Koronavirusi i merr jetën piktores së njohur, humb betejën pas 3 javësh Lumturi Blloshmi

Ka vdekur për shkak se ishte infektuar me Covid-19, piktorja e njohur shqiptare, Lumturi Blloshmi.

Mësohet se ajo po luftonte me virusin e rrezikshëm prej tre javësh, pa mundur t’i bëjë ballë.

E krahasuar me Frida Kahlon, Lume Blloshmi mban mbi shpinë 25 vite krijimtari. Ajo njihet si piktorja që lëvroi ndër të parat performancën dhe instalacionin në vendin tonë.

Puna e saj në artin pamor nisi në vitet 1973-1974, një periudhë delikate në artin shqiptar. Lumturi Blloshmi arriti të krijojë dhe t’i shmanget presionit të kohës duke u fokusuar tek peizazhi dhe natyrat e qeta. Në fillim të viteve ’90, Blloshmi kërkoi dhe gjeti një karakter tjetër artistik dhe u bë shumë shpejt pjesë e atyre artistëve që i dhanë frymëmarrjen e parë artit modern dhe postmodern shqiptar përmes performancave dhe instalacioneve.

Lumturi Blloshmi lindi në Tiranë në vitin 1944. U diplomua për pikturë në vitin 1968. Në vitin 1988 çeli ekspozitën e parë personale në Berat dhe po atë vit mori pjesë në Bienalen e Ankarasë (Egjypt). Gjatë viteve ’89-’91, çeli dy ekspozita vetjake në GKA. Midis viteve 1992- 2010 Blloshmi ka marrë pjesë në ekspozita të ndryshme në grup si në Selanik, Madrid, Lion, Budapest, Stamboll, Paris, Zyrih, Gjenevë, Modena, Hag, New York etj. Ishte fituese e konkursit ndërkombëtar “Onufri ’94”.

Vitet e fundit Lumturi Blloshmi u prezantua edhe me ekspozita në disa galeri private në Tiranë, Durrës, apo Korçë. / rita.tv/ KultPlus.com

Zana Sahiti, piktorja e re që i flet botës nëpërmjet brushave

Medina Pasoma

Delikatesën e brendisë së saj dhe thellimin në gjërat që e rrethojnë ajo e përkthen në krijimtari artistike. Zana Sahiti prej vitesh i flet botës nëpërmjet brushave, nën kombinimin e ngjyrave dhe gërshetimit të dimensioneve reale e imagjinare, shkruan KultPlus.

Përballja e saj e parë me pikturën ishte në moshën 8 vjeçare, atëherë kur gjithçka nisi me një entuziazëm të madh teksa fletës së bardhë filloj lehtë t’i linte gjurmë ngjyrash. Mirëpo, ky takim në përpjekje të shprehjes së këndvështrimeve të saja, do të shndërrohej në një lidhshmëri dhe mishërim të thellë me artin.  

Për KultPlus, Zana Sahiti rrëfen se të parët që ia krijuan këtë relacion me artin u bënë prindërit e saj, duke e dërguar atë në atelienë “Da Vinçi”. Kështu kishte nisur rrugëtimi i 17 vjeçares, e cila për dallim nga atëherë tanimë vetëm se po e zhvillon më shumë talentin e saj.

“Talentin për pikturën mendoj se e kam të trashëguar nga nëna ime por, në të ka pasur ndikim të madh edhe profesori e piktori Faton Kryeziu që më ka mësuar çdo gjë që di sot për artin”, u shpreh Sahiti për KultPlus.

Nëpërmjet pikturimit të një peizazhi të caktuar, Zana ndal momentin dhe e bën që ajo pamje të përjetësohet përgjithmonë, duke e lënë si gjurmë pas vetes. Mirëpo, e veçanta e krijimtarisë së saj qëndron në detajet, të cilat aq bukur kombinohen me llojllojshmërinë e ngjyrave saqë e bind individin që përafron me realen. E për artistët të cilët janë bërë tok me artin, frymëzimi s’ka si të mos jetë përherë diku në një qosh të jetës.

“Frymëzimin e gjej nga gjërat më të thjeshta, nga vet ngjyrat, paleta në të cilën pikturoj, personat e talentuar e artistët që më rrethojnë.  Ndjehem më së shumti e frymëzuar sa herë që jam nën prezencën e maleve apo të një peizazhi të bukur me pemë”, shprehet talentja Sahiti.

Mirëpo, Zana nuk mjaftohet vetëm me peizazhe. Asaj ia tërheqin vëmendjen edhe dimensione tjera, duke e bërë kështu të ketë një shumëllojshmëri të pikturave.

“Pikturat e mia nuk kanë tematika të njëjta. Unë krijoj atë që më do zemra dhe që i përshtatet preferencave të mia”, thotë Zana Sahiti.

Teknika që i shkon më së shumti për dore është pikturimi me ngjyra të vajit ose acrylic në pëlhura me dimensione të ndryshme. Në anën tjetër, përtej pasionit artin e ka gjuhë shprehëse, e cila e bën të shpraz brendinë.

“Më të vërtet arti është një çlirim shpirtëror. Nuk e di se ç’është por, derisa pikturoj detajet bota ndalet, dhe i vetmi preokupim në atë kohë është se si të pikturojë në mënyrën më të mirë që është e mundur”, shprehet Zana.

Ajo rrëfen se për të finalizuar një pikturë, përveç dashurisë, ajo dhuron edhe shumë mund. Kësisoj, realizimi dhe kompletimi i një vepre arti Zanës ia merr 1 deri në 2 muaj.

“Për mua pikturat simbolizojnë periudha të jetës sime dhe secila nga to kanë kujtimet e emocionet e mia të shfaqura në të. Nuk besoj që jeta ime do të ishte kaq e përmbushur nëse arti nuk do ishte në të”, vlerëson Zana Sahiti.

Pikturat e saj kanë marrë pjesë nëpër ekspozita të ndryshme, ato janë varur nëpër muret e shkollës dhe në ekspozitat kolektive në Lgano të organizuara nga Fondacioni për të rinjtë e botës “Ibrahim Kodra”. Mirëpo, duket se ajo nuk do të ndalet me kaq.

“Si qëllim në të ardhmen kam që të mësohem të punoj më shpejt, të mësoj teknika të reja por, mbi të gjitha të pikturoj gjërat që dua. Një gjë e di me siguri se artin do të jetë gjithmonë pjesë e jetës sime”, shprehet me plotë pasion Zana.

Në një kohë të afërt muret do të mbajnë edhe hijeshinë e punimeve të saja individuale, duke ardhur me një ekspozitë personale dhe duke e shpalosur përpara publikut gjithë krijimtarinë e saj./KultPlus.com

Piktorja Argenita Fetahu vjen sot me ekspozitë personale

Në ambientet e Galerisë së Ministrisë së Kulturës do të bëhet ceremonia e hapjes së ekspozitës personale të piktores Argenita Fetahu, e titulluar “Përtej.”

Në brendinë e pikturave të Argenitës gjithçka na dërgon drejt një mendimi subjektiv, sepse vet piktura e saj na shtynë ta ngacmojmë imagjinatën. Veprat e saj paraqesin një temë që lidhet me përjetimet emocionale të kohës kur janë realizuar.

Veprat e saj kanë një pikë referimi, eksperiencën e vet artistes, ndjeshmërinë, raportin mes të shkuarës dhe të tashmes. Imazhet gjysmë reale dhe gjysmë abstrakte mbeten të fiksuara në vepra si një strukturë individuale, ku ndjeshmëria tonale kthehet në vlerë unike.

Në këtë ekspozitë ka edhe një veçanti, gjegjësisht një fustan të nënës së saj, me anë të së cilit Argenita paraqet dy kohë, dy breza. Në të njëjtën kohë paraqet aspektin e emancipimit, se deri ku kemi bërë progres në këtë drejtim, apo kemi ngelur në të njëjtin stad me të kaluarën. Pra, autorja ka zgjedhur fustanin për të trajtuar temën e cila hap horizonte përtej asaj që ne shohim nëpër tablo.

Personazhi kryesor – figura e kultit të nënës, përkatësisht fustani i saj i viteve të 80 – ta, bart një kronologji ngjarjesh historike, që kanë ndodhur përreth dollapit të pritjeve të mëdha. Është fustan që identifikohet me gjendjen sociale, politike, kulturore, filozofike, me të qenurit nuse, grua, nënë, femër me imagjinatë të bujshme, të cilën, sot autorja do ta z’deshë nga vitrinat e mbamendjes, për ta veshur në rrethana arti me ngjyra arti.

Ekspozita hapet sonte, në ora 19:00 dhe do të qëndroj e hapur në Galerinë e Ministrisë së Kulturës deri më 27 mars 2020. / KultPlus.com

Piktorja Argenita Fetahu vjen me ekspozitë personale në Galerinë e Ministrisë së Kulturës

Në ambientet e Galerisë së Ministrisë së Kulturës do të bëhet ceremonia e hapjes së ekspozitës personale të piktores Argenita Fetahu, e titulluar “Përtej.”

Në brendinë e pikturave të Argenitës gjithçka na dërgon drejt një mendimi subjektiv, sepse vet piktura e saj na shtynë ta ngacmojmë imagjinatën. Veprat e saj paraqesin një temë që lidhet me përjetimet emocionale të kohës kur janë realizuar.

Veprat e saj kanë një pikë referimi, eksperiencën e vet artistes, ndjeshmërinë, raportin mes të shkuarës dhe të tashmes. Imazhet gjysmë reale dhe gjysmë abstrakte mbeten të fiksuara në vepra si një strukturë individuale, ku ndjeshmëria tonale kthehet në vlerë unike.

Në këtë ekspozitë ka edhe një veçanti, gjegjësisht një fustan të nënës së saj, me anë të së cilit Argenita paraqet dy kohë, dy breza. Në të njëjtën kohë paraqet aspektin e emancipimit, se deri ku kemi bërë progres në këtë drejtim, apo kemi ngelur në të njëjtin stad me të kaluarën. Pra, autorja ka zgjedhur fustanin për të trajtuar temën e cila hap horizonte përtej asaj që ne shohim nëpër tablo.

Personazhi kryesor – figura e kultit të nënës, përkatësisht fustani i saj i viteve të 80 – ta, bart një kronologji ngjarjesh historike, që kanë ndodhur përreth dollapit të pritjeve të mëdha. Është fustan që identifikohet me gjendjen sociale, politike, kulturore, filozofike, me të qenurit nuse, grua, nënë, femër me imagjinatë të bujshme, të cilën, sot autorja do ta z’deshë nga vitrinat e mbamendjes, për ta veshur në rrethana arti me ngjyra arti.

Ekspozita hapet më datë 4 mars në ora 19:00 dhe do të qëndroj e hapur në Galerinë e Ministrisë së Kulturës deri më 27 mars 2020. / KultPlus.com

Josef Kote, artisti shqiptar që mahnit publikun amerikan me pikturat shumëngjyrëshe

Jeta Zymberi

Artisti shqiptar Josef Kote është një ndër emrat më të shquar të artit në Amerikë, por ai gjithçka e nisi nga qyteti i Vlorës ku vazhdoi tutje udhëtimin e gjatë të eksplorimit, eksperimentimit dhe emocioneve artistike. Si fëmijë ai kishte dy pasione; pikturën dhe muzikën, natyrisht piktura ishte pasioni i tij më i fortë që më pas ju dedikua tërësisht, shkruan KultPlus.

“Fillimisht konkurrova në Vlorë, dhe më pas në Tiranë që të studioja në Liceun Artistik, Jordan Misja. I fitova të dyja konkurset dhe në moshën 14- vjeçare u largova nga shtëpia e prindërve të filloja rrugën time si artist”, nis të tregojë Kote për KultPlus.

“Mbas liceut, konkurrova përsëri dhe vazhdova studimet për katër vjet të tjera në Akademinë e Arteve. U diplomova për pikturë dhe skenografi. Në vitin e fundit të Akademisë punova në Kinostudion Shqiptare, dhe realizova një film të shkurtër vizatimor ‘’Lisi’’. Mbas shkollës, u emërova si skenograf në teatrin e Vlorës ku punova për një periudhë relativisht të shkurtër mbasi u largova në Greqi të vazhdoja karrierën si artist”.

Ka pothuajse tri dekada që është larguar nga Shqipëria dhe jeton në Amerikë. Udhëtimet nga zhvendosjet nga Greqia në Toronto, dhe më në fund në New York, kanë pasur një impakt të madh në krijimtarinë e tij artistike. “Rrugë e gjatë… gjithmonë në kërkim dhe eksperimentim që të gjeja veten time kudo që shkova”, thotë Kote.

New York është një nga qendrat më të rëndësishme në botë përsa i përket artit, me mijëra artistë nga gjithë bota shkojnë vazhdimisht në kërkim të realizimit të ëndrrës së tyre dhe si i tillë, është shumë e lehte të humbasësh nëse nuk je i veçantë. Por, Kote falë talentit dhe veçantisë së tij në punime arriti ta kalonte këtë pjesë pa problem.

“Gjatë periudhës që jetova dhe punova në Toronto, krijova një koleksion të madh pikturash dhe mund të them se ajo ishte faza paraprake që më përgatiti për në New York. Pra isha i ndërgjegjshëm që duhet të tregoja individualitet të veçantë në pikturë në mënyrë që të futesha në tregun e artit amerikan dhe menjëherë fillova punën për prezantimin e parë.”

Ekspozita e parë që e realizoi në New York, ishte momenti më vendimtar për karrierën e tij sepse aty mori kritika të mira nga ana profesionale.

“Nga aty, ndryshova natyrën e punës që bëja më parë dhe më në fund fillova të krijoja atë që kisha eksperimentuar për kohë të gjatë. Ky ndryshim ishte i domosdoshëm për mua që të mund të shpërtheja ndjenjat që kisha brenda vetes dhe që më kishin munduar për kohë të gjatë. Ekspozita ishte tepër e suksesshme. Shumë shpejtë mbas kësaj ekspozite, galeritë dhe publiku amerikan vlerësuan artin tim dhe më kanë mbështetur në një mënyrë të mrekullueshme.”

I pyetur nga KultPlus se si e definon artin e tij, Kote thotë se nuk dëshiron ta përkufizojë se çfarë lloj artisti është. Ai thotë se çdo artist bën artin që i përshtatet temperamentit të tij.

“Në shkollë u trajnova si akademik, por mund të them se qysh në vitet e shkollës kam pasur tendenca abstraksioniste. Realizmi nuk ishte një opsion për natyrën time; thjeshtë nuk më krijonte emocione të forta të cilat të më mbanin për periudhë të gjatë. Realizmi më përkufizonte të shprehja në mënyrë ekspresive ndjenjat e mia. Nuk dua të keqkuptohem, kam admirim të madh për piktorët që punojnë në mënyrë hyperealiste; sepse duhet të kesh mjeshtëri dhe durim të krijosh por arti është tepër personal dhe mendoj se çdo artist bën artin që i përshtatet temperamentit të tij.”

Duke qenë se ka ushtruar profesionin e pikturës për më shumë se 30- vite, në krijimtarinë e tij kanë ndodhur transformime të ndryshme të cilat kanë qenë të lidhura me vendin ku ka jetuar, me eksperienca dhe horizonte të ndryshme.

“Gjatë gjithë kohës, brenda vetes kam pasur shqetësim artistik të krijoja diçka që të më mbushte plotësisht, diçka që të ishte e imja; të krijoja një stil që të reflektonte personalitetin dhe ndjenjat e mia. Në mënyrë tepër organike dhe graduale fillova të inkorporoja brenda realizmit abstrakten duke ndjekur vizionin dhe ndjenjat e mia. Në këtë fazë të karrierës time e ndiej se kam arritur të kem individualitetin tim duke krijuar punë të cilat kanë balancë të mirë të realizmit me elemente abstrakte. Për mua si artist është e rëndësishme të mbajë realiste vetëm atë pjesë që më intereson duke e shkatërruar pjesën tjetër.”

Abstraktja ia jep lirinë të luaj me ngjyrat, format dhe materialin që përdorë duke thyer rregullat e realizmit në një lloj mënyre. Sipas artistit, është një balancë shumë sensitive, duhet të dish çfarë të lësh dhe çfarë të mbash që kompozimi të qëndrojë.

Për të arritur në pikën ku sot është, natyrisht nuk ka qenë e lehtë, ka punuar me mijëra orë duke eksperimentuar, një dedikim i plotë që të mund të krijonte stilin dhe teknikën që sot ka e të cilat vazhdojnë të evoluojnë në mënyrë tepër organike.

Pikturat e Josefit të rrëmbejnë qysh në shikim të parë e të fusin në një ëndërr të bukur. Por, i gjithë ky art buron nga shpirti i madh i artistit që mbushet çdo ditë plot inspirim nga bota që e rrethon.

“Puna ime është shprehje vizuale e vetës time, kush jam unë dhe çfarë unë mendoj për botën rreth meje e cila është burimi nga unë marrë emocionet që më pas i transferoj në pikturë. Ka kaq shumë gjëra në botë që më zgjojnë interes – natyra, arkitektura, njerëzit, muzika…”

Së sa ka ndikuar jeta e tij në Shqipëri për formimin artistik, Kote thotë se pikërisht ajo periudhë e ka formuar për artistin që është sot.

“Mendoj se katër vitet e para të liceut (periudhë në të cilën unë isha adoleshent) më ndihmuan të formohesha me një disiplinë akademike dhe të rritesha në një ambient mjaft konkurrues. Megjithëse isha i talentuar dhe kisha një dedikim të plotë në pikturë, mendoj se ato 8 vite studime më dhanë bazat për artistin që jam sot.”

Arti i Josef Kotës është përqafuar nga entuziastë të artit në gjithë botën. Koleksionistë dhe entuziastë të arriti e mbështesin gjatë gjithë kohës artistin shqiptar dhe gjejnë kënaqësi në atë se çfarë ai krijon dhe kjo padyshim që e frymëzon të krijojë punë gjithnjë e më të mira.

Josef, tashmë është edhe autor i shumë ekspozitave. Në Amerikë ka disa galeri që ekspozojnë punët e tij gjatë gjithë vitit. Zakonisht ai punon për 3- 4 ekspozita personale në vit.

“Është një punë tepër intensive, por siç thashë edhe më lartë, piktura është frymëmarrja ime dhe më jep satisfaksione të mëdha shpirtërore. Jam gjithmonë në kërkim se çfarë do të krijoj nga ekspozita në ekspozitë. Mendoj se rruga e artit në një lloj mënyre është një konkurs pambarim që kërkon dedikim dhe sakrificë.”

Artisti shqiptar tash është në përgatitje të dy ekspozitave personale. Më datë 8 gusht një e tillë do të prezantohet në New Jersey. “Kam punuar intensivisht për këtë ekspozitë të krijoja një koleksion pikturash me tematikë detin dhe art figurativ. Duke punuar për ekspozitën e quajtur ‘’Leeting Go’’ isha në një moment që doja të krijoja punë që transmetonin qetësi, paqe, dhe besoj se arrita të realizojë atë çfarë kërkova.”

Por, menjëherë pas këtij prezantimi, Koten e prej një tjetër ekspozitë. Në shtator ai hapë një të tillë në Atlanta për të cilën gjithashtu është duke punuar.

I pyetur nga ne, nëse një ekspozitë të tillë mendon ta hapë edhe në Shqipëri, ai përgjigjet: Pa dyshim, dëshiroj të bëjë një ekspozitë atje në mënyrë që edhe publiku shqiptar të ketë mundësi të shikojë punimet e mia dhe unë të kem mundësi të shikojë reagimin e tyre.”

Kote beson se për çdo artist suksesi më i madh është atëherë kur publiku dallon veprat e tij midis mijëra pikturave që qarkullojnë sot në internet, media sociale etj.

“Në rastin tim, mendoj se kjo ka qenë një arritje e madhe për mua. Përsa i përket vazhdimësisë time artistike – do vazhdojë të pikturojë dhe të eksperimentojë. Amullia është gjëja që më shqetëson si artist, atëherë dhe vetëm atëherë është vdekja e artistit nga pikëpamja artistike dhe shpirtërore (mendimi im)  prandaj gjithmonë jam në fazë eksperimentimi sepse dua të befasoj vetën, pastaj publikun”, thotë Kote duke përmbyllur kështu intervistën me KultPlus.

E ardhmja e ndritshme e artit të Kotes pritet të prekë dhe shumë e shumë vende të tjera të botës, por urojmë të vijë për një natë në vendin ku gjithçka nisi e të përqafohet me publikun shqiptar të cilët e presin me padurim botën shumëngjyrëshe të Kotes. / KultPlus.com

Revista amerikane: Shqiptarja Eva Belishova, piktorja e vitit

“Destig 5”, revista e njohur amerikane e ka shpallur piktoren shqiptare, Eva Belishova “Top Artist“ për vitin 2019. Tepër e njohur në shtetin e Kalifornisë, Belishova ka tërhequr vëmendjen e kritikës dhe disa nga pikturat e saj janë pjesë e një interviste të gjatë në “Destig 5”, transmeton Koha jonë.

Kur ishte vetëm 10 vjeç, babain e saj, një ndër mjekët më të mirë të vendit, e arrestuan. “Kështu që, në moshën më të re kuptova se ç’do të thotë të jetosh nën një regjim diktatorial dhe mësova sesi t’u bëj ballë poshtërimeve, gënjeshtrave dhe korrupsionit të një shteti të degraduar”, shprehet ajo për revistën. E larguar që në vitin ’90 nga Shqipëria, tashmë ajo ka 18 vite që pikturon, duke i dhënë mençurinë për të kuptuar se artisti kurrë nuk pushon së mësuari.

Kur ishte vetëm 10 vjeç, babain e saj, një ndër mjekët më të mirë të vendit, e arrestuan. “Kështu që, në moshën më të re kuptova se ç’do të thotë të jetosh nën një regjim diktatorial dhe mësova sesi t’u bëj ballë poshtërimeve, gënjeshtrave dhe korrupsionit të një shteti të degraduar”, shprehet ajo për revistën. E larguar që në vitin ’90 nga Shqipëria, tashmë ajo ka 18 vite që pikturon, duke i dhënë mençurinë për të kuptuar se artisti kurrë nuk pushon së mësuari.

Krijimtaria e saj është kësisoj shpirtërorja. E pyetur të tregojë për veprën e saj, artistja shprehet se pjesa më e madhe shumështresore e ngjyrave shtrihen në telajo, ku ngadhënjimi i fushave koloristike shkrihet me imazhet krejt të papajtueshme. Me të gjitha forcat, ajo beson se jeta e saj mbetet një telajo e papërfunduar. Pikturat e saj prezantojnë ndershmëri, përulësi dhe përkujdesje ndaj sojit njerëzor, për të cilin, artistja shprehet se ka një dashuri të dhimbshme. Ajo e përfundon intervistën duke u shprehur se beson me gjithë shpirt, se arti është firma e vetme autentike e qenies njerëzore. / KultPlus.com