dhe prindërit u ankuan, Sonia Gandhi, kryetare e partisë Kongresi në opozitë, kërkoi vëmendje për këtë test. Në një ndërhyrje të rrallë publike, ajo i lexoi fragmentet me zë në kuvend të hënën dhe e shprehu neverinë  e saj për ndikimin që ky tekst mund të ketë te fëmijët e Indisë.

Pas reagimeve, Bordi Qendror i Shkollimit të Mesëm të Ulët tha se do ta tërheqë fragmentin. “Çështja i është dërguar një komisioni të ekspertëve të lëndëve. Sa për rekomandimet, është vendosur që të hiqet fragmenti”, thuhet në deklaratën e bordit.

Ndonëse numri i vajzave që shkollohen në Indi po vazhdon të rritet, shkalla e aftësisë për shkrim e lexim te vajzat e moshës 15-vjeçare është ende dukshëm më e vogël se te djemtë 59.3 me 78.8 për qind. / KultPlus.com

The Guardian e vlerëson ‘Të lirë’ nga Lea Ypi si njërin ndër librat më të mirë këtë vit

Romani “Të lirë” nga Lea Ypi është vlerësuar nga gazeta prestigjioze “The Guardian” si njëri ndër librat më të mirë të biografisë dhe kujtimeve për vitin 2021, shkruan KultPlus.

Njësoj sikurse gazeta britanike, edhe “The Times” e kishin listuar këtë libër si një ndër 20 librat më të mirë në botë për këtë vit.

Romani është përzgjedhur në listën e ngushtë për çmimin ‘Baillie Gifford’ në letësri. Vepra autobiografike rrëfen tranzicionin e jetës së një vajze të vogël 11-vjeçare të paralelizuar me tranzicionin politik të një shoqërie dhe shteti komunist, Shqipëria.

Lea në librin e saj është 11-vjeçarja për të cilën, socializmi shqiptar i stilit sovjetik mbante premtimin e një të ardhmeje të paracaktuar, një garanci sigurie mes shokëve entuziastë.

Në libër Ypi jep një pamje fëmijërore të regjimit komunist të shkatërruar të Shqipërisë. Imazhet që ngjall Ypi si kanaçet boshe të Coca-Cola të çmuara shumë, rradhët e bukës  dhe një statujë bronzi e Stalinit, e prerë kokën nga protestuesit do të ngelet për shumë kohë si kujtimi i asaj periudhe në sytë e një fëmije.

Së fundmi romani “Të lirë” i autores dhe akademikes shqiptare Lea Ypi është botuar në gjuhën shqipe. /KultPlus.com

Qytetet dhe fshatrat më të mira të Gjermanisë

Gjermania është një territor i madh me vende të bukura ngado që shkon.

Edhe pse shumica e vendeve të Evropës kanë një qendër kryesore frekuentimi nga turistët, siç ka Franca kullën e Parisit, Gjermania nuk ka një të tillë, por çdo vend i saj të bën të ndihesh sikur po viziton një vend të mahnitshëm.

Guardian ka listuar vendet më të bukura në Gjermani.

Banja e Pyllit të Zi

Është një qytet i vogël i bukur dhe i vjetër, por gjëja më e mirë për të është pishina e madhe publike, e hapur, me rrjedhje uji, zona pikniku me bar dhe një kafene. Më e mira nga të gjitha, kur paguani taksën tuaj turistike ju merrni hyrje falas dhe udhëtim falas me tren rreth rajonit të Pyllit të Zi. Kjo do të thotë që ju mund të eksploroni qytetet e vogla, liqenet, pyjet dhe ujëvarat me tren.

Pamje alpine dhe një plazh, pranë Mynihut

Herrsching am Ammersee është një qytet i vogël pranë Ammersee, një liqen i bukur akullnajor i gjatë 15 kilometra. Ka pamje nga Alpet Bavareze mbi 60 kilometra larg, një shëtitore dhe plazhe ku njerëzit notojnë gjatë verës. Marrja e varkës për në Dießen am Ammersee është gjithashtu një domosdoshmëri, siç është të marrësh me qira një biçikletë për të eksploruar shumë fshatra përrallorë bavarezë aty pranë.

Trashëgimia e Luterit, pranë Berlinit

Lutherstadt Wittenberg është një qytet i bukur më pak se një orë me tren nga Berlini. Është vendi i përsosur për një udhëtim ditor ose qëndrim gjatë natës. Është një vend i bukur, veçanërisht nëse jeni adhurues i historisë së reformimit.

Në malet Harz, Saksonia e Poshtme

Goslar, një qytet i listuar nga Unesco në një zonë e paprekur në malet Harz. Është një qytet i bukur i vjetër me një qendër simpatike. Figurat magjepsëse interpretojnë skena nga e kaluara minerare e Goslar. Një udhëtim i shkëlqyeshëm nga Goslar është të bëni një udhëtim skenik në hekurudhën Brocken me një gjatësi të ngushtë, një mënyrë ideale për të parë disa nga peizazhet natyrore më pak të njohura në Gjermani.

Magjia mesjetare, Bavaria veriore

Qyteti i fortifikuar në majë të kodrës Rothenburg ob der Tauber nuk është vetëm një vend i bukur për t’u vizituar, por një nga qendrat më të rëndësishme historike të Gjermanisë. I rrethuar nga një mur i madh mbrojtës i shënuar nga portat e larta të qytetit, zonat e mbyllura të rrugëve të ngushta, korsive dhe rrugicave, janë një kënaqësi për t’u endur. Kafenetë, restorantet dhe sallat e birrës janë të shumta, ashtu si edhe muzetë.

Çudia arkitekturore pranë Detit të Veriut

Bremen është një qytet i vogël magjepsës, i bukur me rrugë të lashta. Ka një fshat të mrekullueshëm përreth, me parqe natyrore, kështjella, ku ka Muzeun e shkëlqyer Detar Gjerman. Ka shumë restorante të mira jashtë dhe brenda. Shëtitjet përgjatë lumit Weser janë gjithashtu të bukura.

Aty ku Bach luante në organ, Thüringen

Mühlhausen, në Thüringen, është një qytet i vogël me një histori të madhe. I riu JS Bach ishte organist këtu, dhe ju mund të dëgjoni muzikë organesh në kishën ku ai punonte. Qendra mesjetare është një nga më të mëdhatë në Gjermani, me kisha dhe ndërtesa të bukura kudo që të shikoni. Ka dyer të bukura të vjetra prej druri, prapa njërës prej të cilave është bashkia e qytetit ku një nëpunës civil miqësor mund t’ju çojë në dhomën e mrekullueshme të pikturuar të këshillit. Udhëtimi me tren kalon nëpër fshat të qetë në stacionin e përgjumur, larg nga qytetet e mëdha, transmeton Klan Kosova.

Wonky Wonder, Bavaria

Jo shumë larg nga Nuremberg është qyteti mesjetar Dinkelsbühl me çati të kuqe. Një lum i mbushur me trofta. Në mes të korrikut qyteti është i stërmbushur me të rinj të veshur me lëkurë të bardhë.

Dyert me ngjyra të ndezura, dritaret me shkëlqim dhe rrugët kurioze me kalldrëm e bëjnë Dinklesbuhl një qëndrim historik fantastik.

I bukur dhe Hanseatik, Lübecku

Në momentin që ecni nëpër Portën Holstentor të listuar nga Unesco, gjeni një qytet të mbushur me ëmbëlsira. Si ish-kryeqyteti i Lidhjes Hanseatike, ai ka shumë histori dhe kulturë, dhe ka bonusin shtesë për të qenë brenda disa kilometrave plazhe të gjera, me rërë… / KultPlus.com

Fotografitë më të mira të shtypit britanik

Shoqata e Fotografëve të Shtypit Britanik, ka hapur ekspozitën me fotot më të mira të anëtarëve të saj, transmeton KultPlus.

Ekspozita e sivjetme përfshinë fotot e bëra që nga prilli i vitit 2019. Një përzgjedhje të 20 fotove të ekspozitës, nga ditorja Guardian,

Policët e arrestojnë Patsy Stevensonin, në një protestë të 13 marsit 2021 në Londër, pas rrëmbimit dhe vrasjes së Sarah Everardit. Fotografia: Hannah McKay/Reuters.

Dominic Cummings, ish-këshilltar special i kryeministrit britanik Boris Johnson, pret në rrugë me një kuti me gjësende personale, pasi u largua nga Kryeministria (Downing Street) më 13 nëntor 2020. Fotografia: Hollie Adams/Bloomberg.

Pas një pushimi dyvjeçar, tifozët dhe grupet e muzikës hevi-metal mblidhen në një festival në Parkun Donington. Fotografia: Katja Ogrin.

Flamuri britanik largohet nga ndërtesa e Parlamentit Evropian në Bruksel, më 31 janar 2020, para se Britania e Madhe të largohet nga Bashkimi Evropian. Fotografia: Yui Mok.

Demonstruesit protestojnë më 25 janar 2020, në Sheshin Riad Al Solh të Bejrut, pranë vendit ku raportohej se jeton kryeministri libanez, Hassan Diab. Fotografia: Tom Nicholson.

Princi Charles, më 4 shkurt 2020, gjatë një vizite në marketin TK Maxx të Londrës. Fotografia: Jeff Moore.

Notarja në distanca të gjata, Sarah Thomas, 37 vjeçe, mbërrin në plazhin e Kentit, më 17 shtator 2019, pasi e kaloi katër herë, pa u ndalur, kanalin e La Manshit. Ajo notoi për më shumë se 54 orë. Fotografia: Tom Nicholson/The Times.

Balona me ajër fluturon mbi Londër, më 9 qershor 2019. Fotografia: David Mirzoeff.

Organizim i mbajtur më 8 shtator 2020, për të mbledhur fonde për pistën e garave të Jorkut. Fotografia: Gary Calton/The Observer.

Catherine, dukesha e Kembrixhit nën ombrellën e princit William, më 18 qershor 2019. Fotografia: Kelvin Bruce.

Një ceremoni mortore ganeze e mbajtur më 5 qershor 2020, jashtë shtëpisë në Londër të një burri 40-vjeçar që vdiq nga Covidi-19. Fotografia: David Levene/The Guardian.

Salah al Wahbel, nëntë vjeç, i cili humbi pjesën e poshtme të këmbës së majtë kur shkeli në një minë pranë shtëpisë së tij në Marib të Jemenit. Fotografia: Philip Coburn.

Protestuesi i organizimit “Jetët e njerëzve me ngjyrë kanë vlerë”, mban një të protestues të lënduar pranë metros së Londrës, më 13 qershor 2020. Fotografia: Dylan Martinez/Reuters.

Kujdestari i qenve Valter Andrade, me qenin e tij Lloyd në prag të paradës më të madhe të qenve, të spektalit të quajtur Crufts (më 5 mars 2020). Fotografia: Fabio De Paola.

Dhitë e malit bredhin rrugëve të Llandudnos të Uellsit, më 31 mars 2020. Fotografia: Christopher Furlong/Getty Images.

Princi Harry dhe gruaja e tij Meghan marrin pjesë në ndarjen e çmimeve të Fondit Endeavour, më 5 mars 2020. Fotografia: Samir Hussein/Getty Images.

Stormzy performon në çmimet muzikore Brit, në Londër, më 18 shkurt 2020. Fotografia: Samir Hussein/Getty Images.

Infermierja neonatale Kirsty Hartley, mban fëmijën Theo të lindur para kohe, para nënës së tij Kirsty Anderson, në njësinë e kujdesit intensiv neonatal, në qendrën e grave dhe të sapolindurve në Spitalin e përgjithshëm Burnley. Fotografia: Hannah McKay/Reuters.

Çiklist ndalet në mes të urës pothuajse të boshatisur të Uestminsterit, më 24 mars 2020, për ta bërë një fotografi në ora 1:15 pasdite, pasi Boris Johnson njofton izolimin e Britanisë së Madhe. Photograph: Peter Macdiarmid/LNP.

Lojtarët dhe stafi i klubit futbollistik të Liverpool-it, festojnë në autobusin e hapur, gjatë paradës së fituesve të Ligës së Kampionëve në Liverpul, më 2 qershor 2019. Fotografia: Danny Lawson/PA. / KulPlus.com

Trashëgimia tragjike e John Belushit

“Ajo çka duhet të kuptoni rreth John Belushit, “është talenti i tij i jashtëzakonshëm”, kishte thënë regjisori Ivan Reitman.

Kam njohur shumë njerëz të famshëm, por ai ishte në qendër të asaj bërthame, në atë mënyrë që është e vështirë të shpjegohet sot, kishte vazhduar tutje regjisori në një intervistë për The Guardian. Por fama e tij arriti një nivel që nuk e kam parë, prej asaj kohe.

Belushi do të kishte mbushur 72 vjet më 24 janar, por u nda nga jeta në moshën 33- vjeçare, më 1982-shin. E megjithatë, ndryshe nga komedianët me ndikim në atë epokë, që vdiqën të rinj – Doug Kenney, themeluesi i revistës së komedisë “National Lampoon; bashkëprotagonistja e Belushit në Saturday Night Live (SNL), Gilda Radner – legjenda e tij vazhdon të shkëlqejë.

Fytyra e tij shihet ende në miliona bluza dhe afishe në muret e atyre që lindën, dekada pasi ai vdiq.

Më 2015-ën, Rolling Stone e votoi si më të mirin e 145 anëtarëve të SNL-së, duke lënë pas Eddie Murphy, Tina Fey dhe Bill Murray. Revista i citoi aftësitë komike dhe fizikun e Belushit: “Një trup mundësi me këmbë balerini, diçka brishtësisht djaloshare në marrëzinë e tij” – si arsyet e joshjes së tij jetëgjatë dhe kjo është e gjitha e vërtetë.

Por do të ishte naive të pretendoje se vdekja e parakohshme e Belushit nuk luan një rol në reputacionin e tij që zgjat në kohë.

Qëkur u gjend i vdekur në hotelin “Chateau Marmont”, në Hollywood, zemra e tij pushoi për shkak të mbidozës me heroinë dhe kokainë, Belushi u bë sinonim i hedonizmit, oreksit, teprisë – ashtu si personazhi i tij i babëzitur Bluto, tek “Anima House” (Shtëpi Kafshësh), shkruan The Guardian.

Disa artikuj kanë mbuluar historinë e drogës dhe lidhjen e saj me Belushin. Do të ishte mirë të kishte një histori që kremton jetën e bukur të John Belushit: kurajo e tij për të farkëtuar jetën që ëndërroi në një peizazh të panjohur, përkushtimi i tij ndaj artit, miqësive legjendare dhe temperamentit të dashur.

Por jeta e John Belushit nuk mund të rrëfehet pa iu referuar edhe vdekjes. E sado, të afërmit e tij urojnë që të tjerët të reshtin së fokusuari tek drogat, thuajse të gjithë njerëzit që u intervistuan nga The Guardian rreth tij, rrëfejnë pa ngurrim rreth efektit që drogat kishin tek njeriu i tyre i dashur.

Belushi u lind dhe u rrit në Çikagon periferike, djali i madh i dy emigrantëve shqiptarë.

“Prindërit e tij kurrë nuk u asimiluan dhe mendoj se ishte e vështirë për John-in, të ndiqte ato shkolla krejt amerikane gjatë ditës dhe të kthehej mbrëmjeve në shtëpi, tek familja e tij shqiptare. Asnjë prej nesh në lagje nuk e dinte se ku i binte Shqipëria”, thotë Pisano, e cila nisi lidhjen me Belushin, kur ishin në shkollë të mesme.

“John-i dukej ndryshe nga të gjithë ne; i zeshkët dhe madje qarkullonte një shaka se kishte lindur me mjekër.

Në shkollë ishte futbollist, i binte baterisë në një grup muzikor, një kampion në spektakle talenti dhe mbret, kur kthehej në shtëpi. Pas një bastisje të shkurtër në kolegj, ai u përpoq për “Second City” (Qyteti i Dytë), sipërmarrja e improvizuar e komedisë në Çikago, që kishte trajnuar në atë kohë Steve Carell, Stephen Colbert dhe Amy Poehler.

Ai ishte dhe mbetet i vetmi aktor që u punësua menjëherë në trupën kryesore, ndryshe nga të tjerët që trajnoheshin në turnetë e kompanisë, më parë.

Belushi, atëkohë një hipi leshatak që tymoste droga, mund të krijonte barsoleta të vrazhda, por edhe komedi të buta fizike dhe rrëmbente çdo skeç, në të cilin hynte.

“Natën e parë e pashë të improvizonte në skenë, mendova: “Zot, nuk do të kem kurrë shans të tillë. Nuk e kam atë lloj kuraje”. Por kishte gjithnjë diç më të sigurt dhe më të rehatshme rreth të qenët unë, sesa të qenët ai”, do të kujtonte më vonë, Harold Ramis, koleg i Belushit në “Second City”.

Belushi u punësua më pas nga “National Lampoon” për të bërë spektaklet e tij në skenë dhe në radio, së bashku me Christopher Guest, Chevy Chase, Radner, Bill Murray dhe Ramis.

Ky ishte edhe brezi më i mirë i talentit komik amerikan dhe Belushi ishte në qendër të tij. Reitman prodhoi produksionin jashtë Broadway-it, “National Lampoon Show”. “U përpoqa t’u bëja regjisorin, por ata qeshën me këtë – bënë regjinë e vetes.

Ai kurrë nuk u largua nga skena, pa pasur një lidhje të fortë me audiencën. Ndaj nuk ishte habi për mua që u lartësua në atë mënyrë”, thotë Lorne Michaels, krijues dhe producent i SNL. Sado që shfaqja i dha emër Belushit, ishte, më rrëfen Pisano, “edhe një farë beteje për të”. Belushi ishte përplasur me Chase dhe Guest në “National Lampoon”: “Ata shkruanin një lloj humori prej shkolle private dhe John ishte një vulë e lehtë.

Ai vinte nga Perëndimi i mesëm, ishte mbipeshë dhe nuk ishte diplomuar në kolegj, ishte etnik – jo akoma më mirë, ishte shqiptar. E gjitha kjo ishte material i mirë për ta”, shkruan ajo në “Belushi”, biografia e saj për bashkëshortin e ndjerë, e botuar më 2005-ën. Kjo dinamikë përsëriti veten në SNL, pasi Chase u punësua gjithashtu për sezonin e parë. “Chevy kishte një mendje të mprehtë dhe humori i tij mund të ishte mizor. Mendoj se kishin respekt për njëri-tjetrin, por ishin gjithaq në garë”, thotë ajo. Por Belushi, gjeti shpejt brazdën e tij dhe u bë ylli i shfaqjes, falë parodisë së tij për Joe Cocker, personazhin e samurajit, burrin e xhindosur të motit dhe në fund, tek “Blues Brothers” (Vëllezërit Blues), me shokun e tij të ngushtë Dan Aykroyd.

Por kishte disa ankesa rreth sjelljes së tij. “Ai nisi të thoshte: “Nuk dua t’i bëj skenat e vajzave”, thotë Picaso, duke lënë të kuptohej se do të refuzonte të luante në skenat e shkruara nga gratë. Belushi ishte i afërt me Radner-in dhe e respektonte shumë si komediane, por gratë e tjera në shfaqje nuk e impresiononin. Kolegia e tij në SNL, Jane Curtin e ka përshkruar sjelljen e tij prej asaj kohe, si seksiste. “Nga sezoni i dytë, John ishte në kopertinat e revistave dhe përjetonte një nivel krejt të ri fame. U bë e papërballueshme për të dhe shprehej në netët e vona, me drogat”, thotë Michaels. Më 1976, Ramis, bashkë me Doug Kenney dhe Chris Miller nga “National Lampoon”, shkruan një skenar komedia rreth një vëllazërie kolegji.

Universal Studios iu tha se nëse nuk merrnin Belushin për të interpretuar Bluton, personazhin e veshur me togë e që ha si i sëmurë, ata nuk do ta prodhonin filmin. “Vajta në Nju Jork që ta bindja’, thotë regjisori John Landis. “ U takuam tek hoteli ku po qëndroja dhe gjatë takimit Belushi telefonon shërbimin e dhomës. Menjëherë pasi iku, kamerierët hynë befas me pjata ushqimi: spaghetti, koktej karkalecash, kek – gjithçka në meny. Ishte sikur kish dalë nga ndonjë film i vëllezërve Marx. “Vitet ‘70 ishin një dekadë e kinemasë serioze – Five Easy Pieces, The Godfather – por “Animal House” u bë një nga filmat që përkufizuan epokën. “Ai skenar mbërtheu zërin e gjeneratës Broomer për komedinë”, thotë Reitman, i cili e prodhoi atë. “Dhe John-i ishte kryesor në të.

Megjithëse ishte i rraskapitur – duke fluturuar mes Nju Jorkut, ku bënte SNL-në dhe pastaj në Oregon për disa ditë në javë, për të xhiruar Animal House – ai ishte i hatashëm aty.” Bluto ishte një personazh kinse minor, një tallës me një oreks të pafund. Por Belushi e mbushi me aq shumë energji, sa është ende gjëja e parë që të gjithë sjellin ndërmend kur kujtojnë filmin “Animal House”. “Përfundova duke i hequr dialogun, sepse John-i mund të bënte aq shumë me fytyrën dhe trupin e tij. John e interpretoi atë si një Përbindësh Biskotë i kryqëzuar me një Harpo Marx; edhe në agresivitetin më të madh të Blutos, prapë të pëlqen”, thotë Landis.

Rreth asaj kohe, Belushi dhe Aykroyd nisën të performonin si “Blues Brothers”. Belushi ishte tashmë në filmin më të madh, në shfaqjen më të hatashme televizive dhe në grupin më emocionues. Vetëm ecja nëpër rrugë për të ngrënë një darkë, mund t’i merrte atij një orë, që të kapërcente admiruesit. “Shumë njerëz që kishin arritur statusin e të famshmit, mbylleshin dhe nuk përfshiheshin, por John-i gjithnjë donte të përfshihej me të gjithë. Por duhet të jesh me këmbët fort në tokë që të përballesh me gjithë ato kërkesa”, thotë Pisano. Filmi më i njohur që realizoi në këtë kohë ishte “1941”, i famshëm i Steven Spielbergut, dhe ai u bë një model, me Belushin që bënte filma që dështonin në pritshmëri. Një përjashtim ishte filmi i dytë që edhe vulosi reputacionin e tij: “The Blues Brothers”.

“Kur bëmë Blues Brothers, John-i ishte një yll i madh dhe ishte ndryshe të punoje me të në këtë film, sesa kishte qenë tek Animal House – ai nuk mund të shkonte askund dhe kishte atë varësinë e tmerrshme të kokainës”, thotë Landis. “Punësuam një njeri ta ruante dhe pati momente të frikshme gjatë realizimit të filmit.

Njerëzit thonë tani se John-i ishte njeri i vështirë për të punuar me të, por nuk ishte. E vetmja zënkë që kemi pasur, në të gjithë kohën që kemi punuar bashkë, ka qenë rreth drogës, jo prej temperamentit, por për shëndetin.” Belushi dhe Aykroyd ishin një dyshe shumë e dashur aktorësh e ky ishte edhe sekreti i suksesit të filmit. Por ishte e dukshme se ajo energji që Belushi kishte tek “Animal House”, ishte venitur. Në disa skena të “Blues Brothers”, duket që mezi përfshihet. “Ishte tejet frustruese. John-i ishte fantastik, por nuk ishte në gjendje të jepte njëqind për qind në atë film. Me varësinë, nuk mundesh ta ndihmosh dikë nëse tjetri nuk tregon vullnet për t’u ndihmuar. Është si t’i japësh dorën dikujt që po mbytet dhe ta refuzojë. Ishte e tmerrshme. Nga ai djali i ëmbël u bë i egër dhe maniak”, thotë Landis.

Dy vjet pasi realizuan “The Blues Brothers”, Michaels e takoi Belushin një mbrëmje, në Nju Jork. “Hollivudi ishte një trysni krejt e re për të e megjithëse ishte ende i njëjti John komik , ishte i shfrenuar. Kishte qenë për një kohë të gjatë në atë valë.”

Një muaj më vonë, John vdiq në dhomën e hotelit nga mbidoza me kokainë dhe heroinë. / cbc.al / KultPlus.com

Në Itali gjendet anija e lashtë romake e shekullit II para Lindjes së Krishtit

Një anije e lashtë romake, që besohet se daton nga shekulli II para Lindjes së Krishtit, është zbuluar në ujërat e Detit Mesdhe, afër bregdetit të qytetit jugor italian, Palermo.

Anija është gjendur në 92 metra thellësi, afër Isola delle Femmine. Nga fotografitë e para, të bëra nga një robot nënujor, vërehet se me këtë anije po transportoheshin shishe për verë, shkruan The Guardian.

“Mesdheu vazhdimisht na jep elemente të çmueshme për rindërtimin e historisë sonë të lidhur me tregtinë detare, llojin e barkave, transportin që është kryer”, tha një zyrtare e rajonit të Palermos, Valeria Li Vigni.

Ky zbulim nga autoritetet siciliane u përshkrua si një nga gjetjet më të rëndësishme arkeologjike të vjetëve të fundit.

Pak javë më parë, arkeologët sicilianë zbuluan një objekt tjetër të fundosur – një anije të lashtë romake në rreth 70 metra thellësi afër ishullit Ustica. Në këtë anije kishte shishe me verë të shekullit II para Lindjes së Krishtit.

Çdo vit, qindra shishe të lashta të periudhës romake, të marra ilegalisht, gjenden nga policia italiane në shtëpitë e tregtarëve të artit.

Në qershor, autoritetet italiane gjetën qindra objekte arkeologjike, të grumbulluara ilegalisht nga një koleksionist belg. Objektet datonin që nga shekulli VI para Lindjes së Krishtit dhe kishin vlerën e 11 milionë eurove. / Gazeta Express / KultPlus.com

Artisti i pastrehë që u shndërrua në senzacion

Më 4 Prill 2021, Richard Hutchins, 62 vjeç, shikoi teksa një kamion blu hyri në parkingun e supermarketeve të Ralph në Los Angeles. Richard kishte qenë i pastrehë për gjashtë vjet. Ai nuk e dinte atëherë, por ai kamion blu do ta ndryshonte jetën e tij.

Në moshën gjashtë vjeç, ai punoi në fushat pas shkollës në Georgia. Hutchins përdori çantat ngjyrë kafe të ofruara, së bashku me degëzat nga zjarri për të krijuar qymyr druri. Pasioni i tij për artin u rrit nga atje dhe ai bëri shitjen e tij të parë të madhe prej 1.500 dollarë në moshën vetëm 15 vjeç, transmeton KultPlus.

Për Richard, arti është pjesë e asaj çka ai përfaqëson “Kur pikturoj e vendos jetën time,” tha ai për Guardian.

Sidoqoftë, karriera e tij u ndërpre kur Richard u dërgua në burgun e qarkut në Los Angeles. Ai më vonë u shpall i pafajshëm për krimin për të cilin ishte akuzuar dhe u lirua. Të qenit në një qeli për 22 orë në ditë nuk e ndaloi atë të krijonte punën e tij. Richard u shkruante letra miqve të tij dhe vizatonte në pjesën e jashtme të zarfeve me laps.

I ulur në krevatin e sipërm të marinarit të cilin e përdorte si tryezë në qelinë e tij, Richard zbuloi ngjyrën në disa Skittles dhe M&M që kishte ikur për shkak të ujit të harxhuar. Ai mori flokët nga mjekra dhe bëri një furçë boje për t’u zhytur në ngjyrat e ëa rishtas. Pas kësaj, Richard përdori gjithçka që mund të merrte në dorë për të pikturuar, përfshirë kafen, pastën e dhëmbëve dhe letrën e tualetit.

Në fillim ishte provë dhe gabim. Ai dërgoi rreth 15-20 zarfe kudo çdo javë, miqve ose çdo adrese që mund të vinte në dorë. Në fund të secilit zarf, ai shënoi ditët e kohës së burgut. Ai madje u bë një artist i paraqitur në një galeri në Pasadena, California, pasi dërgoi disa prej zarfeve atje.

Pas ekspozitës ai ia dhuroi zarfet bibliotekës UC Santa Barbara, ku edhe sot ato mund të shihen të varura në mure. Në total, Richard pikturoi rreth 200 zarfa ndërsa ishte në burg. Tani, printimet e këtyre pikturave në zarf janë shitur në faqen e tij të internetit për rreth 700 dollarë, me origjinalet për rreth 2,500 dollarë secila. Richard thotë se një mik i tij po i bën edhe libër atyre.

Pasi Richard u largua nga burgu, ai punoi për një kohë në një studio në Kaliforni. Por, kur një zjarr shkatërroi ndërtesën, Richard humbi rreth 800 pjesë të punës së tij. Menjëherë pas kësaj, Richard mbeti i pastrehë. Deri në vitin 2021, Richard po jetonte në një strehë si pjesë e një skeme në LA që strehonte të pastrehët gjatë pandemisë. Ai kishte qenë i pastrehë për gjashtë vjet.

Në atë furgon blu në prill ishte Charlie “Rocket” Jabaley, menaxheri i mëparshëm i 2Chainz.Pas bisedës, Charlie i dha Richard numrin e tij dhe tha që të telefononte të nesërmen. Richard shtoi: “Ju dëgjoni kaq shumë dhe asgjë nuk ndodh.”

Charlie iu përgjigj thirrjes së tij dhe të nesërmen ai mori Richard për t’i blerë pajisje arti, kanavacë, ngjyra dhe furça me vlerë 2,000 dollarë. Gjithçka që i duhej Richardit ishte t’i futet punës.

Ky takim i rastësishëm në Ralph më vonë çoi në shfaqjen e veprës së Richard në muret e galerisë Sofitel në Beverley Hills. Atë natë, ishin 500 njerëz që e fotografonin dhe bërtisnin emrin e Richard./ KultPlus.com

‘Gjërat po ndryshojnë dhe është optimiste’, hapet ekspozita e artit bashkëkohor afrikan

“Shpesh, ne duhet ta pyesim historinë, si:‘ A jeni duke fjetur. Çfarë po ndodh? Zgjohu! Zgjohu!”, tha Victor Ehikhamenor, një artist multidisiplinar nigerian, për Guardian.

Trupi i tij i punës, i cili përfshin portrete në shkallë të gjerë, punime metalike dhe portrete pointilizmi, është paraqitur në ekspozitën e re Afrika Retro, transmeton KultPlus.

“Për një kohë të gjatë, nëse shikoni historinë e artit perëndimor, ka shumë përfaqësim të burrave të mëdhenj të bardhë, të patriarkatit dhe e gjithë kjo është një shfaqje e maskulinitetit të bardhë”, tha Ehikhamenor.

“Ju shkoni në muze, kjo është ajo që shihni. Dhe ne shikojmë, duke pyetur ‘Ku është babai im? Ku është stërgjyshi im? Ku janë paraardhësit e mi? Si përfaqësohen ata, nëse jo në fotografi antropologjike që janë marrë nga mjeshtrat kolonialë që erdhën? Si përfaqësohet vepra jonë artistike në muze?”.

Ekspozita tregon fushën e larmishme të artit bashkëkohor afrikan dhe me bazë afrikane, të historive të treguara përmes metaleve, bojërave të vajit dhe sixhadeve rruzare me imazhe të ngjashme me mozaikun.

“Shumë prej veprave janë shumë historike, por ato janë gjithashtu shumë bashkëkohore”, tha Ehikhamenor.

Për të, arti mund të jetë një evolucion i referencave dhe materialeve tradicionale vendase, diçka që ai mendon se humbet kur perëndimorët shikojnë artin afrikan.

 “Mënyra se si arti bashkëkohor afrikan konsumohet është pak më ndryshe. Ka një lente të caktuar që njerëzit e sjellin në të, e cila ndonjëherë mund të jetë pak miopike. Unë me të vërtetë shpresoj që njerëzit t’i përkushtohen kësaj me një mendje të hapur, “thotë Ehikhamenor./ KultPlus.com

‘The Guardian’ shkruan për filmin ‘Zana’: Kastrati tërheq thellë puset e tragjedisë së atdheut të saj në këtë histori shqetësuese dhe joshëse

Revista prestigjioze Guardian së fundmi ka publikuar shkrim dedikuar filmit kosovar ‘Zana’ me regji të Antoneta Kastratit, shkruan KultPlus.

Më poshtë gjeni artikullin e përkthyer:

Lumja (Adriana Matoshi) dhe burri i saj Ilir (Astrit Kabashi) arritën t’i mbijetonin luftës së fund viteve ‘90 në Kosovë, por pësuan humbjen e pamendueshme të vajzës së tyre të vogël, Zana, e cila mbeti e varë pasi gjendej në mes betejës së plumbave nga të gjitha anët.

Vitet kanë kaluar në fermën ku ata jetojnë me nënën e frikshme të Ilirit, Remzijen (Fatmire Sahiti), dhe ujërat e rutinës së përditshme janë derdhur përsëri në plagët. Por Lumja nuk mund ta lëshojë të kaluarën. Megjithëse në dukje është bashkëshortja e mirë dhe e nënshtruar e vogël që kjo shoqëri e ngushtë, jashtëzakonisht e modës së vjetër pret që ajo të jetë, ajo është tronditur nga pikëllimi dhe vuan nga makthe të vazhdueshme, duke shfaqur imazhe shqetësuese dhe të përgjakshme deri te David Lynchian i çiltër, plot me hijet dhe figurat e mbuluara me dritë të hënës.

Remzija po bën presion mbi Ilirin që të marrë në konsideratë marrjen e një gruaje të dytë në mënyrë që ai të mund të bëjë më shumë fëmijë tani që Lumja nuk duket se mund të mbetet shtatzënë. Në dëshpërim, Lumja pranon që të shkojë për shërim te predikuesit e besimit: e para, një grua magjistare, por e mençur në fshatin e tyre; e dyta, një karakter më i ligë që kërkon 500 euro për konsultë dhe është i prirur për të diagnostikuar pushtimin nga demonët.

Shkrimtarja-regjisorja kosovare Antoneta Kastrati tërheq thellë nga puset e tragjedisë së atdheut të saj në këtë histori shqetësuese dhe joshëse. Pamjet e tmerrit në mënyrën se si ajo trajton disa nga imazhet e makthit mund të nxisin disa shikues të presin një rezultat tjetër nga pija e thellë e zymtë që më në fund na shërbehet. Zana është një orë e vështirë, por performanca e imët e Matoshit është një bekim për t’u parë dhe ka kënaqësi të rastësishme, veçanërisht në mënyrën se si filmi lëngon në peisazhin e dobët, të egër të bekuar.

Në një nivel antropologjik, ka diçka veçanërisht magjepsëse në pikëpamjen e këtij personi të brendshëm për shoqërinë kosovare, ku besimet arkaike rreth zakoneve familjare ngrihen kundër njerëzve që shikojnë YouTube për të mësuar receta të reja për vaktet familjare. Filmi “Zana” është në platformat digjitale nga 2 prilli./ KultPlus.com

‘The Guardian’ përzgjedh albumin e Dua Lipës si ‘Albumin e dytë më të mirë për vitin 2020’

‘The Guardian’, media më prestigjioze në botë, ka bërë përzgjedhjen e 50-të albumeve më të mira të këtij viti, shkruan KultPlus.

Në këtë listë që përmbante ndër emrat më të sukssesshëm të muzikës ndërkombëtare, Dua Lipa renditet e dyta me albumin e saj ‘Future Nostalgia’

“Për Dua Lipën, viti 2020 filloi me një pellg lotësh dhe përfundoi në të njëjtën mënyrë. Kur albumi i saj i dytë doli në muajin prill, këngëtarja ngushëlloi rrugën e saj përmes një videoje në Instagram duke shpjeguar se ajo do të bënte publikimin e “Future Nostaglia” disa ditë përpara se ishte paralajmëruar. Ajo nuk e dinte nëse ditët e para të një izolimi të shkaktuar nga pandemia ishte koha e duhur për një album në të cilin ishte punuar aq shumë, por ajo nuk duhet të shqetësohet: në një vit të mbushur me ankth dhe frikë, një goditje e “Future Nostalgia” ishte vetëm gjëja e duhur”, nis shkrimin e përditshmja britanike.

“Albumi gëzon një energji të mbështjellë, secila nga 11 këngët jep një lartësi euforike mbi një ritëm të parezistueshëm. Albumi i ka një borxh të madh të kaluarës muzikore, nostalgjike vetë për shkëlqimin e xhevahireve të kostumeve të disko-ve dhe ‘poëerpop Day-Glo’ të viteve ’80. Ndër të tjera, albumi është i inspiruar nga artistë si: Olivia Neëton-John, Madona, udhëheqësi i bandës së viteve 1930 Leë Stone, INXS i viteve 1980, dhe Lily Allen”, shkruan më tej “the Guardian” në shtjellimin e detajeve të albumit “Future Nostalgia”.

“Lotët që u përmendën në fillim të artikullit erdhën javën e kaluar kur Lipa u nominua për gjashtë kategori çmimesh në Grammy Aëards 2021, përfshirë çmimin për ‘albumin më të mirë të vitit’. “Future Nostalgia” nuk po përpiqet të bëjë një deklaratë të guximshme në lidhje me gjendjen e botës ose të angazhohet me ndonjë gjë përtej kalimit të një kohe të mirë. Nëse po bën ndonjë deklaratë, është se Dua Lipa është një yll i mirë dhe i padiskutueshëm i muzikës pop. Ajo mund të ketë arritur vetëm në pozitën e dytë në listën tonë, por pa mëdyshje: 2020 ishte viti i Dua Lipës”, ka përfunduar The Guardian shkrimin referuar këngëtares 25-vjeçare. / KultPlus.com