Çmimi“22 NËNTORI”: Apelohet për paraqitje edhe të intelektualeve nga Kosova dhe Shqipëria

Në vijim është Konkursi për ndarjen e çmimit “22 Nëntori” për vitin 2020, i cili është i hapur deri më 15 qershor.

Ky çmim për herë të parë është krijuar vitin e kaluar nga Ministria e Kulturës dhe Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut. Mirëpo, edhe pse ai ka karakter kombëtar dhe jepet për nderë të Ditës së Kongresit të Manastirit dhe është mbarëkombëtar, vitin e kaluar ka qenë i bojkotuar nga opozita shqiptare dhe ka pas shumë pak njerëz të paraqitur. Andaj, nga Komisioni për ndarjen e këtij çmimi bëjnë thirrje për paraqitje sa më të madhe të intelektualëve shqiptar nga vendi dhe jashtë në të. Related Posts

Anëtari i Komisionit për ndarjen e këtij çmimi, Blerim Grubi, u bënë thirrje intelektualeve shqiptarë që të paraqiten në këtë konkurs. “Ky është çmim mbarëkombëtare. Vitin e kaluar për herë të parë u nda ky çmim. Si anëtar i Komisionit isha shumë i zhgënjyer vitin e kaluar. Andaj, edhe kam drojën që mos të përsëriten të njëjtat gabim me këtë konkurs si vitin e kaluar. Vitin e kaluar për shkak të mos informimit paraqitja e kandidatëve për këtë çmim ishte shumë e vogël. Vjet në konkurs janë paraqitur vetëm se katër kandidatë, nga të cilët një ishte maqedonase dhe një amerikan. Kjo ishte shumë zhgënjyese si fillim, por kjo ishte edhe neglizhenca e mos informimit. Andaj shpresojë se kjo situatë mos përsëritet edhe këtë vit. Pra presim që të paraqiten sa më shumë intelektual shqiptarë. Në konkurs mund të paraqiten edhe intelektual nga trevat tjera shqiptare. Prandaj u bëjmë thirrje të gjithë atyre intelektualeve që kanë kontribuar dhe janë dëshmuar në shkencë, kulturë, arsim etj, që të paraqiten në këtë konkurs”, deklaroi për KOHA, Grubi. Ai thekson se vitin e kaluar ceremonia e ndarjes së çmimit të 22 nëntorit u bojkotua nga opozita shqiptare. Andaj shpresojmë që e njëjta mos përsëritet edhe këtë vit, për arsye se ky është një çmim mbarëkombëtar.

Përveç Blerim Grubit, anëtarë të Komisionit për ndarjen e këtij çmimi janë edhe profesoresha universitare Gëzime Starova, piktori Reshat Ahmeti, Mexhait Vela dhe Skender Asani, drejtor i Institutit për Trashëgimi Kulturore të Shqiptarëve të Maqedonisë. Shuma e të hollave të shpërblimit shtetëror “22 Nëntori” arrin pesë (5) rroga mujore mesatare në Republikën e Maqedonisë së Veriut të paguara në tre muajt e fundit të vitit aktual. Shpërblimi shtetëror “22 Nëntori” sipas rregullit, ndahet çdo vit. Në një vit mund të ndahen më së shumti deri në dy shpërblime. (koha.mk) / KultPlus.com

Maqedoni: Për 14 ditë mbyllen shkollat dhe institucionet e tjera shkollore

Pas rekomandimeve të Komisionit për sëmundje ngjitëse, Qeveria në mbledhjen e sotme vendosi që të mbyllë të gjitha çerdhet, shkollat dhe institucionet tjera arsimore. Kështu njoftoi në konferencën e sotme për shtyp, ministri i shëndetësisë, Venko Filipçe.

“Të ndërpritet mësimi në të gjitha shkollat fillore dhe të mesme në të gjithë territorin e Republikës së Maqedonisë së Veriut përfshi edhe çerdhet, në 14 ditët e ardhshme, të lirohen punëtorët nga obligimet në këto institucione. Një prind për fëmijë deri në moshën 10 vjeçare, lirohet nga puna në 14 ditët e ardhshme. Ndërpritet mësimi në arsimin e lartë. Ndërpriten tubimet publike me mbi 1000 pjesëmarrës në 14 ditët e ardhshëm”, deklaroi Venko Filipçe, ministër i shëndetësisë.

“Ndalohet mbajtja e ndeshjeve sportive me publikë në 30 ditët e ardhshme, në territorin e gjithë shtetit”, tha Filipçe. / KultPlus.com

Kërkohen aktorë për filmin e parë horror shqiptar në Maqedoni nga regjisori Xhafer Saliu


Shqiptarëve të Maqedonisë Veriore ju mungojnë projektet filmike në përgjithësi por së fundmi regjisori Xhafer Saliu ka vendosur të realizojë një film horror shqiptar të metrazhit të gjatë, transmeton Billbordi.

Filmi quhet TE PAFTUARIT dhe është në fillimet e tij dhe po kërkohen aktor dhe aktore të moshave të ndryshme ku ndër to edhe për role kryesore.

Të gjithë ju që mendoni se keni talent dhe mund të jeni një aktor ose aktore e ardhshme, mund të dërgoni: Emrin, Mbiemrin, Foto, Viti i lindjes dhe Numrin kontaktues në faqen zyrtare të filmit ne facebook: Të Paftuarit. / KultPlus.com

Letërsia shqipe e Maqedonisë, mes dy “vëllezërve të mëdhenj”, Shqipëri, Kosovë

Përfaqësimi institucional i Maqedonisë në edicionin e 25-të të Panairit Ndërkombëtar të Tiranës Klik Ekspo Group, u realizua përmes Ministrisë së Kulturës së Maqedonisë, e cila në bashkëpunim me Klik solli një temë interesante që lidhej me bashkëpunimin e Letërsisë së dy vendeve, por edhe problematikën e madhe që ka vetë Letërsia Maqedonase bilingue (dygjuhësie) në vendin e saj.

Pjesëmarrësit ngritën problemin e përkthimit të dy anshëm, por edhe ngërçet artificiale që ekzistojnë në mes të dy vendeve tona. Krijuesit Ermis Lafazanovski, Nikola Madzirov, Shkëlzen Haliti dhe studiuesit Ali Pajaziti, Qerima Lita, përballë krijuesit dhe botuesit Arian Leka dhe botuesit Rexhep Hida sollën të gjitha shqetësimet që e kanë penguar letërsinë e të dy vendeve që të ketë komunikim më të mirë.

Publicisti Ben Andoni, moderator këtij takimi prezantoi pjesëmarrësit dhe të ftuarit që siç u shpreh ai, janë profesorë të fushave të ndryshme, nga historia, sociologjia, poet, njerëz të teatrit ndërsa nga pjesa shqiptare janë të pranishëm tha Andoni, botues e përkthyes të njohur nga gjuha maqedonase në gjuhën shqipe.

Gjithmonë është tentuar të thuhet se Republika e Maqedonisë së Veriut, siç quhet tani, e shpalli pavarësinë vonë dhe shqiptarët kanë një lloj perceptimi se edhe letërsia e Maqedonisë është pak e vonët.

Por në fakt nuk është kështu, letërsia në Maqedoni është një letërsi që gjithënjë ka komunikuar me Shqipërinë. Ka qenë një fat i madh që një pjesë e madhe e atyre që bëjnë letërsi në Maqedoni, janë me origjinë shqiptare por edhe një pjesë e autorëve maqedonas kanë qënë të lidhur me Shqipërisë, u shpreh Andoni.

Përveç se me krijimtarinë e tyre, vijoi më tej ai, por edhe me autorësinë e kulturave kanë ditur që të kombinojnë dy kombe me letërsinë shqipe.

“Ka një urë shumë interesante tha Andoni, duke evidentuar figurën e akademikut kosovar Esat Mekuli, i cili ishte i parë që inkurajojë letërsinë shqipe në Kosovë e Maqedoni”.

Më tej, publicisti Andoni solli në vëmendje se atë që ka bërë “Jehona” në Maqedoni në vitet ‘60 për letërsinë shqipe duhet të ruhet dhe të respektohet, – tha ai. “Jehona” përveç se solli autorë shqiptarë përcolli një gjuhë shqipe më afër standardeve se asnjë herë më pare”, theksoi shkrimtari Ben Andoni.

Duke marrë fjalën, Rexhep Hida, nga shtëpia botuese Fan Noli theksoi se letërsia është ura që lidh popujt dhe kombet shpirtërisht më shumë se çdo gjë tjetër ndaj ta vlerësojmë dhe ti japim meritat e duhura siç është vepruar dhe në këtë panair të Klik-ut. ‘’Ballkani është ndarë në Republika të ndryshme siç është ndarë Shqipëria në qarqe të ndryshme, por shpirtërisht mendoj se kemi qenë pranë dhe jemi pranë, dhe një nga urat më të ndritura për të ruajtur këtë miqësi dhe botë shpirtërore është pikërisht letërsia. Unë kam qenë shumë i afërt me krijimtarinë ballkanase sepse për ne nuk mund të kuptohet njohja e letërsisë botërore pa njohur letërsinë e popujve të Ballkanit. Madje Ballkani nuk mund të quhet vetëm një fuçi baruti por dhe një thesar kulture (lindi Odisea, Omeri e shumë vepra të tjera). Edhe shqiptarët e Maqedonisë e duan komunikimin letrar e shpirtëror, dhe unë personalisht kam qenë pjesëmarrës në panairin e Shkupit që në vitin 1993. Ndaj dhe sot panaireve të tilla ku i jepet rëndësi librit nuk i jam ndarë kurrë dhe do të vazhdoj të jem pjesëmarrës,’’tha Hida.

Ndërsa vizitoi Panairin e këtij viti, veçanërisht stendat maqedonase, edhe ambasadori i Maqedonisë në Shqipëri z.Dancho Markovski shprehu vlerësimet më të larta për organizimin e panairit Klik Ekspo Group, ku theksoi se kompanitë maqedonase kanq qenë dhe do të jenë prezente në çdo edicion të Klik duke e kthyer këtë pjesëmarrje në një traditë. Sipas tij është e rëndësishme që të dyja palët (Shqipëri-Mqedoni) të kuptojnë se pa një bashkëpunim të mirë ekonomik, nuk ka as marrëdhënie të mira politike dhe kulturore. ‘’Duke parë që ky është një panair që po organizohet për 25 vite rresht shikoj që është në një nivel mjaft të lartë dhe i organizuar mjaft mirë. Ky panair është i njohur nga shteti maqedonas pasi ka shumë kompani që kanë marrë pjesë më herët dhe marrin pjesë edhe këtë edicion. Mendoj se ky panair është një mënyrë shumë e mirë për të nxitur bashkëpunimin ekonomik mes dy vendeve, por edhe marrëdhëniet politike duhet të ndihmojnë nxitjen e mëtejshme të këtij bashkëpunimi . Edhe pse kemi marrëveshje ku të dyja shtetet aderojnë do të ishte mirë që të bënim edhe marrëveshje të tjera për lehtësimin e procedurave doganore midis dy shteteve në mënyrë që mallrat të qarkullojnë sa më shpejt. Pra neve nuk kërkojmë që vetëm marrëdhëniet politike të jenë të mira por edhe prezenca e ambasadorit këtu synon që të nxit bashkëpunimin ekonomik, në nivele edhe më të larta se aktualisht. Kontaktet me politikanët tanë them se janë shumë të mira. Ne kishim vizitë presidentin Ilir Meta për festimin e 110 vjetorit të alfabetit shqiptar,( kjo është një mundësi për ta uruar dhe popullin shqiptar për këtë festë në Shqipëri dhe kudo). Unë jam i mendimit se; nëse marrëdhëniet politike dhe kulturore nuk qëndrojnë në të njëjtat nivele me ato ekonomike atëherë midis dy vendeve ka një hendek,’’ tha ambasadori maqedonas Dancho Markovski, shkruan Gazeta Dita./ KultPlus.com

Libri me poezi i Lulzim Tafës vjen edhe në gjuhën maqedone

Njëra ndër shtëpitë më të njohura botuese në Maqedoni “Akademksi Peçat”, ka botuar një përmbledhje me poezi të zgjedhura të poetit të njohur kosovar, Lulzim Tafa, me titull “Dali ti imas bolka” (“Ti a ke dhembje”).

Në parathënien e librit, studiuesi maqedonas Hristo Petreski, e ka quajtur Lulzim Tafën një poet me stil dhe gjuhë të veçantë, duke ia tërhequr vëmendjen lexuesit maqedonas për poezinë, siç e quan ai, të ngrohtë që sjell Lulzim Tafa në poezinë e tij.

Lulzim Tafa është i pranishëm në letërsinë shqipe për më shumë se dy dekada e gjysmë, duke qenë njëri ndër poetët më të përkthyer shqiptar në botë. Poezitë e tij janë përfshirë edhe në disa antologji botërore dhe është fitues i disa çmimeve ndërkombëtare për letërsi.

Krahas botimeve në shumë vende të botës, viteve të fundit është botuar edhe në vendet e ish Jugosllavisë, si në Sarajevë e Podgoricë, dhe është pritur jashtëzakonisht mirë nga lexuesit por edhe nga kritika letrare. Madje, dy shkrimtarët më të mëdhenj të vendeve të tyre, Jevrem Bërkoviq në Mal të Zi dhe Abdullah Sidran në Bosnjë e Hercegovinë, nuk kanë ngurruar ta cilësojnë Lulzim Tafën, njërin ndër poetët më të mirë të Ballkanit./ KultPlus.com

Digjet flamuri shqiptar në Maqedoni (VIDEO)

Në videon e lajmeve qendrore të televizionit grek, Start Tv ku mes tjerash tregohen pamje të djegies së flamurit helen, gjithashtu shihet edhe djegia e flamurit kombëtar shqiptar.

Policia e Maqedonisë dje me një njoftim tha se janë arrestuar disa persona që kanë prishur rendin dhe qetësinë publike në protestën kundër ndryshimit të emrit të Maqedonisë.

Përndryshe, protesta u organizua nga organizata që mbrojnë identitetin e Maqedonisë dhe thelbin Kushtetues të vendit./ KultPlus.com