Arbneshët e Kroacisë dhe veçantia e veshjeve të tyre tradicionale

Arbanasit janë një popullsi që flasin gjuhën shqipe dhe i përkasin kryesisht fesë së krishterë katolike, të cilët janë vendosur që prej vitit 1700 në rrethinat e Borgo Erizzo në qytetin e Zarës në Kroaci. Arbanasi i Kroacisë (Arbneshi) është vendbanimi në juglindje të gadishullit të Zarës, sot pjesë e qytetit të Zarës.

Ky vendbanim është krijuar në shek. e XVIII me ardhjen e shqiptarëve nga viset jugore të Liqenit të Shkodrës në tri faza të shpërnguljes (në vitin 1721, 1726-27 dhe 1733). Banorët e këtij vendbanimi e kanë ruajtur gjuhën dhe kulturën e të parëve. Rreth mesit të shek. XVIII, pikërisht në vitin 1721 nga fshatrat rreth liqenit të Shkodrës, sidomos Ljarje dhe Shestan u shpërngulën disa familje shqiptare dhe u vendosën në fshatin Zarë të Dalmacisë. Lëvizja e tyre e padëshiruar, ishte e lidhur me shkaqe historike ku më të mundshmet ishin luftrat e shpeshta, sëmundjet e ndryshme, kërkesat e qeverisë osmane për nizamë, kushtet e papërballueshme ekonomike, kërkesat e qeverisë osmane për tu asimiluar në fenë myslimane, por edhe pazarllëqet që bënin qeveritarët turq me ata venedikas ose sllavë për interesa të ngushta dhe meskine. Familjet shqiptare u vendosën në Zarë, qytet kroat me një histori të lashtë 3 mijë vjeçare, që në literaturën historike njihet si qendër e fisit ilir të Liburnëve. Kolonitë shqiptare në brigjet Dalmate përbëjnë një rast të veçantë të ruajtjes së identitetit arbëror.

Tek këta koloni pasqyrohen elemente të veçanta dhe tepër të rralla të identitetit shqiptar. Kolonia e parë që daton në vitin 1721, ka luajtur një rol të rëndësishëm në jetën e familjeve shqiptare që vërshuan në vitet e mëpasme drejt Kroacisë duke i strehuar dhe duke i ndihmuar bashkëkombasit e tyre për të mbijetuar nga përndjekjet e pushtuesve turq ose nga shantazhet e fqinjëve shovinistë sllavë, duke mos harruar asnjëherë origjinën e tyre shqiptare dhe duke mos shkëputur lidhjet me tokën e tyre mëmë. Kjo për faktin se pas shpërnguljes së parë, kemi edhe shpërngulje të tjera masive në vitet 1726, 1727, 1733, ku të gjitha familjet e shpërngulura ishin shqiptarë. Duhet theksuar se kolonitë shqiptare të Zarës në Dalmaci i kanë rezistuar rebeshëve të kohës, nuk janë asimiluar nga fiset sllave, por kanë ruajtur gjuhën, doket, zakonet, emrat, mënyrën e jetesës. Ata e pohojnë kurdoherë prejardhjen e tyre arbërore dhe në përgjithësi flasin shqip, sidomos brenda familjes duke synuar të ruajnë dhe transmetojnë brez pas brezi gjuhën e tokës amë.

Veç gjuhës, arbneshi i Zarës ka ruajtur edhe emrat e mbiemrat shqiptarë. Kështu, në Zarë takojmë emra të tillë si Gjon, Gjergj, Mark, Pjetër, Teutë, ndërsa për mbiemrat ata kanë ruajtur tradicionalisht mbiemrat e vendilindjes së tyre si Kamsi, Gjergji, Deshpali, Petani, Çoba, Nikpali, Luka, Gjini, Gjoni, Vuka, Nika etj, por kanë ruajtur edhe shumë toponime me origjinë shqipe. Kështu, në Zarë takon emra vendesh si: Fusha e varreve, Fusha e Arbneshit, Gropa Shkamip, Kisha, Kullat etj, duke ruajtur kështu emërtime të pastra shqipe. Arbneshët e Zarës janë njerëz me kulturë, traditë dhe shije.

Shkolla shqipe në Arbneshët e Zarës u hap në vitin 1901 dhe qëndroi e hapur për 17 vjet deri më 1918. Interesant është fakti se mësuesit e parë të saj kanë qenë prelatët e nderuar të fesë katolike si atë Shtjefën Gjeçovi, atë Pashk Bardhi, prof. Anton Paluca, prof. Pal Gjergji. Në fund të shek. XIX edhe arbëreshët e Zarës dhanë një kontribut të shquar në lëvizjen për çlirimin kombëtar. Idetë e tyre patriotike intelektualët arbneshë i publikuan përmes gazetës së tyre “Zani i Shqyptarit” që u botua në disa numra në Zarë. Katundi Arbnesh i Zarës në Dalmaci ishte një vend i bukur, plot jetë dhe dritë, ndërtuar nga duar mjeshtrash me origjinë shqiptare. Duke qenë një fis me tradita kulturore dhe atdhetare, nga arbneshët e Zarës dolën edhe figura të shquara që përfaqësuan denjësisht kulturën, artin dhe letërsinë arbneshe.

Të tillë mund të përmendim Shime Deshpalin, Aleksandër Stipçeviç, Josip Rela, Zef Duka, Pal Gjergji etj. Kanë qenë të paktë ata studiues apo biografë që janë marrë me këta figura të shquara, prandaj mbetën gati të panjohura nga sfera të ndryshme të kulturës në vendin tonë. Sot në Kroaci jetojnë rreth 19 mijë shqiptarë që pushteti kroat ka synuar ti asimilojë, por ata kanë mbajtur gjithmonë traditën dhe karakterin e tyre shqiptar.

Nga Ariola Prifti / KultPlus.com

Stuhia e paralajmëruar nga “Severe Weather” mbërrin në Kroaci

Stuhia e paralajmëruar nga Agjencia Meteorologjike “Severe Weather” të enjten ka goditur Kroacinë.

Në Sllavoni veçse ka filluar stuhia e cila ka rrëzuar pemë e ka dëmtuar makina dhe po ashtu ka ndërprerë energjinë elektrike.

As Split nuk qëndron hiq më mirë, shkruan Indexhr.

E gjithë Kroacia të enjten do të goditet nga moti i keq, dhe sipas njoftimeve, më e keqja do të jetë në Adriatik. / KultPlus.com

Kryeministri Kurti i shkruan letër Plenkovićit: Kosova s’do ta harrojë kurrë aktin e humanizmit të Kroacisë

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti i ka dërguar letër falënderimi kryeministrit të Republikës së Kroacisë, Andrej Plenković, nëpërmjet së cilës ia ka shprehur falënderimin e tij dhe të popullit e Qeverisë së Republikës së Kosovës, për ndihmën që shteti dhe institucionet shëndetësore kroate ua ofruan bashkatdhetarëve tanë pas aksidentit tragjik në Slavonski Brod të Kroacisë, thuhet në njoftimin e kryeministrisë të publikuar në uebfaqen zyrtare.

Kryeministri Kurti ka thënë se reagimi i shpejtë i autoriteteve kroate për t’u ofruar trajtim mjekësor të lënduarve dhe strehim udhëtarëve të tjerë, shpërfaqi vlerat më të larta dhe shpirtin bujar të popullit kroat.

Angazhimi juaj vetëmohues dhe i institucioneve të shtetit tuaj për t’ua ofruar gjithë kujdesin e nevojshëm bashkatdhetarëve tanë, ka prekur thellë zemrat tona, ka shkruar në letër kryeministri Kurti.

Ai e ka siguruar kryeministrin e Kroacisë se populli dhe Qeveria e Kosovës nuk do ta harrojë kurrë aktin e tij të humanizmit e solidaritetit dhe se Republika e Kosovës do të mbajë gjithmonë zemrën dhe derën hapur për miqtë si Plenković.

Falënderimi i plotë i kryeministrit Kurti:

Shumë i nderuari Kryeministër Plenković,
Në emër të Qeverisë dhe popullit të Republikës së Kosovës, dhe në emrin tim personal, pranoni falënderimet më të përzemërta për ndihmën që na e ofruat në një situatë të rëndë për vendin tonë.

Reagimi Juaj i shpejtë pas aksidentit tragjik në Slavonski Brod, ku humbën jetën dhjetë bashkatdhetarë tanë, trajtimi mjekësor i të lënduarve dhe strehimi i udhëtarëve të tjerë, shpërfaqi vlerat Tuaja të larta dhe shpirtin bujar të popullit kroat.

Angazhimi Juaj vetëmohues dhe i institucioneve të shtetit Tuaj për t’ua ofruar gjithë kujdesin e nevojshëm bashkatdhetarëve tanë, ka prekur thellë zemrat tona.

Populli dhe Qeveria e Republikës së Kosovës nuk do ta harrojë kurrë këtë akt humanizmi dhe solidariteti me tragjedinë tonë.

Me konsideratën më të lartë, ju sigurojmë që Republika e Kosovës do të mbajë gjithmonë zemrën dhe derën hapur për miqtë si Ju.

S poštovanjem i zahvalnošću,

Albin Kurti
Kryeministër i Republikës së Kosovës. / KultPlus.com

Pas 300 viteve realizohet ëndrra e qytetarëve, sot hapet për përdorim ura që lidh tërë territorin e Kroacisë

Me ndërtimin e segmentit të 165 të kontruksionit të çeliktë, ura e Peleshkit në Kroaci, sot do të lidhet zyrtarisht Komarna me Brijesten, që nënkupton lidhjen e shumëpritur të territorit të Republikës së Kroacisë rrugës tokësore.

“Ura e Peleshkut është projekti më i madh dhe më i rëndësishëm që aktualisht po e realizojmë në Kroaci, e ajo çfarë më së shumti na gëzon se e kemi realizuar në kohë dhe me sukses. Me këtë vendi ynë po lidhet dhe mund të themi që qeveria ka realizuar ëndrrën e kamotshme”, ka deklaruar ministri i Turizmit, Oleg Butkoviq.

Bëhet fjalë për projektin më të rëndësishëm gjeostrategjik në Kroaci, projekt i interesit nacional me të cilin i është dhënë fund “ndarjes” dhe tani përmes rrugëve tokësore do të kalohet në të gjitha anët.

E për të realizuar këtë ëndërr të kamotshme janë nevojitur të kalojnë 300 vite, që kur ky vend ka shfrytëzuar vetëm trafikun ujor për të kaluar në pjesët tjera të Kroacisë.

Kostoja e ndërtimi të projektit vlerësohet se kap shumën e 420 milionë eurove, dhe përfshin ndërtimin e urës dhe autostradës afër saj. / Gazeta Express / KultPlus.com

Kryeministri Kurti takohet me të mbijetuarit e aksidentit në spitalin e Slavonski Brod

Një aksident i tmerrshëm me autobus në të cilin dhjetë pasagjerë u vranë dhe pothuajse 50 u plagosën të dielën në mëngjes afër Slavonski Brod, tronditi Kroacinë dhe Kosovën. Siç dihet tashmë, qytetarët e Kosovës ishin në autobus, duke u kthyer nga Gjermania në vendlindjen e tyre për pushime.

Mediumi kroat, Direktno.hr, ka treguar foto të vizitës së kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe homologut të tij kroat, Andrej Plenkovic, nga brenda spitalit.

Së bashku me kryeministrin kroat Andrej Plenković, ata fillimisht vizituan të lënduarit dhe të plagosurit rëndë në spitalin kryesor dhe më pas u drejtuan për në Antonio Pension, i cili strehon pasagjerë që nuk kishin nevojë për ndihmë mjekësore.

Kurti njoftoi se do të ketë një ditë zie në Kosovë të hënën dhe Plenković vuri në dukje në disa raste se Kroacia do të bëjë gjithçka për të ndihmuar viktimat në këtë tragjedi të tmerrshme.

Kurti ka falënderuar kryeministrin e Kroacisë, Andrej Plenkoviq dhe stafin mjekësor të spitalit që kanë trajtuar të lënduarit në aksident. Ai po ashtu ka shprehur ngushëllime për familjarët e atyre që humbën jetën në aksident.

Policia kroate ka lëshuar ​​një deklaratë duke detajuar rrethanat e aksidentit tragjik me autobus në autostradën afër qytetit Slavonski Brod. Policia kroate tha se në orën 6:19 të mëngjesit të sotëm pranoi raportin e aksidentit në autostradën A3 Bregana-Lipovac, në korsinë jugore, afër qytetit Slavonski Brod. Në deklaratën e Policisë është përshkruar se si autobusi me 67 pasagjerë dhe dy shoferë, doli nga autostrada.

Bashkë me Kurtin janë edhe ministrja e Punëve të Jashtme, Donika Gërvalla, ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia si dhe shefi kabinetit të Vjosa Osmanit, Blerim Vela. Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, e ka shpallur të hënën ditë zie, për shkak të këtij aksidenti i cili ua mori jetën 10 personave, kryesisht mërmitarë që po vinin nga Gjermania për pushime në Kosovë. / KultPlus.com

Sonte ndizen qirinj për bashkatdhetarët që humbën jetën në aksident

Në nderim të bashkatdhetarëve që humbën jetën në aksidentin e sotëm në Kroaci, Qeveria ka njoftuar se do të ndizen qirinj nga ora 21:00.

Kjo do të bëhet para Teatrit Kombëtar në Prishtinë.

Dhjetë persona kanë vdekur në aksidentin që ndodhi rreth orës 06:00 të mëngjesit, derisa 45 kanë marr lëndime trupore. / KultPlus.com

E fundit rrugë e mërgimtarit

Nga Artina Hamitaga

U lodha pram kogja shumë tu i palu teshat,  nejse t’miat s’pata shumë, po i kam mledh do bakshishe me ja qu atyne të shpisë.

Që dy vjet s’e kam pa nanën, për  ta m’ka djeg malli, m’ka prit shumë k’si hovi. Ja kom ble ni kmishë me lula se e di që qashtu i ka qef. Babës nuk i blejta kurgja, ati ja kom mledh do pare me ja qu, me ja kry do derte gjatë vitit.

Motrave do fustana, i kena do darsma te kusherit, e m’i vesh m’i ndrru.

S’po m’pritet mu ba bashkë me nejt deri vonë tu fol e tu kesh.

M’than që dalin te stacioni edhe nipi e mesa me’m prit. U rriten une pa i pa. Ktyne ju kom ble ma shumë sene se fmija gëzohen, ishalla ju bin taman.

10 dite sa t’rri n’Kosove s’kam me lan birë e skutë pa e kërku se shumë m’ka marr malli, edhe për rrasat e plemëv  t’vjetra që ju kanë met atyne kojshive, edhe për qato jam përmallu.

I mora koferat e me veti edhe ni çantë t’vogel me i rujt do pare se m’i kan dhan shoqnia me ja qu neper shpija familjarëve t’vet, e mos po më hupin naj kah.

Ma kishin lan karrikën e dytë ka dritarja, u gëzova se kam qef me kqyr udhën, m’shkon koha ma shpejt dyqysh.

Rruga e mar e t’fala krejtve- u nike zani i atyne qe kishin ardh me i percjell t’vet.

Ja qova ni’ mesazh ktyne te shpisë që u nisa, thash veq nanës mos i kallxoni se natë e ma ban gajlën nuk flen.

Ngjit me mu ke ni djal i ri, student. Ja pata lakmine qe po shkollohet, edhe pse mu dok qe ishke i hekun keq. Po ni ditë sa qare pa dal në selamet se po msojke.

Ishke gzushem edhe ai, mas dy dite kish me martu vllaun.

E kqyrsha xhamin edhe i njehsha ortë sa kanë kalu, e edhe sa m’kanë met për me m’rri.

Si t’shkoj ka mi than nanës me ma qit ni pite. Kuku cka kokna untu dicka, edhe bash kur të shkoj në Kosovë më hin terpia’, nashta përmallshëm për bukën tonë.

Kish nis pak me’m kot gjumi, krytë te xhami i autobusit, e anrrat mkishin qu te dera e shpisë.

Nuk mrrina me qel derën e me hi mrena, nji kersimë e madhe u ni e ma prishi gjumin.

Nuk mujta m’i qel syte mire, veq e nijsha që mu kish mush trupi me copa te xhamit dhe që isha mlu me gjak.

M’erdh ma leht me i mshel sytë apet, gjeta qetësi e dritë.

Ata te shpisë kokan qu herët po me presin. Une po i shoh prej naltit po ata nuk po m’shohin mu.

Nanë veq me ni marak shkova, që shumë m’ki prit ksi hovi, e që s’un ta nita erën edhe ni herë.

Nashta qaj kofer i jemi ju mrrin, veshni teshat qe ja kam ble diten kur kini me’m përcjell për herë të fundit, se ja u kam ble me paret e njerses e mallit. Kom pas qef me ju pa mire e t’bukur.

Babes nashta i dalin paret për  vorrim temin, mos bani shumë shpenzime, runi do se ju vyn.

Nanë une po vonona pak, po kur t’vi k’si hovi, ma nuk iki prej Kosovës, trupin tem qaty kini me ma vorros, n’qat tokë që e kom pas mall që sa e sa vjet. / KultPlus.com

E hëna shpallet ditë zie në Kosovë për viktimat e aksidentit tragjik në Kroaci

Presidentja Osmani e shpallë të hënën ditë zie shtetërore për viktimat e aksidentit tragjik në Kroaci, përcjellë KultPlus.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, në mbështetje të Kushtetutës së Kosovës, ka marrë vendim që dita e hënë, 26 korrik 2021, të shpallet ditë zie, shtetërore në nderim të qytetarëve të Republikës së Kosovës, të cilët kanë humbur jetën tragjikisht në aksident trafiku në Republikën e Kroacisë.

Shkaku i kësaj ngjarje tragjike, Presidentja Osmani e ka ndërprerë vizitën në Japoni dhe nesër do të udhëtojë për në Kosovë.

Nga aksidenti i shkaktuar në orët e hershme të ditës së sotme kanë vdekur 10 persona, 15 persona u lënduan rëndë, ndërsa 30 më lehtë. Të lënduarit u transportuan në spitalin rajonal në Slavonski Brod, ku po mbahen për trajtim të mëtejshëm mjekësor.

Autobusi me targa nga Kosova ishte nisur nga Frankfurti i Gjermanisë për në Kosovë mirëpo është aksidentuar në Kroaci. / KultPlus.com

Një bust për Nënë Terezën në Osijek

Një bust për të vlerësuar figurën e shenjtë të Nënë Terezës do të vendoset në Osijek, Kroaci.

Deputetja shqiptare në parlamentin kroat Ermina Lekaj Prljaskaj së bashku me anëtarët e komunitetit shqiptar të Osijek, qarkut Baranja, kanë vizituar shëtitoren e këtij qyteti ku do të ndërtohet monumenti i Nënë Terezës.

Lajmin e bëri të ditur deputetja Ermina Lekaj Prljaskaj nëpërmjet një postimi në Facebook: “Në Osijek me anëtarët e pakicës kombëtare shqiptare të Osijek – qarkut Baranja, ne vizituam zonën e shëtitjes në Osijek, ku do të ndërtohet monumenti i Shenjtores Terezë”./ KultPlus.com

Momenti prekës kur dalin nga rrënojat babë e bir të përqafuar pas tërmetit në Kroaci (VIDEO)

Një tërmet i fuqishëm me magnitutë 6.3 të shkallës Rihter preku ditën e sotme Kroacinë, duke shkatëruar godinat dhe lënduar qindra persona.

Ndërkohë, mediat e huaja kanë publikuar momentin kur ekipet e kërkim shpëtimit nxorrën nga rrënojat e ndërtesave të shembura babanë dhe djalin e tij të vogël.

Siç duket edhe në videon e mëposhtme babai nuk e lëshon nga duart për asnjë moment djalin derisa futen në ambulancë dhe marrin trajtim mjekësor. Petrinja, është qyteti kroat që është goditur më rëndë si pasojë e tërmetit të fuqishëm, i cili u pasua nga disa pasgoditje./ KultPlus.com

Kosovari nga Hasi shpërndan bukë falas për të prekurit nga tërmeti në Kroaci

Një tërmet 6.3 shkallësh goditi sot Kroacinë, ku është shënuar viktima e parë që është një vajzë 12-vjeçare.

Menjëherë kanë nisur ndihmat për personat e prekur nga tërmeti, qoftë për ushqim apo strehim.

Edhe një kosovar nga Hasi i ka dalë në ndihmë personave që u prekën nga tërmeti duke ju ofruar bukë falas./ KultPlus.com

Vepra e autorit shqiptar “Ata hyjnë në Kosovë” shfaqet nesër në Kroaci

Komuniteti shqiptar në Kroaci, pjesë aktive e të cilit janë Arbneshët e Zarës, kanë një jetë të pasur artistike e kulturore, dhe së fundmi kanë organizuar edhe Shoqërinë Dramatike Shqiptare “Mërgimtari”.

Në kuadër të festave të nëntorit, kjo shoqëri do të vë në skenë më 28 Nëntor veprën e autorit shqiptar Armand Bora, “Ata hyjnë pa trokitur”, me regji të Leonard Hamitajt. Tragjikomedia do të interpretohet nga vetë Hamitaj dhe aktorja kroate Ana-Marija Burušić.

Kjo vepër e konceptuar në formën e teatrit bashkëkohor, shfaqet për herë të parë për publikun në Kroaci, duke sjellë para tyre ndërthurjen e elementeve të absurdit, ekzistencializmit, komedisë me tragjedi, sarkazëm dhe ironi.

Subjekti përshkruan situata të jetës së një çifti të martuar intelektualësh shqiptarë të izoluar brenda katër mureve të shtëpisë së tyre dhe brenda kufijve të Shqipërisë së periudhës së komunizmit. Të dy janë në kërkim të fajit. Ata kthehen vazhdimisht në historinë e jetës së tyre, duke e analizuar atë për të gjetur secili prej tyre e bëri gabimin fatal.

Vazhdimisht paketojnë rrobat, duke përgatitur t’i marrin me vete në rast internimin e detyruar.  Burri është një artist, muzikant me profesion, një person emocional, i lidhur me gruan e tij nga dashuria sublime dhe mbizotërimi irritues i situatave të vogla të jetës së përditshme që përbëjnë jetën e tyre. Gruaja, megjithëse nuk ka një profesion specifik, simbolizon bukurinë fizike dhe shpirtërore. Autori Bora konfirmon se drama është frymëzuar nga historia e çiftit të njohur aktorë Pirro dhe Pavlina Mani, që nuk tregon jetën e tyre, por është një dedikim dhe kujtim të tyre. /dp/ KultPlus.com

Shkallët e veçanta në Kroaci që krijojnë tinguj saherë që preken nga valët e detit (VIDEO)

Kroacia njihet si ndër vendet më të veçanta, me artin dhe trashëgiminë që posedon.

Mirëpo, pak e dijnë, se në një vend të Kroacisë, buzë detit, valët krijojnë artin më të bukur që ka dëgjuar veshi i njeriut, atë të muzikës, shkruan KultPlus.

Në detin Adriatik, në Zadar të Kroacisë saherë që fryen era, valët që prekin disa shkallë buzë detit krijojnë tinguj. / KultPlus.com

Ermina Lekaj-Përlaskaj fiton mandatin e deputetes në Kroaci

Shqiptarja nga Prizreni, Ermina Lekaj-Përlaskaj, ka fituar mandatin e deputetes në zgjedhjet që janë mbajtur dje në Kroaci.

Lajmin e ka bërë të ditur përmes një postimi në rrjetin social Facebook.

Do të jetë hera e tretë që Lekaj-Përlaskaj do të përfaqësojë përveç shqiptarëve edhe pakicat tjera.

“Ekipi fitues. Faleminderit të gjithëve”, ka shkruar ajo. / KultPlus.com

Violonçelisti Hauser me performancë të veçantë në Pula të Kracisë

Violonçelisti i njohur Hauser, anëtar i 2Cellos, i njohur për interpretimet e mahnitshme dhe shumë të veçanta, do të vijë këto ditë me një performancë në vendlindjen e tij, në Pula të Kroacisë, shkruan KultPlus.

Këtë shfaqje ai dëshiron të ju kushtojë të gjithë punëtorëve që janë në vijën e parë të frontit dhe gjithë njerëzve që po kontribuojnë në këtë situatë ku e gjithë bota po përballet me Covid-19.

Përmes një video në Facebook, Hauser ka njoftuar për kohen se kur mund ta përcjellni performancën e datës 27 prill që sipas tij do të jetë e veçantë. / KultPlus.com

Hapet Qendra e Kulturës Shqiptare në Kroaci

Në qytetin Bjelovar u hap Qendra Kulturore për komunitetin shqiptar, e cila do të luajë një rol të rëndësishëm në ruajtjen dhe promovimin e vlerave kulturore si dhe në fuqizimin e lidhjeve midis anëtarëve të komunitetit shqiptar. E pranishme në këtë ceremoni ishte dhe deputetja shqiptare në Parlamentin e Kroacisë, Ermina Lekaj Prljaskaj, transmeton albinfo.ch.

Lokalet e Qendrës Kulturore të Komunitetit të Shqiptarëve u hapën zyrtarisht sot në rrugën 3 Dimitrija Demetra në Bjelovar të Kroacisë. Në hapje morën pjesë kryetari i Bashkisë së qytetit të Bjelovar, Dario Hrebak, Përfaqësuesja Parlamentare për Pakicat Kombëtare, Ermine Lekaj Prljaskaj, një përfaqësues i Ambasadave të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë Veriore dhe një delegacion nga Qarku Berat i Shqipërisë.

“Kjo është një ëndërr e kahershme e shqiptarëve tanë nga ky rajon. Tani do të kemi edhe më shumë mundësi për t’u socializuar, për të mbajtur programe kulturore dhe artistike, seanca dhe të tjera. Të gjithë ne që kemi emigruar në territorin e Republikës së Kroacisë kemi pranuar një atdhe tjetër. Kroacia është shtëpia jonë e dytë, por të gjithë ne i ndjejmë rrënjët tona. Shoqëria jonë kulturore dhe artistike funksionon që prej vitit 2007, me shumë anëtarë”, tha Martin Gojani, kryetar i Këshillit Kombëtar Shqiptar të Qarkut Bjelovar – Bilogora.

“Kjo është një iniciativë me të vërtetë e lavdërueshme dhe është një nder i madh të jesh sot në hapje. Këtu do të zhvillohet kultura, folklori, kënga e pakicës shqiptare, gjë që më bën jashtëzakonisht të lumtur dhe krenar. Jam i lirë të them që kjo është një iniciativë historike. Qendra do të luajë një rol të madh dhe të rëndësishëm në lidhjen e shqiptarëve dhe kroatëve. Zhvillimi kulturor, edukimi, pranimi i ndërsjellë dhe ndjenja e barazisë janë ajo për të cilën ne të gjithë përpiqemi, tha HE Riza Poda, Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Republikën e Kroacisë. /Albinfo.ch / KultPlus.com

Në Kroaci hapet shkolla e mesme shqipe

Në qytetin Osijek të Kroacisë hapet shkolla e mesme shqipe, e cila do të jetë shkolla e dytë e tillë në Kroaci, pas shkollës së mesme shqipe në Zarë, njofton Qendra për Botimin e Diasporës, transmeton KultPlus.com

“Në Osijek funksionojnë disa shkolla fillore në gjuhën shqipe, të cilat ruhet identiteti kulturor dhe kombëtar i fëmijëve të bashkëkombësve tanë që jetojnë dhe punojnë atje”, thuhet ndër të tjera në njoftimin e Qendrës së Botimeve për Diasporën

Rita Ora me koncert spektakolar në Kroaci: E bukur ta përfaqësoj vendin tim këtu

Këngëtarja Rita Ora ka mbajtur një koncert madhështor në Kroaci. Dhe media Jutarnji.hr i ka kushtuar një artikull Ritës duke e konsideruar si një nga 10 këngëtaret më të njohura në botë.

Ylli i muzikës pop performoi para 5000 vetave hitet e saj më të mëdha.

Pavarësisht se koncerti u ndërpre për shkak të problemeve teknike raportohet se mijëra vetë kënduan njëzëri këngët e saj.

“Unë kam qenë në shumë vende të bukura, por ky është një nga më të bukurit. Kroacia është një vend i bukur me njerëz të mrekullueshëm dhe bujarë,”-tha Rita para se të ngrinte audiencën në këmbë me frazën e saj: “Kroacia bëni ca zhurmë”.

Gjithashtu këngëtarja nuk harroi të përmendte origjinën e saj shqiptare në koncert, transmeton fmimages.

Ajo u shpreh se ka shumë këngëtarë të mirë në Shqipëri dhe se është ndjesi e bukur të përfaqësosh vendin tënd.

“Unë nuk e di se çfarë të pres, por kjo është një nga shfaqjet e mia më të mira këtë verë . Kam lindur jo shumë larg nga këtu, në qytetin e Prishtinës, një pjesë e familjes sime jeton ende atje. Ka kaq shumë këngëtarë të mirë nga vendi im, dhe kam ardhur këtu, është gjë e bukur të përfaqësosh vendin tënd”, u shpreh ajo. / KultPlus.com

Prezantim mbresëlënës i Ansamblit “Zëri i Kosovës” në Kroaci

Ansambli “Zëri i Kosovës” është kthyer në Fushë-Kosovë me dy çmimet kryesore të fituara në Festivalin Internacional të Folklorit, i cili u mbajt në Velika Gorica të Kroacisë.

Çmimet për “Koreografinë më të mirë” dhe për “Interpretimin instrumental” ishin dy çmimet kryesore të këtij festivali që i rrëmbeu “Zëri i Kosovës” nga Fushë-Kosova, në mesin e shumë shteteve evropiane pjesëmarrëse në këtë festival prestigjioz.

AKV “Zëri i Kosovës”

Ansambli “Zëri i Kosovës”, edhe një herë dëshmoi se janë të denjë për festivale internacionale dhe botërore.

Investimet e DKRS-së në këta të rinj po kthehen në suksese dhe shpërblime të njëpasnjëshme, andaj urimet dhe përgëzimet shkojnë për këta artistë që me dinjitet po e përfaqësojnë jo vetëm Fushë-Kosovën, por edhe Republikën e Kosovës. /KultPlus.com

Rita Ora me koncert në Zarë të Kroacisë

Këngëtarja e njohur Rita Ora, do të performojë për herë të parë në Zarë të Kroacisë këtë verë.

Ora do të performojë në Qendrën Sportive “Visnjik” në Zarë më 30 gusht 2019, dhe biletat kanë dalë në shitje të mërkurën (3 korrik), njoftuan organizatorët e koncertit.

Që kur koncerti u njoftua në fundjavë, ka pasur interes të madh nga fansat e saj në Ballkan, marrë parasysh faktit që këngëtarja është me origjinë nga Kosova.

“Të gjithë fansat dhe ata që duan të dëgjojnë një nga yjet më të mëdhenj të muzikës pop dhe të kërcejnë me hitet si: “Let You Love Me”,”Your Song” ,”Anywhere” dhe një numër këngësh të tjera, ne ju këshillojmë ta siguroni biletën tuaj sa më shpejt të jetë e mundur me çmim të zbritur “, tha në një deklaratë Qendra Sportive “Visnjik”.

Ora do të performojë në Zarë si pjesë e turneut të saj “Phoenix”, për të promovuar albumin e saj të fundit me të njëjtin titull.

Turneu filloi në Australi në mars, duke vazhduar më pas në Azi dhe qytetet e mëdha të Evropës si: Paris, Milano, Londër, Oslo dhe Stokholm.

Ora kohët e fundit ka bërë histori në top listat në Mbretërinë e Bashkuar me hitin e saj “Let You Love Me”, duke u bërë këngëtarja femër me më së shumti këngë solo në Top 10, në Britaninë e Madhe.

Ardhja e saj për të performuar në Ballkan, me siguri do të zgjojë një interesim të madh edhe të fansave të saj shqiptarë, marrë parasysh faktin që ky koncert është shumë pranë Kosovës, Shqipërisë dhe trevave shqiptare në përgjithësi. /Telegrafi/ KultPlus.com

Katër qytetet më mbresëlënëse në Kroaci për pushime të shkurta

Kroacia shumë shpejt është shndërruar në një vend për t’i kaluar pushimet viteve të fundit, kjo pasi që u mundëson turistëve shumë gjëra për t’i parë dhe shumë gjëra për t’i bërë.

Ndër tjerash, Kroacia është shtëpi edhe e shumë plazheve të bukura të cilat ia vlen t’i vizitoni, transmeton Telegrafi.

Megjithatë, nëse jeni duke kërkuar për një pushim të shkurtë, atëherë janë qytetet ato të cilat duhet t’i keni në radarin tuaj.

P.sh. Dubrovniku asnjëherë nuk dështon t’i befasojë turistët falë Qytetit të Vjetër dhe mureve historike, ndërkaq Spliti është po aq i mahnitshëm.

Jemi duke folur për arkitekturë magjepsëse, trashëgimi kulturore dhe objekte të cilat jua vjedhin vëmendjen – krejt këto me një çmim jo shumë të shtrenjtë.

Dubrovniku

Popullariteti i Dubrovnikut është rritur pasi ka shërbyer si një prej lokacioneve ku është xhiruar serial “Game of Thrones” dhe fansat e vizitojnë për ta parë Qytetin e Vjetër me muret piktoreske që i ka dhe me rrugët prej kalldrëmi.

Ju nevojiten dy deri në tri ditë për të eksploruar çdo gjë, por nëse keni hapësirë kohore, ia vlen ta bëni një vizitë edhe në plazhin Banje.

Spliti

Shpenzoni tri apo katër ditë në Split dhe do të gjeni shumë histori, kulturë dhe një jetë vibrante të natës.

Kalaja spektakulare e Pallatit Diolcetian është diçka që patjetër duhet ta vizitoni, megjithëse qyteti është i mbushur edhe me kisha dhe katedrale magjepsëse.

Shëtituni nëpër rrugët e ngushta dhe eksploroni dyqanet dhe restorantet vendore, ndërkaq në mbrëmje shkoni në anën e detit në Riva ku do t’i gjeni restorantet dhe kafenetë më të mira.

Zagrebi

Kryeqyteti kroat ka shumë atraksione, duke përfshirë katedralet e mahnitshme, St Mark dhe Ban Josip Jelacic, e gjithashtu edhe një prej muzeve më të çuditshëm në botë – Muzeun e Lidhjeve të Ndara.

Pula

Pula është shtëpi e shumë rrënojave romake, duke filluar nga amfiteatri i vet e deri te Tempulli i Augustusit.

Veç kësaj, adhuruesit e ushqimit këtu mund ta shijojnë udhëtimin duke shijuar ushqim të mahnitshëm dhe verëra të cilat gjenden në këtë qytet piktoresk me pamje kah deti. /Telegrafi/ KultPlus.com

“Copë Copë” u prezantua në Kroaci (FOTO)

Qendra për Art dhe Komunitet – Artpolis me datë 26 nëntor, 2018 në Zagreb, Kroaci ka prezantuar shfaqjen teatrale “Copë Copë”, shkruan KultPlus.

“Copë Copë” është krijuar në vitin 2015 nga regjisorja Zana Hoxha Krasniqi dhe dramaturgia Blerta Zeqiraj që portretizon se sa thellë paradigma patriarkale është e rrënjosur në shoqërinë kosovare, si dhe procesimin e kujtimeve e transformimin e dhimbjes.

Viti 2018 shënon vitin e katërt të prezantimeve të kësaj shfaqje e që atëherë është prezantuar më shumë së 15 herë në Kosovë dhe regjion. Turneu regjional përfshin festivalin “Othello” në Gostivar – Maqedoni, festivali “Mirëdita, Dober Dan” në Beograd – Serbi, javën e kulturës shqiptare në Zagreb – Kroaci, si dhe me datë 11 dhjetor, 2018 do të prezantohet në Tiranë në Teatrin Kombëtar Eksperimental “Kujtim Spahivogli”.

Pjesë e performancës janë aktoret: Melihate Qena, Anisa Ismajli, Donikë Ahmeti, Qendresa Kajtazi, Daniela Markaj, Albina Kelmendi dhe Bashkime Sulejmani.

Në kuadër të përfaqësimit të Artpolis në Zagreb me datë 25 nëntor, 2018 është organizuar ligjëratë “Suksesi i gruas shqiptare” me mysafire Melihate Qena dhe Zana Hoxha Krasniqi nga Shoqata e Grave Shqiptare të Zagrebit “Drita”, në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Kroaci, me mbështetje nga deputetja shqiptare në Kroaci Ermina Lekaj Prljaskaj dhe Unioni Shqiptar.

Artpolis dhe ekipi i shfaqjes teatrale “Copë Copë” me datë 26 nëntor po ashtu janë takuar edhe me zyrën e ambasadorit kosovar në Kroaci Gëzim Kasapolli ku janë diskutuar sfidat dhe arritjet e kulturës dhe artit shqiptar në Kosovë e Kroaci, si dhe bashkëpunimin në mes tyre në të ardhmen./ KultPlus.com

Koncerti i radhës i korit të qytetit të Pejës “Siparantum” në Kroaci

Me datën 20 tetor, kësaj radhe kori i femrave nga qyteti i Pejës “Siparantum” do të udhëtojë përsëri në Kroaci me ç’rast do të paraqitet në sallën më të njohur të vendit “Hrvatski Glazbeni Zavod” – Zagreb, shkruan KultPlus.

“Ky koncert për neve është më ndryshe meqë kësaj radhe udhëtojmë vetëm me korin e femrave dhe programi është krejtësisht më ndryshe se herave të kaluara. Do të paraqitemi me një program të laramanishëm nga kompozitorë të njohur botëror dhe shqiptarë, dhe kjo dëshmon punën tonë të vazhdueshme dhe dita ditës repertori jonë po bëhet më i pasur, dëshmi e punës së korit Siparantum”. Puna nuk ka qenë punë aspak e lehtë meqë ne është dashur të ndërtojmë një program krejtësisht të ri, për këtë u jam mirënjohës gjithë anëtarëve të korit për sakrificën e tyre., u shpreh Memli Kelmendi, dirigjent i korit.

Koropetitor i programit është Agron Shujaku, pianist i njohur nga Prishtina. Koncerti organizohet nga këshilli i pakicës kombëtare shqiptare i qytetit të Zagrebit. Ky është koncerti tetë dhe udhëtimi i tretë në Kroaci me korin Siparantum.

Përgjatë këtyre tre viteteve me korin Siparantum janë zhvilluar koncerte të shumëta në vend dhe jashtë vendit, së fundi kori u paraqit në festivalin “Prishtina International Vocal Festival”.
Sot kori i qytetit të Pejës “Siparantum” posedon korin e fëmijëve, korin e meshkujve, korin e femrave, korin e përzier dhe orkestrën kamerale./ KultPlus.com

Shtatorja e Nënë Terezës vendoset në Rijekë të Kroacisë

Shtatorja e Nënë Terezës, me gjatësi 161 cm, është vendosur ditët e fundit në kishën e Shën Marisë në Trsat të Rijekës, në Kroaci.

Lajmi u bë i ditur nga ministri i Shtetit për Diasporën, Pandeli Majko. Në ceremoninë e përurimit të kësaj shtatoreje, të organizuar nën kujdesin e deputetes së Parlemantit të Kroacisë, Ermina Lekaj Prljaskaj, ishin të pranishëm bashkatdhetarë nga të gjitha trevat shqiptare.

Duke e cilësuar këtë ditë shumë të veçantë, një fitore të madhe shpirtërore për gjithë kombin shqiptar, Prljaskaj u shpreh se ” këtë arritje e kemi të përbashkët. Së bashku e kemi arritur dhe do të jemi gjithmonë të fortë”.

Skulptori i statujës, Gëzim Muriqi tha se “e kam realizuar këtë shtatore me shumë përkushtim. Jam shumë i lumtur, që Nënë Tereza, do të jetë për jetë në këtë vend, sepse ky vend ka pasur e do të ketë veprimtar të dëshmuar të çështjes kombëtare”.

Kisha e Shën Marisë në Trsat të Rijekës është vizituar edhe nga Nënë Tereza para disa viteve, si dhe Gjon Pali i II-të.

Organizatorët e këtij aktiviteti janë: Bashkësia e pakicës shqiptare në PBM, Ipeshkëvija e Rijekës – Kisha e shenjtë e Shën Marijes në Trsat, Këshilli i pakicës shqiptare në PBM, Këshilli i pakicës shqiptare të Qytetit të Rijekës, Këshilli i pakicës shqiptare të Qytetit të Crickvenicës. /ata