Euro, monedha më e përdorur në botë

Deri në 37.82 përqind të transaksioneve ndërkombëtare të parave tashmë bëhen me monedhën europiane (euron), njoftoi Bloomberg, duke cituar të dhëna nga Shoqata Botërore e Telekomunikacioneve Financiare Ndërbankare (SWIFT).

Shoqata përfshin 200 shtete dhe 11,000 institucione financiare.

Euro pasohet nga dollari amerikan, paundi britanik, jeni japonez dhe dollari kanadez, i cili e shtyu juanin kinez nga pozicioni i pestë.

Përdorimi i dollarit nga dhjetori i kaluar deri në tetor të këtij viti u ul me 4.6 përqind, kështu që tani ai zë 37.64 përqind të aksionit.

Në të njëjtën kohë, euro u rrit me 6 për qind.

Dollari amerikan mbeti në vendin e parë kur bëhet fjalë për kreditë. Ekspertët e shohin krizën ekonomike për shkak të pandemisë së koronavirusit, zgjedhjeve presidenciale amerikane dhe luftës tregtare me Kinën si arsyet e kësaj rënie të dollarit në listën e monedhave më të rëndësishme.

Që nga kulmi i tij në mars, dollari ndërkohë është dobësuar me 11 përqind dhe ekspertët thonë se ai pasohet nga një rënie e mëtejshme. /gazetaexpress/ KultPlus.com

Artisti Basnky financon një anije për të shpëtuar refugjatët që po tentojnë të ikin në Evropë

Artisti Banksy ka ndihmuar për financimin e një misioni sekret për të shpëtuar refugjatët që po tentojnë të hyjnë në Evropë përmes Afrikës Veriore.

Një raport nga Guardian ka treguar se artisti enigmatik nga Bristol ka financuar një jaht gjigand me ngjyrë pink të ndezur, i cili tashmë ka shpëtuar 89 njerëz.

Anija është nisur në mënyrë sekrete në mision më 18 gusht nga Burriana, në Spanjë, ku ka vazhduar për detin Mediterranean, një grup refugjatësh kanë kërkuar azil. Shumica e tyre që ishin në rrezik për jetë u shpëtuan, përfshirë këtu katër fëmijë, raporton Guardian, transmeton KultPlus.

Anija është emëruar sipas feministes franceze Louise Michel, ka një ekipë me aktivistë që vijnë nga Evropa, të cilët edhe më parë kanë marrë pjesë në operacione të ngjajshme.

Pia Klemp, një aktiviste gjermane e drejtave të njeriut dhe kapitene e anijes, ka qenë e involvuar në disa misione të tilla dhe e cila ka shpëtuar shumë jetëra në det përgjatë vitesh, ka treguar për Guardian, për marrëveshjen e Banksy-t për projektin.

Në mes të viteve 2016 dhe 2018 ajo ka komanduar dy anije shpëtuese në Mediterranean, të cilat shpëtuan 14.000 emigrant nga mbytja dhe puna e saj ka marrë vëmendjen e artistit.

Ajo kishte marrë një email, të cilin në fillim e kishte menduar si shaka, në të cilën asaj i shkruante Banksy.

“Përshëndetje Pia, kam lexuar për ty nëpër gazeta. Ti tingëllon shumë ‘cool’. Unë jam një artist nga Anglia dhe kam bërë disa punime për krizën e migrimit. Natyrisht, nuk mund të mbajë paratë nga këto punime. A mund të i përdorësh për të blerë ndonjë anije? Të lutem më njofto, Banksy”.

Klemp tregoi që Banksy e mbështeti financiarisht këtë projekt, pa u përzier në operacione. Ajo tha se planët për kërkim të mëtutjeshëm dhe operacione të shpëtimit, do të vazhdojnë në bredetine lebanez, prej ku janë dërguar emigrantët dhe refugjatët e kampeve të Libya.

Anija është duke tentuar të gjejë një vend në të cilin pasagjerët mund të zbarkojnë. / KultPlus.com

Shtetet europiane nisin mësimin në shtator

Pavarësisht paralajmërimeve të shumta për një valë tjetër të koronavirusit në vjeshtë, shumë shtete europiane po marrin hapa konkrete për rinisjen e procesit mësimor. E tillë është edhe Britania e Madhe.

Sipas kryeministrit Boris Johnson, hapja e shkollave në shtator është një detyrim sa moral aq edhe social e ekonomik. Deklarata vjen pas publikimit të një studimi pak ditë më parë, sipas të cilit vendi rrezikon një valë të dytë me pandeminë në stinën e dimrit, dy here më të fuqishme se fillimi i saj. Duke e cilësuar hapjen e shkollave dhe rinisjen e mësimit si një prioritet kombëtar Johnson tha se institucionet arsimore do të jenë të fundit që do të mbyllen në rast të një izolimi tjetër. “Kosto ekonomike për prindërit që nuk mund të punojnë nëse fëmijët nuk shkojnë në shkollë është e madhe dhe vendit nuk i bën mire mosedukimi i brezave të rinj”, tha Johnson.

Italia është një tjetër vend që ka marrë vendimin e rikthimit të nxënësve në bankat e shkollës më 14 shtator. “Ky është një hap që nuk ka kthim pas”, tha gjatë një konference ministri i Shëndetësisë Roberto Speranza. “Duhet të jemi të kujdesshëm para se të vendosim nga cilat gjëra duhet të heqim dorë. Do preferoja më shumë hapjen e shkollave sesa aktiviteteve sportive”.

Të njëjtin vendim pritet të marrë edhe Gjermania me rinisjen e procesit që nga fundi i muajit gusht, por nën masa të rrepta sigurie./A2/ KultPlus.com

“Evropa Mbretëreshë” shpjegimi i mistereve të botës: krijimi, vullneti hyjnor, pjelloria, vdekja dhe dashuritë

“Europa Regina” i referohet historisë së pasur dhe botës mitologjike të Evropës. Fillimisht u tha për të shpjeguar misteret e botës – ashtu si krijimi, vullneti hyjnor, pjelloria, vdekja dhe dashuritë – mitet janë një pjesë kryesore e shumë kulturave në të gjithë botën, dhe secila zonë ka mitet e veta.

Europa Regina (Latinisht) dhe shqip “Evropa Mbretëreshë”, është përshkrimi i ngjashëm me hartën e kontinentit Evropian si një mbretëreshë. Prezantuar dhe bërë popullaritet gjatë periudhës së modalitetit. Evropa tregohet duke qëndruar në këmbë me Gadishullin Iberik duke formuar kokën e saj të kurorëzuar, dhe Bohemia zemrën e saj.

Gjatë Mesjetës Evropiane, hartat i përmbaheshin zakonisht skemës së qendrës së Jeruzalemit TO, që përshkruan Evropën, Azinë dhe Afrikën. Hartat e ndara të Evropës ishin jashtëzakonisht të rralla; shembujt e vetëm të njohur janë një hartë nga Lambert e Saint-Omer’s Liber Floridus, e botuar në vitin 1112, dhe një hartë bizantine e shekullit të 14-të. Harta tjetër e përqendruar në Evropë u botua nga hartograf Johannes Putsch në 1537, në fillim të epokës së hershme moderne.

Harta e Putsch ishte e para që përshkruan Evropën si n “Evropa Mbretëreshë”, me rajonet evropiane që formuan një formë femërore njerëzore me kurorë, skeptër dhe kryqëzues të globit. Harta u shtyp për herë të parë nga kalvinisti Christian Wechel. Megjithëse shumë për origjinën dhe perceptimin fillestar të kësaj harte janë të pasigurt, dihet që Putsch (emri i të cilit u Latinizua si Johannes Bucius Aenicola, 1516-1542) mbajti marrëdhënie të ngushta me Perandorin e Shenjtë Romak Ferdinand I të Habsburgut, dhe se popullariteti i hartës u rrit ndjeshëm gjatë gjysmës së dytë të shekullit të 16-të. Termi modern Europa regina nuk ishte përdorur akoma nga bashkëkohësit e Putsch, të cilët në vend të kësaj përdorën frazën latine Europa në forma virginis (“Evropa në formën e një vajze”).

Më 1587, Jan Bußemaker botoi një gdhendje bakri nga Matthias Quad, duke treguar një adaptim të regina të Putsch’s Europa, si “Europae descriptio”. Që nga viti 1588, një përshtatje tjetër u përfshi në të gjitha botimet e mëvonshme të “Cosmographia” të Sebastian Münster, botimet e mëparshme i përfshinte vetëm ndonjëherë. “Itenerarium sacrae scripturae” të Heinrich Bünting, e cila kishte një hartë të Evropës me tipare femërore të përfshira në botimin e saj 1582, kaloi në regina Europa në botimin e saj 1589. Bazuar në këto dhe shembuj të tjerë, viti 1587 shënon pikën kur shumë botime filluan të përvetësojnë imazhet e Europa regina. /AlbertVataj /KultPlus.com

Evropa ashpërson masat anticovid-19 përballë rrezikut të një vale të dytë

Përballë rritjes së numrit të rasteve me koronavirusin SARS-CoV-2 dhe kërcënimit të një vale të dytë, autoritetet e disa vendeve të Europës kanë rritur masat antiCOVID-19.

Rikthimi i kufizimeve dhe masave të tjera si mbajtja e detyrueshme e maskës, janë vendosur këto ditët e fundit në Europë.

– Spanjë –

Rreth katër milionë banorëve të zonës metropolitane të Barcelonës, në verilindje të Spanjës, u është bërë thirrje nga qeveria rajonale katalanase, që nga sot, të qëndrojnë në shtëpi përveç rasteve të nevojës së parë, për shkak të rritjes së rasteve me COVID-19.

Autoritetet rajonale kanë vendosur gjithashtu të mbyllin kinematë, teatrot, diskotekat, të ndalojnë takimet prej mbi 10 persona, vizitat në azile dhe gjithashtu kanë kufizuar kapacitetin e pritjes në 50% në bare dhe restorante.

Paralelisht, që prej 15 korrikut, banorët e qytetit katalanas të Leridas dhe komunave përreth, rreth 250 000 persona, janë rikufizuar.

– Portugali –
Në rajonin e Lisbonës, rikthehet kufizimi në shtëpi që nga 1 korriku për 700 000 banorë në 20 lagje. Këto masa u zgjatën të paktën deri në fund të korrikut.

– Britani e Madhe –
Më 29 qershor, qeveria britanike rikufizoi qytetin e Leicester, me mbylljen e dyqaneve jo thelbësore për shkak të rritjes së numrit të rasteve me COVID-19. Rikufizimi do të lehtësohet pjesërisht më 24 korrik, njoftoi qeveria.

Mbajtja e maskës do të bëhet e detyrueshme në të gjitha dyqanet në Angli duke filluar nga 24 korriku.

– Irlandë –
Vendi do të rihapte plotësisht baret më 13 korrik, por e shtyu fazën e fundit të lehtësimit të masave më 10 gusht, për shkak të rritjes së rasteve me COVID-19. Grumbullimet janë të kufizuara në 50 persona në ambjentet e brendshme dhe 200 në ambjentet jashtë, ndërkohë që mbajta e maskës është bërë e detyrueshme në dyqane.

– Francë –
Mbajtja e maskës do të bëhet e detyrueshme në të gjitha vendet e mbyllura, veçanërisht në dyqane duke filluar nga java e ardhshme.

Në departamentin e Mayenne (perëndim), që numëron disa vatra, mbajtja e maskës është e detyrueshme në vendet e mbylluta publike të gjashtë komunave, përfshirë dhe prefekturën Laval.

– Belgjikë –

Që nga 11 korriku, mbajta e maskës është e detyrueshme për çdo persona të paktën 12 vjeç në vendet e mbyllura publike (dyqane, kinema, biblioteka, vende kulti, etj). Më parë ikjo masë ishte vendosur vetëm në transportin publik. Për shkak të rritjes së lehtë të infeksioneve, autoritetet nuk kanë njoftuar asnjë lehtësim të kufizimeve për grumbullimet.

– Gjermani –

Gjermania, një prej vendeve, deri tani më të kursyera në Europë nga koronavirusi i ri, ka riforcuar dispozitivin e saj kundër pandemisë përballë rrezikut për një valë të dytë të importuar nga pushuesit e kthyer nga pushimet.

Autoritetet gjermane do të vendosin masa kufizuese më të ashpra në nivel lokal në rast të shfaqjes së ndonjë kulmi kontaminimesh.

“Qeveria dhe shtetet rajonale kanë rënë dakord që “ndalimet e daljes” të lëshohen në nivelin e zonave të kufizuara gjeografike për banorët që do të rikufizoheshin pas shfaqjes së ndonjë vatre të COVID-19″, njoftoi kancelaria.

– Hungari –
Vendi ka ndaluar që nga mesi i korrikut hyrjen në territorin e tij për shtetasit e vendeve afrikane si Amerika e Jugut, e pjesës më të madhe të vendeve aziatike dhe të shteteve të caktuara europiane, në kuadër të rritje së numrit të rasteve me COVID-19. /KultPlus.com

Historiani zviceran: Shqiptarët kanë drejtuar botën që nga mesjeta, Evropa i la qëllimisht mënjanë

Dr. Aleksandre Lambert, historian, drejtor akademik i “School of International Training” në Gjenevë, është autor i disa librave dhe artikujve në fushën e relacioneve ndërkombëtare të filozofisë politike, të politikës së sigurisë dhe lidhjeve civile-ushtarake.

Lambert ka vizituar Shqipërinë dhe ka filluar të njoh çështjen shqiptare që në rini të tij me kërkimet e bëra në Arkivin e Lidhjes së Kombeve Gjenevë, kur njohu mirë edhe çështjen çame.

Historiani zviceran Dr. Aleksandre Lambert këmbëngul se nuk është e rastit që shqiptarët në asnjë moment të historisë nuk njihen si komb që i kanë sulmuar kombet e tjerë dhe se shumë shqiptarë kanë shkëlqyer duke drejtuar qoftë perandori, qoftë shtete të tjera.

Po kështu, sipas tij, të tjerë shqiptarë kanë lënë emrin e tyre në fusha të ndryshme të shkencave në shtete të ndryshme të botës. Më tej historiani ndalet në zhvillimet pas Luftës së Dytë Botërore, duke shprehur bindjen se ajo që ndodhi me Shqipërinë, me lënien e saj në Bllokun e Lindjes ishte një llogari e bërë nga aleatët që fituan luftën. Në fund edhe disa këshilla se si duhet të veprojnë shqiptarët për t’u ngjitur pranë shumicës, aty ku ata tentojnë.

Ja ç’thotë ai për shqiptarët në kohën e Mesjetës:

Në Mesjetë shqiptarët i kanë dhënë udhëheqës botës, udhëheqës laikë ose fetarë dhe personalitete kulturore që i kalojnë kufijtë e Evropës. Disa Papë kanë qenë shqiptarë, për shembull, – Klementi XI më i dalluari prej tyre. Por shqiptarët kanë qenë në krye të feve me rëndësi botërore, si në krye të fesë ortodokse, ashtu edhe të asaj myslimane.

Në histori gjejmë udhëheqës të shquar shqiptarë në shumë vende të Evropës, madje edhe prej atyre që ngandonjëherë kanë përcaktuar fatin e shumë betejave historike (në vitin 1515 qe Merkur Bua me kalorësinë e lehtë të Venedikut, e përbërë e gjithë nga shqiptarë që përcaktoi fitoren e betejës së Marinjanit, që historia e emëroi beteja e gjigandëve dhe jo Françesku i I-rë i Francës, 19 vjeç, që ato dy ditë beteje mësoi se si luftohet).

Shqiptarët i kanë dhënë shumë kryeministra dhe gjeneralë të shquar Perandorisë Otomane (vetëm familja Qyprili i dha 5 kryeministra Perandorisë). Shqiptarët i kanë dhënë shumë heronj të pavarësisë greke, prej të cilëve po përmend Kundurjotis, Marco Boçari, Kanaris, Kolokotroni, Karaiskaqis, Bubulina. Që ishin në udhëheqje të revolucionit grek, prej të cilëve edhe disa kryeministra të shtetit të ri të pavarur grek.

Rumania gjithashtu ka pasur një familje princore me origjinë shqiptare (Aleksandër dhe Vladimir Gjika si dhe princesha Eleonora e njohur me emrin Dora Distria). Françesko Crispi, shok i Garibaldit, Kavurit e Macinit që ka qenë një kryeministër i madh Italisë, ishte me origjinë shqiptare.

Piktorë si Carpaçi, Albani etj., humanisti Leonic Tome, profesori i Kopernikut dhe shumë personalitete shqiptare, janë nderuar nga historia e Italisë. Muhamet Aliu, reformatori i Egjiptit Modern, që historia franceze e ka quajtur “Napoleon i Lindjes së Afërt” qe shqiptari që themeloi dinastinë mbretërore të Egjiptit që mbretëroi gati 150 vjet.

Arkitekti i “Taxhmahallit” në Agra të Indisë, kryevepra e arkitekturës islamike, ishte vepër e një shqiptari ashtu sikurse edhe “Xhamia Blu” e shumë xhami të rëndësishme të Stambollit. Dhe më në fund Heroi Kombëtar i shqiptarëve, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, një shembull gati universal i luftëtarit të lirisë, i nderuar në botën mbarë me përmendore jo vetëm në Tiranë, Prishtinë e Shkup, po gjithashtu në Romë, Bruksel, Gjenevë, Detroit, Buenos Aires.

Të tjera përmendore për Skënderbeun janë projektuar të ngrihen në Londër, Varshavë, Melburn, Manila etj. Kur shqiptarët kanë kontribuar kaq shumë për qytetërimin e njerëzimit, përse pak njerëz në botë janë të ndërgjegjshëm për këtë, përkundrazi shumë as nuk kanë dashur ta pranojnë këtë realitet?

Duhet thënë se një gjë e tillë shpjegohet edhe nga izolimi relativ jo pa qëllim i shqiptarëve nga komuniteti ndërkombëtar, dhe në mënyrë të veçantë nga ai evropian, që nga Kongresi i Berlinit e këtej (1878). Në të vërtetë pas mundjes së turqve në luftën ruso-turke, shtypi ndërkombëtar filloi punën për të injoruar shqiptarët duke i ndërruar emrin gadishullit të dikurshëm të Ilirisë të banuar që nga kohët parahistorike dhe deri në ditët e sotme nga ilirianët, shqiptarët.

Atë e pagëzuan me emrin e ri që ka edhe sot, Gadishulli i Ballkanit, vetëm duke u nisur nga vargu i maleve Ballkan. Përse iu vërsulën shqiptarëve? Pjesa më e madhe e diplomacisë konservatore evropiane ka përdorur termin pexhoratif “turq” për t’i cilësuar si turq të gjitha komunitetet myslimane në Ballkan, edhe pse shumica prej tyre nuk janë aspak turq. Evropa ka mbështetur dhe ka zmadhuar tokat e Greqisë, të Serbisë dhe të Malit të Zi, në kurriz të shqiptarëve.

Asnjëra nga fuqitë e mëdha evropiane nuk e ka mbështetur çështjen shqiptare, kur shqiptarët krijuan Lidhjen e Prizrenit për të mbrojtur çështjen e tyre të drejtë kundër vendimeve të Kongresit të Berlinit. Ata u lanë në baltë nga të gjithë… / KultPlus.com