Bar ‘Shqjpëria’ në Horën e Arbëreshëve

Bar “Shqjpëria” në Horën e Arbëreshëve ka qenë një nga vendet më popullore të katundit arbëresh, ku specialitet ka qene embëlsira që ka bërë të njohur gastronominë vendase në gjithë Italinë e më gjerë.

I konsideruar jo vetëm si një vend ku mund të bliheshin dhe konsumoheshin embëlsira ai ka qenë dhe një pikë takimi për komunitetin dhe aktivitetet e tij.

Por mbi të gjitha ka qenë popullor për Cannolin (Kanojët) embëlsirwn e  famshme të Horës së Arbëreshëve.

Cannoli është lloj brumi i mbushur brenda, një ëmbëlsirë e famshme në Horën e Arbëreshëve. Sekreti i kësaj recete është brumi në formë pite, dhe përzierja e kripës me të ëmblën. Mbushet brenda me riçota (gjizë e ëmbël) dhe çokollatë.

Në Siçili kjo ëmbëlsirë shërbehet në çdo bar e restorant, e veçanërisht mes Horës së Arbëreshëve është më e preferuara. Eshtë simboli i tradites arbëreshe. /dsh/ KultPlus.com

Epifania në Horën e Arbëreshëve dhe simbolika e portokallit

Në mëngjesin e 6 janarit në Horën e Arbëreshëve, kremtohet çdo vit festa e ujit të bekur, njohur ndryshe si Epifania, festa që përkujton vizitën e Magjistëve tek foshnja Jezus.

Kjo festë fetare karakterizohet gjithashtu nga simbolikat e thella të ritit Bizantin, dhe për këtë arsye nga këngët që shoqërojnë të gjithë funksionin fetar, nga parada e grave me rrobat tradicionale të qëndisura me ar, me bekimin e ujërave, me fluturimin e një pëllumbi të bardhë dhe me shpërndarjen e portokallit për besimtarët.

Festa, në fakt, zhvillohet përgjatë katër momenteve kryesore:

Peshkopi dhe priftërinjtë kremtojnë liturgjinë Eukaristike në katedrale, duke përkujtuar me këngën “Në Jordan” zbritjen e Shpirtit të Shenjtë në Jordan, ditën e pagëzimit të Krishtit.

Parada e grave me kostum tradicional. Përfaqësuesit e Eparkisë ecin në rresht të shoqëruar nga besimtarët dhe vajzat e veshura me veshje tradicionale, drejt burimit të “Tri kanolive” në sheshin kryesor të qytetit.

Hedhja e kryqit: Peshkopi hedh kryqin e gdhendur në dru tre herë në ujin e burimit, duke mbajtur shandanin me tre qirinj dhe një degëz rue me dorën tjetër, ndërsa nga çatia e Kishës së Odigitria lëshohet një pëllumb i bardhë.

Shpërndarja e portokalleve: Portokallet janë zhytur gjithashtu në të njëjtin shatërvan, të cilët më pas u shpërndahen banorëve të fshatit dhe vizitorëve.

Nëse simbologjia e pëllumbit kuptohet lehtësisht, një mjegullnaje e vërtetë e kuptimeve ekziston rreth simbolizmit të portokalleve. Në fakt, portokallët i referohen një simbolologjie komplekse dhe shumë të gjerë të kuptimeve, e cila lidhet me:

rilindjen e natyrës pas periudhës së ftohtë të dimrit, gjithashtu e nënkuptuar në ritin e pagëzimit;

pastërtine e vajzave që parakalojnë me shporta me portokall: lulet e portokallit, në fakt, konsiderohen simbol i dëlirësisë dhe përdoren si zbukurime me lule për dasma, pikërisht për të treguar pastërtinë e nuses;

pjellori dhe dashuri: sipas mitologjisë greke, në fakt, paja e Junos, e cila u martua me Jupiterin, përbëhej nga disa fidanë frutat e të cilave ishin globe të mrekullueshme të arta, domethënë portokalle, simbol i pjellorisë dhe dashurisë. Jupiteri i shqetësuar se hajdutët mund t’ia vidhnin atë dhuratë të çmuar, ai i ruajti ata me një kopsht të jashtëzakonshëm të ruajtur nga nimfat.

bollëk, pjellori dhe gjallëri: forma sferike e portokallit, në fakt, lidhet me simbolikën e rrethit, arketipin e “qendrës” nga e cila gjithçka mund të zgjerohet dhe rritet.

Ky element i fundit është sigurisht i rëndësishëm dhe i pasur me kuptim, sepse kujton idenë se Hora e Arbëreshëve (Piana degli Albanesi) është qendra e universit shoqëror, mitik dhe psikik të ish-të mërguarve shqiptarë, nga e cila gjithçka mund të lindë, në të vërtetë të rilindë, rritet dhe zgjerohet.

Nga Anna Maria Ragno. / KultPlus.com

“Udhëtimi i Zemrës”, përmbyll aktivitetet në Horën e Arbëreshëve

Prej datës 30 gusht po vijojnë aktivitet e programuara për të festuar 533 vjetorin e Horës së Arbëreshëve.

Aktivitetet janë realizuar në dy vende në Horën e Arbëreshëve në Siçili dhe në Cerzeto në Kalabri.

Agjencia Kombëtare e Diasporës vazhdon aktivitetet në komunitetin Arbëresh në Itali. AKD në bashkëpunim me komunën Cerzeto në Kalabri dhe me mbështetjen e Ministrit të Shtetit për Diasporën sot do të zhvillojë aktivitetin “Udhëtimi i Zemrës”, ku do të zhvillohen takime me përfaqësues të këtij komuniteti dhe do të diskutohen çështje me elementë kulturor, antropologjik, historik që bashkojnë veçoritë midis Italisë dhe Shqipërisë ndër shekuj.

Pjesë e këtij eventi, do të jetë dhe organizimi i një koncerti artistik “Tinguj jete midis tokës dhe detit”, me veprat e kompozitorit Aulon Naçi, me ndërthurje të muzikës klasike, instrumenteve dhe poezive arbëreshe.

E pranishme në aktivitet, Drejtoresha e Studimeve në QSPA ka kontribuuar në përzgjedhjen e materialeve letrare që do të interpretohen sot.

Kujtojmë se gjatë ditës së parë Drejtoresha e AKD, Sonila Hysi zhvilloi një takim me Kryetarin e Bashkisë “Hora e Arbëreshëve”, Rosario Petta, si dhe me përfaqësues të përfaqësisë diplomatike.Gjithashtu morën pjesë në meshën e zhvilluar në gjuhën shqipe. Një ekspozitë me botime të Qendrës Studimore për Arbëreshët shfaqi interes ndër komunitetin arbëresh. Gjatë ditës Drejtoresha Ekzekutive e AKD, Sonila Hysi u mirëprit sot nga Kryetari i Bashkisë së Palermo Prof. Leoluca Orlando. / KultPlus.com

Sot 533 vjet nga Hora e Arbëreshëve

Sot kremtohet dita e themelimit të ngulimit arbëresh në Siçili, “Piana degli Albanesi”, ndryshe në arbërisht “Hora e Arbëreshëvet”. Kjo komunë u themelua më 30 gusht të vitit 1488 nga një grup shqiptarësh nga viset shqiptare, kryesisht nga Himara, të cilët e braktisën vendlindjen për shkak të luftës. Në kërkim të lirisë, ata u vendosën përtej detit Adriatik, në Itali.

Çdo 30 gusht përkujtohet si një ngjarje e shënuar për këtë komunitet. Festimet kanë nisur paraditen e sotme me liturgjinë hyjnore, një pjesë e së cilës është mbajtur në gjuhën shqipe.

Të pranishëm në kremtimet e 533 vjetorit të Horës së Arbëreshëve janë edhe përfaqësues nga Agjencia Kombëtare e Diasporës, institucioni i cili ka përgatitur një kalendar aktivitetesh me rastin e këtij përvjetori , si koncertin artistik “Tingujt e jetës midis tokës dhe detit”, me pjesëmarrjen e artistit shqiptar z. Aulon Naçi, kompozitor dhe pianist, ekspozitë e botimeve të QSPA etj, transmeton KultPlus.

Historiku

Arbëreshët e parë të Horës së Arbëreshëve, që në fund të shek. XV lanë Shqipërinë e pushtuar nga Perandoria osmane që donte të impononte jo vetëm kulturën e saj por dhe fenë muslimane.

Kështu, arbëreshët e krishterë nga përkufizimi, për hir të rrënjëve të tyre lanë vendet ku ishin rritur dhe ku kishin jetuar prej shekujsh në kërkim të një territori ku të mund të vazhdonin të ishin ata që ishin.

Më pas kaluan detin dhe arritën në brigjet e Pulias. Ata vazhduan udhëtimin e tyre për në Siçili, në një vend të largët ku të mos arriheshin nga turqit. Sipas një legjende mërgimtarët sollën me vete një pikturë të Madonna Odigitria.

Pas ecjes rraskapitëse prej javësh, ata ndaluan në jug të Palermos në rrëzë të një mali për tu freskuar. Ata panë me habi që piktura e Zojës kishte lënë një brazdë të thellë në gurin ku ishte vendosur. Për arbëreshët kjo ishte një shenjë nga qielli. Vendi ishte zgjedhur nga Mbrojtësi Hyjnor.

Aty mund të themelonin vendin e tyre. Por në fakt, ata shkuan në Monreale për të negociuar me Kryepeshkopin, pronarin e atyre territoreve dhe më 30 gusht 1488 ata nënshkruan Kapitullin e Themelimit. Kapitujt e e Themelimit të Horës së Arbëreshëve ishin 16. Shqiptarëve iu dha privilegji të jetonin sipas ligjeve dhe zakoneve në fuqi në qytetin Monreale.

Atyre iu dha një sasi toke për të punuar dhe një tjetër sasi e konsiderueshme për të ndërtuar shtëpitë e tyre. Arbëreshët ishin të lirë të lëviznin dhe të linin territorin e dhënë atyre pa asnjë ndëshkim dhe të merrnin armë me vete.

Ata gjithashtu mund të bënin gjueti dhe të ruanin kultin e tyre, i cili bazohej në ritin bizantin. Menjëherë më pas arbëreshët ndërtuan një kishe, pikërisht atë kushtuar Madonna Odigitria, në të njëjtin shteg ku kishte ndodhur mrekullia e pikturës.

Edhe sot shenjtorja është një destinacion pelegrinazhi, sidomos 15 ditët e para të gushtit, kur besimtarët shkojnë atje para lindjes së diellit për të admiruar lindjen e diellit gjatë lutjes. / KultPlus.com

Rikthehet Festivali i Këngës Arbëreshe në Kalabri

Pas një ndërpreje thuajse dy vjeçare, në Horën e Arbëreshëve do të jehojë kënga dhe vallja shqiptare.

Kësaj radhe Festivali i XXXIX- të, do të zhvillohet përmes një koncerti me grupe dhe solistë eminentë arbëresh, kësaj të shtune, më 21 gusht 2021, në orën 20:30.

Festivali do të zhvillohet në Shën Mitër, siç njihet San Demetrio Corone nga shqiptarët, në këtë qytezë me peshë sa kulturore e arsimore aq edhe e historike, jo vetëm për arbëreshët, por edhe për mbarë shqiptarinë, me që aty veproi me shumë sukses kolegji i mirënjohur Shën Adriano (1794) e ku ligjëroi edhe poeti ynë i madh rilindës Jeronim De Rada. Po aty pati nxënës edhe nga Shqipëria, që do të bëheshin më vonë emra të njohur të lëvizjeve kulturore e atdhetare.

Shën Mitri apo San Demetrio Corone është një ndër qendrat më të rëndësishme të komunitetit arbëresh, edhe nga fakti se ka ruajtur gjuhën, zakonet, kulturën, ritet fetare dhe identitetin etnik të tij. / KultPlus.com

Biblioteka ‘G.Schiro’ siguron fondet për ruajtjen e kulturës arbëreshe

Edhe këtë vit janë miratuar fondet për ruajtjen e kulturës dhe historisë në Bibliotekën G.Schiro në Horën e Arbëreshëve.

Pjesa më e madhe e këtyre fondeve do të shkojnë për të zgjeruar librin dhe trashëgiminë multimediale të bibliotekës historike arbëreshe.

Pas kërkesës për kontribut, të datës 16 shkurt 2021 nga Administrata Komunale e Horës në Departamentin Rajonal të Trashëgimisë Kulturore dhe Mjedisore, Biblioteka G. Schirò do të marrë një kontribut prej 5,000 eurosh të dhënë në përputhje me Ligjin Rajonal të 20 Shtatorit 2006, që lidhet me “Transferimin e burimeve të zakonshme tek autoritetet vendore për krijimin, funksionimin dhe zgjerimin e bibliotekave. Pjesa më e madhe e financimit do të përdoret për të rritur trashëgiminë e librit dhe multimedias.

Kryebashkiaku Rosario Petta tha: “Edhe këtë vit, financimi për mbikëqyrjen e trashëgimisë kulturore për bibliotekën tonë u arrit të sigurohej.

Kjo është gjithashtu pjesë e veprimeve programatike dhe planifikuese që synojnë forcimin dhe rritjen e institucionit tonë, në rastin konkret të librit të çmuar dhe trashëgimisë kulturore që mbahet në bibliotekën tonë komunale.

Falë zyrave që ndoqën procedurat për angazhimin e tyre dhe qëllimin e ndjekur, edhe një herë për komunën tonë dhe për përdoruesit që do të gëzojnë shërbime të mëtejshme përmirësimi” /diasporashqiptare/ KultPlus.com

‘Nëse nuk ishe arbëresh, mund të hyje vetëm një herë në vit në Horë…’

Kanë kaluar 533 vjet nga themelimi i komunitetit Arbëresh në Horën e Arbëreshëve. Data e raportuar nga Kapitujt e Fondacionit është ajo e 30 gushtit 1488.

Vetë Pieropaolo Pasolini, gjatë një konference të mbajtur në Leçe në tetor 1975 mbi marrëdhëniet midis shkollave dhe pakicave gjuhësore, përcaktoi atë të arbëreshës një mrekulli antropologjike që duhet ruajtur, për më shumë se gjysmë mijëvjeçari, identiteti i tyre specifik, gjuha dhe riti grek në primis.

Të mërguarit shqiptarë të larguar nga Ballkani për shkak të përparimit të Perandorisë Osmane, arritën në Siçili në territoret që i përkisnin Kryepeshkopit të Monreale. Prandaj arbëreshët duhej të negocionte me Mons. Nicolao Trulenchi, Guvernator i Kryepeshkopatës dhe Prokurori i Përgjithshëm i Card D. Giovanni Borgia, për të marrë koncesionin e feudomave, akti përfundimtar i të cilit, gjithashtu përfshin Kapitujt Themelues të Komunës së re, dhe është përcaktuar nga noteri Nicolò Altavilla dhe është aprovuar nga palët më 30 gusht 1488 në Monreale.

Historia

Arbëreshët që morën pjesë në atë akt ishin: Giovanni Barbato, Pietro Bua, Giorgio Golemi, Giovanni Schirò, Giovanni Macaluso, Tommaso Jani, Antonio Troja, Matteo Mazza, Teodoro Dragotta, Giorgio Burlesci, Giovanni Parrino, Giorgio Ipsari, Giovanni Br Canniti .

Shqiptarëve të Siçilisë iu besuan çifligje të mëdha sipas koncesioneve të veçanta dhe private dhe, vetëm më vonë, kur ndonjë parashikim i kthimit u bë i pamundur, u mendua të stabilizonte praninë e tyre në ishull duke nënshkruar 16 Kapituj të Fondacionit.

Si përmbledhje, shqiptarëve iu dha privilegji për të jetuar sipas ligjeve dhe zakoneve në fuqi në qytetin Monreale: Kryepeshkopi dha 15 pjesë toke për mbjellje dhe 800 të tjera në mënyrë që arbëreshët të mund të ndërtonin shtëpitë e tyre; të ishin në gjendje të lëviznin lirshëm me armë dhe të largohet nga vendi i dhënë atyre pa asnjë dënim. Ata ishin gjithashtu në gjendje të ruanin kultin e tyre i cili bazohej në ritin grek; bluaj grurin në mullinj (Jato dhe Malvello) të Dioqezës së Monreale, pasi ata nuk mund të ndërtonin një pa lejen e Kryepeshkopit.

Por, në fund të tre viteve, ata nuk kishin parashikuar as ndërtimin e shtëpive të tyre ose kultivimin e tokës, dhe arbëreshët ishin të detyruar të braktisnin feudet e dhëna.

Ajo e shqiptarëve të Italisë është një histori e shkëlqyer e integrimit, pasi ata kanë treguar se dialogu, shkëmbimi kulturor dhe bashkëjetesa paqësore e popujve të ndryshëm është i mundur. Sidoqoftë, ishte një periudhë në të cilën shqiptarët themelues të Horës nuk dëshironin, menjëherë, të rrezikonin që kultura e tyre të ishte “ndotur” nga ajo e ishullit dhe në vitet e para të themelimit të kolonisë së tyre (1488), ata i ndalonin hyrjen njerëzve nga qendrat e tjera fqinje.

Arbëreshët nuk bëjnë asgjë tjetër përveç se theksojnë ndryshimin e tyre krahasuar me komunitetet e tjera siciliane sepse ata përdorin simbole dhe rituale të ndryshme, por mbi të gjitha gjuhën e cila është elementi që shfaqet drejtpërdrejtë. Ekskluzivisht një herë në vit, gjatë pesë ditëve të festimeve për nder të Virgjëreshës, arbëreshët lejonin hyrjen e siçilianëve.

Vetëm nevoja për fuqi punëtore bëri një përjashtim autarki kulturore dhe lejoi disa familje për të lëvizur në Horë me detyrimin, megjithatë, për të mësuar gjuhën dhe për të miratuar zakonet dhe ritin fetar.

Në fillim, pra, ajo që i lejoi arbëreshët të ruanin zakonet e tyre kulturore ishte një lloj mbylljeje ndaj tjetrit. Marrëdhënia me tjetërsinë, e përfaqësuar nga kultura siçiliane, bëhet e domosdoshme vetëm kur është thelbësore të hapet sepse ekziston nevoja për fuqi punëtore.

Prandaj, identiteti kolektiv ka lejuar përcaktimin e kufijve të grupit arbëresh, domethënë, për ta identifikuar atë dhe për ta dalluar nga komunitetet e tjera në tokën siçiliane dhe për të ndërtuar një të tashme të rrënjosur në një të kaluar nga e cila të nxjerrë të ardhmen. Prandaj, sfida e vërtetë e arbëreshëve sot është të mbetet e tillë duke privilegjuar dialogun, shkëmbimin kulturor dhe respektin për kulturat e tjera./mariocaliva/ KultPlus.com

Televizioni italian me reportazh për Horën e Arbëreshëve

Televizioni Italian “Rai 3” nëpërmjet një reportazhi sjell në kujtesë historinë qindra vjeçare të arbëreshëve që jetojnë në jug të Italisë.

“Duke udhëtuar në jug të Italisë, ndeshemi me një terren ku na pret një melodi ndryshe, sepse jemi pikërisht në Horën e Arbëreshëve. Për një moment mund të duket sikur jeni në Tiranë, ose Durrës. Jemi në fakt në Horën e Arbëreshëve, një nga komunitetet më të mëdha arbëreshe në Itali për nga historia, kultura dhe tradita. Sapo mbërrijmë menjëherë shikimi të mbetet tek flamuri shqiptar në sheshin qendror dhe tabelat sinjalizuese, të cilat kudo i gjejmë në dy gjuhë, italisht dhe shqip. Ende sot këtu flitet një dialekt shumë i ngjashëm me gjuhën e të parëve, e njëjta me shqiptarët që u transferuan shekuj për parë, duke ikur nga sundimi Osman. Në Horën e Arbëreshëve sot mësohet ende gjuha arbëreshe. Ky vend është një atraksion turistik për të gjithë ata që vizitojnë Sicilinë dhe duan të zbulojnë një vend që mbart në vete shumë histori.

Graciano dhe Giorgo janë dy vëllezër banorë në Horën e Arbëreshëve. Prej vitesh çojnë përpara një traditë të vjetër familjare në krijimin e bizhuterive. Ata krijojnë bizhu që ruajnë tradicionalen dhe ndërthuren në të njëjtën kohë me modernen. Bizhuterinë janë vërtet objekte arti, dhe sot artizanët po përgatisin një bizhu që do të përdoret në veshjet tradicionale arbëreshe. Me durim dhe pasion dy vëllezërit kujdesen për çdo detaj gjatë procesit punës. Veshjet arbëreshe kanë një elegancë që nuk njeh kohë. Janë veshje që ende sot përdoren në ceremoni të veçanta. Me këtë veshje prezantohet historia e gjatë e këtij populli që ruan me fanatizëm traditat e origjinës.

Hora e Arbëreshëve është shumë mikpritëse për vizitorët. Për të qenë sa më të ëmbël, ata i ofrojnë ëmbëlsirën tipike, Kanoli. Luca di mirë se sit ë përgatisë një ëmbëlsirë kaq të shijshme, tradicionale e arbëreshëve.

Historia e përcjell përmes artit është shumë e rëndësishme në këtë komunitet, Giusepe i ka kushtuar jetën e tij artit të ikonave mitike. Afreskot e kishës të mahnisin dhe nuk mungon as shqiponja dy krenare. “Ne jemi shumë të lidhur me ritin tonë dhe ritet tona fetare nuk ndryshojnë nga ortodosket”, tregon prifti.

Pasi dalim nga kisha, kthehemi sërish tek Pastiçeria e Lukës për të shijuar ëmbëlsirën tradicionale, Kanoli. Pasi brumi ka qendruar për një kohë të caktuar, Luca është gati të përgatisë kanolit./ KultPlus.com

Tradita e festimeve të Shën Gjergjit në Horën e Arbëreshëve

Në muajin prill të çdo viti, komuniteti arbëresh i “Piana degli Albanesi” kremton festën e San Giorgio-s, ose të Shën Gjergjit.

23 prilli është dita që i mbledh arbëreshët në Kishën e San Giorgios, në të cilën besimtarët marrin bekimin me Relikten e Shenjtë. Kulti i San Giorgio-s është një traditë popullore që paraqitet me relikten e një kalorësi përballë dragoit, simbol të së keqes, i cili është përhapur që nga viti 1000 dhe është konsideruar gjithnjë shenjt mbrojtës i kalorësve, ushtarëve etj., që thirret kundër murtajës, gjarpërinjve helmues dhe kundër së keqes në përgjithësi.

Për të dytin vit radhazi, komuniteti i Horës së Arbëreshëvet, për shkak të pandemisë, do të kufizohet vetëm me ritet kishtare dhe nuk do të organizojë festimet tradicionale. Këtë fakt e pohon edhe Z. Vito Fiorenza, President i Komitetit të San Giorgios në “Piana degli Albanesi”, i cili flet edhe për traditat dhe mënyrën sesi përcillet kjo festë nga brezi në brez.

Njëherësh, ai thekson se sërish këtë vit “me të gjithë vullnetin tonë të mirë nuk mund të organizojmë asgjë, përveçse të marrim pjesë në ritet e ndryshme festuese, që do të zhvillohen në Kishë, duke respektuar distancat dhe masat e duhura”. /diasporashqiptare/ KultPlus.com

Pas vaksinimit 102-vjeçarja në Piana u këndon këngë arbëreshe infermierëve

102 vjeçarja ka udhëtuar nga Hora e Arbëreshëve për të kryer vaksinën anti-COVID. Maria Riolo është gruaja më e moshuar që është vaksinuar sot  në “Fiera del Meriterraneo”.

Në tetor mbushi 102 vjeç dhe këtë javë me shumë dëshirë ka kryer dozën e parë të vaksinës. Shumë e vendosur dhe me buzëqeshje pas injeksionit të vaksinës, Maria Riolo u ka kënduar disa këngë antike arbëreshe mjekësve të qendrës, të njëjtat që i pëlqen të këndojë kur ka dhimbje nyjesh. “Unë kurrë nuk ankohem – tha ajo pas vaksinës -, vaksinën nuk e ndjeva aspak”, tha ajo.

Prej muajsh nuk kishte dalë nga shtëpia dhe marrja e vaksinës Pfizer ishte një mundësi e mirë për të marrë edhe pak ajër.

“Për ne është një ditë e rëndësishme – shpjegon djali saj Vito Ciulla -. Ne pamë që personeli ishte shumë profesional. Për fat të mirë, nëna është mirë me shëndet, dhe vaksina do ta mbrojë më shumë atë.” / Diaspora Shqiptare / KultPlus.com

Mozaiku i Theofanisë një pasuri historike në Horën e Arbëreshëve

Mozaiku i Theofanisë u krijua nga mjeshtri Spiridione Marino për t’u integruar në pasurinë historike të tre kanolive që ndodhen në sheshin kryesor të Horës së Arbëreshëve.

Në fakt, ky mozaik nuk është futur asnjëherë në listën e veprave që duhet të ruhen me kujdes dhe më pas është ekspozuar në hyrje të Muzeut Barbato. Është ndërtuar në një strukturë hekuri mbi të cilën ishin vendosur të dy panelet. Me kalimin e viteve, pesha e paneleve filloi të ndryshojë qëndrueshmërinë e strukturës e cila filloi të dëmtojë panelet e mozaikut.

Vetëm në vitin 2017, nën drejtimin e Salvatore Vasotti, në bashkëpunim të ngushtë me Zëvendës Kryetarin e Bashkisë Giorgio Stassi, u miratua vendosja e dy paneleve në murin e djathtë në lidhje me hyrjen e muzeut.

Ishte një operacion shumë kompleks i bërë i mundur vetëm falë ekspertizës së Giorgio Lo Greco dhe ndihmës së vullnetarëve si Nicola Cutrono. Mbështetja e stafit të kujdestarisë së muzeut ishte vendimtare, e cila lehtësoi këtë ndërhyrje në një mënyrë të jashtëzakonshme.

Falë kësaj iniciative, sot ju mund të shijoni bukurinë e kësaj vepre me shpresën se një ditë do të vendoset në shatërvanin ku është projektuar./ Diaspora shqiptare/ KultPlus.com

Nga Zvicra në Itali për ti thënë “po” njëri-tjetrit në Horën e Arbëreshëve

Dy të rinj nga Kosova me banim në Zvicër, kanë udhëtuar në Horën e Arbëreshëve për ti bërë premtimin e dashurisë njëri-tjetrit. Ka qenë dëshira e madhe e tyre për tu njohur nga afër me kulturën arbëreshe çka i ka shtyrë dy të rinjtë shqiptarë të udhëtojnë shumë kilomentra larg.

Alma dhe Milazim përveç dëshirës për të njohur vendin, dëshironin përvojën e plotë arbereshe ndaj edhe kanë kërkuar të vishen me kostumet tradicionale arbëreshe.

Alma veshi fustanin ​​të cilin e mbajnë shumë vajza arbëreshe dhe Milazimi kostumin e djemve. Ky udhëtim dhe propozimi në Horën e Arberëshëve, ishte një ëndërr e bërë realitet për vajzën shqiptare.

“Një emocion i madh për mua, falënderoj përzemërsisht arbëreshët që na ndihmuan pa hezitim. Siguruan këtë veshje të bukur, dhe serenatat e magjishme” është shprehur arbëreshi Giorgoi që ndihmoi çiftin në këtë eksperiencë.

Një përvojë e bukur e paharrueshme për një çift shqiptar  që edhe pse jeton në Zvicër nuk harron origjinën dhe mban gjallë dashurinë për kulturën dhe traditat. Arbëreshët u treguan të gatshëm për tja bërë edhe më të bukur këtë ditë dy të rinjve./diasporashqiptare/ KultPlus.com