Vdekja e Bajramit

Poezi nga Bajram Mjeku

Ti duhet të vdesësh patjetër të lindësh përsëri

Një ditë kur çelin lulet me vajin tënd të parë

Besimi yt i vetëm të heshtësh në këtë botë

Kallje truri katarsë shpirti të mos përjetosh

Megjithatë, ti duhet ta jetosh jetën nga fillimi

Qetë shumë qetë urtaku im qetë dhe pa e vrarë

Miqtë tuaj; kitara, dhoma e errët, librat, vetmia

Përditë të gërryejnë si shtratin e lumit të fryrë

Merr guxim udhëto një ditë drejt detit Marmara

Atje ku fle dashuria jote e parë dashuria e mbramë

Po ti nuk ke guxim as hapin e parë ta qesësh

Ke frikë se fryhet deti e barka nuk të mban

A e ndjenë derisa vështron me shqisa nëpër kohë

Se optimizmi yt paskësh qenë sall rrenë

Që e trillojnë bukur poetët e mëdhenjë në botë

Derisa në skenë i sheh aktorët e përgjumur

Si nuk pranon shpirtërisht, botërisht s’pranon

Mashtrimin e tjetërkujt, mbretërinë tënde të humbur

Alfabetin mësoje nga fillimi këngën thure vet

Kohës nuk i dihet e fati mund të lind

Një ditë me shi kur papritur shkrepë drita diellore

Ti duhet të vdesësh patjetër, ti duhet të vdesësh

Bota është e vogël për dashurinë tënde të madhe./ KultPlus.com

Mjeku: Kirurgu australian shpëtoi jetët e dhjetëra pjesëtarëve të UÇK-së, nuk u dekorua asnjëherë nga Presidenca

Shkruan Bajram Mjeku

Pengu i jetës

Nëse dikush më pyet, çfarë do të më mbetej peng i jetës nga profesioni im, përgjigjen nuk e kam të vështirë për ta gjetur. Do të më mbetet peng pse nuk e kam shkruar një skenar filmi sipas librit me titull “Duart e përgjakura, kirurgu në luftë”, i ushtarakut dhe kirurgut australian Craig Alexander Jurisevic, i cili bëri sakrificë të jashtëzakonshme për t’i shpëtuar jetët e dhjetëra pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në luftën e fundit në Kosovë.

Dhe, nëse dikush po ashtu më pyet se nga çfarë ndjehesh më së shumti i turpëruar në Kosovën e pasluftës, prapë nuk do të mbetesha pa përgjigje. Në fakt, në njëzet vitet e fundit, secili nga ne mund të numëroj dhjetëra veprime të turpshme, por më së shumti ndjehem keq pse kirurgu i luftës së fundit në Kosovë, Craig Alexander Jurisevic jo vetëm nuk u dekorua asnjëherë nga Presidenca dhe institucionet e Republikës së Kosovës, por me sa kam marrë vesh, ky kirurug që ka bërë aq shumë për Kosovën dhe djemtë e saj, në mënyrë të heshtur është shpallur “persona non grata” dhe asnjëherë nuk ka pranuar as edhe një ftesë të vetme të vizitojë Kosovën e pasluftës!/ KultPlus.com

Belgianja

Poezi nga Bajram Mjeku

Babë, nuk më krisi belgianja* sot
se si u ngatërruan fishekët në gojëz
këmbëza nuk shkrepi që nuk shkrepi dot.

Qysh se ndërroi jetë Kryezoti tha
në grykë më ka zënë keq ndryshku
as krismat nga unë s’dalin kurrë më.

Nga veriu vjen armiku më thoshje
nishani nuk është gjithë pasioni yt
kur merr shenjë, ndalo frymën
veç burrat e ligj i zë gjaku në pritë.

Një mëngjes nisi lufta e ti nuk jetoje
erdhën cubat belgianen me marrë
ti e di, qysh kur Zoti krijoi botën
nderi i armës nxirret veç me armë.

Ndoshta është mirë që nuk je gjallë
Qyqavica ka mbetë qyqe vetëm
as korbat e zinj s’fluturojnë atje më.

Babë, sonte nata shtriu mbretërinë e saj
Një fishek me flakë, natën ditë e bëri
i belgianes është, dritësoi shpirtin tënd.

*Armë e gjatë belge.
Im at ishte mjeshtëri hollë i tyre dhe e ruante si suvenir.

/ KultPlus.com

Treni i fundit

Poezi nga Bajram Mjeku

Ata ikën natën me trenin e fundit
pastaj grishën kujtime plot dashuri
trastat e zeza nuk ua zunë të gjitha
ëndrrat e fëmijnisë groposën në gji.

Treni preftoi vonë kah shtëpia e saj
dhembja notonte rëndë mbi binarë
Dardan G. klithi pikëllueshëm si Orfeu
as vdekja nga ty, nuk më ndanë kurrë.

Ishin shumë Zoti ynë, shumë ishin
udhëtonin si gjyshërit Urës së Qabesë
nuk ishin si ata me xhurdi krahprera
xhaketa kishin veshur dhe Blue Jeans.

N’qepalla të bukura u flinte pikëllimi
trishtimi i akullt kish zënë vend aty
s’kishin faj që iknin buzëqeshjevrarë
shefat e shtetit ishin zhytur në tirani.

N’dritare nxorën kryet e hoqën mall
me atdheun e bukur mbuluar me vesë
tulatur lanë lulëkuqet kur ikën natën
krizantema të ftohta gjetën në mëngjes.

Kur nata ters shtriu mbretërinë e saj
Dardan G. klithi si aedët në Babiloni
shkërdhatë je atdhe, na vrave së gjalli
treni çante terrin, gjëmonte për në veri. / KultPlus.com

Shtëpia midis pyllit

Poezi nga Bajram Mjeku

Ajo erdhi bashkë me Valsin Pranveror
dhe partiturat i mbante nën sqetull
dikur moti në shtëpinë midis pyllit
kishte mbushulluar pikëllimi i vjetër.

Pastaj mbi piano hoqi pëlhurën
mbuluar me pluhur si bora mbi aurë
jam Ana Livia… Ana më thërrasin
e gishtat e saj luajtën mbi tastaturë.

Këtu jeton ti?, më pyeti dikur vonë
këtu i thashë!, mes vetmisë e drojës
shtëpisë midis pyllit ajo i dha shpirt
pasion i dha me nokturnot e natës.

Ajo flinte gjumë tek këmbët e pianos
vesa e mëngjesit rrëzëllente plot magji
zogjtë e ikur moti u kthyen sërish
këngët pa fund s’ndaleshin mbi çati.

Shiu binte prajshëm netëve të gjata
fytyra i shëndriste si pikturë në vaj
shiu s’prante që s’prante duke rënë
shpëlante magjishëm bukurinë e saj.

Ajo iku papritur një mëngjes të hirtë
bashkë me shiun përzier me mjegull
nën sqetull i mori kujtimet e mia
mori partiturat dhe Marshin Funebër. / KultPlus.com

Fisnikëria

Poezi nga Bajram Mjeku

Ajo hyri vetëm në sallën koncertale
si uji nga fjordet kur në qetësi rrjedh
sytë e auditorit për një çast ngrinë
kur takat e saj trokitën mbi mermer.

Kish veshur fustan të bukur bezhë
qafa e saj e kolme pa asnjë bizhu
secili e shikonte me ndjesi të vagullt
veç shikimi i saj nuk ishte kuturu.

Sytë e saj blu nuk kërkonin lozhën
e thjeshtë, e fisme siç ajo ishte vet
midis sallës fine, në ulëse t’kadifejta
ndjehej rehat në radhën e dhjetë.

Jashtë binte borë. Dirigjenti u rrëqeth
mbi pult ndërroi partiturat si me magji
midis sallës kur pa madhështinë e saj
nisi të dirigjonte Madama Butterfly.

Ra perdja e kuqe… Prapë trokitën takat
shikimi drejt saj padashur të kthen
fisnikëria s’blihet në dyqan të plaçkave
e shenjtë ndër breza, e ngjizur në gen*.

*Inspiruar në Pallatin e Operas dhe Baletit në Oslo. /KultPlus.com

Akuarel

Poezi nga Bajram Mjeku

Bashkë me mallin pikonte shiu
prajshëm, gjithë ditën s’u ndal kurrë
sytë e saj më grishën kujtesën
si ngjyrat në akuarel përzier me ujë.

Në cep të dritares të prita gjatë
derisa vetmia u gdhend mbi qemer
papritur pashë se më dolën thinjat
papritur sheshi u mbështoll në terr.

Vetmia e frikshme në netët e gjata
është fantazmë e ngjizur në ferr
si ëndërr e keqe shfaqet në mesnatë
rëndë vret gjumin e dot nuk të merr.

Shiu dhe malli kur bëhen bashkë
janë si bora mbështjellë me suferinë
janë si rrëzëllim xhevahiri, janë si
lulenarcisi që n’plasë të gurit mbinë.

Prapë të prita, ti as sot nuk erdhe
pamja jote prapë u shkri në akuarel
u tretën gërshetat, pastaj buzët ranë
vetëm sytë tu mbetën në portret.

Jeta është pritje, dëgjova një zë
ktheva sytë e mbrapa s’dukej kush
nga shiu i vagullt dhe heshtja e trishtë
zemra më mbet varur mbi gëmushë.

Prishtinë, maj ’20

“Kot asht m’u krenue me emnin tim, derisa jeni ba pikë e pesë si zogjt e qyqes”


Nga Bajram Mjeku

Gjergj Kastrioti
monolog

Kam me dalë nga gzhoja e bronztë
nji natë të ftoht’ kur as hana nxenë
zap kam me i ba djemtë e Arbnit
katër vilajetet me i shti nën stemë.

N’Fushë t’Kosovës me ju rreshtue
në eskadrone të luftës, në vijë t’parë
Garda e Arbnit ka veç nji shpirt, ka veç
nji kryekomandant, tjerët ushtarë.

Kot asht m’u krenue me emnin tim
derisa n’toka të Arbnit luhet bixhoz
jeni ba pikë e pesë si zogjt e qyqes
në t’gjitha vilajetet jeni mbyllë n’kafaz.

Pa le dielli hingëllima e hamshorit
Gjumin e randë beft’ ka me ua nxjerrë
Pesëqind vjet ishin dimna të gjatë
N’terr të Topkapisë truni ynë ka fjetë.

Në Kosovë, n’djepin e shqiptarisë
vojvodët e heshtun ende janë n’pritë
nën sjetull me kryet e Car Lazarit
natën pa hanë me vrap kanë me ikë.

Kur jeni ngushtë m’thirrni Gjergj
Kur lëvdoheni m’thirrni Skënderbe
Me dy ftyra toka e Arbnit s’mbrohet
Jetohet dhe vdiset për Atme e Fé. / KultPlus.com

Bajram Mjeku

Bukuria shkodrane, apo Nana e Rikard Ljarjes

Shkruan: Bajram Mjeku

Urimin më të dashur nga nana ime kur isha fëmijë, por edhe më vonë kur nisa të rritem ishte: U bëfsh i bukur si djalë Shkodre!
E në imagjinatën time prej fëmije, qe krijuar njëfarë bindje se Shkodra ka veç djemë, por jo edhe vajza të bukura!
Shkodranja e bukur në foto është Angjelina Logoreci-Ljarja, më saktë nëna e aktorit dhe ikonës së kinematografisë shqiptare, Rikard Ljarja.
Angjelina Logoreci u lind më 4 maj të vitit 1918 në Shkodër. Ishte bija e Pjetër dhe Marie Logorecit dhe ishte motër e shtatë vëllezërve. Njëri nga vëllezërit e saj, Anton Logoreci ishte student ekselent në Universitetin e Cambridge, i cili në vitin 1940 drejtoi Radio Londrën në gjuhën shqipe. Pak kohë më vonë, Antoni ishte drejtues i Radio BBC, Seksioni në Gjuhën Shqipe për Sektorin e Evropës Lindore.
Ajo ishte mbesa e Mati Logorecit dhe stërmbesa e Arqipeshkvit të Shkupit, Andrea Logoreci dhe lindi dy fëmijë; aktorin Rikard Ljarja dhe vajzën Ernesta Ljarja, e cila jeton në Kanada dhe ishte e martuar me Karl Ljarjen, i cili kishte mbaruar studimet për gjuhë gjermane në Vjenë.
Ajo është rritur midis personaliteteve të shquara dhe familja fisnike Logoreci i kishte miq shtëpie At Gjergj Fishtën, Ernest Koliqin, dr. Frederik Shirokën, Luigj Gurakuqin e personalitete tjera të shquara.
Angjelina ndërroi jetë më 11 shtator të vitit 1981 në Tiranë.
Kjo fotografi u realizua gjatë viteve tridhjetë në Studio Marubi në Shkodër, e cila të detyron të mendosh gjatë dhe të rikthehesh mbrapa, atje ku më saktë janë ndalur akrepat e orës së ligë shqiptare.
Para regjimit komunist, femra shqiptare trajtohej si qenie fisnike dhe dinjotoze në shoqërinë shqiptare dhe të drejtat e saj mbroheshin më heret fuqishëm me Kanun e më vonë edhe me Kushtetutën e Shtetit shqiptar. Për gjysmë shekulli sa sundoi Perandoria komuniste, në Shqipëri gruaja shqiptare trajtohej si punëtore krahu, kooperativiste e pak gjë më shumë. Puna shkoi deri aty, sa gratë kooperativiste mbërrijtën deri në Byronë Politike të Shqipërisë staliniste!
Në Kosovë dhe viset tjera shqiptare në ish-Jugosllavi, femra shqiptare trajtohej si qenie e nëpërkëmbur dhe e harruar, madje kualifikohej edhe si “rob”, përjashto dallimin e vogël nga gjysma e dytë e viteve shtatëdhjetë e më vonë.
Por, në Shqipëri, ndodhi eksperimenti më i rrezikshëm kur regjimi stalinist, duke provuar shartimin e njeriut të ri, shkoi deri aty sa duke detyruar femrën shqiptare t’i bëj punët më të rënda fizike, nisi të deformojë racën shqiptare, më të bukurën në Kontinentin e Vjetër.

*
Të shkruash pë shkodranen e bukur dhe të fisme Angjelina Logoreci-Ljarja, është e pamundur të mos shkruash edhe për djalin e saj, aktorin e madh Rikard Ljarja.
Kur para pak ditësh ndërroi jetë ikona e kinematografisë shqiptare Rikard Ljarja, nga pikëllimi i madh dhe duke mos pranuar ndarjen fizike të tij, as kam shkruar për të, as kam dashur të pranoj se ka ndërruar jetë. Të vetmin ngushëllim për të, ia kam bërë mikut tim të çmuar shkodranit Pjetër Logoreci, mbasi Rikardi ishte djali i hallës së tij.
Me Rikard Ljarjen për herë të parë kam pi kafe në Tiranë në janar të vitit 1996. Asnjë shqiptar deri sot në jetën time nuk e kam takuar si Rikard Ljarja të ketë njohuri aq të thella në fushën e kulturës dhe politikës. Asnjëherë nuk kam dëgjuar një shqiptar të ketë vizione aq të mëdha dhe ide aq kreative për të djathtën politike si aktori Rikard Ljarja. Edhe sot jam i bindur se sikur partitë e djathta shqiptare këndej e andej kufirit (nëse vërtetë janë të djathta), të kishin marrë sado pak konsulencë nga Rikardi i madh, dy shtetet shqiptare nuk do të ishin katandisur në gjendjen që janë.
Mbi të gjitha, Rikard Ljarja mbetet aktor i madh dhe në skenën e filmit shqiptar dukej bukur si vet Nëna e Tij në këtë fotografi. /KultPlus.com

‘Respekti që meritoje ti, na bën të ndjehemi me turp’

Shkruan: Bajram Mjeku

Ra ky mort e u pamë Maestro

Në këto njëzet vitet e fundit Maestro, nuk të kemi përmendur kurrë. As e kam dëgjuar dikend të flas për Ty si jeton, me kend jeton dhe me çka mbijeton…
Dje kur mora vesh se ke ndërrua jetë dhe derisa secili provonte të marrë diçka nga opusi yt dhe dinjiteti yt, më është kujtuar ano thënia e vjetër sa vet njerëzimi; ra ky mort e u pamë.
Megjithëse edhe unë kam pi rrallë ndonjë kafe me Ty, nuk kam hapësirë për mburrje dhe aq më pak nga opusi Yt të marrë sado pak lavdi.
Respekti që meritoje ti, na bën të ndjehemi me turp. Ky është fati i shkrimtarit të mirë dhe njeriut të madh Maestro. Lamtumirë dhe të qoftë i lehtë nata e parë e varrit… / KultPlus.com

Në pritje të eksodit modern

Nga: Bajram Mjeku

Nga dita e sotme, mijëra të rinj kosovarë do t’ia mësyejnë Gjermanisë për një vend pune dhe për një të ardhme më të sigurtë për jetën e tyre.
Për dallim nga paraardhësit e tyre, të cilët kur ia mësyenin Perëndimit ishin shumë më të lidhur me atdheun e tyre, fëmijët tanë të cilët pritet të ikin përmes një rruge më normale tash e tutje, jo vetëm që do të largohen pa ndonjë emocion të veçantë për vendin, por Kosovën e tyre do ta shikojnë edhe me përbuzje.
Është elita politike kosovare, e cila në dy dekadat e fundit, ua ka ndrydhur ndjenjën më të vogël për të qëndruar në Kosovë.
Edhe ata pak të rinj që kanë punuar me paga minimale, jo vetëm që janë përbuzur, por janë trajtuar si skllav nga të ashtuquajturit biznesmenë, prandaj motivi për ta braktisur vendin do të jetë edhe më i madh.
Brezi më i pikëlluar do të jetë brezi im, më saktë ne që krijuam familje gjatë dekadës së okupimit dhe mbijetuam ashtu si ditëm e si mundëm.
Fjala e urtë: “Fëmijët i hanë mollët dhe të vjetërve u mpihen dhëmbët”, duket se nuk qëndron, pasi në realitetin e ri kosovar ndodhi e kundërta!
Megjithatë, ne duhet të lutemi për fatin e fëmijëve tanë kudo që pritet të jetojnë ata, por mbani mend, lutjet tona nuk do t’i dëgjojë as Zoti në qytetet fantazmë… /KultPlus.com

Shqipëria

Poezi nga Bajram Mjeku

Harta jote u pre si lëkura e dhisë
Pastaj u gozhdua për t’u tharë në mur
Në Londër të rropën për së gjalli
Mbi këmbët tua të mos ecësh kurrë.

Gjithmonë të kam thirrur nënë
Ani pse në gjirin tënd nuk piva kurrë
E tash, luaje macë kryet e buallit
Me vetëm 28 mijë metra katrorë.

Iku një shekull Shqipëri londineze
Në trupin tënd ende kullon gjak
Kur ditën thua, po vjen Çamëria
Kosova të ikë natën gjithë vrap!

Lajmësi u ndal në mes të udhës
E zuri gjaku me testamentin bosh
Ti Shqipëri mbete ajo e kastruara
Nga Konispoli gjer në Vermosh.

Nga makthi u zgjuan haxhiqamilët
Me hanxharë sërish të vunë pritë
Duan Babën e perandorisë së vdekur
Prapë të të kthejnë në terr aziatik.

Harta jote është oborr i mallkuar
Ku i lanë kockat sulltanë e perandorë
Aq e vogël je dhe aq shumë rrah gjoks
Me lavde në tokë e shqiponja në qiell.

Laviret e Pallatit të Fshehtë

Nga Bajram Mjeku

Sapo doli nga limuzina e zezë, Ministrja lavire me suitën e saj hyri në portën e madhe të Pallatit. Një ditë më parë, Kryeministri gjoksaman i Perandorisë së hirit e zgjodhi ministre në Pallatin e Fshehtë. Takat e këpucëve të saj dhe suitës së shushatur, krijuan njëfarë trokëllime tunduese në korridorin e errët si në skenat trishtuese në filmat e Hiçkokut.

Ministrja lavire, edhe Kabinetin e kishte disejnuar ndryshe. Këshilltarët politikë dhe bodigardët nuk ishin meshkuj, por femra. Për habinë e të gjithëve, ajo nuk e kishte zgjedhur asistenten femër, por asistentin mashkull. Gjatë e kishte bluar në kokë planin makabër; me një gur t’i vriste dy zogj.
Ditët e para në vend se të ishin të gjalla, ishin monotone. Nga dita kur ministrja lavire mori detyrën, filloi të binte shi i përcjellë me bubullima. Krijohej ndjesia sikur dielli mbi qiellin e Perandorisë nuk do të kthehej kurrë. Të gjithë zyrtarët e Pallatit të Fshehtë, qëndronin si eremit mbi tavolinat e tyre përplot letra të zhubrosura. Nuk kryenin as punët e zakonshme dhe pritnin urdhëra nga ministrja lavire, që nuk erdhën kurrë. Për aq sa vonoheshin urdhërat e saj, po aq ndjeheshin të gjindosur zyrtarët e Pallatit.

Kaluan muaj e vite, por urdhërat nuk vinin që nuk vinin…
Vetëm Gazetari veteran nuk priste asgjë të jashtëzakonshme. I stepur prej vitesh në një çoshe të pistë në katin e dytë të Pallatit të Fshehtë, ai kishte të drejtë të mos honepsej për asgjë. Disa vjet më parë, paraardhësi i ministres lavire e kishte degraduar nga pozita për fajin e vetëm siç kishte thënë ai:
– Ky kodosh është i papërmirësueshëm dhe mbi supe i rëndojnë dy mëkate të mëdha; di shumë e nuk vjedh asgjë!

Sapo mbaroi java e parë e monotonshme dhe gjithë trishtim, e dyta nisi ndryshe. Në korridorin e errët dhe të gjatë të Pallatit të Fshehtë vërshuan takat e lavireve të Perandorisë. Mbushnin ca letra formale, përmes të cilave thoshin se lidhnin marrëdhënie pune dhe ditëve në vazhdim, kontigjentet e lavireve mbushën kthinat e Pallatit të Fshehtë.
Cute Lojcakja, bjondina e gjindosur, të cilën Gazetari veteran herë e quante gjysmëvejushë, herë specialiste të intrigave, që javën e parë humbi durimin. Cutja kishte të drejtë. Me vite të tëra i kishte thyer në kurriz të gjithë ministrat, të cilët në sy të njerëzve ishin shitur plot namuz. Kësaj radhe Cutes së shkretë i hasi sharra në gozhgë. Nuk i shkrepi fati të kishte ministër, por ministre dhe zanatin e vjetër e njihte më mirë se Cutja.

Megjithëse kishte vite që nuk fliste me Gazetarin veteran dhe mbasi kishte llafosur disa ditë me laviret e Pallatit të Fshehtë dhe kur ato nuk ia kishin mbushur dot mendjen, më në fund mori guximin, u ngrit në këmbë dhe me hapa të shpërqëndruar u nis drejtë tavolinës së Gazetarit veteran. Me zërin që i doli nga honi i fytit të tharë e pyeti:
– Aman më thuaj ç’po ndodh në Pallatin e mallkuar?!
Gazetari veteran e vështroi me përbuzje dhe nuk nxori asnjë fjalë. Ato çaste iu kujtuan fjalët e nënës. Shumë vjet më parë, kur kishte nisur punën në Barakën e sajimit të ëndrrave, ajo i kishte thënë:
– Bëj kujdes nga paratë dhe laviret biri im. Jemi të okupuar nga sllavët e mund të vritesh, por çdo lajm tjetër pos për paratë e laviret, mirë se ardhtë nga Zoti!
Cute Lojcakja më në fund humbi durimin. Derisa u kthye tek tavolina, nxori disa sharje nga buzët e saj të vyshkura, të cilat Gazetari veteran ansjëherë nuk i mori vesh.

Kalonin muaj e vite dhe në Pallatin e Fshehtë, veç plaçkës e kurvërive nuk ndodhte asgjë.
Ministrja lavire nisi të gjindosej, pasi Kryeministri gjoksaman nuk e thirri as edhe një herë të vetme në Pallatin e Perandorisë.
Një mëngjes, derisa rrufiste kafenë dhe thithte me nervozë cigaren midis thonjëve të gjatë, thirri asistentin dashnor dhe e pyeti:
– Është në pallat Shefi i Thesarit?!
– Gjithnjë si mumie qëndron aty!, – u përgjigj me përulje asistenti dashnor.
– Shko merr 20 mijë napoleona dhe siguro vizat për në Ishullin e Parajsës. Ti nisu me avionin e mëngjesit, unë vij mbasdite, pastaj kryqëzohemi në aeroportin e Ishullit!
– Pse jo bashkë?!, e pyeti me përulje asistenti dashnor duke ia rregulluar minifundin mbi kofshën e këmbës së djathtë.
– Sepse na survejon Shërbimi i Fshehtë!, – tha e bindur ministrja lavire.
– Shërbimi është yni dhe përmes tij e zaptuam gjithë Perandorinë, – tha me gjysmëzëri asistenti dashnor.
– Jo! Janë të paparashikueshëm dhe të etur për shantazh. Për aq sa jemi afër, po aq duhet të qëndrojmë larg tyre.
Për një çast njëra nga këshilltaret e ministres lavire, pa lejen e zakonshme hyri brenda e tha:
– Kryeministri gjoksaman dha dorëheqje!
– Pa paralajmërim?!, – pyeti gjithë shqetësim ministrja lavire.
– Thanë t’i ketë ardhur thirrja përtej oqeanit për larje të mëkateve, – tha me gjysmëzëri këshilltarja lavire, derisa ato çaste hyri një bodigarde dhe me sa zë kishte klithi:
– Shpërtheu flaka në Pallatin e Perandorisë! Njerëzit e mllefosur janë nisur drejt Pallatit të Fshehtë!
– Dokumentet e ndjeshme ndizni menjëherë dhe gjinduni si të mundeni!, – klithi ministrja lavire.

Në korridorin e gjatë dhe të errët të Pallatit të Fshehtë, dëgjoheshin zërat e çjerrë dhe takat e këpucëve të lavireve, të cilat kishin marrë ikën.
Vetëm Gazetari veteran mbet i fundit në Pallat dhe nuk lëvizte vendi. Më në fund, si të ishte zgjuar nga një ëndërr e ligë, mori disa nga librat e tij në sirtarin e tavolinës dhe me qetësi funebre nisi t’i fuste në çantë. Me ecje të shkujdesur zbriti shkallëve. Mbi mermerin e korridorit të gjatë dhe të errët të Pallatit të Fshehtë, pa shumë taka këpucësh të lavireve, të cilat ishin këputur derisa kishin marrë ikën.

Doli në oborrin e Pallatit. Kryeqyteti i Perandorisë ishte në errësirë. Turma e njerëzve gjithë mllef po vinte drejtë Pallatit dhe njëri nga ata klithi me sa zë kishte: Ra Perandoria! Një tjetër pa mbaruar i pari fjalën shtoi: Ju kam thënë, Perandoria jonë ishte si kulla prej letre! Turma e njerëzve gjithë mllef vazhdonte të klithte dhe një kontigjent tjetër gjuante gurë dhe shkatërronte gjithçka që kishte përpara.

Gazetari veteran ndezi një cigare, mori frymë thellë dhe u nis me hapa të qetë në bulevardin e kryeqytetit duke çarë errësirën që nuk i shihej fundi. Gjithkund errësirë. Këmbët e tij shkilnin mbi gurë e gjësende të hedhura nga njerëzit e mllefosur. Nga bulevardi kaloi në rrugën drejtë banesës së tij, por prapë errësirë. Drita e munguar prej kohësh, nuk dukej që nuk dukej… /KultPlus.com

Kush po i dëbon të rinjtë nga Kosova?

Bajram Mjeku

Rrjetet sociale kanë avancuar aq shumë, sa të rilidhin me miqt e vjetër, të cilët mund t’i kesh konsideruar pothuajse të harruar. Para katër vitesh, rastësisht mu kujtua njëri nga miqt e mi slloven gjatë shërbimit të detyruar ushtarak në ish-Jugosllavi, të cilin e gjeta saora në rrjetin social. Me Matkon gjashtë muajt e parë të shërbimit ushtarak i kemi kryer në kryeqytetin e Malit të Zi në Podgoricë. Ishim miq të mirë dhe neve na lidhnin tri gjëra; kultura e dy popujve, rocku dhe letërsia. E kur në mesin tonë gjendej edhe miku ynë i mirë Xhavit Rexhaj nga Peja, i cili tash është njëri ndër njohësit më të mirë të arsimit në Kosovë, atëherë ndodhte qershia mbi tortë. Flitnim shumë pak për çështje politike. Vetëm një vit më parë në Kosovë kishin ndodhur demonstratat e vitit 1981 dhe në ushtrinë jugosllave ishin vitet më të rënda për të rinjët shqiptarë.
Para pak muajsh derisa flitnim me Matkon, i cili në vendlindjen e tij në Slloveni aktualisht menaxhon një qendër turistike, e pyeta edhe për gjendjen e punësimit në Slloveni, mbasi nuk thuhet kot; gjuha shkon aty ku dhemb dhëmbi.
– Tek ne është hapur shumë punë mik i dashur, – më tha Matko dhe më pyeti menjëherë: “Ke nevojë për çunat?! Fol miku im mos ngurro. Jam i gatshëm të bëj gjithçka për ty…
Para pak ditësh, Agroni vëllai i një miku tim, i cili është kuzhinier i mirë dhe këtë zanat e ka pasion, më foli gjatë për vështirësitë në vendin e tij të punës dhe për mënyrën se si është trajtuar si skllav nga shefi i tij në një zingjir supermarketesh në Prishtinë. Ka kohë që e dimë dhe këto dëshmi tashmë nuk prodhojnë as lajm se mbrapa zingjirëve të supermarketeve dhe mbrapa të gjitha kompanive në Kosovë, pronarë real janë klasa jonë politike. Në fund të muajit të kaluar, Agroni i cili punonte padrejtësisht nga 12 orë gjatë ditës, pranon nga shefi i tij plikon me vetëm 200 euro, derisa marrëveshja kur ai e kishte filluar punën si kuzhinier ishte bërë në vlerë prej 500 euro. Kur Agroni reagon ndaj shefit të tij se mos i është ngatërruar plikoja e tij me ndonjë kamarier?, atëherë shefi reagon ashpër duke i thënë se gjatë muajit të fundit kishe shumë pak punë, prandaj edhe paga e tij është më e vogël dhe këtij “fakti” është zor t’i besosh. Vetëm në Kosovë e askund tjetër në Ballkanin Perëndimor pagat merren në të zezën. Të gjitha punët në institucionet shtetërore dhe kompanitë private bëhen në të zezën, madje shqiptarët janë të prirur që edhe në të ashtuquajturat “shtëpi pushimi”, të cilat më së miri shpërfaqin horllëkun tonë dhe që shtrihen përgjatë autostradave gjithandej Kosovës, edhe seks bëjnë në të zezën.
Agronit i erdhi si një zbulesë kur i thashë se përmes mikut tim Matko i kemi gjetur punë në Slloveni, ndërkohë që javën e kaluar i ka mbërrijtur leja e punës, derisa pardje në Ambasadën sllovene ai e mori edhe vizën për të udhëtuar të mërkurën që vjen.
Mbrëmë jam ndier keq. Kisha ndjesinë se isha unë shkaktari që po largohet edhe një i ri nga Kosova. E thirra Agronin për kafe më shumë për të ngushëlluar veten dhe për t’ia dhënë udhëzimet elementare si të gjendej me çështjen e strehimit dhe gjërat tjera elementare sapo të mbërrinte në Lubjanë, por ai duke buzëqeshur tha:
– Që të gjitha më janë siguruar nga miku yt Matko, madje edhe akomodimin në hotel dhe ushqimin falas!
Trendet e ikjes së të rinjëve nga Kosova janë në rritje dhe shqetësuese, derisa bosët e kompanive, më saktë udhëheqja jonë politike vazhdon t’i diskriminojë si të ishin skllav në epokën e Mesjetës. Kujtoni vetëm vitin e kaluar kur në vendet e punës, për mungesë të mbrojtjes elementare dhe sigurisë në punë u mbytën rreth 20 të rinj, derisa institucionet e drejtësisë u shndërruan si të ishin mumie dhe u bënë sikur asgjë nuk është duke ndodhur në këtë vend. Pikërisht nga këto pasoja dhe për mungesë totale të perspektivës, brenda pak muajsh jo vetëm qytetet tona, por edhe hapësirat e kompanive private do të shndërrohen në fantazma, më saktë do të duken si uzinat e industrisë së rëndë kur ra kampi komunist. Pse jo, derisa udhëheqja aktuale politike në Kosovë është trashëgimtare politike e këtij kampi, prandaj gjatë viteve që vijnë, gjendja do të jetë e rëndë dhe e nderë, mbasi nuk thuhet kot: Çdo fillim i keq e pret fundi i keq.

Për ne që mburremi shumë e nuk bëjmë asgjë

Bajram Mjeku

Ka disa vjet, që mburremi pafundësisht në faqet e gazetave dhe në rrjete sociale me sukseset e shqiptarëve me origjinë nga Kosova e Shqipëria, Maqedonia e Mali i Zi, se si të rinjët tanë me origjinë shqiptare, i kanë pushtuar stadiumet më të famshme të futbollit, skenat më prestigjioze të teatrit e baletit dhe auditoriumet më të fuqishme të artit muzikor, shkruan KultPlus.


Mburremi së tepërmi me futbollistët si Shaqiri e Xhaka, Mustafi e Behrami, por edhe me Kosovare Asllanin, futbolliste e reprezentacionit suedez e shumë sportistë të tjerë. Jo pak mburremi edhe me të gjithë futbollistët e kombëtares së Kosovës, të cilët janë lindur në Evropë dhe janë stërvitur në akademitë më të njohura të saj. 
Kot mburremi edhe me korreografin e shquar Angjelin Preljocaj i cili jeton e punon në Paris. Mburremi kot edhe me violinistët e famshëm Tedi Papavrami, Olen Çezari, Shkëlzen Doli e Jonian Kadesha. Familja Preljocaj në vitet pesëdhjetë kur iku nga Shqipëria staliniste dhe kaloi kufirin në Jugosllavi, Angjelini ishte në barkun e nënës së tij, ndërsa fatin pak a shumë të njëtë e patën edhe violinistët tjerë, të cilët braktisën atdheun e tyre, pasi mundësitë për t’i pushtuar skenat e Evropës mundeshin vetëm t’i ëndërronin.
Shumë pak mund të mburremi edhe me aktorët Bekim Fehmiu, Eliza Dushku e Alma Saraçi dhe të mos flasim për aktoren Irena Papas, të cilës më në fund ia zbuluam rrënjët shqiptare!
Mburremi fort edhe me sukseset e dy këngëtareve tona të mrekullueshme, Rita Ora e Dua Lipa se si i kanë pushtuar skenat e artit muzikor gjithandej Evropës e ditëve të fundit jemi duke u mburrur pafundësisht edhe me eurodeputeten Arba Kokalari, përfaqësuese e Suedisë në Parlamentin Evropian dhe me Ylfete Fanaj, kryetare e Parlamentit të Kantonit të Lucernit. Jo vetëm me këta, por mburremi dhe rrahim gjoksin deri në gjakosje edhe për shumë të rinj tjerë me origjinë shqiptare, sukseset e të cilëve u dedikohen shteteve ku ata e gëzojnë shtetësinë e më së paku Shqipërisë dhe Kosovës.
Duke u mburrur pafundësisht me sukseset e tyre, bëhemi edhe të pasinqertë. E dimë se gjithë këta të rinj shqiptarë janë shkolluar në shtetet në të cilat e gëzojnë shtetësinë dhe janë përkrahur me investimet e familjeve të tyre dhe nën përkujdesin e shteteve evropiane dhe përtej oqeanit ku e gëzojnë shtetësinë.
Mburrja me armatën e të rinjëve shqiptarë, do të na takonte vetëm atëherë kur dy shtetet shqiptare, do të investonin në kontigjentin e të rinjëve tanë të mrekullueshëm. As me xhudistet Majlinda Kelmendi, Nora Gjakova, Distria Krasniqi dhe të gjitha të tjerat, nuk kemi hapësirë të mburremi. Të gjitha sukseset e tyre ishin individuale dhe falë investimeve të familjeve të tyre. Shtetit i doli gjumi të investojë në këto sportiste të mrekullueshme, vetëm atëherë kur nisën presionet nga të gjitha anët, më saktë kur këto vajza mbushën gjokset e tyre me medalje në kampionatet më të njohura botërore.
Të këtillë jemi ne, që mburremi aq shumë e nuk bëjmë asgjë.

Në foto: Korreografi Angjelin Preljocaj./KultPlus.com

Folkloristët e izoluar të Evropës

Bajram Mjeku

Shqiptarët, populli më i izoluar në Evropë, edhe zyrtarisht nesër kremton Ditën e Evropës! Ky izolim ndodhi për mungesë të guximit qytetar, që solli klasën politike që kemi sot.

Kjo “elitë” politike, e cila solli korrupsion e krim të organizuar, zhvatje të pasurisë e varfëri të skajshme, depresion e pasiguri kolektive, ikje masive të të rinjëve deri në përmasat e mohimit të atdheut, ndodhi për fajin tonë dhe jo të Evropës. Jemi ne që tash njëzet vjet e mbajmë në këmbë prej qelqi, udhëheqjen më të padenjë që shqiptarët e kanë patur ndonjëherë në historinë e tyre. Pse nuk ndalemi një çast e të kujtojmë kush na përfaqëson, pastaj të marrim frymë thellë dhe ta gjykojmë Evropën?!
Kosova asnjëherë nuk ishte më e izoluar se sot dhe asnjëherë nuk kishte më pak miq në familjen evropiane se sot. Një fakt duhet ta kuptojmë një herë e mirë: Shqiptarët asnjëherë nuk ishin më injorantë e më indiferentë siç janë sot. Janë më pak të arsimuar se në vitet shtatëdhjetë, më pak të emancipuar se në vitet tetëdhjetë dhe shumë më pak atdhedashës se në vitet nëntëdhjetë. Çdo ditë shohim veten duke u fundosur në baltën e gjallë dhe bëhemi sikur nuk është duke ndodhur asgjë. Çdo ditë presim mrekulli nga Zoti, derisa nga gjithë popujt e Kontinentit të vjetër, më së paku besojmë në Zot.
Kujtojmë korrikun e vitit 2015, kur kancelarja gjermane Angela Merkel vizitoi kryeqytetin shqiptar. E lodhur nga dyndjet e shqiptarëve drejtë Evropës dhe nga servilizmi patetik i Qeverisë shqiptare, Merkel sikur humbi durimin e tha: Keni detin dhe malet! Edhe kaizeri gjerman Wilhelm II, më shumë se një shekull më parë mbi tavolinën e bisedimeve vuri dilemën: A janë shqiptarët të aftë për të qeverisur veten?!
Kur në nëntor të vitit 1989 ra Muri i Berlinit, shqiptarët provuan njëfarë pajtimi me Evropën. Kësaj radhe, sharjet i shndërruan në pendesë dhe përmes kësaj të fundit sërish dërguam mesazhin e urrejtjes kundër Evropës! Në vend se këtë ndërmarrje ta bënim përmes diplomacisë dhe botës intelektuale, edhe maskaradën e radhës e bëmë përmes folklorit. Këngën e kahmotshme “Oj Evropë oj kurva e vjetër” e zëvendësuam me një të re, e cila niste me vargun: “Ty Evropë po të shkruaj një letër!”. Për habinë e dyfishtë, kjo këngë dhe shumë këngë të tjera folklorike, editoriale e libra të këtij soji u pëlqenin shumicës! Prapë u ringjall epoka e çiftelisë, prapë “elita” intelektuale u fsheh në strofullin e vet dhe prapë folkloristët nisën ta kërcënojnë Evropën. 
Slogani “Duam Shqipërinë si gjithë Evropën”, lindi në qastet kur shqiptarët nisën të dalin nga kampi komunist. Vetëm atëherë kur “dëshirën” do ta zëvendësojmë me “përkushtimin” për Evropën dhe folkloristët do të zëvendësohen me vlera nacionale, Brukseli nuk do të jetë aq naks dhe do të na pranojë në familjen e tij./KultPlus.com

Duke pritur Zonjën Pritje

Bajram Mjeku

Qe tridhjetë vjet të pres Zonja Pritje
thonë je ndryer e vetmuar në ishull
ndjej që pikëllimi të rëndon mbi qepalla
atje ku s’ka diell, ka veç shi e mjegull.

Nëse vjen mund të humbësh udhën
tash ka emër të ri Sheshi i Republikës
as Tre Sheshirat nuk ekzistojnë më
gjithçka ndryshoi mes pritjes e frikës.

Më janë thinjur flokët, ndoshta edhe ty
të janë zbardhë gërshetat nga pritja e gjatë
asgjë s’kam ndryshuar, jam ai i ndjeshmi
i heshturi, i urti me vështrim të ngrohtë.

Ndoshta bën mirë që s’vjen asnjëherë
askush lexon libra, as dëgjon më rock
shqiptarët janë shkërdhyes të atdheut
edhe shtëpitë i ngrejnë me kulme teposhtë.

Leksionet e estetikës më vijnë në kujtesë
kur e bukura shtrinte mbretërinë e saj
ishim ëndërrimtarë e kurrë nuk besonim
se na zapton shëmtia plot trishtim e vaj.

Eja Zonja Pritje të çmallesh veç një herë
nëse pendohesh, prapë nxjerr flatrat dhe ik
gjithçka të bukur moti e kemi zhbërë
veç bredhit në oborrin e Fakultetit Filologjik. / KultPlus.com

Sonatë e pakryer një mëngjes me borë

Nga Bajram Mjeku

Po bie shumë borë Ana Livia
përtej xhamave gjithçka duket bosh
e gishtat tu mbi tastaturën e pianos
valsin e Shopenit sollën në Prishtinë.

Trokita gjatë në mur e ti nuk dëgjoje
midis meje e teje sundonte një hon
kur vrava heshtjen që rëndë më trazonte
me hijen tënde vallëzova në sallon.

Piano dhe borë… Ç’trazim i përzier…
me tingujt e sonatës së pakryer në mes
ikën vitet bashkë me kujtimet e trishta
një epokë funebre frymon midis nesh.

Gjithë ditën jam endur nëpër dhomë
dhe nuk dija ç’të bëj me vetveten
përtej murit të gërryente vetmia
siç më gërryente edhe mua njësoj.

Prapë piano më ndjell nga dhoma jote
prapë gishtat tu notojnë mbi tastaturë
sonata e pakryer u nis në udhën e saj
si jeta dhe vdekja që nuk ndalen kurrë.

Shumë borë po bie Ana Livia
më shumë se shi te Barbara e Preverit
vetëm gishtërinjtë tu të hollë
përtej murit që mizorisht na ndanë
më sollën dritë nga thellësia e ferrit. / KultPlus.com

Pasha natën e vorrit

Bajram Mjeku

Nanë. Nga Prishtina u nisa me trenin e orës 7:50
se si më guduliste treni derisa notonte mbi shina,
më zuri gjumi si moti kur më përkundje në djep.

Përgjumshëm zbrita i vetmuar në stacion.
Zot i madh sa e rëndë është vetmia,
e frikshme si varka e vetmuar mbi liqen,
prandaj nuk betoheshe kot; pasha natën e vorrit
betimi ishte vula jote, besimi yt i shenjtë.

Derisa avitesha ngat vorrit tënd
e këpucët më kërcisnin mbi borën e ngrirë,
i lumi Zot dërgoi një trumbë zogjsh
cicërimat e tyre mbi pemët ku pushon,
me grimca ofshamësh krijuan një baladë.

Kësaj radhe të solla vetëm trëndafila
i doje shumë, po në dimër s’ka lule xheneti
fol veç një herë siç flet nana me djalin
dëshmitar midis nesh është veç Zoti.

Pikëllimin e vara mbi degën e lisit
lotët e tij vrujshëm qirinj akulli u bënë
pastaj ra heshtja mortore e pushuan zogjt
pushuan dhimbjet, fjollat e borës, pushoi gjithçka
çdo gjë mori pamjen e natës pa hënë.

Nanë. Erdhi koha të kthehem me trenin e orës 13:45.
Ti bëje shëtitjen e zakonshme në kopshtin e xhenetit
midis krojeve ujëftohtë e trëndafilave të bardhë
pasha natën e vorrit e shpirtin tënd të shenjtë,
te vorri yt unë prapë kam me ardhë. /KultPlus.com

Prishtinë, janar ‘19

Triumfi i Andriqit dhe mohimi i Kadaresë

Shkruan: Bajram Mjeku

Pas shpërbërjes së Jugosllavisë, u spekulua shumë se sponsor i shkrimtarit serb, Ivo Andriq për Nobelin ishte shefi i Jugosllavisë komuniste, Josip Broz Tito. Në fakt, raportet e Josip Brozit me Andriqin ishin të ngrira për bindje politike. I pari komunist, i dyti monarkist me prirje shoviniste. Ky i fundit, Josip Brozin e injoroi deri në përbuzje, përkundër fuqisë politike që kishte shefi i Jugosllavisë komuniste gjatë 35 vjetëve të sundimit të tij.

Josip Broz u përkushtua që për Nobelin të promovonte një shkrimtar tjetër, mikun e tij Miroslav Kërlezha. Synimi i tij nuk u realizua kurrë. E kundërta e Andriqit, kroati Kërlezha shkruajti në mënyrë afirmative për shqiptarët dhe i vlerësoi jashtëzakonisht mirë.

Gjatë dy viteve sa kam jetuar në Oslo, nuk kam mundur të kuptoj miqësinë e madhe serbe me shtetet skandinave, në veçanti me Mbretërinë norvegjeze. Një mbrëmje dhjetori të vitit 2000, isha mysafir i dramaturgut norvegjez, Erling Kittelsen. Oslo, në prag të ndërrimit të mileniumeve dhe festave të Krishtlindjeve ishte dekoruar aq bukur, sa gjithë jetën do t’më ndjell magjia e saj.

Dramaturgu Kittelsen gjatë bisedës thoshte se gjithë ajo që dinte për letërsinë shqiptare ishte shkrimtari Ismail Kadare, pasi kishte lexuar disa nga romanet e tij. Derisa shëtisnim, u gjendëm përballë godinës së mrekullueshme Nobel Peace Center. Ishte rast i mirë të flitnim për Andriqin dhe çmimin prestigjioz, të cilit i ishte ndarë tre vjet para se të lindja unë. Siç asnjëherë nuk mora përgjigje për miqësinë serbe me popujt skandinavë, nuk mora përgjigje as për Andriqin dhe Çmimin Nobel për letërsi që iu dha atij.

Kur Evropa në gjysmën e dytë të shekullit njëzet shquhej për të drejta e liri njerëzore, projektuesi i elaboratit për zhdukjen e shqiptarëve u laurua me Nobel. Ndodhi në dhjetor të vitit 1961, kur në Pallatin e Akademisë suedeze në Stokholm, Ivo Andriqit, Nobelin për letërsi ia dorëzoi anëtari i Akademisë suedeze, dr. Anders Esterling. Edhe në pesë dimrat e ardhshëm, bashkëkombësi i tij, ministri famëkeq i Punëve të Brendshme në Federatën jugosllave Aleksandar Rankoviq, vriste e torturonte mijëra shqiptarë në Kosovë sipas elaborateve të Andriqit.

Komiteti i Nobelit, shpalli dje mbasdite laureatin e ri të Çmimit për Letërsi, shkrimtarin britanik Kazuo Ishiguro. Kumtesa e shkurtër e Akademisë thotë: “Çmimi Nobel për Letërsi për vitin 2017 i jepet autorit anglez Kazuo Ishiguro, i cili te romanet me fuqi të madhe emocionale, ka zbuluar honin nën ndjesinë tonë iluzore të lidhjes me botën”.Pak orë para se të shpallej emri i fituesit të ri, Ismail Kadare i dëshpëruar tha se jam mësuar të mos e marrë këtë çmim. Kadare e di që e ka të vështirë këtë triumf. Udhërrëfyesi më i madh i gjithë shkrimtarëve që krijuan në epokën e kampit komunist, mbetet shkrimtari i madh rus, disidenti Aleksandar Solzhenjicin. Ky i fundit fitoi Nobelin për letërsi në vitin 1970, derisa kundërshtonte zemrën e perandorisë komuniste dhe gjithë jetën e kaloi në kampin më mizor të botës në Gulagun siberian./KultPlus.com

Fotografia që na dha trishtim

Fotografia e vitit 1967, të cilën historiani shqiptar, Kastriot Dervishi e publikoi për herë të pare me rastin e 10 vjetorit të vdekjes së At Zef Pllumit na dha tronditje e trishtim.

Është fiksuar çasti kur At Zef Pllumi u arrestua nga komunistët, derisa provoi të kapërcente ilegalisht kufirin.

Pikërisht në vitin 1967, regjimi komunist ndaloi besimin në Zot dhe Shqipëria zyrtarisht u shpall i vetmi shtet ateist në botë!

At Zef Pllumi vuajti plot 25 vjet burg në Diktaturën shqiptare. Nëse shqiptarët mendojnë se janë liruar nga hija e këtij regjimi, gabojnë rëndë.

Pasi komunistët në Kosovë e Shqipëri, nuk u ndëshkuan për krimet e bëra për gjysmë shekulli, pasardhësit e tyre neokomunistët e rinj, sërish kanë nxjerrë kokën dhe dy shtetet shqiptare vazhdojnë të kërcënohen me mungesë perspektive në varfëri e izolim.
Neokomunistët ende luftojnë kundër sloganit të shenjtë: Për Fe e Atdhe. (Shkruan Bajram Mjeku)/ KultPlus.com