British Airways do të shesë veprat e artit për të mbuluar humbjet nga koronavirusi

Kompania ajrore britanike British Airways do të shesë së paku dhjetë vepra arti me vlerë nga koleksioni që ka, për të mbledhur miliona funte për tejkalimin e vështirësisë financiare të krijuar nga pandemia e koronavirusit, kanë njoftuar burime për agjencinë Reuters.

Kompania ajrore është kritikuar nga politikanët britanikë për planet që të shkurtojë 12 mijë vende pune. Por, pas bllokimit të udhëtimit ajror dhe mungesës së të hyrave, ka thënë se shkurtimi i punëve është i nevojshëm për të evituar kolapsin.

Në koleksionin e veprave të artit të British Airways janë veprat e Damien Hirst, Peter Doig dhe Bridget Riley, dhe shitja e disa prej tyre, që zakonisht gjenden në lozhat e ekzekutivëve në aeroport, ka qenë ide e njërit prej anëtarëve të stafit të kompanisë.

Së paku një nga ato vepra është vlerësuar së fundi më tepër se një milion funte.

Reuters: Qindra fëmijë kanë humbur jetën nga koronavirusi si pasojë e kequshqyerjes

Sipas Reuters, besohet se qindra fëmijë kanë humbur jetën si pasojë e koronavirusit, pavarësisht se deri tani ekspertët rreth botës kanë thënë se koronavirusi nuk i rrezikon të rinjtë dhe fëmijët.

“Covid-19 na ka dëshmuar që ne duhet ta luftojmë ushqyerjen e keqe, pasiqë shumë fëmijë në Indonezi për shkak të kushteve të këqija dhe kequshqyerjes kanë humbur jetën nga koronavirusi”, tha Achmad Yurianto, ministër i shëndetësisë në Indonezi.

Ai ka thënë se shumica e fëmijëve në Indonezi janë të prekur nga kequshqyerja dhe anemia, gjë e cila e ka rritur ndjeshmërinë e tyre ndaj koronavirusit.

Kujtojmë se Indenezia kishte shënuar rastin e parë me koronavirus në mars të këtij viti, dhe deri tani ka regjistruar përafërsisht 2.000 vdekje. Në bazë të informacioneve, 715 persona nën moshën 18 vjeç  ishin infektuar me virus, 28 prej të cilëve kishin ndërruar jetë.

Indonezia ka 270 milion banorë, të cilët vuajnë nga kequshqyerja dhe probleme të tjera, që vijnë si pasojë e zhvillimit të dobët ekonomik.

Sipas ekspertëve, me këtë rast duhet të kuptojmë që mënyra e të ushqyerit ka një ndikim të madh në imunitetin e fëmijëve, prandaj të gjithë duhet ta kenë parasysh këtë  dhe t’i kushtojnë më shumë rëndësi këtij aspekti. /Gazeta Express/ KultPlus.com

Zvicra, vendi më i sigurt në botë në lidhje me koronavirusin

Pas Zvicrës vjen Gjermania dhe pas saj Izraeli. Shqipëria radhitet mbi mesataren ndërsa Kosova, më poshtë.

Zvicra dhe Gjermania aktualisht janë vendet më të sigurta në botë kur bëhet fjalë për virusin e koronës. Të paktën kështu thuhet në një raport prej 250 faqesh të realizuar nga instituti Deep Knowledge Group, me seli në hong Kong, shkruan watson.ch.

SHBA në këtë ranglistë është në vendin e 58-të, menjëherë pas Rumanisë dhe dy vende përpara Rusisë.

Sipas revistës për biznes “Forbes”, ky raport bazohet në 130 parametra sasiorë dhe cilësorë dhe mbi 11,000 pika të të dhënave në kategori të tilla si efikasiteti i karantinës, monitorimi dhe efikasiteti shtetëror etj, transmeton albinfo.ch. Autori është kompania dhe konsorciumi jofitimprurës Deep Knowledge Group, i cili është në pronësi të kompanisë së investimeve Deep Knowledge Ventures në Hong Kong.

Arsyet afatgjata për ecurinë e mirë sa i përket krizës së koronavirusit kanë të bëjnë mbi të gjitha me faktin se vendet e vlerësuara më së lartë, i kanë njëherësh edhe ekonomitë ndër më të qëndrueshmet e të zhvilluarat në botë, përcjell albinfo.ch. Këtu sigurisht hyjnë edhe Zvicra dhe Gjermania. Po kështu, zbutja me kujdes e masave është dhënë si një nga arsyet.

Megjithatë, duhet të theksohet se ky raport është vlerësimi i rrezikut i bërë vetëm nga një kompani ndërsa shkalla e rrezikshmërisë mund të ketë ndryshime brenda një vendi.

Po kështu, raporti nuk merret thjesht me numrin e të infektuarve dhe të të vdekurve të vendeve përkatëse, por më tepër me sigurinë dhe aftësinë e vendeve të analizuara për t`u ballafaquar me pandeminë, veç tjerash, nga aspekti ekonomik.

Nisur nga këto arsye, Shqipëria dhe Kosova, ndonëse kanë pasur numër relativisht të ulët të viktimave, nuk janë plasuar aq mirë në këtë ranglistë.

Megjithatë, dallimi në mes të Shqipërisë dhe Kosovës, siç mund të shikohet në “piramidën” ilustruese, është i konsiderueshëm: Shqipëria radhitet rreth kreut të vendeve të nivelit të tretë (anglisht: Tier 3) ndërsa Kosova, në nivelin e katërt. /KultPlus.com

Revista prestigjioze “Dazeen”: Në Tiranë, lagjja e parë në Europë e projektuar për t’u përshtatur me koronavirusin

Revista më prestigjioze në botë “Dezeen”, i ka kushtuar një artikull të gjatë arkitekturës dhe dizajnit që ditët e sotme po përshtaten gjithnjë e më shumë me natyrën.

Në artikull trajtohet një projekt i studios italiane Stefano Boeri Architetti dhe kompanisë shqiptare të ndërtimit SON-Group, të titulluar Tirana Riverside, në afërsi të lumit Lana, një projekt që synon t’u përgjigjet nevojave të koronavirusit.

“Kjo është lagjja e parë në Europë që është projektuar si një marrëveshje me qeverinë dhe autoritetet lokale për t’iu përgjigjur fazës së paspandemisë dhe për të përmbushur kërkesat e krizës aktuale”, thekson arkitekti Boeri për “Dazeen”.

Me projektin, Stefano Boeri Architetti ka synuar të krijojë një “lagje-qytet” që do të përfshijë teknologji, kopshte të gjera në çati dhe të tjera ndërtesa për të ndihmuar në parandalimin e përhapjes së koronavirusit.

Qëllimi i këtyre projekteve është përmirësimi i hapësirave të gjelbra, gjë që e kuptuam më mirë në këto kohë pandemie, ku e vetmja zgjidhje ishin pikërisht këto hapësira e jo ato të mbyllurat./ atsh / KultPlus.com

Në Wuhan u testuan 9.9 milionë banorë për koronavirus, asnjë rast pozitiv

Në ish-epiqendrën e koronavirusit janë testuar deri më tani 9.9 milion banorë dhe asnjë rast i ri nuk është konfirmuar. Komisioni i Shëndetit në Wuhan njoftoi të martën se kishte kryer teste në 9.9 milion banorë dhe se nuk u gjet asnjë rast i ri me koronavirus.

“Nga 14 maji deri në përfundim të 1 qershorit, 1, 9,899,828 personave në Wuhan u janë bërë teste të acidit nukleik,” u shpreh Lu Zuxun, nga Shoqata Kineze e Mjekësisë Parandaluese në një konferencë për mediat.

Lu deklaroi se asnjë rast i ri nuk është gjetur si rezultat i testeve masive bë qytete, por gjithsesi shtoi se janë zbuluar 300 persona asimptomatikë. Kina nuk i numëron si të infektuar personat që janë pa simptoma.

“Deri më tani, proporcioni i rasteve asimtomatike në Wuhan është ekstremisht i ulët në të gjithë popullatën, dhe asnjë rast asimtomatik që të ketë infektuar ndonjë person tjetër nuk është gjetur,” shtoi ai.

Sipas Hu Yabo, nënkryetari i Wuhan-it, qyteti shpenzoi rreth 126 milion dollarë për fushatën e testimit. /KultPlus.com

Anijet e mëdha zbulojnë shkallën e bartësve pa simptome me koronavirus

Hulumtimet e reja kanë treguar se numri i personave të cilët mund të infektohen me koronavirus por nuk tregojnë simptome mund të jetë shumë më i madh sesa që mendohej përpara, shkruan The Independent.

Sipas një studimi të pasagjerëve në një anije të madhe turistike e cila u prek nga COVID-19, më shumë se tetë persona nga 10 të testuar dolën pozitivë për virusin, edhe pse nuk kishin simptome.

Profesori Alan Smyth ka thënë se rezultatet mund të kenë ndikim në lehtësimin e kufizimeve të pandemisë, duke shtuar se “është vështirë të vendoset një vlerësim i saktë rreth numrit të pacientëve pozitivë me COVID-19 por të cilët nuk kanë simptome”.

“Gjersa shtetet janë duke dalë nga karantina, numri i madh i njerëzve të infektuar por pa simptome do të thotë se numri i të infektuarve me Covid-19 është më i madh sesa që mendohet”, ka thënë ai.

Studimi u bë nga shkencëtarët të cilit ishin në një anije, si pjesë e një ekspedite me 128 udhëtarë dhe 95 anëtarë të ekuipazhit.

Anija u nis nga Argjentina për një udhëtim 21 ditësh në Antarktik në mes të majit, pasi që Organizata Botërore e Shëndetësisë kishte shpallur pandeminë e COVID-19.

Udhëtarët të cilët kishin kaluar nëpër shtetet ku numri i infektimeve me COVID-19 kishte qenë i lartë nuk u lejuan në anije dhe të tjerët u matën për temperaturë të lartë para se të nisej anija.

Rasti i parë me ethe u raportua në ditën e tetë të udhëtimit dhe udhëtarët u mbyllen nëpër kabina. Ushqimi u dërgua nëpër dhoma dhe punonjësit mbanin pajisje mbrojtëse kur ishin në kontakt më udhëtarët e sëmurë.

Anija shkoi në Uruguai ku tetë udhëtarë dhe punonjës zbarkuan dhe u dërguan në spital. Ditën e njëzetë, 217 njerëz të mbetur në anije u testuan për virus, dhe më shumë se gjysma, 128 njerëz, testuan pozitiv.

Nga ata të cilët testuan pozitivë, 24 kishin simptome, ndërsa 108 apo 81 për qind nuk tregonin shenja të sëmundjes.

Autorët e këtij studimi erdhën në përfundim se përhapja e virusit nëpër anije me siguri është “nënvlerësuar” dhe kanë paralajmëruar se në të ardhmen pasagjerët duhen monitoruar më mirë pasi që të zbarkojnë, për të parandaluar përhapjen e virusit me tutje, transmeton KOHA. /KultPlus.com

A do ta ndryshojë botën pandemia covid-19?

Murtaja, Gripi Spanjoll, dhe sëmundje të tjera epidemike e kanë transformuar rrënjësisht mënyrën se si jetojnë njerëzit.

Po, nëse ajo është e ngjashme me pandemitë e dikurshme. Epidemitë dhe sëmundjet virale, kanë diktuar rregullisht rrjedhën e civilizimit njerëzor, duke vrarë miliona njerëz, dhe duke shkatërruar ekonominë. Por kur secila prej pandemive zhduket, ajo lë pas ndryshime të thella kulturore, politike dhe shoqërore që kanë zgjatur shumë kohë më pas.

Epidemitë më të mëdha në historinë njerëzore, që përfshijnë Epideminë Atheniane, Murtajën dhe Gripin Spanjoll, e kanë shndërruan kujdesin shëndetësor, ekonominë, fenë, mënyrën e socializimit dhe mënyrën e punës. “Pas një pandemie, gjërat nuk janë asnjëherë të njëjta si më parë”- thotë dr.Liam Foks, ish-sekretar i mbrojtjes i Britanisë së Madhe, që i ka studiuar në detaje këto epidemic, në kuadër të një libri që po shkruan. “Dhe shpërthimi epidemik aktual, nuk do të jetë një përjashtim”- shton ai.

Kur ndodhi pandemia e parë?

Pandemia më e hershme e dokumentuar, ka ndodhur gjatë Luftës Peloponeziane në vitin 430 Para Krishtit. Sot besohet se ajo ishte një formë e etheve tifoide. Epidemia goditi në fillim Libinë, Etiopinë dhe Egjiptin përpara se të mbërthente qytetin e Athinës, që në atë kohë ishte e rrethuar nga ushtria e rivales së saj, Spartës.

Tukididi kronikoi në detaje gjendjen e mjerueshme të Athinës në atë kohë, duke përshkruar plagët e të sëmurëve, lëkurën e tyre të kuqe, grykët dhe gjuhët e përgjakura, dhe skenat apokaliptike brenda mureve të qytetit, ku “njerëzit në agoni binin mbi njëri-tjetrin nëpër rrugë”.

Epidemia do të luante një rol përcaktues në humbjen e Athinës përballë Spartës, dhe ndjenja e dëshpërimit, çoi në një rritje të degradimit moral në mesin e popullatës.

Gjatë shumë pandemive, njerëzit gjejnë strehë tek seksi dhe pirja masive e alkoolit, si dhe në rritjen e ndjenjës fetare. Kështu Murtaja Justiniane e vitit 541 Pas Krishtit, nxiti ngritjen e shpejtë të Krishterimit në të gjithë pellgun e Mesdheut.

Po çfarë e shkaktoi Murtajën Justiniane?

Yersinia pestis, një bakter i përhapur nga pleshtat tek minjtë, i njëjti fajtor që fshihet pas njërës prej pandemive më të këqija në historinë e njerëzimit:Vdekjës së Zezë. Pasi mbërriti në Siçili përmes nga një anije tregtare në vitin 1347, Vdekja e Zezë u përhap në mbarë Evropën dhe vrau rreth 200 milionë njerëz, ose deri në 60 për qind të popullsisë së botës në atë kohë.

Njerëzit pësuan një vdekje të tmerrshme, të sfilitur nga dhimbje të tmerrshme, të vjella dhe nga plagë të shumta të mbushura me qelb dhe me gjak në sqetullat dhe ijët e tyre. Gjithsesi kur kjo sëmundje preku Evropën, ajo i detyroi autoritetet të krijojnë masa shëndetësore që zbatohen ende sot.

Venecia e shekullit XIV, urdhëroi periudha të izolimit të të sëmurëve, të quajtur “Quaranta Giorni” “ose siç u njoh globalisht “karantinë ” – për të përshkruar 40 ditët e izolimit të imponuara ndaj pasagjerëve në anijet që bëheshin gati të ankorohehin në port. Inspektimet mjekësore u bënë një praktike e zakonshme, ndërsa në gjithë Evropën u ndërtuan spitale për të kuruar të sëmurët.

Çfarë ndikimi tjetër pati ajo pandemi?

Trashëgimia më e madhe socioekonomike e Vdekjes së Zezë, ishte roli i saj në dhënien fund të feudalizmit. Feudalizmi, ishte një sistem mesjetar që fuqizoi shumë fisnikët e pasur, të cilët lejuan përdorimin e tokës së tyre nga fshatarët, në këmbim të punës së këtyre të fundit:pra me qira, paga, dhe kushte të tjera të përcaktuara nga zotërit e tokës.

Pasi shfarosi një pjsë të madhe të njerëzve që punonin në këto toka, Vdekja e Zezë shkaktoi një mungesë të madhe të krahut të punës. Kjo u dha fshatarëve mundësinë që të negocionin kushtet e reja të punës, çka i dha fund skllavërisë, dhe i hapi rrugën kapitalizmit modern.

Po epidemitë e tjera?

Në vitin 1802, një shpërthim epidemik i etheve të verdha në koloninë Franceze të Shën Domingut (Haiti i sotëm), shkaktoi një zinxhir ngjarjesh që çuan në një shtrirje të madhe të saj në Shtetet e Bashkuara. Epidemia, e shkaktuar nga një virus që transferohej tek njerëzit nga mushkonjat, vrau rreth 50.000 ushtarë franceze që përpiqeshin të kontrollonin Haitin, duke e detyruar Francën që të tërhiqej prej andej.

Humbja e kësaj kolonie të rëndësishme të Karaibeve, ishte aq shumë e dëmshme në aspektin ekonomik për Francën, sa që Napoleon Bonaparti i shiti 2.1 milionë km2 territor francez në Amerikën e Veriut, që shtrihej nga Nju Orleansi në Kanada, presidentit amerikan Tomas Xheferson për vetëm 15 milionë dollarë. Ajo mund të ketë qenë epidemia me më shumë pasoja në historinë e Amerikës, derisa shpërtheu Gripi Spanjoll në vitin 1918.

Çfarë ishte Gripi Spanjoll?

Ishte një shtam virulent i virusit të gripit H1N1, që mund ta ketë pasur origjinën e vërtetë në një fermë shpendësh në Kansas të SHBA-së. Dhe një nga viktimat e saj të para, ishte pikërisht një ushtar amerikan në një bazë ushtarake në Kansas. Në dallim nga epidemitë me origjinë bakteriale të së kaluarës, Gripi Spanjoll ishte një virus, që u bë më vdekjeprurës kur u bashkua me materiale gjenetike nga një virus që infektonte zogjtë.

Duke u përhapur si zjarr i madh në mesin e ushtarëve në llogoret e Francës dhe Belgjikës, dhe më pas në mbarë globin, pandemia ndikoi në rrjedhën e Luftës së Parë Botërore dhe kontriboi me siguri për shpërthimin e të dytës, thotë historiania Laura Spinej, autore e një libër mbi Gripin Spanjoll.

Virusi vrau afërsisht 50 milionë njerëz në të gjithë botën, përfshirë 675.000 amerikanë. Në mesin e viktimave, ishin një numër delegatësh amerikanë në Konferencën e Paqes në Paris në vitin 1919. Shumë nga ata ishin kundër detyrimit të Gjermanisë, për t’i paguar fitimtarëve shuma të mëdha parash në formën e dëmshpërblimeve.

Në mungesë të amerikanëve, delegatët e tjerë i miratuan masat ndëshkuese, dhe poshtërimi që i shkaktuan gjermanëve, ishte një nga faktorët kryesorë në ngjitjen në pushtet të Adolf Hitlerit. Ashtu si Vdekja e Zezë, edhe Gripi Spanjoll, e revolucionarizoi sistemin e shëndetit publik, duke nxitur lindjen e disiplinave të reja mjekësore të epidemiologjisë dhe virologjisë.

Ai nxiti ndërkohë disa shtete të Evropës Perëndimore, që të vënë në zbatim sisteme universale të kujdesit shëndetësor, të cilat janë në fuqi edhe sot. “Gripi Spanjoll, ndryshoi shumë popullatat njerëzore”- thotë Spinej. /Bota.al /KultPlus.com

Gjyshja 126 vjeçare me 400 pasardhës mposht koronavirusin

Një grua me më shumë se 100 vjet, me 13 fëmijë dhe rreth 400 nipër dhe mbesa u bë personi më i vjetër në botë që e mposhti koronavirusin në provincën Kahramanmaraş të Turqisë.

Eşe Gebelek, e cila ka 126 vjet sipas të dhënave zyrtare, por që vetë nuk ka asnjë ide për moshën e saj të vërtetë, u shërua nga koronavirusi pas një trajtimi dyjavësh në spital.

“Ata u kujdesën për mua, më trajtuan mirë”, tha Gebelek, duke falënderuar mjekët dhe infermierët në spital.

Hamdullah Gelebek, fëmija më i vogël i “Granny Eşe”, tha se ushqimi organik është sekreti i nënës së tij për një jetë të gjatë, shkruan Hurriyet.

“Ajo ka parë edhe fëmijët e nipërve dhe mbesave të saj. Ajo zyrtarisht ka 83 nipër e mbesa. Megjithatë, nëse numëroni edhe fëmijët e tyre, numri do të ishte rreth 400. ”

“Ajo kaloi një javë në njësinë e kujdesit intensiv dhe një javë tjetër në dhomën e spitalit. Pasi u larguam nga spitali, ne e mbajtëm të izoluar për dy javë të tjera. Tani ajo është mirë”, tha Meyrem Gelebek, një nga nuset e Eşe Gebelek.

“Falë qumështit, kosit dhe djathit që ajo ka ngrënë tërë jetën e saj, ajo nuk ka probleme të tjera shëndetësore”, shtoi ajo.

Para Eşe Gebelek, një grua 113 vjeçare në provincën verilindore të Spanjës të Gironas ishte personi më i vjetër që mundi virusin, sipas të dhënave zyrtare.

Shkencëtari i shkarkuar nga Trump: Na pret “dimri më i errët” i epokës moderne

Shtetet e Bashkuara të Amerikës mund të përballen me “dimrin më të errët” të kohëve të fundit, nëse nuk përmirësojnë kundërpërgjigjen ndaj pandemisë.

Alarmi u lëshua nga një shkencëtar, i cili u hoq nga posti i tij qeveritar pasi ngriti shqetësime për parapërgatitjen jo të duhur të institucioneve për të përballuar emergjencën koronavirus. Disa orë pasi presidenti, Donald Trump, vërshoi me kritika kundër shkencëtarit në Twitter, Rick Bright dëshmoi përpara një paneli të Dhomës së Përfaqësuesve lidhur me shpërthimin e pandemisë në SHBA.

“Nëse ne dështojmë të përmirësojmë kundërpërgjigjen tonë të bazuar në shkencë, kam frikë se pandemia do të përkeqësohet dhe të zgjatet në kohë. Me shumë gjasë do të ketë një shpërthim të ri tëCovid-19 këtë vjeshtë. Do të sjellë më shumë sfida se gripi sezonal. Pa një planifikim më të mirë, 2020 mund të sjellë dimrin më të errët të historisë moderne”, u shpreh Rick Bright, këshilltar në Institutin e Shëndetësisë Kombëtare në SHBA.

Bright u largua muajin e kaluar nga agjencia përgjegjëse për zhvillimin e vaksinës dhe ilaçeve që luftojnë koronavirusin. Ai kritikoi shtysën e Trump për të rihapur ekonominë amerikane sa më parë, duke nënvizuar se administrata nuk ka një plantë mirëkoordinuar dhe të plotë. Gjithashtu, shtoi se mënyra më e mirë për të tejkaluar këtë emergjencë është ndjekja e këshillave të shkencëtarëve. /KultPlus.com

Shmangjia e të folurit ballë për ballë, këshilla e re për t’u mbrojtur nga koronavirusi

Britanikëve iu dhanë sot udhëzime zyrtare se si të qëndrojnë të sigurt dhe të shmangin kapjen e koronavirusit kur të jenë jashtë në publik.

Ministrat i kanë bërë thirrje britanikëve të vendosin maska për fytyrën në transportin publik dhe në disa dyqane, ku distancimi social nuk është i mundur.

Ata kanë këshilluar njerëzit që të vazhdojnë të lajnë duart, të punojnë nga shtëpia nëse është e mundur dhe të udhëtojnë duke ecur në këmbë ose me biçikletë.

Udhëzimet gjithashtu rekomandojnë që britanikët të lajnë rrobat rregullisht dhe ta mbajnë shtëpinë e tyre të ventiluar mirë.

Në një paralajmërim të rreptë për publikun thuhet: “Të gjithë ne, si klientë, vizitorë, punonjës ose punëdhënës, duhet të bëjmë ndryshime për të ulur rrezikun e transmetimit të virusit, është përgjegjësia jonë”.

Public Health England (PHE) rekomandon që njerëzit të përpiqen të mbajnë të paktën dy metra distancë nga të tjerët si një masë paraprake.

Udhëzimi thotë: Gjëja kryesore është të mos jesh shumë afër njerëzve për një kohë të gjatë, qëndroni sa më larg të mundeni.

Mbajini duart dhe fytyrën tuaj të pastra sa më shumë të mundeni.

Udhëzuesi thotë të lani duart shpesh duke përdorur sapun dhe ujë dhe thajini ato tërësisht. Përdorni dezinfektues kur jeni jashtë shtëpisë tuaj, veçanërisht kur hyni në një ndërtesë dhe pasi keni pasur kontakt me sipërfaqet.

Punoni nga shtëpia nëse mundeni

“Shumë britanikë janë në gjendje të bëjnë pjesën më të madhe ose të gjithë punën e tyre nga shtëpia, nëse u jepen nga pajisjet e duhura. Punëdhënësi juaj duhet t’ju mbështesë dhe t’ju mundësojë kushte për ta bërë këtë”, thotë udhëzuesi i nxjerrë nga qeveria.

Mos qëndroni ballë për ballë e fytyrë me fytyrë me njerëzit që takoni jashtë shtëpisë suaj.

Udhëzuesi thotë: Shmangni të qenit ballë për ballë me njerëzit nëse janë jashtë familjes tuaj. Tek udhëzuesi shkruhet se njerëzit kanë më shumë rrezik të kapin virusin nëse janë pranë një personi dhe kanë kontakt fytyrë për fytyrë me ta.

Kjo për shkak se pikat e frymëmarrjes që mbartin virusin mund të lëshohen nga një pacient i infektuar sa herë që flet ose kollitet, thonë shkencëtarët.

Në vend që të bisedoni ballë për ballë me të tjerët, është e këshillueshme të qëndroni krah për krah sikur ecni në rrugë. /KultPlus.com

55 vite martesë, koronavirusi ndan çiftin shqiptar që “mishëroi ëndrrën amerikane”

Një fund i dhimbshëm ishte ai i një gruaje shqiptare, që humbi jetën në SHBA pas problemeve shëndetësore që pati pas infektimit me koronavirus.

72-vjeçarja shqiptare, ishte emigrante në Nju Jork, historinë e së cilës e ka rrëfyer në CNN e bija e saj.

Nagjija Gjidija dhe bashkëshorti u larguan nga Ballkani në vitet 1970 dhe emigruan në Shtetet e Bashkuara, ku vajza e tyre, Liria, thotë se ata “mishëruan ëndrrën amerikane”.

Çifti Gjidija pati 4 fëmijë, ndërsa nëntorin e vitit të kaluar shënuan edhe 55-vjetorin e martesës. Më 1 prill 2020 fatkeqësisht Nagjija humbi jetën nga një arrest kardiak pasi ishte diagnostikuar me koronavirus.

“Ne ishim drita e jetës së saj, siç ishte ajo drita e jetëve tona. Por ajo nuk donte askënd tjetër më shumë se tim atë”, tregon Liria. “Nuk kalonin kurrë asnjë ditë larg njëri-tjetrit”. / KultPlus.com

Një e ardhme pa shtrëngime duarsh?

Ndërsa disa shtete në SHBA po fillojnë të lehtësojnë masat e bllokimit, e ardhmja e shtrëngimit të duarve mbetet e pasigurt. “Unë nuk mendoj se duhet të shtrëngojmë duart përsëri, që të jem i sinqertë me ju,” tha Dr Anthony Fauci, një anëtar i spikatur i ekipit anti-koronavirus në Shtëpinë e Bardhë, në prill. “Jo vetëm që  parandalon sëmundjen e koronavirusit, por me siguri do të ulte shumë dhe rastet e gripit në këtë vend”.

Udhëzimet për distancimin social ka të ngjarë të qëndrojnë në fuqi për një kohë të gjatë, sipas udhëzimeve të qeverisë amerikane për rihapjen e vendit, veçanërisht për njerëzit në nevojë si të moshuarit dhe ata me sëmundje të tjera shoqëruese, si sëmundjet e mushkërive, mbipesha dhe diabeti.

Kjo mund të krijojë atë që Stuart Wolf, kryetari i asociuar për Integrimin Klinik dhe Operacionet në Dell Medical, e quan një “distopi  fantastiko-shkencore”, ku shoqëria do të ndahej në ata që mund të preken dhe ata që duhet të qëndrojnë të izoluar. Kjo mund të krijojë pasoja të rënda psikologjike, thotë Dr Wolf.

“Zakonet zor se vdesin”, thotë Elke Weber, profesor i psikologjisë dhe çështjeve publike në Universitetin Princeton. “Nga ana tjetër, zakonet dhe normat sociale mund të ndryshojnë kur konteksti social dhe ekonomik dhe, në këtë rast, konteksti shëndetësor ndryshojnë”.

Tashmë ka shumë mundësi jo-kontakti. Për shembull, përkulja është praktikuar shumë gjerësisht në të gjithë botën – dhe është marrë si arsye për më pak vdekje për shkak të koronavirusit në Tajlandë. Pastaj ka sinjale të dorës, tundja e kokës, e qeshura dhe e buzëqeshura që nuk përfshijnë kontakt fizik.

Por Prof Legare vëren se një nga ironitë e mëdha të Covid-19 është se pikërisht kur njerëzit përballen me rrethana stresuese, ata varen nga prekja. “Mendoni për mënyrat se si ne përgjigjemi kur njerëzit janë të hidhëruar pas vdekjes ose diçka të keqe që ka ndodhur, me një përqafim, ose thjesht mund të ulemi pranë një personi dhe ta prekim në shpatull”.

Ndërsa shmangia e sëmundjes është një pjesë thelbësore e mbijetesës njerëzore, po kështu është edhe të jetuarit  e jetës komplekse sociale, thotë Arthur Markman, profesor në departamentin e psikologjisë në Universitetin e Teksasit në Austin.

“Ndoshta do të fillojmë duke u përqëndruar më shumë në rutinat e larjes së duarve, sanitizimin e duarve dhe strategjitë për të mos prekur fytyrën, sesa heqjen dorë nga kontakti,” thotë ai. “Shqetësimi i vërtetë është që ne do të zhvillojmë një normalitet të ri, i cili nuk ka prekje, dhe kështu ne nuk do ta kuptojmë atë që na mungon, duke mos pasur ndonjë kontakt me njerëzit në rrethin tonë social. /bota.al /KultPlus.com

Papa Françesku: Koronavirusi nuk e justifikon shfrytëzimin e punëtorëve

Papa Françesku ka thënë të mërkurën se punëdhënësit duhet ta respektojnë dinjitetin e punëtorëve, veçanërisht të imigrantëve, pavarësisht vështirësive ekonomike të shkaktuara nga koronavirusi.

“Është e vërtetë se kriza është duke i prekur të gjithë, por dinjiteti i njerëzve duhet të respektohet gjithmonë”, tha ai, duke shtuar se ka pranuar shumë mesazhe më 1 maj për problemet e punëtorëve.

Papa gjithashtu tha se dëshiron t’i mbrojtë të gjithë punëtorët e shfrytëzuar dhe se i fton të gjithë që këtë krizë ta kthejnë në një shembull ku dinjiteti i individit dhe dinjiteti i punës të kthehen në qendër.

Ai i përmendi në veçanti punëtorët e fermave në Itali, shumica e të cilëve janë imigrantë. Javëve të fundit, në Itali ka pasur arrestime të pronarëve të fermave, të cilët punësojnë njerëz në fusha, shkruan “Reuters”, transmeton Gazeta Express.

Javën e kaluar, tre pronarë fermash dhe një imigrant nga Gambia u arrestuan nën akuzën për shfrytëzim të 50 punëtorëve imigrantë në rajonin jugor të Puljas.

Në një rast tjetër, tre shqiptarë u arrestuan në një punishte vere në Italinë veriore pasi u akuzuan se i kanë detyruar imigrantët që të punojnë deri në dhjetë orë në ditë pa pushim dhe u kanë dhënë paga të vogla. / KultPlus.com

Rrugët dhe pikat turistike të Italisë mbushen përsëri pas 9 javësh

Italianët u rikthyen nëpër rrugë teksa vendi hoqi një nga bllokadat më të ashpra në Evropë duke kaluar në “fazën 2” të krizës së koronavirusit.

Në Venecia rrugët e zbrazura ishin më parë simboli i krizës në Evropë, ndërsa tani sheshi Shën Mark ishte përsëri plot me njerëz dhe tregtarë.

Trenat dhe stacionet ishin mbushur përsëri në metronë e Milanos ndërsa më shumë se 4 milionë punëtorë italianë ishin kthyer në fabrika e kantire ndërtimi. Të tjerë stërviteshin në park dhe vizitonin të afërmit për herë të parë prej javësh.

Qeveria italiane tha se qeveritë vendore janë përgjegjëse për zbatimin e distancimit social në transportin publik, por në disa pamje dukej qartë se kjo ishte më e thjeshtë të thuhej sesa të bëhej.

Në disa rajone të Gjermanisë fëmijët u rikthyen sot në shkolla, duke iu dhënë prioritet më të rritur në përgatitje të provimeve.

Edhe në Portugali u ngrit gjendja e emergjencës duke lejuar hapjen e dyqaneve të vogla, e shoqërur kjo me gjobë €350 kush nuk mban maskë.
Spanja lejoi kthimin e klientëve në disa dyqane specifike si floktoret, vetëm me takime në orar.

Ministri italian i shëndetësisë Roberto Speranza nxiti banorët të jenë të kujdesshëm në këtë fazë.
“Loja ende nuk është fituar dhe përgjegjësia individuale është thlebësore në fazën e dytë”, tha ai. /KultPlus.com

Mbi 1 milion të shëruar në mbarë botën nga Covid-19

Numri i personave të shëruar nga koronavirusi i ri (COVID-19) në mbarë botën ka tejkaluar shifrën 1 milion, transmeton Anadolu Agency (AA).

Sipas faqes së internetit “Worldometer”, e cila përpilon të dhënat në lidhje me rastet dhe vdekjet e shënuara nga COVID-19, nga koronavirusi në mbarë botën janë shëruar 1.000.355 persona.

Vendet me numrin më të madh të rasteve të shëruara në botë janë SHBA-ja me 147.411, Spanja me 132.929, Gjermania me 120.400, Kina me 77.610, Irani me 73.791, Italia me 71.252 dhe Franca me 48.228.

Ndërsa në Turqi deri më tani nga COVID-19 janë shëruar 44.022 persona.

Virusi i cili për herë të parë u shfaq në qytetin Wuhan të Kinës, u përhap në mbarë botën duke u shndërruar në pandemi.

Në të gjithë botën, numri i rasteve me COVID-19 ka shkuar në 3.220.268, ndërsa 228.224 njerëz kanë humbur jetën për shkak të virusit. /KultPlus.com

Prishtina del sonte nga karantina, pasi që ditët e fundit s’pati raste infektimi

Kryetari i Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti, ka njoftuar se sonte kryeqytetit i hiqet masa e karantinimit.

Postimi i Ahmetit:

“Prishtina hiqet sonte nga karantina. Ju lus edhe më tutje që mos të relaksohemi ne.

Sa më të kujdesshëm, të gjitha masat do të relaksohen më shpejtë. Përkundër relaksimit, rreziku ende nuk ka kaluar. Ky është lajm i mirë! Masat e tjera mbesin në fuqi”.

Prishtina ishte futur në karantinë më 11 prill, pasi ishin paraqitur 20 raste të reja me COVID-19.

Ndërkaq vendimi erdhi pasi ditëve të fundit nuk kishte pasur raste të reja. /KultPlus.com

Kurti paralajmëron lehtësim të masave pas rënies së numrit të personave të prekur me virus

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka thënë se pas 50 dite nga rasti i parë me virusin korona, situata në Kosovë është normalizuar.

Kurti ka falënderuar të gjithë ata që kanë qenë në dispozicion për të menaxhuar situatën, përfshirë mjekët, infermierët, policët.

Postimi i plotë:

Sot janë bërë 50 ditë nga rasti i parë i virusit Corona në Kosovë.

Duke ju falenderuar Ministrisë së Shëndetësisë, Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike, forcave policore, dhe të gjithë mjekëve, infermierëve, dhe vullnetarëve, gjendja epidemiologjike në Kosovë ka filluar të normalizohet, sidomos për shkak të vënies së masave më të fundit parandaluese të 15 prillit.

Edhe pse më shumë teste janë duke u administruar javët e fundit, gjithnjë e më pak qytetarë po rezultojnë të infektuar me virusin Corona. Kemi më pak raste të infektimeve, më shumë raste të shërimeve, dhe si rezultat, numri i rasteve aktive ka marrë kahje të dëshiruar.

Si gjithnjë, vazhdojmë me kujdes dhe pa panik. Rreziku nuk ka kaluar ende. Por falë bashkëpunimit të të gjithëve, jemi në gjendje që të nisim lehtësimin gradual të masave në fuqi. Ju lumtë! /KultPlus.com

Fotografitë mbresëlënëse të qyteteve të zbrazëta (FOTO)

Për javë të tëra në disa vende, dhe me muaj në vende të tjera, më shumë se gjysma e popullsisë së botës është izoluar për të parandaluar përhapjen e coronavirusit.

Si pasojë, vendet që ishin përplot me njerëz mbetën bosh, duke zbuluar një bukuri që më parë mbeti e kishte fshehur.

Imazhet të ndryshme tregojnë vende nga planeti ynë, përfshirë Nju Jorkun dhe New Delhi, si dhe hapësirat e tokës në Kaliforni, Evropë dhe Kinë – rajone që më herët ishin të goditura fort nga ndotja e ajrit.

Të marra pas një mbyllje ndërkombëtare për të frenuar pandeminë, imazhet janë ilustrime të qarta se si veprimtaria njerëzore ndikon në mjedis – dhe e mira që vjen kur ndalemi.

Gjermania do të ndihmojë në shpërndarjen e vaksinës kundër koronavirusit

Kancelarja Angela Merkel, ka deklaruar se Gjermania do të ketë një kontribut të rëndësishëm financiar për t’u siguruar se posa të krijohet vaksina kundër koronavirusit, të shpërndahet nëpër gjithë botën.

Në postimin e saj javor, Merkeli ka deklaruar se duhen edhe 8 miliardë për zhvillimin e vaksinës që do të luftonte COVID-19.

Liderët botërorë kanë bërë thirrje për testimin e ilaçeve dhe vaksinave dhe t’i ndajnë ato përmes një iniciative të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Ndërkaq, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka thënë se më 4 maj do të tentohet mbledhja e një fondi prej 7.5 miliardë eurove për të ndihmuar në parandalimin, diagnostikimin dhe trajtimin e koronavirusit. /KultPlus.com

Kriza e librit në Gjermani, dëmi financiar nga covid-19 arrin gjysmë miliardë euro

Janë përgjysmuar shitjet e librave në Gjermani. Shitjet janë ndikuar pasi që dyqanet e librave kanë mbetur të mbyllura për javë të tëra, shkruan KultPlus.

Që nga 20 prilli, në Gjermani libraritë janë hapur përsëri. Ato u mbyllën detyrueshëm për një muaj përveç disave në Berlin, ku lejohej blerja duke i zbatuar rregullat higjienike.

Megjithatë dëmi financiar për këto javë izolimi është i madh, ai arrin në gjysmë miliardë euro.

Disa nga Shtëpitë Botuese gjermane janë skeptik edhe kur të rihapen libraritë, sipas tyre shitjet s’do të përmirësohen shpejt.

“Njerëzit janë të shqetësuar për shëndetin e tyre dhe s’ma ha mendja që do të shpenzojnë para për libra”, shprehet Dirk Rehm nga Shtëpia Botuese “Reprodukt”.

Shtëpitë e vogla botuese janë veçanërisht të prekura nga koronavirusi. Anulimi i Panairit të Librit në Lajpcig, si dhe anulimi i festivaleve të leximit kanë ndikuar shumë, dhe i kanë bërë praktikisht librat të padukshëm. /bm /KultPlus.com

Sipas një studimi, koronavirusi mund të përhapet lehtë në ambientet e punës

Të informuar nga shpërthimet e mëparshme të SARS dhe MERS, zyrtarët shëndetësorë të Koresë së Jugut ishin tashmë të njohur me procesin e kontrollit në vend.

Më 9 mars, një ditë pasi u raportuan rastet e para, e gjithë ndërtesa ishte e mbyllur. Testimi u krye pothuajse menjëherë në 1,143 njerëz (punëtorë, banorë dhe disa vizitorë) me rezultate të shpejta në dispozicion të të prekurve dhe ekipit që punonte për të kontrolluar situatën.

Një diagram nga studimi tregon planin e katit të 11-të të një ndërtese në Seul, Koreja e Jugut, që ishte vendi i një shpërthimi të sëmundjes koronavirus në vitin 2020. Hijezimi blu tregon vendet ku punonin njerëzit që u infektuan.

Testimi tregoi se 97 njerëz (8.5%) ishin infektuar. Shumica e rasteve ishin gra në të 30-at dhe pothuajse të gjitha (94 nga 97) kanë punuar në katin e 11-të të ndërtesës, në qendrën e thirrjeve.

Çuditërisht, ndryshe nga shumë shpërthime të raportuara më parë dhe që atëherë, praktikisht të gjithë të infektuarit, në 92% të rasteve, kishin simptoma aktive Covid-19 në kohën e diagnostikimit.

Hetuesit atëherë ndërtuan një hartë të detajuar se kush ishte dhe nuk ishte infektuar, duke demonstruar se shumica dërrmuese e rasteve kishin punuar në njërën anë të katit të 11-të në afërsi jashtëzakonisht të madhe.

Skuadra e Koresë së Jugut testoi familjet dhe familjarët e 97 personave të infektuar. Nga këto, rreth 16% ishin pozitive për Covid-19. Çuditërisht, nuk u diagnostikuan asnjë rast “me para-simptoma” ose pa simptoma. Kjo gjithashtu shkon kundër të menduarit aktual për transmetimin, që ndodh edhe përpara se njerëzit të shfaqin simptoma.

Në diskutimin e tyre, hetuesit e Koresë së Jugut reflektuan mbi efektin që mund të ketë puna për biznesin në Seul. Ata theksojnë se rastet ishin në një “mjedis pune me densitet të lartë” dhe se përhapja ishte kryesisht e kufizuar në një seksion të një kati.

Por ata nuk arrijnë t’i japin vetes kredi për atë që arritën. Po, distanca midis karrigeve dhe kohëzgjatja e ekspozimit janë përcaktues kritik të transmetimit në një moment të vetëm, por lejimi i personave të pa diagnostikuar që të shkojnë në punë, rrit mundësinë që gjithnjë e më shumë njerëz të pa infektuar të kenë një kontakt të ngushtë dhe të qëndrueshëm me ta, duke shkaktuar një valë të dytë.

Sapo të infektohet një biznes, i gjithë komuniteti mund të infektohet shpejt, përveç rasteve nëse ndërmerret një veprim dramatik, siç ndodhi në Seul. /KultPlus.com

Ishin të martuar prej 63 vitesh, çifti i moshuar vdesin nga koronavirusi në të njëjtën ditë

90 vjeçari, Bill Dartnall ka vdekur disa orë pas gruas së tij Mary, 81 vjeçare në Spitalin e Përgjitshëm Southampton të dielën gjatë ditës së Pashkëve.

Të dy kishin dalë pozitiv me koronavirus, raporton BBC, transmeton Klan Kosova.

Vajza e tyre Rosemary ka thënë që babai i saj kishte refuzuar trajtimin e mëtutjeshëm pasi kishte kuptuar që gruaja e tij kishte vdekur.

Ajo tha se ai “nuk dëshironte të jetonte pa gruan e tij”.

Çifti të cilët ishin të martuar që 63 vjet, kishin jetuar në një shtëpi të kujdesit në Southampton, kur Dartnall u sëmur dhe u dërgua në spital në fund të marsit.

Dartnall pësoi goditje në tru dhe kur u dërgua në spital ditë më vonë, kishte rezultuar pozitiv me koronavirus.

Kur korona të ketë ikur…

Kur gjithçka të ketë kaluar, mbase shumë prej nesh do të kenë riprogramuar lumturinë dhe, në këtë pikë, do të na konsiderojnë budallenj që ankohemi aq shumë për gjithçka.

Kur e gjithë kjo të ketë mbaruar, shpresojmë që njerëzimi të ketë mbetur, gjë e cila është një pyetje që ka qenë disi “në hije”. Ne do ta shihemi sërish, do t’i kushtojmë më shumë vëmendje buzëqeshjeve të atyre që duam dhe vështirë se do të gjejmë një bukuri më origjinale.

Kur korona të ketë ikur, ndoshta një stinë e tërë do të ketë kaluar, mbase edhe muaj të tërë mund të kenë kaluar, por dëshira jonë për të jetuar do të mbetet, dhe do të jetë gjithçka.

Kur të ketë kaluar, mund të ketë kaluar një kohë e gjatë para se të kemi dhënë një përqafim të fortë, atyre që na mungojnë kaq shumë. Ndoshta do të jemi ndryshe nga sa kemi qenë më parë.

Ndoshta do t’u kemi mbijetuar gjërave më të frikshme se virusi, siç janë mendimet tona. Kur të ketë kaluar, ne më në fund do të jemi në gjendje të mblidhemi sërish me miq, për makarona dhe një gotë verë në shtëpi, gjë të cilën gjithmonë e kemi shtyrë.

Në fund të fundit, e mësuam në mënyrën më të vështirë se koha është Zoti i Universit dhe se duhet ta bëjmë atë një aleat dhe ta përdorim vetëm me ata që na i bëjnë zemrat të lumtura. /bota.al/ KultPlus.com

Si të parandalojmë impaktin psikologjik të izolimit?

Në pasigurinë e këtyre ditëve, e vetmja gjë e qartë është që ne po përballemi me një urgjencë shëndetësore të paparë në numër dhe forma.

Një nga pasojat është izolimi social i cili duket se është garancia e vetme efektive për të parandaluar infeksionin e mundshëm.

Si mund ta trajtojmë atë nga një këndvështrim psikologjik?

Përqendrohuni tek “këtu dhe tani”

Në një kohë pasigurie si kjo, perceptimi ynë për ngjarjet është përgjithësisht negativ dhe kjo mund të shkaktojë ankth dhe shqetësim.

Eshtë e nevojshme të mos i japim trurit tonë mundësinë për të hyrë në një të ardhme të mbushur me dyshime dhe pyetje, por të sigurohemi që të përballemi me të tashmen në një mënyrë pozitive.

Pranoni situatën

Jemi përballë një periudhe historike të pashembullt dhe duhet domosdoshmërisht të përshtatemi me rregullat e reja të jetës që duhet të ndjekim.

Në këtë proces të adaptimit, duhet të mbajmë në mendje se disa vendime nuk janë nën kontrollin tonë, por janë “imponuar” nga covid-19: prandaj nuk duhet të ndihemi fajtorë nëse nuk mund të jemi pranë anëtarëve të familjes sonë, ose nuk kemi qenë në gjendje t’i themi lamtumirë atyre që na kanë lënë.

Kthejeni frikën në mundësi

Frika është një emocion parësor që na lejon të mbijetojmë nga rreziku dhe, për këtë arsye, të inkurajojmë mbijetesën tonë.

Të kesh frikë është normale, ajo që duhet të bëjmë është të mos lejojmë që frika të marrë kontrollin, duke shndërruar realitetin e sotëm në mendime ekskluzivisht alarmante.

Krijoni një rutinë të re

Sot qëndrimi në shtëpi është një detyrim por nuk duhet t’ju pengojë të vazhdoni jetën tuaj: është çështje e përshtatjes së zakoneve tuaja në një kontekst “të ri”, brenda të cilit të ruani jetën e përditshme të mëparshme.

Për shembull, organizoni mënyra të ndryshme të administrimit të kohës për ditët e javës dhe fundjavave, në mënyrë që të ruani kontrollin për kohën që kalon.

Gjeni kohë për veten tuaj

Eshtë e rëndësishme t’i jepni vetes kohë: të gjeni të paktën 15 minuta në ditë për t’u argëtuar duke zgjedhur aktivitetin që ju pëlqen më së shumti.

Ruani rrjetin tuaj social

Në periudha të vështira është thelbësore të mbështetemi te njerëzit që i duam siç janë familja dhe miqtë dhe, në një situatë të veçantë si kjo, është edhe më shumë e nevojshme.

Nëse nuk keni një rrjet social ose ndiheni vetëm, mund të gjeni, përmes shërbimeve të ndryshme të konsulencës në internet, një psikolog ose psikoterapist, i cili do të jetë në gjendje t’ju ofrojë mbështetje psikologjike për t’u përballur me këtë periudhë.

Ndihmoni të gjitha kontaktet sa më mirë që të keni mundësi

Një mënyrë për të kapërcyer më mirë këto ditë izolimi dhe të ndjeheni afër të tjerët është të ndani lajme pozitive, mesazhe mbështetëse dhe video argëtuese për të përsëritur se “gjithçka do të jetë mirë”. /KultPlus.com