Tri kosovare asambleiste në Finlandë

Tre kandidate me prejardhje nga Kosova kanë fituar në zgjedhjet komunale që u mbajtën me 13 qershor në Finlandë, përcjell KultPlus.

Brigita Krasniqi ka fituar në Tampere me 415 vota, përderisa ka treguar për Klan Kosova se pati përkrahje të madhe nga kosovarët që jetojnë në Finlandë.

Krahas kosovarëve, për Albana Mustafin, një tjetër asambleiste tashmë në Komunën e Kemit, nuk ka qenë e vështirë që të rrëmbejë edhe zemrat e finlandezëve, njofton Klan Kosova.

Në anën tjetër, Funda Demiri ka fituar për herë të dytë zgjedhjet në Komunën Vantaas, me 554 vota.

Përveç si kosovare, Brigita Krasniqi, Albana Mustafi, dhe Funda Demiri janë edhe shqiptaret e vetme fituese në zgjedhje, nga 16 sa ishin në listat zgjedhore./ KultPlus.com

Historia e shqiptarëve në Luginën e Arvanit në Francë

Në mes të Savoies, në rajonin e Auvergne-Rhone Alps të Francës, ekziston një luginë e quajtur Lugina e Arvanit (Vallee des Arves) e rrethuar nga shumë më tepër toponime Alb / Arb / ARv. Këto toponime janë me siguri të emërtuara nga fisi Arverni, një fis i madh antik kelt nga i cili rajoni Auvergne rrjedh emri i tij.

Studiuesi i kostumeve folklorike Roman K. kur analizon metodën e prodhimit të veshjes së Luginës së Arvanit me fjalët e tij thotë:
“I vetmi shembull i këtij lloji të ndërtimeve të skajeve që unë njoh është Xhubleta e Shqipërisë. Pse këto dy rajone të palidhura, të ndara gjerësisht, përdorin në mënyrë unike këtë metodë ndërtimi, nuk kam asnjë ide.”

Ajo që është interesante se këta njerëz në këtë rajon kanë një veshje popullore tejet të ngjashme me malësorët shqiptarë!

Shohim kostumet folklorike të veshura nga gratë nga fshatrat në “Luginën Arvan” (Vallée de l’Arve) të rajonit Auvergne-Rhône-Alpes të Savoie, Francë. Emri Auvergne rrjedh nga një fis i lashtë kelt i quajtur “Arverni”. Kjo kostum folklorik është i famshëm për të qenë i veçantë dhe ndryshe nga kostumet e tjera folklorike nga rajoni dhe veshjet e tjera popullore franceze në përgjithësi. Ky ndryshim me veshjet e tjera popullore franceze sugjeron një ndikim të jashtëm ose të ndryshëm në kulturën materiale.

“Xhubleta”, fustani unazor, në formë kambanash të veshur nga gratë shqiptare është një veshje e veçantë shqiptare dhe asgjë nuk i afrohet asaj për nga ngjashmëria apo ndërtimi nuk vishet nga ndonjë grup tjetër etnik në Ballkan, Evropë ose kontinentet fqinje. Ajo është e veshur kryesisht në rajonin e Malësis së Madhe, të territoreve shqiptare. Xhubleta është ndërtuar në një mënyrë shumë specifike me teknika dhe materiale arkaike që janë përdorur që nga kohërat e lashta. Në rini, xhubleta është me vija të bardha dhe të zeza, dhe bëhet e zezë në tërësinë e saj vetëm një herë kur një grua martohet. Në disa rajone thuhet se një Xhubletë e kuqe ishte ishte veshur në ditën e dasmës.

.

Xhubleta është shumë e rëndë për shkak të konstruksionit të trashë të leshit dhe të ndjerë dhe arrin deri në 15-20 kg me të gjitha zbukurimet dhe pjesët përbërëse të veshura së bashku.
Nëse krahasojmë kostumet dhe pjesët përbërëse që shohim , pothuajse të gjitha tiparet e dallueshme të Xhubletës janë ruajtur në kostumet e Luginës së Arvanit, ndërsa zëvendësuan disa tipare dhe materiale arkaike, duke humbur versionin bardh e zi të veshur (megjithëse Lugina e Arvanit veshja gjithashtu është me ngjyra të ndryshme tek te rinjte). Forma e kambanës së veshjes bëhet me rripa të qepjes njëra pas tjetrës, secila prej të cilave më e gjatë se ajo më parë, e bëjnë rrobën më të gjerë dhe më të gjerë drejt fundit. Në Luginën e Arvanit shiritat janë bërë më të imët ndërsa Xhubleta ka ruajtur formën më arkaike, me shirita të gjera. / Diaspora shqiptare / KultPlus.com

Franca do të dërgojë një tjetër Statujë të Lirisë në Nju Jork

Franca do të dërgojë një tjetër Statujë të Lirisë në Nju Jork për Ditën e Pavarësisë më 4 korrik.

Kjo statujë e re prej bronzi është një e gjashtëmbëdhjeta e madhësisë së asaj me famë botërore që qëndron në Ishullin e Lirisë.

Të hënën, gjatë një ceremonie të veçantë, statuja u ngarkua nga Muzeu Kombëtar të Arteve dhe Mjeshtërive (CNAM) në Parisin qendror, ku është instaluar që nga viti 2011. Statuja do të ngrihet në Ellis Island.

Statuja, mbi 450 kilogramë dhe 10 metra e gjatë, u realizua në vitin 2009 dhe është një kopje e modelit origjinal të statujës të vitit 1878 të ruajtur nga CNAM.

“Statuja simbolizon lirinë dhe dritën në të gjithë botën,” tha Olivier Faron, administratori i përgjithshëm i CNAM. “Ne duam të dërgojmë një mesazh shumë të thjeshtë: miqësia jonë me Shtetet e Bashkuara është shumë e rëndësishme, veçanërisht në këtë moment. Ne duhet të ruajmë dhe të mbrojmë miqësinë tonë.”

Në vitin 1886 një statuje gjigante me pamje femërore, e quajtur Statuja e Lirisë, do t’i dhurohej SHBA-së nga Franca dhe do të shndërrohej më pas në një nga simbolet e Shteteve të Bashkuara dhe gjithë Perëndimit./a2/KultPlus.com

Në Francë inaugurohet një memorial britanik në kujtim të zbarkimit të 6 qershorit 1944

Një memorial britanik, me pamje nga plazhet e zbarkimit, u inaugurua sot në Ver-sur-Mer, në Normandi, nën tingujt e instrumenteve muzikorë dhe në prani të ministrit francez të Forcave të Armatosura, Florence Parly.

Ky memorial është një nderim për 22 442 burrat dhe gratë që humbën jetën nën komandën britanike në 1944 në Normandi për të çliruar Europën.

Britania u përfaqësua nga ambasadori i saj në Francë, Edward Llewellyn.

Princi Charles dërgoi me këtë rast një mesazh me video për të përshëndetur kujtimin e burrave dhe grave që u vranë gjatë zbarkimit më 6 qershor 1944.

“Tingujt e instrumenteve muzikorë shoqëronin vendosjen e kurorave ndërkohë që patrulla e Francës fluturoi dy herë mbi këtë qendër”, bëri të ditur prefektura e rajonit normand të Calvados.

“Avionët që datojnë që nga zbarkimi fluturuan gjithashtu gjatë ceremonisë që zgjati rreth 1 orë e 15 minuta”, shtoi i njëjti burim.

“Tridhjetë e tetë kombësi kanë zbarkuar nën komandën britanike”, theksoi Steven Dean, menaxher i projektit.

Midis tyre janë 177 francezët e komandos Kieffer./atsh/ KultPlus.com

Në Paris bëhen prova se si mund të mbahen koncerte

Franca ka organizuar një koncert provë për të parë se a mund të kthehet ne normalitet pas një situate të përmirësuar të COVID-19.

Rreth 5000 persona që u mblodhën në arenën Bercy duhej të konfirmonin që s’janë të prekur nga virusi dhe të bartnin maska, shkruan France24.

Eksperimenti u bë me njerëz të moshës 18-49 vjeç që s’janë të rrezikuar shumë.

Franca raportoi 11,268 raste të reja COVID-19 të premten – një rritje prej vetëm 1,2 përqind nga java e mëparshme kur ishte regjistruar shifra më e ulët që nga fillimi i epidemisë./klan/KultPlus.com

Kur Ibrahim Rugova u shpall ‘Doktor Nderi’ në Francë (FOTO)

Në dhjetor të vitit 1996, ish-Presidenti Ibrahim Rugova ishte shpallur ”Doktor Nderi” (Honoris Causa) në Universitetin e Parisit VIII në Sorbonë të Francës.

Sekretari i Zyrës së Presidentit Rugova, Adnan Merovci, ka publikuar këto fotografi dhe ka treguar se prezent në këtë ngjarje ishin edhe Fadil Vokrri, Avni Spahiu, Daut Berisha dhe Alush Gashi, përcjell KultPlus.

Më 1996, Presidenti RUGOVA u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Parisit VIII, Sorbonë, Francë. Në këtë ngjarje me rëndësi prezent ishin edhe 4 njerëz të veçantë: Fadil VOKRRI, Avni SPAHIU, Daut BERISHA dhe Dr. Alush Gashi!”, ka shkruar Mervoci në Facebook. / KultPlus.com

Fermeri ndryshon aksidentalisht kufirin mes Belgjikës dhe Francës

Një fermer në Belgjikë ka ndryshuar aksidentalisht kufirin e vendit të tij me Francën. Fermeri ishte duke ecur në pyll kur guri që ndan kufirin mes dy shteteve i zuri rrugën traktorit të tij.

Kështu, ai e zhvendosi atë vetëm pak metra, duke shkaktuar një incident që mund të shkaktonte trazira ndërkombëtare, por që është pritur me buzëqeshje në të dyja anët e kufirit.

“Ai e bëri Belgjikën më të madhe dhe Francën më të vogël, nuk është ide e mirë”, tha David Lavaux, kryetari i fshatit belg Erquelinnes, për kanalin televiziv Francez TF1.

Autoritetet lokale belge planifikojnë të kontaktojnë fermerin për t’i kërkuar atij që të kthejë gurin në vendin e tij origjinal. Nëse kjo nuk ndodh, çështja mund të përfundojë në Ministrinë e Jashtme belge, e cila do të duhet të thërrasë një komision kufitar franko-belg.

Kufiri midis Francës dhe Belgjikës shtrihet në 620 km. Ai u krijua zyrtarisht nën Traktatin e Kortrijk, nënshkruar në 1820 pas disfatës së Napoleonit në Waterloo. Guri daton që nga viti 1819, kur kufiri u shënua me të për herë të parë./ KultPlus.com

Franca arreston italianët e dënuar për terrorizëm para 50-vjetësh


Shtatë italianë luftëtarë guerilë të ekstremit të majtë, e që ishin fshehur në Francë për disa dekada pasi i kishin ikur dënimeve për terrorizëm në Itali, janë arrestuar.

Autoritetet në Francë janë duke kërkuar edhe për tre italianë të dënuar për terrorizëm që lidhej me bombardime e vrasje në periudhat mes të ’60-ave dhe ’80-ave.

Qeveria e Italisë ka kërkuar nga Franca qe disa vjet arrestimin dhe ekstradimin e tyre. Në mediat italiane ata ishin identifikuar si Marina Petrella, Giovanni Alimonti, Enzo Calvitti, Roberta Cappelli, Sergio Tornaghi, Giorgio Pietrostefani dhe Narciso Manenti.

Tre burrat që kanë arritur t’i ikin arrestimit janë Luigi Bergamin, Maurizio Di Marzio dhe Raffaele Ventura.

Pesë nga ta ishin pjesë e “Brigadave të Kuqe”, që luftonin kundër militantëve të krahut të djathtë në një periudhë të trazirave, të njohur si “vitet e plumbit”. Qindra njerëz ishin vrarë atë kohë, përfshirë ish-kryeministrin Aldo Moro, që ishte kidnapuar dhe vrarë nga “Brigadat e Kuqe” më 1978.

Franca nën “doktrinën Mitterrand”, ua kishte lejuar terroristëve të dënuar të qëndronin në shtet e të shmangnin ekstradimin në Itali për shkak të rrezikut të rinisjes së dhunës.

Arrestimet erdhën pas takimit të 8 prillit mes ministrave të Mbrojtjes së dy shteteve.

Cappelli dhe Petrella, të dy nga Roma, ishin dënuar me burgim të përjetshëm për përfshirjen në vrasjen e Enrico Cavaglit më 1980. Cappelli ishte dënuar edhe për vrasjen e rojës së sigurimit Michele Granato më 1979 dhe lëndimin e dy policëve.

Petrella ishte dënuar edhe për kidnapimin e një zyrtari të lartë që ishte mbajtur peng për 35 ditë më 1980.

Tornaghi ishte dënuar me burgim të përjetshëm për vrasje, ndërsa Calvitti e Alimonti me nga 11 dhe 18 vjet burgim për tentimvrasje.

Edhe Pietrostefani dhe Manenti ishin dënuar për vrasje. / Koha.net / KultPlus.com

Në foto: Roberta Cappelli, Marina Petrella dhe Giorgio Pietrostefani

Studim në Francë, vullnetarët largohen nga shpella pas 40 ditësh izolimi

Një grup vullnetarësh francezë kanë dalë nga një shpellë pas një studimi 40-ditor që është bërë për të eksploruar kufijtë e përshtatjes njerëzore ndaj izolimit.

15 pjesëmarrësit u ngujuan pa telefona, orë ose dritë dielli, në shpellën e Lombrives në Francën jug-perëndimore.

Ata fjetën në tenda, prodhuan vetë energjinë elektrike dhe nuk kishin asnjë kontakt me botën e jashtme.

Projekti synonte të konstatojë se si njerëzit reagojnë ndaj humbjes së ndjenjës së tyre të kohës dhe hapësirës.

Eksperimenti i quajtur “Deep Time” mori fund të shtunën, duke lejuar tetë burrat dhe shtatë gratë të moshës 27 deri 50 vjeç, të largohen nga shpella, raporton BBC, përcjell Klan Kosova, transmeton KultPlus.

Shkencëtarët që mbikëqyrën projektin hynë në shpellë një ditë më parë për të thënë se projekti ishte afër fundit.

Duke buzëqeshur, por në dukje të trullosur, grupi e përfundoi izolimin. Ata kishin syze dielli për t’u dhënë syve kohë për t’u përshtatur me rrezet e diellit.

Drejtori i projektit, eksploruesi franko-zviceran Christian Clot, tha se koha dukej se kalonte më ngadalë në shpellë.

Një vullnetare, Marina Lançon, 33 vjeçare, tha se eksperimenti “ishte si një pushim i ngutshëm” në jetë.

Ata duhej të mbështeteshin në organizmin dhe ciklet e tyre të gjumit për të strukturuar ditët e tyre.

Në shpellë, ata kishin në dispozicion pak komoditete moderne. Për shembull, vullnetarëve u duhej të gjeneronin energjinë e tyre elektrike me një biçikletë me pedale dhe të merrnin ujë nga një pus 45 metra në thellësi të tokës.

Qëllimi i studimit ka rëndësi të veçantë gjatë pandemisë së koronavirusit, në një kohë kur masat anti COVID-19 kanë mbyllur miliona njerëz në izolim./klan/ KultPlus.com

Projekti për ndërtimin e muzeut përkujtimor në Francë, një shërim i plagëve të terrorizmit

Pas sulmeve të shumta terroriste që lanë pas një numër të madh vdekjesh, në mesin e tyre edhe plot fëmijë, Franca, njëra ndër shtetet që më së shumti ka hasur në sulme të cilat lanë të vdekur rreth 300 njerëz dhe 1000 të plagosur, po planifikon të ndërtojë një muze për të shëruar plagët e shtetit, shkruan The New York Times, përcjellë KultPlus.

Këto sulme që po konsiderohen si më të tmerrshmet në Evropë, krijuan mjaft trauma fizike dhe psikike, të cilat ende po vazhdojnë edhe sot duke lënë plagë të hapura, andaj Franca po planifikon të ndërtojë një muze i cili do të përndjekë zhvillimet e terrorizmit përgjatë viteve të fundit dhe e cila do të kontribuoj në përballjen me këto fatkeqësi.

Muzeu mendohet të inaugurohet në një vend të përzgjedhur në Paris në vitin 2027, e që për synim ka shfaqjen e eksperiencave të shteteve të cilat janë prekur nga terrorizmi përgjatë 50 viteve të fundit, pasi që edhe vetë Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, në shtator të vitit 2018, u zotua për të krijuar një muze përkujtimor i cili vendos viktimat e sulmeve terroriste në zemër të kujtimeve të tyre.

Henry Rousso, një historian francez, i cili ndihmoi në krijimin e Muzeut Memorial të Caen dhe Memorialin e Shoah në Paris, duke përkujtuar viktimat e Holokaustit, po mbikëqyr këtë projekt të cilën ai e konsideron si një formë rezistence përmes kulturës, inteligjencës dhe transmetimit të eksperiencës dhe përmes së cilës edhe autorët e sulmeve do të paraqiten gjithashtu në muze.

“Fakti që ne jemi duke krijuar një muze përkujtimor përderisa fenomeni i terrorizmit nuk ka asnjë shans të zhduket në vitet që vijnë është një mënyrë për të treguar aftësinë tonë për të bërë një hap prapa”, tha Rousso në një intervistë.

Sipas Rousso, muzeu përkujtimor francez nuk do t’i kushtohet vetëm një sulmi në veçanti por do të shfaqë ekspozita, konferenca dhe filma mbi sulmet në të gjithë botën, dhe një retrospektivë historike mbi terrorizmin në Francë duke filluar nga viti 1974 kur Carlos Çakalli kreu bombardimin e një farmacie në Paris dhe kur Franca filloi të jepte “një medalje njohjeje” për viktimat e sulmeve terroriste.

Memoriali do të rendisë emrat e viktimave të sulmeve terroriste në Francë dhe viktimave franceze të sulmeve jashtë vendit, ndërkohë që vendndodhja e saktë e muzeut pritet të vendoset në pranverën e ardhshme. / KultPlus.com

Lista e filmave që u ndaluan në Francë për shkak të përmbajtjes

Edhe pse është shumë e vështirë që një film të largohet nga Franca për shkak të reputocionit ‘Liberte’ (liri), disa janë larguar për shkak të përmbajtjes së tyre.

Kjo është lista e filmave që u larguan nga Franca dhe arsyet pse.

Filmi: Antichrist

Përshkrimi: Teksa një çift i martuar (Willem Dafoe, Charlotte Gainsbourg) janë duke kryer marrëdhënie seksuale, djali i tyre i mitur bie nga dritarja dhe vdes. Nëna shtrohet në spital, ndërsa burri, psikiatër, përpiqet ta trajtojë. Për ta shëruar nga frika e saj, ai e çon në një vend ku kishte kaluar verën me të birin, por aty nisin episodet e dhunës seksuale ndaj bashkëshortit dhe vetes.

Arsyeja e ndalimit: Në vitin 2016, filmi u ndalua në Francë kur një lëvizje katolike tradicionale e njohur si Promouvoir, kërkoi heqjen e tij për shkak të përshkrimeve të dhunës dhe seksit.

Filmi: Baise-Moi

Përshkrimi: Manu (Raffaela Anderson) ka jetuar një jetë të vështirë. E abuzuar dhe e përdhunuar, ajo niset për të takuar Nadine (Karen Bach), një prostitutë e cila është përballur me shumë padrejtësi. Të zemëruar me botën, ato zgjedhin të kryejnë marrëdhënieve kur të duan dhe të vrasin sa herë është nevoja.

Arsyeja e ndalimit: Ka skena jashtëzakonisht të dhunshme, ndërkohë që titulli në disa vende është përkthyer si “Më përdhuno”. Në vitin 2001, u vendos që të konsiderohej si i papërshtatshëm për njerëzit nën 18 vjeç.

Filmi: The Texas Chainsaw Massacre

Përshkrimi: Sally, Franklin dhe tre miqve të tyre u mbaron benzina teksa udhëtojnë me një furgon kampesh, aty shfaqen skena të dhunshme.

Arsyeja e ndalimit: Komplot i thjeshtë dhe skena të dhunshme dhe sadiste.

Filmi: The Battle of Algiers

Përshkrimi: Kronikë e vërtetë për jetën e luftës së popullit algjerian për të përmbysur qeverinë koloniale franceze në mes të viteve 1950. Fokusi është tek udhëheqësit e Lëvizjes Çlirimtare.

Arsyeja e ndalimit: “Beteja e Algjerit” konsiderohet si një nga filmat më të mëdhenj të luftës të të gjitha kohërave. Arsyeja e ndalimit lidhej me pretendimin se filmi ka një përshkrim të padrejtë të forcave franceze.

Filmi: Battleship Potemkin

Përshkrimi: Kur ata ushqehen me mish të thatë, marinarët në Potemkin revoltohen kundër kushteve të vështira. Të udhëhequr nga Vakulinchuk (Aleksandr Antonov), marinarët vrasin oficerët e anijes për të fituar lirinë.

Arsyeja e ndalimit: Një nga filmat më të njohur të të gjitha kohërave dhe shpesh i veçuar për teknikat e tij revolucionare të krijimit të filmit, kjo epikë ruse u ndalua nga frika se do të frymëzonte një revolucion. Autoritetet në Francë u tërhoqën nga vendimi në 1953, 20 vite pasi e ndaluan.

Filmi: Le Corbeau

Përshkrimi: Remy Germain (Pierre Fresnay) është mjek në një qytet francez i cili vendoset në qendër të një fushate shpifjesh, pasi letrat e akuzojnë atë për kryerjen e aborteve të paligjshme.

Arsyeja e ndalimit: E ndaluar për një periudhë të shkurtër pas Luftës së Dytë Botërore, “Le Corbeau” u prodhua nga një kompani gjermane në Francë gjatë pushtimit nazist. Filmi u perceptua nga lëvizja e rezistencës si poshtërim i popullsisë vendase dhe regjisori u ndalua të bënte filma

Filmi: Paths of Glory

Përshkrimi: Gjeneral Mireau vendos të marrë përsipër një mision të pamundur për të kapur një post gjerman. Sidoqoftë, kur njerëzit e tij vendosin të tërhiqen nga misioni, ai i fyen ata.

Arsyeja e ndalimit: Kritikat për mënyrën e portretizimit të ushtrisë franceze. Qeveria franceze bëri presion të madh për SHBA-në në mënyrë që filmi të mos transmetohej në Europë. Filmi u shfaq në Francë në 1975.

Filmi: Carmen Jones

Përshkrimi: Carmen josh një ushtar të ri, Joe, në mënyrë që të shmangë burgosjen. Sidoqoftë, kur ajo largohet nga Joe për një burrë tjetër, ai kërkon hakmarrje.

Arsyeja e ndalimit: Probleme me të drejtat e autorit me kompozitorin Georges Bizet që shkroi operën Carmen. Problemi u zgjidh, por u deshën gati tridhjetë vjet.

Filma të tjerë që janë ndaluar në Francë:

“Afrique 50” – i ndaluar sepse kritikon sundimin kolonial francez.

“Bel-Ami” – i ndaluar në fillim, por u lejua pas dy vitesh.

“Det kære legetøj” – i ndaluar për promovimin e pornografisë./ KultPlus.com

Shtëpia e vendosur në mes të lumit në Francë, po krijon kuriozitet (FOTO)

Objekti trekatësh i njohur si La maison dans la Loire (Shtëpia në Loire), po krijon kuriozitet përsëri në rrjetet sociale, ku prezente është habia e madhe që shfaqet duke parë fotografitë e një veçantie si kjo, përcjell KultPlus.

Shtëpia është vendosur në lum qëllimisht nga artisti francez Jean-Luc Courcoult, i cili e porositi atë si pjesë të Ekspozitës së Artit Estuaire 2007, me  ç ’rast frymëzoi artistë të shumtë ndërkombëtarë për të krijuar vepra të tilla të frymëzuara nga lumi.

Megjithëse për shumëkënd duket si rezultat i një përmbytjeje, për dikë që ecë përgjatë saj, mund të jetë objekt frymëzimi. / KultPlus.com

Piktori Edi Hila ekspozon ‘Princin e liqenit’ në galerinë ‘Mitterrand’ në Francë

Ekspozita personale “Princi i liqenit” i piktorit shqiptar Edi Hila është hapur në galerinë “Mitterrand” në Francë. Në këtë ekspozitë prezantohen vepra nga tre seritë e fundit me piktura që artisti i ka realizuar gjatë viteve 2018-2020.

Edi Hila është cilësuar si një nga figurat kryesore në skenën ballkanike, duke qenë dëshmitar në fillim të viteve ’90 për ndryshimet e thella që ka përjetuar një nga shoqëritë evropiane post-komuniste. Artisti ka refuzuar emigrimin në vendet e stabilizuara ekonomikisht, duke zgjedhur që të jetojë në Tiranë, për të zhvilluar një punë reflektimi mbi natyrën tranzitore të historisë së vendit të tij (kufiri natyror midis Perëndimit dhe Lindjes) dhe mbi pozicionin e pikturës shqiptare në historinë e artit mesdhetar. Në pak më shumë se njëzet vjet, piktura e Edi Hilës ka qenë si një pikë referimi në Evropë. Përdorimi i fotografisë si bazë për punën e tij, subjektet e tij historike të ngjyrosura nga ironia dhe melankolia, piktura e tij e një kursimi të dukshëm, duke përdorur një gamë gjithmonë të kufizuar dhe shpesh monokromatike, e çuan atë në rrethin e mbyllur të piktorëve më të mëdhenj bashkëkohorë. Historiani francez Eric de Chassey nuk heziton të evokojë krahasimin me mjeshtrin belg të pikturës Luc Tuymans. Kjo njohje e fundit për rëndësinë e veprës së Edi Hilës në historinë e pikturës bashkëkohore ka rezultuar në pjesëmarrjen e tij të fundit në “Documenta 14”, pastaj në retrospektivat e tij të njëpasnjëshme në Muzeun e Artit Modern në Varshavë (2018), në Galerinë Kombëtare të Arteve në Tiranë (2019) dhe në Sesionin e Vjenës (2020).

Titulli i ekspozitës “Princi i Liqenit” është gjithashtu titulli i pikturës së parë të një serie të re të iniciuar në vitin 2020. Motivi i preferuar i artistit, arkitektura është një vektor kuptimi gjatë gjithë veprës së tij. Në të vërtetë, për Edi Hilën, arkitektura është një burim i pashtershëm i njohurive të një shoqërie, vëzhgimi i saj na zbulon historinë e saj politike, kulturën e saj estetike, situatën e saj ekonomike dhe madje një dimension psikologjik. Duke provuar zhgënjimin e një vendi që po kalon rindërtimin, Edi Hila me ironi thekson megalomaninë dhe anakronizmat e arritjeve të fundit arkitektonike të sjella nga kultura e re liberale e vendit të tij.

“Shtëpia në Korçë”, 1945 është një tjetër seri e prodhuar në vitin 2020 në të cilin Edi Hila kujton dhunën e dëbimeve të ushtruar mbi popullsinë e qytetit të Korçës në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore. Këto shtëpi të zbrazëta, të braktisura me nxitim, janë dëshmitare të një jete të shkuar. Pikturat në këtë seri i ofrojnë vizitorit një vizion të shkretëtirës dhe fantazmës së këtyre shtëpive. Me trajtimin e tij simbolik dhe abstrakt, Edi Hila shndërron skena të zakonshme të brendshme në një sukses të peizazheve mendore, melankolike dhe medituese.

“Muzeu i Hapur” është një seri pikturash të filluara në vitin 2018 në reagim ndaj valës së sulmeve që Evropa përjetoi midis 2015-ës dhe 2017-ës. Këto vizione shqetësuese rimarrin historinë e civilizimit tonë përmes prizmit të dhunës: Forca të blinduara mesjetare, një dollap plot me armë ose Metroja e Tiranës në flakë. Ndërsa, tema e këtyre punimeve është figurative dhe alegorike, ndërtimi i tyre vizual është shumë i strukturuar, rigoroz dhe pa kompromis, në limit të abstraksionit.

Piktori Edi Hila u lind në vitin 1944 në Shkodër. Ka marrë pjesë në shumë ekspozita ndërkombëtare, si Bienalja e Venecias (1999), Muzeu i Artit Modern “Moderna Museet” në Stokolm (1999) dhe Muzeu Ludëig në Budapest (2000), Gjak & Mjaltë, E Ardhmja në Ballkan e kuruar nga Harald Szeeman në Muzeun Essl në Vjenë (2003), Bienalen e Liverpool (2010) apo edhe në Documenta 14 në Athinë (2017). Punimet e tij janë të pranishme në koleksionet e Musée Kombëtar të Artit Modern – Centre Pompidou, në Museun e Artit në Varshavë etj./shqiptarja/ KultPlus.com

Ilirët e fundit në Kelmend, cikël ekspozitash kushtuar foto lajmit

Ekspozita “Escale” organizohet prej vitesh në Francë dhe ka si qëllim të dëshmojë realitete të ndryshme në vende të botës, nëpërmjet punës së fotoreporterëve.

Në ekspozitën e këtij viti, e cila mbyllet më 20 nëntor, është edhe fotografia nga Shqipëria, foto e realizuar në Kelmend nga fotoreporteri francez Denis Meyer.

Ilirët e fundit

“Në Kelmend, një rajon malor në veri të Shqipërisë, jetojnë pasardhësit e fundit të popullit ilir. Mënyra e tyre e të menduarit, jetuarit dhe e të vepruarit evoluon në harmoni me natyrën ndërsa janë pjesë e një mendimi dhe mençurie tradicionale të integruar në modernizëm. Bilanci midis njerëzve dhe natyrës formon rendin shoqëror dhe kulturor. Ky rajon fsheh një nga ekosistemet më të pasura të kontinentit Evropian.

Kjo trashëgimi eko-kulturore rrezikohet nga një garë e vërtetë për për ujëra blu. Mijëra kilometra lumenj, miliona njerëz dhe qindra specie kërcënohen.”

Nga lufta për ruajtjen e ekosistemeve përballë një bote të re të tepërt të konsumit dhe industrializimit me tradita të dobëta kulturore dhe familjare, te forcat thelbësore njerëzore e protestës, ekspozita “Escale – Images du Réel” dëshmon imazhe të realiteteve të botës.

Një vend ku mund të mblidhet brezi e ri i fotoreporterëve dhe lirisë së shprehjes, “Escale” ka si qëllim të mbështesë ata që raportojnë informacione.

“Escale” synon të realizojë një takim mujor për të zbuluar, takuar, shkëmbyer, diskutuar dhe marrë kohë për të kuptuar më mirë lajmet ndërkombëtare, për tí deshifruar ato, për të njohur profesionin e fotoreporterit.

Ekspozita e hapur në qendrën “Paris Anim’ La grange aux Belles” në Paris do të qendrojë e hapur deri më 20 nëntor./ diapsorashqiptare/ KultPlus.com

Dhjetë filma të animuar shqiptarë shfaqen në një program të veçantë në Francë

Dhjetë filma të animuar shqiptarë nga fondi i Arkivit Qendror Shtetëror të Filmit do të shfaqen në një program origjinal të kuruar nga Louise Burkart, kuratore dhe restauratore e Arkivit Gjerman të Filmit.

Kjo dhjetëshe është një përzgjedhje e prodhimit të viteve ’80 dhe ’90 nga autorë si Stefan Taçi, Artur Dauti dhe Boris Ikonomi, Artan Maku, Shaqir Veseli, Gëzim Qendro, Albert Malltezi, Rikarda Nova dhe Ergys Faja.

Disa prej titujve shfaqen për herë të parë jashtë vendit në realizimin e kësaj  shfaqje për publikun parizien.

Filmat e animuar do të shfaqen në kinemanë Forum “des images” në qendër të qytetit në Châtelet – Les Halles, në dt 22 Tetor, ora 18:30.

Gjëra që nuk ndryshojnë – Stefan Taçi

Kënga e Fundit – Artan Maku

Fetish – Albert Malltezi

Guernica – Shaqir Veseli

Loja e Djallit –  Rikarda Hova dhe Ergys Faja

Ëndrrat nuk vdesin – Robert Qafzezi

Sizifi – Stefan Taçi

Parrulla – Gezim Qendro

Zëri i Tokës, Zëri i Gjakut – Artur Dauti dhe Boris Ikonomi. / KultPlus.com

Nga Shqipëria në Francë, Klea Lela fituese e konkursit të elokuencës

15-vjeçarja shqiptare Klea Lela ka arritur të shkëlqejë e të jetë më e mira në konkursin e elokuencës në Franë. Shqiptarja Lela spikati jo vetëm në të shprehurin në frëngjisht, por edhe për maturitetin dhe mënyrën se si trajton temën e ndërgjegjësimit ndaj natyrës dhe ambientit.

Familja e Kleës emigroi në Francë në vitin 2017. Ato nuk dinin gjuhën frënge, por me ndihmën e një shoqate u vendosën në Maison Flora-Tristan. Klea arriti të kuptohej me njerëzit vetëm nëpërmjet gjuhës angleze fillimisht.

Për të kremtuar fitoren e saj organizua në qendrën kulturore Flora-Tristan në Cherbourg, një ceremoni për nder të saj.

Të pranishëm në ndarjen e çmimit ishin Kryetari i Bashkisë Cherbourg-en-Cotentin, familja e Kleas, mësuesit e saj, kumbarët e saj të pagëzimit dhe Klea i falenderoi të gjithë të pranishmit.

“Faleminderit të gjithë këtyre njerëzve që më ndihmuan të flas frëngjisht, faleminderit mësuesve”, u shpreh e ngazëllyer Klea.

Ky çmim është një mundësi shumë e mirë për 15-vjeçare shqiptare, tashmë në shkollë të mesme, e cila synon të bëhet avokate.

Senatori Jean-Michel Houllegatte ka shprehur kënaqësinë që Klea të vizitojë Senatin në Paris, si dhe vetë senatorin.

Shqiptares në shkollë të mesme iu dha një simbol nderi nga anëtarët e Maison Flora-Tristan, të cilët përshëndesin pjekurinë e saj të madhe dhe vlerat e forta të solidaritetit.

Klea është mjaft aktive në çështjet e mjedisit, dhe ishim pikërisht fjalimet ndërgjegjësuese mbi këto tema që e bën të spikasë dhe të fitoj çmimin për konkursin e parë të elokuencës.

Kjo ceremoni përfundoi me “Ne Jemi Krenar per ty Kléa” të shqiptuar në kor dhe të pasuar me duartrokitje të ngrohta./ diasporashqiptare/ KultPlus.com

Filmi ‘Cirku Fluturues‘ fiton çmimin kryesor në festivalin e filmit në Francë

Filmi i metrazhit të gjatë “Cirku Fluturues” me skenar dhe regji të Fatos Berishës ka fituar çmimin kryesor ne War on Screen IFF, Chalons en Champagne, Francë, shkruan KultPlus.

Lajmi është bërë i ditur nga producentja e filmi, Vjosa Berisha me anë të një postimi një rrjetin social Facebook.

“Cirku fluturues” është një komedi e zezë e bazuar në një ngjarje të vërtetë të fundit të viteve të ’90-ta e një grupi aktorësh nga Kosova, të cilët gjatë kohës së luftës në mënyrë ilegale kalojnë kufirin e Malit të Zi dhe të Shqipërisë për të marrë pjesë në një festival të teatrit në Tiranë. “Cirku fluturues” bazohet në një ngjarje të vërtetë, të përjetuar nga vetë regjisori. Në këtë film me rolet e tyre paraqiten aktorët: Armend Smajli, Tristan Halilaj, Afrim Muçaj, Shpëtim Selmani dhe Velibor Topic,  ndërsa në rolet dytësore: Luan Jaha, Shkumbin Istrefi, Armond Morina, Vedat Bajrami, Refet Abazi, Rita Gjeka, Romir Zalla, Fisnik Ademi, Rita Gjeka, Esela Pysqyli, Doresa Rexha, Maylinda Kasumovic, Krist Lleshi etj.

Producente e filmit është Vjosa Berisha, kurse bashkëproducentë janë: Kristijan Burovski, Tomi Salkovski, Valon Bajgora, Agon Uka dhe Fatos Berisha. Pjesa tjetër e ekipit përbëhet nga drejtori i fotografisë Almir Ðikoli, montazheri Vladimir Pavlovski, disenjatori i setit Arben Shala, kompozitori Ognen Anastasovski, si dhe kostumografja Desantila Lika./ KultPlus.com

Cirku Fluturues fiton Grand Jury Prix / Çmimin kryesor ne War on Screen IFF, Chalons en Champagne, FranceThe Flying Circus by Fatos Berisha Fatos Berisha

Gepostet von Vjosa Berisha am Sonntag, 4. Oktober 2020

Franca përkujton gruan me ngjyrë që u rebelua ndaj skllavërisë

Në Paris do të vendoset statuja e një gruaje me ngjyrë që ishte përfshirë në një rebelim të vitit 1802 kundër skllavërisë në ishullin francez të Guadaloupe.

Gruaja e cila quhej Solitude, ishte ekzekutuar, shkruan BBC, raporton KultPlus.

Kryetarja e Parisit Anne Hidalgo e quajti Solitude “heroinë” dhe një “symbol të fuqishëm”.

Historia e skllavërisë së Francës është duke u rivështruar pjesërisht për shkak të protestave Black Lives Matter.

Presidenti Emmanuel Macron ka folur kundër largimit të statujave ose emrave kontravers të figurave historike të cilat sipas tij ofrojnë “një pamje të qartë të historisë dhe kujtesë. / KultPlus.com

Shpërthen zjarri në Katedralen e Nantes në Francë

Zjarrfikësit kanë luftuar me flakët që shpërthyen në orët e hershme të së shtunës brenda katedrales së qytetit perëndimor francez, Nantes.

Lajmin për këtë zjarr e bëri të ditur shërbimi zyrtar i zjarrfikësve përmes llogarisë në Twitter.

Në pamjet e publikuara në televizione shihej duke dalë tym nga objekti i ndërtuar në shekullin e pesëmbëdhjetë, shkruan “Reuters”. Ekspress / KultPlus.com

6 qershor 1944, Dita e Fitores në Normandi të Francës

Më 6 qershor miliona njerëz në botë përkujtojnë Ditën e Fitores në Normandi të Francës – një pikë kthese në Luftën e Dytë Botërore që ndryshoi rrjedhën e historisë. Përvjetori ngjall kujtime për veteranët e moshuar të Luftës së Dytë Botërore por është domethënës edhe për të tjerë që u prekën direkt ose indirekt nga lufta. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Mariama Diallo njofton:

Në monumentin e Luftës së Dytë Botërore në Uashington, qindra njerëz vijnë çdo ditë për të nderuar miqtë dhe familjarët që humbën në luftë. Cewin Johnson është një prej tyre. Tashmë 89 vjeç, ai ishte vetëm 19 kur humbi krahun duke luftuar në Francë.

“Ne ishim duke luftuar në fshatin Oberhofen i cili ështe rreth 20 kilometra në perëndim të Strasburgut dhe kishim qenë në atë fshat tre herë duke u përpjekur ta merrnim nën kontroll. I kishim rrethuar të gjithë gjermanët në fund të fshatit. Gary dëgjoi tankun që afrohej në rrugë dhe dërgoi artilerinë atje dhe e goditi tankun por atëherë u godita dhe unë.”

vjeçari Frederick Douglass Williams ishte pilot në misione ushtarake në Evropë si anëtar i të famshmve Pilotët Tuskegee. Ai thotë se gjëja më e vështirë e të shkuarit në luftë ishte të menduarit për të dashurit e lënë pas.

“Më pëlqen ajo që ka thënë Uinston Çurçilli: se edhe ata shërbyen duke pritur. Mamatë, të dashurat…mamaja ime e shkretë u çmend. Ne e dinim dhe e prisnim, por jo ata. ‘Ku është djali im’ thonte.”

Për veteranët e Luftës së Dytë Botërore dhe shumë të tjerë, 6 qershori 1944 – Dita e Fitores, nuk do të harrohet kurrë. Zbarkimi i aleatëve në

Normandi shënoi fillimin e çlirimit të Francës nga pushtimi nazist që rezultoi në humbjen e Gjermanisë. Christopher Yung është autor i një libri mbi planifikimin e Ditës së Fitores.

“Është një nga operacionet ushtarake më të rëndësishme të kryera ndonjëherë, me siguri sulmi më i madh i ndërmarrë nga uji ndonjëherë. U desh shumë zgjuarsi, këmbëngulje dhe mendim ushtarak.”

Pushtimi ishte një pikë kthese vendimtare.

“Është hapi i parë i cili i dha aleatëve mundësinë për t’u kthyer në kontinent. Gjermanët kishin ngritur një fortesë gjigande për të parandaluar rikthimin e aleatëve.”

Gjenerali brigadier Bruno Caitucoli është atasheu ushtarak në ambasadën franceze në Uashington. Babai i tij 94 vjeçar luftoi në luftë.

“Ajo që babai im më shpjegoi disa herë është rëndësia e të qenurit gati të mbrosh atë që nuk të jepet falas: lirinë, demokracinë, etc.”

Në zyrën e tij ndodhet një foto – një kujtim i sakrificës të Luftës së Dytë Botërore.

“Kjo foto tregon plazhin e Omahas, Omahanë e përgjakur me dy flamuj, ato francez dhe amerikanë bashkë dhe rreth tre mijë njerëz që formuan fjalët: Nuk do të harrojmë kurrë. Dhe mbi plazhin Omaha ndodhen Varrezat Coleville.”

Shumë vdiqën për ta bërë bërë të mundur fitorem por sakrifica e tyre hapi rrugën për kapitullimin e Gjermanisë naziste në maj të vitit 1945.

DISA STATISTIKA TË D-DAY

Ky Operacion vendimtar udhëhiqej nga Gjenerali Dwight D. Eisenhower,
më vonë Komandant i NATO-s dhe president i SHBA-Ushtria përbëhej nga:
– 156 000 trupa (73000 Amerikanë dhe 83000 britanikë dhe kanadezë)
– 12 837 Avionë luftarakë
–   6939 Anije
– personel i marinës – 195 701 (52 889 Amerikanë, 112 824 britanikë dhe 4988 nga trupat Aleate) /KultPlus.com

Shqiptari shpallet ndër kuzhinierët më të mirë në Francë

I riu shqiptar, Armand Hasanpapaj, i cili prej vitesh ushtron profesionin e kuzhinierit në Francë, është shpallur si një nga më të mirët e gastronomisë franceze.

Armandi ka qenë pjesë e shumë konkurseve në fushën e kulinarisë, ku dhe është vlerësuar me disa çmime. Ndër recetat e preferuara të kuzhinierit janë edhe disa prej gatimeve shqiptare dhe se ai tani është një nga kuzhinierët më premtues në Francë

Së fundmi, ai u rendit i katërti në finalen e “Objectif Top Chef”, e cila mbahet në Francë ku konkurrenca ishte e madhe, mirëpo, profesionaliteti i të riut shqiptar i ka habitur jurinë dhe se tani më ai po cilësohet si nga më të mirët edhe nga mediat franceze, transmeton albinfo.ch.

Gazetat e njohura franceze si: Le Progres, Le Magazine Independante De La Region Lyonnaise kanë shkruar artikuj të veçantë për të riun shqiptar, Armand Hasanpapaj si dhe historinë e tij.

“I armatosur me një vendosmëri të palëkundur dhe një aftësi mbresëlënëse pune, Armand tani njëqind për qind po investon në pasionin e tij si kuzhinier. Ajo që ai pëlqen, madje edhe obsesion në lidhje me gatimin është krijimtari dhe përsosja e tij në përgatitjen e ushqimeve. Ai ndërton çdo pllakë si një pikturë”, shkruajnë mediat franceze për të.

Duhet theksuar se Armandi është me origjinë nga Tropoja, por ka jetuar në Tiranë, ku kishte nisur profesionin e valltarit. Prej 8 vitesh ai jeton në Francë, ku nisi edhe shkollën e kuzhinës. Shtysë për këtë, veç pasionit të tij për gatimin u bë nëna e Armandit e cila në Shqipëri ka qenë pastiçerie. Kështu ai ndoqi zanatin e së ëmës dhe me shumë sukses.

Ani pse i ri në moshë, me profesionalitetin dhe dashurinë që ka për ushqimet, sidomos ato franceze, iu bë e mundur që ai të punojë me Chefs më të mëdhenj me bazë Lyon: si Mathieu Viannay, Fabrice Moya, Régis Marcon. Rigoroz, etj, transmeton albinfo.ch. / KultPlus.com

Në Francë botohet libri me 35 autor shqiptarë

Doli nga shtypi dje, versioni fizik dhe elektronik i përmbledhjes me tregime të dashurisë “Nus vers l’independence” , në të cilin libër janë përfshirë 35 shkrimtarë më 35 tregime të dashurisë.

Botimi i kësaj vepre “Nus vers l’independence” ( Lakuriq drejt pavarësisë) , është një akt historik për letërsinë shqiptare, sepse për herë të parë lexuesit francez i prezantohemi më 35 tregime të dashurisë të botuara nga Shtëpia Botuese “Le Harmattan” më renome ndërkombëtare.

“Eshtë një akt historik sepse për herë të parë në letërsinë shqiptare para botës më krijime artistike dalin 35 autorë të te gjitha trevave shqiptare si nga:  Kosova, Shqipëria, Maqedonia, Lugina e Preshevës, Mali i Zi dhe diaspora.

Është një akt historik për faktin se libri botohet në djepin e kulturës botërore në Paris, nga një shtëpi botuese e njohur në Evropë”, thuhet në njoftim.

Krijuesit shqiptarë janë shumë pak të njohur në skenën ndërkombëtare të letërsisë, për shkakun se që nga rënja e sistemit monist nuk  është investuar në  përkthimin e letërsisë shqiptare në gjuhë botërore. / KultPlus.com

Notre Dame rifillon të marrë jetë

Puna për riparimin e katedrales së Notre Dame, të dëmtuar keqazi, rifilloi sot, pasi ajo ishte pezulluar për shkak të kufizimeve të koronavirusit.

”Rindërtimi filloi siç ishte planifikuar, të hënën”, sipas ”Etablissement Public”, organit përgjegjës francez.

“Mos prisni që 150 punonjës të jenë duke punuar brenda katedrales”, i tha transmetuesit BFMTV drejtori i Notre Dame, Patrick Chauvet.

”Përkundrazi, vetëm një ekip i vogël arkitektësh dhe zyrtarësh do të lejohen. Ata duhet të përgatisin kthimin e punonjësve”, theksoi ai, transmeton KultPlus.

Riparimet e katedrales, që u dëmtua shumë nga një zjarr i madh më shumë se një vit më parë, u pezulluan në mes të marsit.

Pas zjarrit, presidenti francez, Emmanuel Macron premtoi se katedralja do të rindërtohej brenda pesë viteve, një premtim që ai riafirmoi më 1 janar. / KultPlus.com

Përkthyesi Krasniqi: I lumtur që vargjet e fuqishme të Fishtës tingëllojnë edhe në gjuhën frënge

Bujar Meholli

Kur flitet për Gjergj Fishtën dhe veprimtarinë e tij, secilit shqiptar i ndizen ndjenjat kombëtare. I konsideruar si “Homeri shqiptar”, Fishta ka arritur të bëhet i përjetshëm falë kontributit të tij të madh dhënë letërsisë dhe kulturës shqiptare, shkruan KultPlus.

Fishta, i formuar në periudhën e Rilindjes sonë kombëtare, është një nga vazhduesit më të drejtpërdrejtë të saj, shprehës i idealeve atdhetare dhe demokratike në kushtet e reja që u krijuan në shekullin e njëzetë. Mënyrat e pasqyrimit të jetës, në krijimtarinë e tij, janë vazhdim i natyrshëm i teknikës letrare të Rilindjes, ku mbizotëron romantizmi, realizmi dhe klasicizmi. Si krijues Fishta, në radhë të parë ishte poet. Përkushtimin më të madh e pati ndaj epikës. “Lahutës së Malcis”, veprës së jetës, ai i kushtoi plot 40 vjet punë. Tonet heroike, burimësia e papërsëritshme e përfytyrimeve, shqiptarësia në dhënien e mjediseve, heronjve e rrethanave kanë bërë që Fishta të quhej “Homeri shqiptar”. Ndërthurjet e ndryshme të mitologjisë me realitetin, stili, mendimi i fuqishëm filozofik e dramaciteti i veprës kanë bërë që ai të krahasohet edhe me Gëten apo Danten.

Abedin Krasniqi, studiues i sociologjisë dhe përkthyes në gjuhën frënge, ndërmori një hap shumë të rëndësishëm që ta përkthejë “Lahutën e Malcis” në gjuhën frënge.

Sot në ambientet e Aleancës Franceze të Fakultetit të Filologjisë u promovua përkthimi i kësaj vepre me vlera të mëdha poetike.

Mes profesorëve dhe studentëve, Krasniqi, i ardhur nga Parisi për ta promovuar librin, bashkëbisedoi duke treguar përvojën e tij, entuziazmin dhe vështirësitë në këtë përkthim që i mori dy vjet e gjysmë punë intensive. Krasniqi tregon se vargjet e para i mësoi nga i ati, ndërsa frymëzimi për t’i hyrë përkthimit të “Lahutës së Malcis” i erdhi nga Robert Elsie i cili e kishte përkthyer paraprakisht në gjuhën angleze.

“Ideja që ta përkthej Lahutën ka lindur vonë. Unë kur isha i vogël kam mësuar nga babai sepse ai i dinte përmendsh, e sidomos këngët e para të Oso Kukës”, tregon ai.

“Gjithmonë kam qenë i pasionuar me epopetë e botës. I kam lexuar shumicën prej tyre dhe kam pas dëshirë ta përkthej eposin shqiptar”, vazhdon ai.

Populli francez, siç dihet, ka një kulturë të pasur. Letërsia franceze padyshim ka sjellë vepra kolosale që sot janë të përbotshme. Por si pritet një vepër e huaj nga francezët? Ideja e Krasniqit ishte që t’ia paraqes këtë vepër tonë aq të madhe publikut francez. Ai tregon se qysh i ri ka shfaqur interesim për eposet e vendeve të ndryshme, ndërsa përballja e tij e parë me “Lahutën e Malcis” ka qenë për të mbresëlënëse.

“Kanë qenë disa fjalë problematike, por kam shfrytëzuar fjalor që ma kanë bërë më të lehtë punën. Unë nuk kam arritur ta mbaj tetërrokëshin, e kam mbajtur nëntërrokëshin dhe jam përpjekur ta ruaj ritmin sepse sipas meje është shumë i rëndësishëm në këtë vepër”, shpjegon Krasniqi.

“Problemet i kam tejkaluar me fjalor dhe si inspirim më ka ndihmuar Robert Elsie. Kam përdorur shumë fjalorë dhe kam menduar t’i paraqes edhe për publikun francez përmes fusnotave informacionet me interes që gjenden në Lahutë”.

“Kam anëtar të familjes të cilët janë arsimtar dhe kemi biseduar për ato pika ku ndonjëherë kam pasur vështirësi, kështu në këtë mënyrë i kam tejkaluar dhe në fund arrita ta përfundoj pa ndonjë vështirësi të madhe”, tregon Krasniqi.

Poezia në përgjithësi sot botohet më pak dhe shtëpitë botuese i japin më pak rëndësi. Edhe në Paris, botimet e poezisë kanë rënë, aq më pak të poezisë së huaj. Megjithatë, Krasniqi është i lumtur për jetësimin e kësaj pune. Interesimi për librin vjen kryesisht nga shqiptarët që jetojnë në Francë dhe jashtë saj. Sidoqoftë, secili shqiptarë duhet të ndihet krenarë sepse tashmë vargjet e fuqishme të poetit tonë kombëtar, tingëllojnë edhe në gjuhën frënge. /KultPlus.com