Insekti nga Kosova bëhet lajm në botë

Zbulimi i insektit “Potamophylax coronavirus” në Kosovë është bërë lajm botëror.

Pak ditë pasi profesori i shkencave në degën e biologjisë, Halil Ibrahimi, njoftoi për zbulimin dhe u shpreh se ky insekt jeton vetëm në Bjeshkët e Nemuna, për të ka shkruar edhe mediumi i njohur për zbulime shkencore “Phys.org”.

Duke iu referuar publikimit në revistën prestigjioze “Boidiversity Data Journal”, kjo faqe ka shkruar se pas analizave molekulare dhe morfologjike ishte kuptuar se është specie në të cilën shkenca s’kishte pasur qasje më herët. / KultPlus.com

“Po mbytemi”, njerëzit dalin rrugëve: Frikë dhe kaos në Brazil

Brazili është një ndër vendet më të prekura nga koronavirusi duke numëruar dhjetra mijëra të vdekur dhe një numër rekord të prekurish çdo ditë.

Gjatë ditëve të fundit vendi është duke u përballur me mungesa serioze të oksigjenit në spitale duke bërë që të ndërrojnë jetë të paktën 11 persona.

Nisur nga situata e krijuar, qytetarët kanë dalë në rrugët e Sao Paolos duke protestuar kundër Presidentit Bolsonari dhe administratës së tij.

Një numër i madh protetsuesish kishin vendosur qese plastike në kokë duke hedhur sloganin “po mbytemi”, ndërsa fotot kanë bërë xhiron e botës brenda pak minutave.

Vetëm brenda 24 orëve të fundit në Brazil humbën jetën 595 persona prej koronavirusit duke e çuar në më shumë se 225 000 numrin total të të vdekurve që prej fillimit të pandemisë. / KultPlus.com

Middleton: Të jesh nënë në këtë epokë

Të jesh nënë në epokën e koronavirusit është rraskapitëse, deklaroi Kate Middleton, Dukesha e Kembrixhit si dhe nëna e tre fëmijëve, George, 7 vjeç, Charlotte 5, dhe Louis 2 vjeç, gjatë një bisede telefonike me disa prindër, për vështirësitë e hasura gjatë bllokimit me fëmijët e tyre, shkruhet në faqen vanityfair.it.

Duke filluar me shkollimin në shtëpi, gjë që e vë Dukeshën e Kembrixhit në krizë sidomos kur bëhet fjalë për detyrat e shtëpisë së matematikës të djalit të saj të madh.

Dukesha zbuloi gjithashtu se gjatë karantinës asaj iu desh të improvizonte jo vetëm si një mësuese, por edhe floktore për fëmijët e saj.

“Fëmijët janë të tmerruar nga prerjet e mia!”, theksoi duke qeshur ajo.

Për të treguar më pas, kësaj here me një ton serioz, se për të “mbështetja më e madhe gjatë pandemisë” ishte bashkëshorti William.

Edhe princi, muajt e fundit, kishte folur për vështirësitë e karantinës me fëmijët, duke rrëfyer se arsimi në shtëpi për fëmijët po i vë nervat në provë.

”Për shkak të shkollimit në shtëpi kam zbuluar se kam shumë më pak durim sesa besoja”, thotë ai. /atsh/ KultPlus.com

Japonezët luftojnë koronavirusin me maska luksoze

Trendbërësit në Japoni tani po mbrojnë qytetarët nga koronavirusi në një stil luksoz me maska me diamante e margaritarë në vlerë prej gati rreth 10 mijë dollarë secila.

Zinxhiri “Mask.com” nisi të shiste maskat e bëra me dorë javën e shkuar. Kompania synon të përfitojë nga shitjet në një kohë kur pandemia ka goditur edhe industrinë e modës.

Maskat e diamantit janë të mbështjella me diamante 0.7 karat dhe me më shumë se 300 copa të kristalit Swaroski.

“Të gjithë janë të mërzitur si pasojë e virusit dhe do të ishte për mrekulli nëse do të ndiheshin më mirë teksa shohin një nga këto maska të shkëlqyeshme”, ka thënë Azusa Kajitaka, punëtore në një nga dyqanet e kompanisë në Tokio, të mërkurën. “Industria e bizhuterive është në rënie po ashtu për shkak të koronavirusit dhe prandaj e kemi bërë këtë pjesë të projektit për të ndihmuar ringjalljen e Japonisë”.

Megjithatë, qytetarët nuk i shohin maskat si të përshtatshme për ta.

“Nëse e bart ndonjë nga këto maska, më duhet të kem veshjen e duhur për t’ia përshtatur. Andaj mendoj se do të më turpëronte”, ka thënë 66-vjeçarja, Mitsue Kaneko.

Maskat e Japonisë janë larg nga më të shtrenjtat në botë. Ky çmim i takon maskave të prodhuesit izraelit “Yvel”, që shet maska me çmim 1.5 milionë dollarë. / KultPlus.com

‘The Sun’: Vaksina që lufton koronavirusin del për një muaj

Lajmi që pritej nga të gjithë, u publikua nga e përditshmja ”The Sun”. Kjo e fundit ka arritur të zbuloi një dokument sekret, ku thuhet se dozat e para të vaksinës anti-Covid, pritet të ofrohen nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë (NHS) në Mbretërinë e Bashkuar, që nga muaji i ardhshëm, pasi pesë qendra të vaksinimit masiv janë planifikuar të jenë në veprim deri në Krishtlindje.

Qendrat e para të vaksinimit masiv janë planifikuar për vendet në qytetet kryesore duke përfshirë Leeds, Hull dhe Londër. Përveç këtyre pesë qyteteve kryesore, mjekëve të përgjithshëm dhe farmacistëve do t’iu kërkohet të ndihmojnë në përpjekjet masive të vaksinimit, me një njësi ambulatore të lëvizshme që do të përdoret për të arritur tek komunitetet e rrezikuara dhe në shtëpitë e kujdesit.

“Kemi gjasa të marrim rezultatet e provës së parë brenda një muaji, dhe kjo do të thotë se skenari më i mirë për vaksinim është pak para Krishtlindjeve”, tha një burim për ”The Sun”.

Të dielën, Matt Hancock konfirmoi se ushtria do të përfshihej në shpërndarjen e një vaksinës. Ministri i Shëndetësisë tha se planet janë për të kombinuar NHS dhe ushtrinë për përhapjen e vaksinës dhe se njerëzit do ta merrnin vaksinën ‘sipas përparësisë’.

Pretendenti kryesor në garën për të gjetur një vaksinë është Universiteti i Oksfordit, ku provat kanë vazhduar që nga Prilli, dhe ka shpresa se vaksina mund të aprovohet nga rregullatorët deri në Krishtlindje.

Rreth 100 milion doza nga Oksford, vaksinë e cila mbetet ende për t’u aprovuar, janë urdhëruar tashmë nga qeveria. Kjo vaksinë kërkon dy doza, 28 ditë larg, që do të thotë se sfida logjistike me të cilën përballet qeveria është dyfish më e madhe. Administrimi i dy dozave të një vaksine për 53 milion të rritur në periudhën gjashtë-mujore do të përfshinte 600,000 vaksinime në ditë.

Dokumentet, e zbuluara në ”The Sun”, sugjeruan gjithashtu që punonjësit shëndetësorë duke përfshirë veterinerë, dietologë, gjithashtu mund të ndihmojnë në administrimin e dozave në publik.

Ata që jetojnë në shtëpi të moshuarish dhe personeli, do ta marrin atë sa më shpejt që të jetë gati. Të radhës janë personat e moshës mbi 80 vjeç dhe stafi i NHS, të ndjekur nga personat mbi 65 vjeç, të rriturit më të rinj në rrezik më të lartë dhe njerëzit mbi 50 vjeç.

Sakaq, një zëdhënës i qeverisë tha: “Qeveria do të bëjë gjithçka që duhet për të hedhur një vaksinë të suksesshme shpejt dhe në mënyrë të sigurt.. Një sasi e madhe e planifikimit dhe përgatitjes tashmë është bërë duke përfshirë sigurimin që ne kemi sigurim adekuat, transport, PPE dhe ekspertizë logjistike. Ne jemi duke punuar ngushtë me NHS dhe do të përdorim ushtrinë në planifikimin e logjistikës kur është e nevojshme, pasi ata tashmë kanë bërë përpjekje të mëdha për të mbështetur me sukses përpjekjet tona operacional”, përfundon artikulli./ KultPlus.com

‘Romeo dhe Zhulieta’ e koronavirusit, çifti italian u dashurua nga ballkonet e shtëpive

Koronavirusi nuk arriti “ta vrasë” dashurinë. Kjo dëshmohet nga historia e një çifti në Itali që u njoh në ballkonet e shtëpive gjatë bllokimit nga koronavirusi.

Ata janë fejuar, duke u bërë një “Romeo dhe Zhulietë” e ditëve moderne në Verona, i njëjti qytet ku ndodhi historia e famshme e Shakespearet.

Për Michele D’Alpaos, ishte dashuri me shikim të parë. Ai e kujton me detaje momentin kur pa 40-vjeçaren, Paola Agnelli, ndërsa ajo ecte në tarracën e banesës së saj në Verona.

“Ishte pasditja e 17 marsit, kur u detyrova të punoja nga shtëpia për shkak të bllokimit”, tha D’Alpaos për CNN. “Unë pashë këtë vajzë të bukur, Paolan. U trondita menjëherë nga bukuria e kësaj vajze, nga buzëqeshja e saj. Unë duhej ta njihja atë.”

Çifti kishte jetuar përballë njëri-tjetrit pothuajse tërë jetën e tyre, por nuk ishin parë asnjëherë. Por atë pasdite, ndërsa motra e saj luante violinë në ballkonin e tyre siç bënte çdo mbrëmje, Agnelli kapi shikimin e D’Alpaos.

“Unë menjëherë mendova: çfarë djali i bukur”, tha Agnelli për CNN, transmeton KultPlus.

Ndërsa të dy ishin të huaj deri në atë moment, fati gjeti një mënyrë për t’i bashkuar ata.

Agnelli rastësisht njohu motrën e D’Alpaos sepse ato vizitonin të njëjtën palestër dhe ndiqnin njëra-tjetrën në Instagram. Mjaft afër për t’i buzëqeshur njëri-tjetrit nga ballkonet e tyre, por shumë larg për t’u përqafuar, të dy kaluan ditët dhe netët e tyre duke biseduar, duke qeshur dhe duke mësuar për njëri-tjetrin.

Ndërsa Italia mbeti nën bllokim për shkak të pandemisë, Agnelli dhe D’Alpaos nuk kishin zgjidhje tjetër përveç se të qëndronin larg. Por më 4 maj, gati dy muaj nga fillimi i historisë së tyre të dashurisë, Agnelli dhe D’Alpaos më në fund ishin në gjendje të takoheshin në një kopsht afër shtëpive të tyre.

“Ne as nuk folëm, u ulëm në një stol dhe u puthëm për gjysmë ore si dy adoleshentë”, tha tutje D’Alpaos.

Aktualisht ata nuk kanë plane konkrete për një martesë, por ajo që dinë me siguri është dëshira e tyre e përbashkët për të krijuar një familje. / KultPlus.com

Dilemat për kthim në shkolla në kohë të koronavirusit

Shtetet në gjithë botën janë duke u përballur me dilema rreth mënyrës së kthimit të fëmijëve nëpër shkolla, teksa vazhdon të ketë raportime për shpërthime të reja të koronavirusit.

Në Shtetet e Bashkuara, vendin e prekur më së keqi në botë nga ky virus, me më shumë se 4.7 milionë persona të infektuar, udhëheqësit e distrikeve shkollore janë duke analizuar një varg qasjesh.

Eksperti i Qeverisë amerikane për Sëmundje Infektuese, Anthony Fauci, ka thënë përgjatë një interviste më 3 gusht se dëshiron që fëmijët të kthehen në shkollë, mirëpo një gjë e tillë duhet të bazohet në kushtet lokale.

“Pozicioni fillestar është që të tentoni sa më shumë për hapje të shkollave”, ka thënë Fauci.

“Mund të jenë disa zona kur shkalla e virusit është aq e lartë andaj kthimi i fëmijëve në shkollë nuk do të ishte praktik”, ka thënë Fauci.

“Prandaj nuk mund të kemi një deklaratë për kthim të fëmijëve në shkollë në SHBA. Varet ku jeni”.

Presidenti amerikan, Donald Trump është duke bërë presion për rihapje të shkollave, duke e bërë këtë një prej çështjeve kyçe para zgjedhjeve të muajit nëntor, pavarësisht pse territori amerikan ka regjistruar rreth 155,000 vdekje.

Kthimi i fëmijëve në shkolla konsiderohet kusht edhe për kthim të prindërve në punë, ndonëse ka shqetësime se nxënësit mund të infektohen dhe të dërgojnë virusin nëpër shtëpi.

Viti i ri shkollor fillon këtë javë në disa shtete, duke përfshirë Xhorxhian, Luizianan, Misisipin dhe Tenesin.

Në mesin e mundësive të ofruara për vitin e ri shkollor janë: shkuarja në klasa, mundësia e mësimit në distancë përmes platformave online, apo kombinimi i të dyja qasjeve.

Megjithatë rritja e numrit të rasteve me koronavirus ka nxitur disa zona që të shtyjnë mësimin nëpër klasa, të paktën në javët e para të fillimit të mësimit, duke përfshirë Llos Angjellesin, Filadelfian dhe Uashingtonin.

Guvernatori i Nju Jorkut, Andrew Cuomo ka thënë se do të njoftojë më vonë gjatë kësaj jave, nëse do të rihapen shkollat në këtë shtet.

Në Indiana, ku shkollat janë rihapur javën e kaluar, rritja e numrit të të infektuarve ka ndikuar në mbylljen e dy institucioneve shkollore, duke vënë në pah edhe një herë sesa i vështirë është kthimi në normalitet.

Ndërkohë që shkollat bëjnë plane, shumë mësues kanë dyshime për kthim në klasa.

Mësimdhënësit e dhjetëra shkollave kanë protestuar nga makinat e tyre rreth planeve të disa guvernatorëve për kthim në klasa gjatë kohës së pandemisë.

Për dallim nga SHBA-ja, pavarësisht pse shqetësimet për shpërthime të reja të koronavirusit janë në rritje në Evropë, dhjetëra mijëra nxënës gjermanë janë kthyer të hënën në shkollë, pas përfundimit të pushimeve verore në landin verior, Mecklenburg-Vorpommern.

Ky është landi i parë, nga 16 sa janë në total, që ka rihapur shkollat prej kur ka nisur përhapja e sëmundjes COVID-19, që shkakton koronavirusi, në mesin e muajit mars.

Në Amerikën Latine, pothuajse i gjithë procesi mësimor është duke u kryer përmes platformave online, apo televizionit, meqë pandemia vazhdon të rëndojë gjendjen në këtë rajon.

Meksika ka njoftuar që më shumë se 30 milionë fëmijë meksikanë do të nisin mësimin në distancë më 24 gusht, ndërkohë që ky shtet regjistron mbi 48,000 të vdekur nga COVID-19.

Sekretari për Edukim, Esteban Moctezuma Barragan, ka thënë se nxënësit do të mësojnë nga televizioni sepse 96 për qind e familjeve kanë nga një pajisje të tillë dhe se mësimi në ambiente shkollore është shumë i rrezikshëm në këtë pikë.

Në zonat rurale, nxënësit do të mësojnë përmes radios.

Moctezuma ka thënë se shumë shkolla që janë hapur, janë detyruar të mbyllen shpejt për shkak të infektimeve në rritje me koronavirus. Në Bolivi, qeveria ka njoftuar për dhënie fund të vitit shkollor, duke thënë se ka qenë i pamundshëm garantimi i edukimit në shtetin ku zonat rurale kanë probleme me qasjen në internet./REL/ KultPlus.com

Valbon Krasniqi: Vizitat familjare, mundësi e infeksionit të lartë

Valbon Krasniqi, ushtrues detyre i Shërbimit Spitalor Klinik dhe Universitar të Kosovës (SHSKUK), ka përsëritur thirrjen e tij dhe të udhëheqësve të tjerë shëndetësorë që sot për festën e Kurban Bajramit, të shmangen vizitat nëpër familje.

I ftuar i emisionin SOT në KTV, ai ka thënë se këto vizita dhe grumbullimet në epidemiologji njihen si faktorë për rritjen e infeksionit.

Kosova po kalon ditë të vështira me pandeminë COVID-19. Vetëm dje u raportuan se në 24 orët paraprake kanë vdekur 16 pacientë me koronavirus.

“Meqenëse këto festa shoqërohen me shumë vizita, me grumbullime, atëherë duhet të them se çdo grumbullim në epidemiologji njihet si faktor shumë i lartë i infeksionit. Ne po i lusim qytetarët, pasi kemi situatë shumë të rënduar, shumë më shumë se në festën e kaluar. Kjo na obligon të kemi kujdes të shtuar. Sot me qëllim po u iki shifrave sa i kem të shtruar në klinika, por duhet të them se dje kemi vendosur të hapim edhe një repart në QKUK për pacientët me COVID-19. Kemi hapur një repart në Klinikën e Gjinekologjisë dhe tash kemi pesë të tilla për këta pacientë”, ka thënë epidemiologu Krasniqi. / KultPlus.com

Kirgistani shndërron hotelet dhe restorantet në spitale për koronavirus

Hotelet dhe restorantet në Kirgistan janë shndërruar në spitale të përkoheshme pas ankesave të shumta për mungesë të shtretërve në spitale për trajtimin e pacientëve me koronavirus.

Kirgistani i ka raportuar më shumë se 33,000 raste të koronavirusit dhe mbi 1,300 të vdekur. Të martën, zyrtarët shëndetësorë njoftuan se në këtë shtet janë shënuar 548 raste të reja.

Sistemi shëndetësor jostabil, me vetëm 2,036 shtretër për pacientët me virus, filloi të shkojë drejt kolapsit. Pacientët ankoheshin se është e pamundur të gjenden shtretër të lirë në spitale, shkruan “The Guardian”, transmeton Gazeta Express.

Për këtë arsye u aktivizuan njerëzit e rëndomtë për të ofruar ndihmë. Hotelet dhe restorantet u shndërruan në hapësira për pacientë. Aktivistët gjetën rroba mbrojtëse, ilaçe si dhe ushqim e pije për punëtorët shëndetësorë.

Spitalet raportuan më pak pacientë dhe vullnetarët thanë se tash po pranojnë më pak thirrje gjatë natës nga njerëzit që po kanë vështirësi në frymëmarrje. / KultPlus.com

Kompania zvicerane premton maskën që e shkatërron koronavirusin

Kompania zvicerane e higjieno-teknologjisë (Livinguard) premton një lloj maske që jo vetëm i filtron koronavirusët, por edhe i shkatërron ata, shkruan Blick, transmeton KultPlus.

Kreu i kompanisë Sanjeev Swamy 59-vjeçar, së bashku me hulumtuesit, ka zhvilluar një proces që mund të përdoret për të vetdezinfektuar sipërfaqen.

Swamy dëshiron të futet në tregun e materialeve për mbrojtje nga koronavirusi. Ai e ka transferuar teknologjinë e tij te prodhimi i maskave. Në parim: sipërfaqeve si tekstili u jepet një ngarkesë e fortë pozitive. Nëse bakteriet apo viruset – që kanë ngarkesë negative – vijnë në kontakt, atëherë shkatërrohen.

Sipas Swamyt kjo çon deri te shkatërrimi i patogjeneve.

“Duhet të imagjinoni se është si magnet. Nëse virusët i afrohen maskës sonë, atëherë tërhiqen dhe shkaktohet një lloj i qarkut të shkurtër ku virusët shkatërrohen dhe largohen nga maska”, ka thënë Swamy.

Por a funksionon vërtetë?

Swamy premton: “Teknologjia jonë ka dëshmuar se shkatërron 99.9 për qind të koronavirusëve, që vijnë nga prekjet”.

Sigurisht ata që mbajnë maskat e Livinguard janë të mbrojtur nëse përkujdesen edhe për masat tjera higjienike, si larja e duarve dhe mbajtja e maskave në mënyrë korrekte.

“Është gati e pamundur që të kalojë ndonjë gjë nëpërmjet maskave tona”, ka thënë Swamy. / KultPlus.com

Greta Thunberg do t’i dhurojë 100,000 euro për luftimin e koronavirusit në Amazonë

Aktivistja e njohur nga Suedia, Greta Thunberg, njoftoi përmes rrjetit Twitter se do t’i dhurojë 100,000 euro për luftimin e koronavirusit në Amazonën e Brazilit.

Ky njoftim erdhi pasi figura e famshme u shpërblye me Çmimin Gulbenkian për Humanizëm, i cili ka vlerë monetare prej një milionë eurosh.

Donacioni që do të merret nga shuma e këtij çmimi do të dhurohet për organizatën “SOS Amazona”, që është pjesë e “Fridays of Future Brazil”, organizatë që po ofron ndihmë në luftën kundër koronavirusit në territoret e njerëzve indogjenë.

Thunberg gjithashtu njoftoi përmes një deklarate se 100,000 euro të tjera do t’ia dhurojë Fondacionit “Stop Ecocide” për të ofruar ndihmë që krimi ndaj mjedisit të bëhet krim ndërkombëtar.

Përmes një videoje të publikuar në rrjetin social, vajza me famë botërore tha se do t’i japë si donacion të gjitha të hollat e çmimit të madh, por nuk dha hollësi për përfituesit e tjerë. / KultPlus.com

ENVI Committee – Exchange of views with Swedish environment activist Greta Thunberg

Maska, arma më e fuqishme kundër koronavirusit

Me prova në rritje, maskat po ndihmojnë në parandalimin e transmetimit të koronavirusit, edhe nëse një person i infektuar ka vënë maskë është në kontakt të ngushtë me të tjerët.

Robert Redfield, drejtor i Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, tha se ai beson që pandemia mund të vihet nën kontroll gjatë katër deri tetë javëve të ardhshme nëse “ne mund të bindim të gjithë të vënë një maskë tani”. Komente të tij, të bëra të martën me Gazetën e Shoqatës Mjekësore Amerikane, pasuan një editorial që ai dhe të tjerë shkruan, duke theksuar “prova të bollshme” të përhapjes asimptomatike dhe duke theksuar studime të reja që tregojnë se si maskat ndihmojnë në zvogëlimin e transmetimit.

Hulumtimi që citoi Dr. Redfield përfshiu një studim të botuar rishtazi që sugjeron që përdorimi universal i maskave kirurgjikale ndihmoi në uljen e niveleve të infeksioneve të konfirmuara Covid-19 midis punonjësve të kujdesit shëndetësor në sistemin e kujdesit shëndetësor Mass General Brigham në Massachusetts, përcjell albinfo.ch.

Komentet e tij janë mesazhi më i qartë akoma nga CDC, mes debatit të ashpër mbi maskat e fytyrës, nxitur fillimisht nga mesazhe të zyrtarëve federalë dhe globalë për domosdoshmërinë e tyre dhe më pas nga ata që theksojnë liritë individuale. /KultPlus.com

Në Gjermani kërkohen 4.000 vullnetarë për koncertin – hulumtim për koronavirusin

Shkencëtarët nga Gjermania janë duke i kërkuar 4.000 vullnetarë që të marrin pjesë në një koncert, i cili do të ndihmojë në vlerësimin e rrezikut të bartjes së koronavirusit nëpër manifestime ku mblidhen numër i madh i njerëzve.

Shkencëtarët shpresojnë që do të rekrutojnë 4.000 pjesëmarrës, të cilët më 22 gusht do të mblidhen në arenën e Leipzigut. Vullnetarët duhet të jenë të moshës prej 18 deri 50 vjeç dhe të kenë test negativ për virusin.

Koncertin do ta mbajë këngëtari i njohur i muzikës pop Tim Bencko në mënyrë që “publiku të ndihet dhe të sillet sa më natyrshëm që të jetë e mundur”, shkruan DW të shtunën.

Pjesëmarrësit duhet të mbajnë maska “FFP2” dhe do të përdoren edhe dezinfektues me UV dritë, të cilat pos mbrojtjes, do t’u mundësojnë shkencëtareve që të përcjellin se cilat sipërfaqe preken më së shumti nga publiku.

Por më e rëndësishmja është se pjesëmarrësit do të kenë një pajisje e cila i përcjellë lëvizjet e tyre dhe largësinë nga pjesëmarrësit tjerë, transmeton KOHA.

Organizatorët planifikojnë të testojnë tre skenarë të mundshëm. Skenari i parë do të jetë grupi i kontrollit, që do të thotë çdo gjë si para pandemisë, ku publiku do të hyjë nëpër dy dyert kryesore dhe nuk do të ketë distancë. Skenari tjetër është me kufizime, hyrje më të ngadalshme, masa më të rrepta higjienike dhe distancë. Ndërsa skenari i tretë është me vullnetarët të cilit janë të ulur në tribuna në largësi prej 1.5 metra.

Ky projekt do të ndihmojë në “identifikimin e kushteve në të cilat do mund të mbahen manifestimet e mëdha sportive dhe të artit që nga 30 shtatori, kur këso manifestime do të duhet të lejohen në Gjermani.

Pos kësaj, ky eksperiment do të ndihmojë në kuptimin më të mirë se me sa persona ka kontakt vizituesi pas një koncerti të tillë”, kanë thënë shkencëtarët.

Ata shpresojnë se ky eksperiment do të ndihmojë në gjetjen e një modeli matematikor i cili do të mund të përdoret për ndalimin e përhapjes së infektimit nëpër manifestime me numër të madh të vizitorëve. Rezultatet e para priten të merren deri në gjashtë javë pas koncertit, pra në fund të shtatorit. /KultPlus.com

Njoftim për qytetarët që udhëtojnë në Kosovë dhe Gjermani



Nëse këtë verë keni planifikuar një udhëtim për në Kosovë, ju lutemi që së pari të njoftoheni për njoftimet e Organeve përgjegjëse të Kosovës dhe patjetër të merrni në konsideratë se: Ministria e Jashtme e Gjermanisë edhe më tej paralajmëron për të gjitha udhëtimet e domosdoshme (përfshirë pushimet, pushimet në vendlindje, vizitat familjare etj.) për në Kosovë. Kjo vlenë aktualisht deri më 31 gusht 2020. Kosova nga institucionet kompetente gjermane aktualisht kategorizohet si rajon me rrezikshmëri për përhapje të pandemisë Covid-19.

Nëse vendosni të udhëtoni jashtë vendit, përkundër paralajmërimit për udhëtim, ju lutem keni parasysh që ambasadat dhe konsulatat gjermane jashtë vendit nuk mund t’ju ndihmojnë gjatë kthimit për në Gjermani, në qoftë se gjatë qëndrimit jashtë vendit vendosen kufizime të reja të udhëtimit dhe/ose masa për kufizime të jetës publike. Ju lutemi të merrni në konsideratë që në Kosovë nuk garantohet një kujdes shëndetësor sipas standardeve gjermane, ndër tjerash ekzistojnë kapacitete tejet të vogla për trajtim mjekësor intensiv dhe mundësi të kufizuara të testimit për Covid-19.

Në rast të kthimit, karantinë 14-ditore: Nëse tani udhëtoni për në Gjermani – me aeroplan, apo nëpërmjet rrugëve tokësore me autobus ose veturë private – dhe keni qëndruar në Kosovë brenda 14 ditëve të fundit para udhëtimit, jeni të detyruar që menjëherë pas kthimit të lajmëroheni tek insitucioni kompetent shëndetësor në vendin tuaj të banimit/qëndrimit në Gjermani dhe t’i nënshtroheni një vetë-izolimi/karantine shtëpiake prej 14 ditësh. Detyrimi për karantinë shtëpiake/vetë-izolim vlenë për të gjithë nënshtetasit (edhe për ata gjermanë) dhe pa marrë parasysh qëllimin e udhëtimit.

Gjatë kohës së karantinës shtëpiake ju keni të drejtë të dilni nga banesa vetëm në konsultim dhe me leje të institucionit vendor shëndetësor. Një shkelje e këtij detyrimi mund të ketë për pasojë gjoba të larta. Nëse dhe eventualisht ku është e mundur të bëhet një test për Covid-19 pas hyrjes në Gjermani, i cili do të shkurtonte kohën e izolimit, edhe për këtë vendos institucioni kompetent shëndetësor në vendin tuaj të banimit/qëndrimit. Në Kosovë aktualisht nuk ka laboratore, të cilët kryejnë teste për Covid-19, të cilat njihen në Gjermani.

Rregullat nga Ministria e Brendshme e Gjermanisë. / KultPlus.com

Akademia e Shkencave e Britanisë: Mos dilni nga shtëpia pa maska

Kryetari i Shoqërisë Mbretërore, që në fakt është Akademia Kombëtare e Shkencave e Britanisë së Madhe, Venki Ramakrishnan, ka thënë se të gjithë duhet të vendosin maska kur të dalin nga shtëpia me qëllim të luftimit të koronavirusit.

Profesori Ramakrishnan tha se ka dëshmi që maskat dhe mbulesat e ndryshme për fytyrë i mbrojnë ata që i vendosin si dhe personat që ndodhen përreth tyre, shkruan “BBC”, transmeton Gazeta Express.

Ai shtoi se Mbretëria e Bashkuar është goxha mbrapa shumë shteteve, kur bëhet fjalë për përdorimin e maskave.

Autoritetet shëndetësore të Anglisë më parë kanë thënë se maskat nuk ka nevojë të vendosen në mjedis të hapur.

Ekspertët kanë mendime të ndryshme për përdorimin e maskave. Disa po mbështeten në dëshmitë se maskat duket që nuk e kanë ngadalësuar përhapjen e virusit në vendet aziatike dhe ka shqetësime se ato mund të japin ndjenjë të rreme të sigurisë.

Megjithatë, ka pajtueshmëri se maskat mund ta zvogëlojnë rrezikun që një person i infektuar ta bartë virusin te dikush tjetër.

Profesoi Ramakrishnan tha se publiku po mbetet skeptik për përfitimet nga maskat, sepse mesazhi nuk ka qenë mjaftueshëm i qartë dhe udhëzimet kanë qenë të paqëndrueshme. / KultPlus.com

17 vjeçari Schiffmann ka ndërtuar faqen më popullore në internet për gjurmimin e koronavirusit

17 vjeçari Avi Schiffmann ka ndërtuar një nga faqet më popullore në internet për gjurmimin e koronavirusit. Faqja e tij në internet ka rreth 30 milionë vizitorë në ditë. Shumë njerëz e cilësojnë atë si gjeni. Atij i janë ofruar vende pune me paga të larta dhe kontrata.

“Zëri i Amerikës” njofton se ai është fitues i çmimit “Webby” si Njeriu i Vitit. Por pavarësisht kësaj, adoleshenti thotë se ai do të përqendrohet në atë që ai mendon se është më e rëndësishme.

“Ndërtova diçka duke ndjekur video në YouTube dhe duke bërë pyetje. Nuk është një program jashtëzakonisht i komplikuar. Ajo që është më e rëndësishmja është që unë ndërmora nismën për ta ndërtuar këtë faqe kur ende nuk flitej për këtë lloj projekti”, transmeton Koha Jonë.

Me 29 dhjetor të vitit 2019, ky nxënës i shkollës së mesme publikoi në internet një faqe elektronike të quajtur nCoV2019.live që gjurmon përhapjen e koronavirusit në botë.

Dizanjimi i faqeve të internetit nuk është diçka e re për 17 vjeçarin. Kur filloi gjurmimin për koronavirusin ai nuk e dinte se do të bëhej pandemi, dhe sistemi i tij në një projekt të njohur universal.

“Doja shifrat më të sakta dhe shikoja faqet qeveritare lokale të qeverisë kineze që ishte shumë e vështirë të lexoheshin. Fillova të punoja në gjërat kryesore që ishin tërheqëse për shikuesit, kryesisht për pajisjet mobile që zakonisht marrin të dhënat e fundit. Të gjitha në një vend për të gjitha shtetet. Që nga ajo kohë kam pasur mbi 700 milionë vizitorë nga çdo vend i botës, çdo ditë.”

Në fillim të marsit, thotë ai, u ndjeva i frikësuar kur dolën njoftimet për rastet e para në shtetin e tij, në Uashington. Por, meqenëse po gjurmonte virusin, ai ishte i përgatitur me maskat e modelit N95, që kishte blerë para se të përhapej virusi.

Me 11 mars, Organizata Botërore e Shëndetësisë e cilësoi virusin si pandemi. Shtetet filluan të zbatojnë masa të rrepta karantine, ndërsa shumë filluan të kërkojnë në internet fjalën “pandemi”. Faqja e tij e internetit ishte gati pas shumë vitesh eksperiencë me kompjuterat.

“Fillova të mësohesha me kompjuterat kur isha rreth 7 vjeç. Babai im ishte i dhënë pas kompjuterave dhe kishim plot në shtëpi.”

Ai ka krijuar mbi 30 faqe interneti gjatë dhjetë viteve. Por ai ndihet krenar me sistemin për gjurmimin e virusit. Ai thotë se të dhënat janë po aq të sakta sa informacionet e publikuara nga qeveritë.

Për momentin ai nuk po pranon ofertat për punë.

“Nuk jam i interesuar për një karrierë si programues tetë orë në ditë. Kjo do të hiqte zbavitjen dhe motivimin që kam për programimin. Dua të ndërtoj diçka që u shërben njerëzve dhe nuk dua të jem një emër në listën e kontribuesve.”

Këtë vit ai fitoi çmimin “Webby” si Njeriu i Vitit. Dr. Anthony Fauci, Drejtor i Institutit Kombëtar për Alergjitë dhe Sëmundjet Infektive, i dhuroi atij çmimin për “përsosmëri në internet”. / KultPlus.com

Ambasadorja finlandeze kritikon ashpër kosovarët: Askujt s’po i intereson për koronavirusin

Ambasadorja e Finlandës në Kosovë, Pia Stjernvall ka reaguar për numrin e madh të rasteve me kornavirus në Kosovë dhe pakujdesinë e qytetarëve.

Përmes një shkrimi në rrjetin social Facebook, ajo ka thënë se askujt nuk po i intereson për këtë situatë.

“Dje kalova nëpër Prishtinë, dhe dukej vërtet qytet festiv. Numrat me coronavirus janë duke u rritur shpejt dhe dukej sikur askujt nuk i interesonte. Kini kujdes, ju lutem, nëse jo për vete, për prindërit, gjyshërit, të afërmit e sëmurë etj. Faleminderit dhe respekt për ata që janë në vijën e parë,” është shprehur Stjernvall.

Ndryshe, ditë më parë të pakujdesshëm qytetarët e Kosovës i ka quajtur edhe ambasadori i Gjermanisë në Kosovë, Christian Heldt.

Ndryshe,  Numri i personave të infektuar në Kosovë ka kaluar mbi 3 mijë, kurse mbi 600 raste aktive janë vetëm në Prishtinë.

Ndërsa deri sot janë shënuar 75 viktima. / KultPlus.com

Së shpejti modeli i ri i maskave që ndizen kur ka kontakt me coronavirus

Maska që ndizet kur ka kontakt me coronavirus mund të vijë këtë verë.

Së fundi, MIT dhe Harvard kanë punuar në sensorë që mund të zbulojnë viruse si ebola që nga viti 2014 dhe ata tani po punojnë në një maskë për fytyrën që do të ndizet kur i afrohet coronavirusit, siç raportohet nga Business Insider, përcjell albinfo.ch.

Duhet theksuar se laboratori i biokarburanteve në MIT filloi të zhvillojë sensorë që mund të zbulojnë virusin ebola në vitin 2014 dhe një ekip i vogël i shkencëtarëve nga MIT dhe Harvard u bashkuan së bashku për të botuar studimin e tyre në 2016.

Ata kishin përshtatur teknologjinë e tyre për të adresuar virusin ebola dhe virusin zika në atë kohë. Tani, ata shpresojnë se do të përshtatin studimin e tyre dhe sensorët e tyre do të jenë në gjendje të zbulojnë coronavirusin kur një person i infektuar kollitet, teshtin ose edhe merr frymë në një maskë.

Studiuesi i MIT, Tim Collins i tha Business Insider se edhe pse projekti është në “fazat e tij të hershme”, rezultatet e deritanishme kanë qenë premtuese dhe ata shpresojnë se ata do të jenë në gjendje të demonstrojnë konceptin e tyre në javët në vijim. Ekipi i studiuesve ka testuar aftësinë e sensorit për të zbuluar coronavirusin me një mostër të vogël të pështymës.

“Pasi të jemi në atë fazë, atëherë duhet të testohen individë që pritet të infektohen për të parë nëse do të funksionojë në një mjedis të botës reale”, shtoi Collins.

Ai është konsideruar të jetë një nga pionierët e biologjisë sintetike, dhe ai fitoi grantin e gjeniut MacArthur në 2003. Laboratori i tij mori një grant prej 50,000 dollarësh në vitin 2018 nga Johnson & Johnson për të zhvilluar sensorë zbulues të virusit për palltot e laboratorit, dhe sensorët mund të jenë një mënyrë më e lirë dhe e shpejtë e zbulimit sesa testet tradicionale të diagnostikimit. /Albinfo.ch. / KultPlus.com

“Pa ngrënë, pa pirë e të izoluar”, rrëfimi i infermieres kosovare në frontin e luftës me koronavirusin

Marigona Haziri, infermiere në Klinikën Infektive në Prishtinë, u detyrua të qëndrojë tre muaj në një banesë me qira larg prindërve me të cilët jeton, nga frika se mund të infektohej me koronavirus dhe mund ta bartë atë tek familja e saj.

Ajo tash ka filluar të udhëtojë për në Vushtrri prej nga vjen, por thotë se frika vazhdon të jetë e pranishme.

“Virusi nuk është gënjeshtër. Po shoh komente në rrjetet sociale që e thonë këtë, por jo, nuk është ashtu. Sikur ata të shohin gjendjen në Klinikën infektive siç ne personeli e shohim, besoj që çdo qytetar do të respektonte masat mbrojtëse dhe do të ruhej nga ky virus”, thotë ajo.

Në një rrëfim për Radion Evropa e Lirë, Haziri spjegon vështirësitë me të cilat po përballetpër të shpëtuar jetën e pacientëve të infektuar me virus tani e katër muaj.

Haziri, e cila tre vite më parë ka nisur profesionin e infermieres në Klinikën Infektive në Qendrën Klinike Universitare në Prishtinë, thotë të mos jenë përballur asnjëherë me një gjendje të tillë çfarë e ka shkaktuar koronavirusi.

“Një ditë e zakonshme në gjendje normale në Klinikën Infektive është më e qetë, por tani në pandemi kemi shumë punë. Në ora 7:00 fillon ndërrimi i ditës deri në ora 19:00. Sot (2 qershor) kam ardhur (në Klinikën Infektive) në ora 7:00 të mëngjesit, tek pacientat kam hyrë në ora 7:30 dhe kam mbetur e veshur me rroba deri në ora 14:00 për shkak të punëve të shumta”.

Numri i madh i pacientëve të hospitalizuar, thotë infermierja Marigona Haziri, bën që puna të bëhet pa pushim.

“Për shkak të mbingarkesës me pacientë të hospitalizuar jemi të detyruar të jemi të veshur me ato rroba që të mbrojnë nga koronavirusi deri në 7 orë, pa ngrënë dhe pa pirë, pra të izoluar ”, thotë ajo.

“Tash ora është 15:00, pak më herët kam ngrënë bukë nga dita e djeshme”, shtoi Haziri.

Mbingarkesa në Klinikën Infektive i ka lodhur infermierët

Rastet e para me koronavirus, Kosova i ka shënuar më 13 mars. Deri më 3 korrik, numri i të prekurve me koronvirus në Kosovë ka arritur në 3.064 dhe 55 persona kanë humbur jetën.

Pas rritjes së numrit të rasteve të reja me koronavirus javëve të fundit, gjendja në Kliniken Infektive në Prishtinë është jashtëzakonisht e rënduardhe kapacitetet e klinikës janë pothuajse të mbushura. Numri i të hospitalizuarve në Kliniken Infektive ka filluar të rritet që nga fillimi i muajit qershor, kur ka filluar faza e tretë e lehtësimit të masave kundër koronavirusit.

Më datën 2 korrik, në Klinikën Infektive kanë qenë të hospitalizuar mbi 100 pacientë, ndërsa numri i përgjithshëm i të infektuarve ka arritur në afër 3 mijë pacientë.

Marigona Haziri thotë se puna në Klinikën Infektive çdo ditë e më shumë po bëhet më e vështirë, por që kjo nuk i ndal infermierët dhe gjithë personelin shëndetësor të luftojnë me virusin.

“Është mjaft e vështirë, por me punë dhe angazhim jo vetëm nga unë, por komplet stafi i Klinikës Infektive kemi angazhim të madh, dhe kemi motiv që të punojmë me këto raste dhe nuk po lodhemi asnjëherë”, thotë ajo.

Pagat e infermierëve në Kosovë në vazhdimësi janë konsideruar të ulëta. Paga e një infermieri në Kosovës është rreth 400 euro në muaj.

Gjatë kohës së pandemisë, Qeveria e Kosovës pati vendosur që gjithë stafit shëndetësor t’i ndajë një shumë prej 300 eurosh për dy muaj (prill – maj), si shpërblim për punën që e kanë bërë.

Kurse numri i punëtorëve shëndetësorë në Kosovë të infektuar me koronavirus, që shkakton sëmundjen Covid-19, deri me datën 30 qershor, ka arritur në 160. Përveç kësaj, 500 punëtorë shëndetësorë janë duke qëndruar në izolim, kanë konfirmuar për Radion Evropa e Lirë, zyrtarë nga Federata Sindikale e Shëndetësisë. / KultPlus.com

Paralajmërohet mbyllja e lokaleve përsëri për shkak të pandemisë

Ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Vesel Krasniqi, ka paralajmëruar mbylljen e sektorit të gastronomisë, pasi që nuk po i përfillin rekomandimet që kanë ndalur nga manuali i Ministrisë së Shëndetësisë, njofton Insajderi.

Ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Vesel Krasniqi, ka thënë se të gjitha punët për parandalimin e Covid-19, tashmë duhet të organizohen në bashkëpunim të nivelit qendror me atë lokal.

“Që të mos vijmë deri tek mbyllja e lokaleve duhet të kemi bashkëpunim të gjithë”, ka thënë Krasniqi.

“Ne kërkojmë që të gjitha këto urdhëresa, këtë manual, së bashku me juve në çdo lokal, në komunat e juaja, me përcjelljen e policisë të niveleve lokale mendojmë që do ia dalim. Kjo është në të mirën e gastronomeve, të cilët i kemi lejuar t’i ushtrojnë veprimtarit e tyre”. /KultPlus.com

“Pse është aq e vështirë me mbajtë distancë, a patjetër duhet ti shprehni “dashni” njëri tjetrit me përqafime e puthje?”

Nga Elbenita Kajtazi

Përshëndetje,

I kam vetëm disa pyetje për disa nga ju, meqenëse gjendja e Corona virusit po shkon duke u përkeqësuar në Kosovë.
Pse është aq e vështirë me bart maskën ?
Pse është aq e vështirë me mbajtë distancë, a patjetër duhet ti shprehni “dashni” njëri tjetrit me përqafime e puthje ?
Pse atë kafen e mëngjesit nuk e pini dot në shtëpi ?
Pse nuk mendoni për më të moshuarit, ose edhe për ata që kanë sëmundje e që nuk e mbijetojnë dot këtë virus të tmerrshëm!
Nuk e kuptoj pse është kaq e vështirë ta kuptoni që gjendja nuk është aspak e mirë!
Ka katër muaj që nuk i heqim maskat këtu në Gjermani, nuk futesh dot as në market as në ndonjë dyqan pa maskë! Distanca mbahet në mënyrë perfekte, dhe imagjinojeni dallimin nga Gjermania me Kosovën për nga përgatitja, hapësira spitalore kushtet e çdo gjë tjetër, thjesht nuk e krahasoni dot!
E ju , pse një pseudo artist del e jep mendimin e tij debilesk “nuk ka virus, po ju garantoj” disa prej jush bazohen në atë deklarim dhe vazhdoni sikur asgjë nuk po ndodh! Ju me pakujdesin tuaj po e shkatërroni ekonomin e vendit! / KultPlus.com

Nga Kina në Gjermani, ja se si bota po mëson të jetojë me koronavirusin

   

Ndërsa infeksionet masive godasin edhe në vendet që dukeshin se e kishin zbutur koronavirusin, zyrtarët po kthehen drejt qasje të targetuara dhe të shpejta por fleksibël, për të ndaluar valët e treta ose të katërta.

Kina po teston punonjësit e restoranteve dhe shoferët shpërndarës të ushqimeve, bllok pas blloku pallatesh. Koreja e Jugut u thotë njerëzve të mbajnë dy lloje maskash për situata të ndryshme sociale me risk. Gjermania kërkon që komunitetet të mbyllen kur numri i infeksioneve kalon pragje të caktuara. Britania do të ketë në shënjestër shpërthimet lokale.

Në të gjithë botën, qeveritë që dukej se e kishin zbutur koronavirusin po përshtaten me realitetin e ri, dhe mendimin se sëmundja është këtu për të qëndruar. Por duke u larguar nga izolimet e dëmshme mbarëkombëtare, ato po kërkojnë mënyra të targetuara, për të gjetur dhe ndalur shpërthimet para se të bëhen valë të treta ose të katërta.

Ndërsa detajet ndryshojnë, strategjitë synojnë t’u japin qeverive fleksibilitet, që të shtrëngojnë ose lehtësojnë masat, sipas nevojës. Ato synojnë një përzierje të testimit dhe monitorimit intensiv, kohë të shpejtë të reagimit nga autoritetet, menaxhim strikt të kufijve dhe kujtesa të vazhdueshme për qytetarët, mbi rreziqet e kontaktit të shpeshtë njerëzor.

Strategjitë shpesh i detyrojnë qeveritë qendrore dhe zyrtarët lokalë të ndajnë të dhëna dhe të punojnë ngushtë së bashku, duke kapërcyer sistemet kompjuterike të papajtueshme, luftërat e egove dhe rivalitetet e tjera burokratike. Tashmë, në Britani, disa zyrtarë lokalë thonë se përpjekjet e tyre nuk janë të koordinuara sa duhet.

Ndryshimi i strategjive është një konfirmim që edhe vendet më të suksesshme nuk mund të shpallin fitoren, derisa të gjendet një vaksinë. Ato gjithashtu nxjerrin në pah sfidën e përballuar nga vende si Shtetet e Bashkuara, Brazili dhe India, ku autoritetet kurrë nuk frenuan plotësisht shpërthimet fillestare, dhe nga ku koronavirusi do të rrezikojë të përhapet.

“Gjithmonë do të jetë me ne,” thotë Simon James Thornley, epidemiolog nga Universiteti i Auckland në Zelandën e Re. “Unë nuk mendoj se mund ta eliminojmë virusin. Ne do të duhet të mësojmë të jetojmë me virusin”.

Edhe në vendet ku koronavirusi dukej se ishte nën kontroll, shpërthimet masive mbeten një rrezik i madh. Në Tokio, ka pasur 253 infeksione të reja javën e kaluar, 83 nga një lagje me klube nate. Në Gütersloh në Gjermaninë perëndimore, më shumë se 1.500 punëtorë nga një fabrikë për përpunimin e mishit dolën pozitivë, duke bërë që autoritetet të mbyllnin dy qarqe. Koreja e Jugut, një tjetër shtet që u lëvdua për reagim të shpejtë, ka njoftuar dhjetëra infeksione të reja ditët e fundit.

Në Romë, e cila kohët e fundit doli nga një prej izolimeve më të rrepta në Evropë, 122 persona janë pozitivë, të lidhur me një rast vatre në një spital, Instituti San Raffaele Pisana. Disa ditë më vonë, 18 njerëz që jetojnë në një ndërtesë me banjë të përbashkët dolën pozitivë me virusin. “Sapo ne ulëm vigjilencën”, thotë Paolo La Pietra, që zotëron një dyqan duhani në këtë lagje, “na goditi”.

Koreja e Jugut e quan strategjinë e saj “karantinë të jetës së përditshme”. Vendi kurrë nuk zbatoi masat e rrepta që u panë në vende të tjera, dhe masat për distancimin shoqëror, megjithëse inkurajohen fuqimisht, mbeten udhëzime. Megjithatë, ajo ka vendosur një objektiv të një maksimumi rreth 50 infeksioneve të reja në ditë – një objektiv që thotë se sistemi i vet shëndetësor publik, duke përfshirë edhe testimin dhe aftësinë për gjurmim, mund t’i përballojë.

Zyrtarët zhvendosin rregullat sipas nevojës. Pas një vale të dytë të infeksioneve që shpërtheu në Seul, zyrtarët e qytetit i detyruan njerëzit të mbajnë maska në transportin publik dhe ambiente të mbyllura publike për dy javë.

Qeveria e Koresë së Jugut ka shtuar udhëzime të reja pasi ka mësuar më shumë rreth shpërthimeve. Këshillon kompanitë që punonjësit të ulen në një mënyrë zigzage. Kondicionerët duhet të fiken çdo dy orë dhe dritaret duhet të hapen për të rritur ajrosjen, thotë ai.

Ajo gjithashtu ka këshilluar njerëzit që të mbajnë dy lloje maskash gjatë verës – një maskë kirurgjikale dhe një maskë të rëndë, të ngjashme me maskat e frymëmarrjes N95, që mbajnë punonjësit e kujdesit shëndetësor, për t’u përdorur në ambiente të mbushura me njerëz.

Japonia, e cila pati vetëm izolime të kufizuara, dëshiron gjithashtu t’i mbajë të lehta kufizimet, për të ndihmuar në rimëkëmbjen e ekonomisë. Ajo po mendon të lejojë udhëtarët nga Australia, Zelanda e Re, Tajlanda dhe Vietnami. Si shtet ishull, Japonia nuk mund të përballojë mbajtjen më gjatë mbyllur të kufijve, tha Shinzo Abe, kryeministri i vendit.

Të premten e kaluar, Japonia krijoi një aplikacion të gjurmimit të kontakteve, që do të paralajmëronte përdoruesit nëse ata kanë qenë në kontakt me një person që ka dalë pozitiv në 14 ditët e fundit. Operatorët hekurudhorë kanë krijuar një aplikacion dhe faqe interneti, ku u thonë udhëtarëve se sa trenat janë të mbushur, në çdo kohë.

Zyrtarët gjithashtu po paralajmërojnë njerëzit që të ndryshojnë mënyrën e të jetuarit. Megjithëse baret dhe klubet po rihapen, bujtësve u është thënë që të përmbahen nga të qenit pranë klientëve, kur këndojnë karaoke dhe vallëzojnë. Klubet e natës duhet të minimizojnë muzikën dhe vëllimet e turmave për të zvogëluar përhapjen e pikave të frymëmarrjes. Qytetarët këshillohen që të vazhdojnë të shmangin aktivitetet e mbyllura, të mbushura me njerëz dhe kontakte të afërta.

“Ne kemi nevojë të forcojmë ekonominë duke kontrolluar rreziqet e infeksionit me masa më pak kufizuese, si dhe të ndërmarrim masa të cilat vënë më shumë theksin në mbrojtjen e vendeve të punës dhe të jetës,” tha Abe.
Disa vende, si Kina, po mësojnë të lehtësojnë metodat e tyre më drakoniane. Qeveria kineze praktikisht izoloi dhjetëra miliona njerëz në qytetin e Vuhanit dhe rrethinat e Provincës Hubei kur filloi shpërthimi.

Të vetëdijshëm për dëmin ekonomik, udhëheqësit kinezë kanë miratuar kufizime më të lehta. Në Pekin, zyrtarët u thanë banorëve se mund të hiqnin maskat në rrugë. Kontrolli i temperaturës në qytet u bë më pak i përhapur.

Pastaj, më 12 qershor, zyrtarët e Pekinit njoftuan se 53 persona kishin rezultuar pozitivë për koronavirusin. Në vend që të mbyllnin kryeqytetin, zyrtarët mbyllën menjëherë një treg dhe izoluan komunitetet e banimit përreth tij, si dhe mobilizuan afro 100,000 punonjës të komunitetit për të testuar afro 2.3 milion banorë në një javë.

Një qytet aq i madh sa Pekini nuk mund të jetë në një gjendje lufte përgjithmonë”, tha Mao Shoulong, profesor i politikave publike në Universitetin Renmin të Pekinit. “Sa kohë mund ta durojmë këtë?”

Në dallim nga Vuhani, përpjekja ishte e targetuar. Lagjet e tjera të Pekinit qëndruan të hapura si zakonisht. Qeveria kineze ka tendencë të favorizojë një qasje të testimit masiv të përqendruar në grupe specifike – përveç njerëzve të lidhur me tregun, ajo tha se do të testojë gjithashtu banorët që jetojnë në lagje me rrezik të lartë dhe të mesëm, restorante dhe punonjës shitjesh me pakicë, studentë dhe mësues, si dhe punonjësit e kujdesit shëndetësor.

Strategjia e Kinës nuk është që infeksionet të shkojnë në zero, tha Zhang Venhong, këshilltar i qeverisë së Shanghait për pandeminë. Në vend të kësaj, në një intervistë me revistën Caixin të Kinës, ai përshkroi planin e Kinës si “afrim sa më shumë tek zero raste”. “Parandalimi dhe kontrolli me përpikëri, shoqëruar me trajtim të shpejtë mjekësor,” tha Dr. Zhang.

“Kjo strategji do të jetë e zbatueshme për Kinën për një kohë të gjatë”.

Qeveritë evropiane po mësojnë gjithashtu të jenë më fleksibël pas reagimeve të para të forta, megjithëse procesi mund të jetë i ngadaltë. Në Gjermani, zyrtarët kanë përcaktuar që rajone ose bashki që regjistrojnë më shumë se 50 infeksione të reja për 100,000 njerëz brenda shtatë ditësh, duhet të reagojnë shpejt për të ndalur shpërthimin, duke përdorur mjete si mbylljet e shkollave, karantinat e plota dhe testimet masive.

Megjithëse shumë nga këto përpjekje janë tejet lokale, ato kërkojnë një koordinim të ngushtë me zyrtarët qendrorë dhe juridiksionet fqinje. Për shembull, Anglia po eksploron izolime të kufizuara, rreth vatrave të infeksioneve, por zyrtarët vendas paralajmërojnë se sistemi është plot me të meta.

Zyrtarët e shëndetësisë në Angli, Uells, Skoci dhe Irlandën Veriore janë kryesisht përgjegjës për strategjitë e tyre. Në Angli, ku zyrtarët lokalë janë ankuar për mungesën e të dhënave të testimit nga qeveria qendrore, punëdhënësit ose menaxherët e ndërtesave kanë marrë përsipër përpjekjen, duke ndjekur infeksionet dhe duke iu përgjigjur shpërthimeve. Disa, si zyrat qendrore të një shitësi me pakicë në lindje të Lancashire, janë vlerësuar nga zyrtarët e shëndetit publik për veprimet e shpejta.

Por kontrolli i virusit do të kërkonte një kuptim të mirë se ku ndodhet, ku është duke inkubuar, gjë kjo veçanërisht e vështirë për një sëmundje, në të cilën 80 përqind e rasteve kanë simptoma të buta. Disa drejtues lokalë të shëndetit publik thanë në intervista se kanë mësuar për shpërthime nga lajmet. Niveli i detajeve që zyrtarët duhet të japin për mbylljet e lokalizuara – kodet postare të njerëzve që dalin pozitivë, për shembull – mbetet i pakapshëm.

“Cdo pandemi fillon si një shpërthim lokal,” thotë Lincoln Sargeant, drejtori i shëndetit publik në North Yorkshire. “Eshtë informacion kokrrizor që na nevojitet në kohën e duhur.”

Kryeministri Johnson ka pohuar se mbylljet lokale janë të mjaftueshme për të kontrolluar valët e reja të virusit. Në fillim, qeveria “kishte shumë pak instrumente në dispozicion “, tha ai të premten. Tani, tha ai, zyrtarët mund të “identifikojnë shpërthimet atje ku ndodhin”.

Në Romë, shpërthimi në Institutin San Raffaele Pisana testoi aftësinë e autoriteteve lokale për të gjetur dhe ndaluar shpërthimet.

Zyrtarët lokalë të shëndetit testuan pacientët dhe stafin në spital, zbrazën tre reparte dhe mbyllën ndërtesën. Ish pacientët dhe kontaktet e tyre u vunë në radhë, në makinat e tyre, në stacionet e lëvizshme të testimit. Prokurorët e Romës hapën një hetim mbi origjinën e vatrës.

Një nga personat që u sëmurën ishte një pulmonolog, Vittorio Bisogni. Ai zbriti me pak ethe, pasi vizitoi një pacient i cili kishte dalë nga spitali. Dr. Bisogni u diagnostikua me virusin më 9 qershor. Pacienti i tij vdiq disa ditë më vonë.
“U zemërova,” tha Dr. Bisogni, “Pasi u goditëm kaq rëndë, ne nuk mund të lejojmë që të jemi kaq naivë”. / The New York Times/ KultPlus.com

“Unë nuk jetoj me frikën e virusit, dua thjeshtë të jem pjesë e zgjidhjes, e jo të bëhem problemi”

“Unë mbaj maskë në vende publike.
(Si me maskë, si pa maskë) Unë rri 1 metër larg teje.
Unë i laj/pastroj duart vazhdimisht!

Dua që ta dish, që të respektoj ty sepse mund të jem asimptomatik dhe të të trasmetoj/barti virusin.

Jo, unë nuk jetoj me frikën e virusit,
dua thjeshtë të jem pjesë e zgjidhjes, e jo të bëhem problemi.

Nuk ndihem sikur “qeveria me kontrollon mua”, por si një i rritur i përgjegjshëm që kontribuon për shoqërinë.

Bota nuk rrotullohet përreth meje.

Ky virus nuk njeh racë, ngjyrë, moshë ose status!

Duke veshur/vendosur një maskë dhe duke qëndruar së paku 1 metër larg nuk, më bën mua paranojak, të dobët, të frikësuar apo budalla, por më bën të dashur dhe të respektueshëm.

Unë vendos maskë të të mbroj ty!
Ti vendos maskë të më mbrosh mua! / KultPlus.com

Më shumë amerikanë të vdekur nga koronavirusi, sesa në Luftën e Parë Botërore

Numri i personave të vdekur me koronavirus në Shtetet e Bashkuara ka tejkaluar numrin e ushtarëve amerikanë të vdekur gjatë Luftës së Parë Botërore, ndërkohë që shumë shtete në territorin e SHBA-së regjistrojnë rritje të infektimit.

Numri i viktimave, si pasojë e këtij virusi në SHBA, ka shkuar në mbi 116,900, sipas të dhënave të Universitetit Johns Hopkins.

Kjo shifër është më e madhe sesa e amerikanëve të vdekur gjatë Luftës së Parë Botërore, 116, 516 – më shumë se gjysma e tyre nga Gripi Spanjoll.

Megjithatë, shumë biznese në gjithë SHBA-në po vazhdojnë të rihapen, pavarësisht pse rreth 23,000 raste të reja të infektimit raportohen në baza ditore.

Rreth 20 shtete kanë raportuar rritje të numrit të të prekurve në dy javët e fundit, përfshirë, Floridan, Teksasin dhe Arizonan.

Shtimi i rasteve të reja, pjesërisht mund t’i kontribuohet rritjes së numrit të testimeve, por ekspertët shëndetësorë thonë se rritja e shkallës së përhapjes së virusit ka të bëjë edhe me rihapje të ekonomisë.

Presidenti amerikan, Donald Trump vazhdon të jetë i fokusuar në rihapje të ekonomisë dhe insiston se nuk do të ketë mbyllje, edhe pse numri i të prekurve me sëmundjen Covid-19, që shkakton koronavirusi, ka kaluar në mbi 2.1 milionë.

SHBA-ja, Meksika dhe Kanadaja janë pajtuar për mbajtje të kujfive të mbyllur deri më 21 korrik, duke vazhduar masat e kufizimit në udhëtim.

Për dallim nga këto vende, shumë shtete në Evropë kanë rihapur kufijtë për udhëtarët brenda vendeve të Bashkimit Evropian, pas tre muajve të masave kufizuese.

Evropa fillimisht ka qenë kontinenti i prekur më së keqi nga koronavirusi, mirëpo tani numri i rasteve të reja, i të hospitalizuarve dhe të vdekurve ka rënë në mënyrë dramatike, ndonëse ekonomia është rihapur. / KultPlus.com