Vjedhen diamantë në Londër, ndërrohen me guralecë

Një grua vodhi diamantë me vlerë 4.2 milion £ nga një argjendari duke i ndërruar ato me guralecë.

Lulu Lakatos, 60 vjeçe, dyshohet se u paraqit në dyqan si një gemologe e cila do të ekzaminonte gurët në Boodles në Londrën qendrore. Zonja Lakatos vlerësoi shtatë diamante në dyqanin New Bond Street përpara se t’i vendoste në një qese, u tha para jurisë, transmeton KultPlus.

Por kur çanta u hap, brenda saj ishin shtatë guralecë të vegjël, tha Gjykata e Southwark Crown. “Diamantet ishin vjedhur nga e pandehura me anë të dorës”, tha prokurori Philip Stott.

“Komploti në të cilin ajo pretendohet të ketë luajtur rol kyç ishte sofistikimi, planifikimi, rrezikikimi dhe marrja shpërblimit më të lartë të mundshëm.”
Zonja Lakatos, e cila ka lindur në Rumani por jetoi në Francë, mohon vjedhjen e kryer në ose para 10 Marsit 2016.

Por si ndodhi e gjithë ngjarja?

Gjykata shqiptoi se, në shkurt 2016, kryetari i Boodles, Nicholas Wainwright u prezantua me një burrë që e quante veten “Simon Glas”, i cili tha se ishte i interesuar të blinte diamante me vlerë të lartë si një investim.
Më pas, ata u takuan në Monako muajin tjetër, ku Z. Wainwright u prezantua me partnerin e biznesit të Glas, një rus i quajtur “Alexander”, dhe ranë dakord për shitjen e shtatë diamanteve me vlerë të lartë.

Gurët e kristalit, me një vlerë totale prej 4.2 milionë, përfshinin një diamant 20 karat në formë zemre me vlerë më shumë se 2.2 milionë £ dhe një diamant trëndafili në formë dardhe me tre karat me vlerë 1.1 milionë £.

Një vlerësuese e gurëve të çmuar, e ashtuquajtur “Anna”, e dërguar nga blerësit duhej të ekzaminonte gurët përpara se të futeshin në një çantë të mbyllur për t’u mbajtur nga Boodles derisa argjendarët të merrnin fondet nga blerësi.

Zonja Lakatos ishte dyshuar se u paraqit si gruaja Anna, e cila u shoqërua në dhomën e takimeve në bodrumet e argjendarëve në 10 Mars nga Z. Wainwright dhe gjemologia e firmës, Emma Barton.

Z. Stott tha se zonja Lakatos pretendonte të ekzaminonte dhe peshonte secilin nga shtatë diamantët përpara se t’i mbështjellë ato individualisht në letër të prerë paraprakisht dhe t’i vendoste brenda kutive të errëta.
“Kur ekzaminimi përfundoi, kutitë u vendosën në një çantë të ngjeshur, e cila më pas u mbyll me dry,” i tha ai jurisë.

Prokurori tha se zonja Lakatos vendosi çantën e mbyllur brenda çantës së saj të dorës kur Z. Wainwright u ngjit lart. “Duket se ishte ndërruar për një çantë të mbyllur identike”, tha Z. Stott.

Z. Stott tha se zonja Lakatos, nga rajoni Saint-Brieuc i Francës veri-perëndimore, hodhi kapelën dhe shallin e saj dhe ndryshoi rrobat e saj në një tualet në pijetore, duke ndërruar pallton e saj, e ndihmuar nga një bashkëpunëtor tjetër.

Ajo më pas përdori pasaportën e saj për ta lënë Londrën.

Zonja Lakatos u arrestua në Francë me një urdhër arresti evropian në shtator të vitit të kaluar para se të ekstradohej në Mbretërinë e Bashkuar. / KultPlus.com

Ndotja e ajrit në Londër shndërrohet në art për të rritur ndërgjegjësimin

Artistja vizuale Marina Vitaglione ka përdorur një teknikë fotografike tradicionale për të prodhuar imazhe të botës tjetër të mostrave të ndotjes së ajrit në Londër, shkruan BBC, transmeton KultPlus.

Fotografitë: Marina Vitaglione

Drury Way, Wembley, north-west London, sample collected in August 2020

Duke punuar së bashku me shkencëtarët nga Rrjeti i Cilësisë së Ajrit në Londër, pjesë e Imperial College London (ICL), Marinës iu dha mundësia e marrjes së mostrave të ajrit nga e gjithë kryeqyteti, duke përfshirë Brixton Road dhe Lewisham, në jug të Londrës.

Loampit Vale, Lewisham, south-east London (left), and Drury Way, Wembley, north-west London (right), samples collected in August 2020

Disa i vuri në një shirit letre, duke përdorur një pajisje për monitorimin e zbutjes beta (BAM) dhe më pas i fotografoi përmes një mikroskopi (më poshtë).

BAM samples under a microscope and a digital photo of the resulting close-up

Në të tjerat ajo u zgjerua dixhitalisht përmes spektroskopisë Raman, matjes së intensitetit dhe gjatësisë së valës së dritës së shpërndarë nga molekulat.

Marina më pas aplikoi një proces shtypje cianotipi, një nga metodat më të vjetra të prodhimit të imazheve me dritë, duke vendosur negativë transparentë të këtyre imazheve dixhitale në letër të veshur me emulsion fotosensitiv (poshtë), të cilën ajo e ekspozoi ndaj rrezeve të diellit.

Beddington Lane, Croydon, south London, sample collected in July 2020

“Unë zgjodha këtë teknikë sepse lejoi Diellin të zbulonte grimcat toksike në letër dhe në këtë mënyrë të bëhej pjesë e shtypjes,” i tha Marina BBC News.

“Në një nivel estetik, toni cianotip i blu-blu më kujton qiellin e pastër, pa re, në kontrast me vizionin e reve gri që kemi kur mendojmë për ndotjen e ajrit”.

Strand building rooftop, King’s College, central London, samples collected in December 2017

“Përdora letër japoneze gampi, fletët e bëra me dorë, të hollë dhe delikate, ngjallin vetë lehtësinë e ajrit. Qëllimi im ishte ta bëja të padukshme të dukshme dhe ta tregoja çështjen në një mënyrë të re për të rritur ndërgjegjësimin për të”.

Brixton Road, Lambeth, south London, sample collected in August 2020

Grupi i Kërkimeve Mjedisore, në ICL, mbledh më shumë se 70 milion matje të ndotjes së ajrit në vit në të gjithë Anglinë jug-lindore.

“Ashtë një sfidë e vërtetë të ndash me publikun kuptimin tonë për kërcënimin kryesisht të padukshëm [ndotja e ajrit] për shëndetin tonë,” tha profesori Frank Kelly.

“Për këtë arsye, ne duam të punojmë me artistë vizualë si Marina Vitaglione. Ndotja e ajrit është e lidhur me kushtet e frymëmarrjes të tilla si astma, sëmundjet kardiovaskulare dhe ka prova të shfaqura të shoqatave me sëmundje njohëse siç është çmenduria”.

Strand building rooftop, King’s College, central London, samples collected in April 2017

Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se ndotja e ajrit është përgjegjëse për vdekjet e hershme të shtatë milion njerëzve në të gjithë botën çdo vit.

Strategjia e fundit e qeverisë së MB për cilësinë e ajrit njohu ndotjen e ajrit si rrezikun kryesor mjedisor për shëndetin e njeriut në MB dhe kërcënimin e katërt më të madh për shëndetin publik pas kancerit, sëmundjeve të zemrës dhe mbipeshes.

Brixton Road, Lambeth, south London, sample collected in August 2020

Në dhjetor, një mjek i mjekut zbuloi se ndotja e ajrit kishte shkaktuar vdekjen e Ella Adoo-Kissi-Debra, nëntë vjeç, në Lewisham.

Dhe hulumtimi i ICL sugjeron që plumbi nga benzina vazhdon në ajrin e Londrës pavarësisht se u ndalua në 1999.

Strand building rooftop, King’s College, central London, samples collected in March 2017

Gjatë bllokimit të parë në Mbretërinë e Bashkuar për shkak të pandemisë së koronavirusit, vitin e kaluar, nivelet e ndotjes së ajrit ranë në nivelin më të ulët që nga fillimi i regjistrimeve, në vitin 2000, sipas Rrjetit të Cilësisë së Ajrit në Londër.

Por tani, profesori Kelly tha: “Statistikat qeveritare tregojnë se trafiku rrugor është kthyer pothuajse në nivelet para-pandemike pasi disa njerëz janë ende duke shmangur transportin publik dhe kanë kaluar në përdorimin e makinave të tyre më shumë. Kjo është reflektuar në qytete anembanë botës.”

“Duket se revolucioni i punës nga shtëpia më vete nuk do të zgjidhë problemet tona të ndotjes së ajrit. Duke pasur parasysh shkallën e problemit, duhet një rrugë e gjatë për të bërë.”

“Por rritja e ndërgjegjësimit përmes projekteve artistike si ajo e Marinës, së bashku me politikat e shëndosha të mbështetura nga provat, mund të ndihmojnë në përmirësimin e cilësisë së ajrit në qytetet tona. Sidoqoftë, ne duhet të jemi vigjilentë për sfidat e reja të reja, siç janë ato të paraqitura nga grimcat mikroplastike të rritura në ajrin që thithim”, shtoi ai.

Tolworth Broadway, Kingston Upon Thames, south-west London, sample collected in October 2020

Imazhet e ndotjes së ajrit të Marinës janë pjesë e ekspozitës What On Earth, në Koppel Project Exchange, në Londër, deri më 25 korrik. / KultPlus.com

Një vizatim i një ariu nga Leonardo da Vinçi pritet të arrijë deri në 12 milionë dollarë në ankand

Vizatimi, i titulluar “Head of a Bear” (Koka e një ariu) do të shitet në Londër nga shtëpia e ankandeve Christie’s. Vizatimi do të shfaqet në New York dhe Hong Kong përpara se të dalë në ankad dhe pritet të arrijë shifrën 12 milionë dollarë, sipas shtëpisë së ankandit, shkruan BBC, transmeton KultPlus.

“Koka e një ariu” ka përmasa 7 cm me 7 cm dhe është vizatuar në një letër të zbehtë rozë në bezhë. Më parë është shfaqur në muze duke përfshirë Galerinë Kombëtare në Londër, ku u shfaq në vitin 2011 dhe vitin 2012 si pjesë e një ekspozite për Da Vinçin.

Sot, shitja mund të tejkalojë rekordin e mëparshëm të vendosur për një vizatim nga artisti.

Vizatimi daton nga vitet 1480 dhe kjo vepër e artit është pjesë e një koleksioni të vizatimeve të kafshëve në shkallë të vogël të artistit.

Ben Hall, kryetari i vjetër i pikturave në Christie’s New York, e përshkroi vizatimin si “një nga veprat më të rëndësishme nga Rilindja”. Ai tha: “Vepra është zotëruar nga disa prej koleksionistëve më të dalluar në fushën e mjeshtrave të vjetër përgjatë shumë shekujve, jo vetëm nga pronari aktual i cili e ka në pronësi që nga viti 2008.”

Kurse, Laetitia Masson, një eksperte në vizatimet e vjetra master në Christie’s, tha se argjendi është një “teknikë shumë e vështirë, sepse nuk pranon asnjë gabim”.

Ka shumë aftësi në metodë pasi vizatimi arrihet me një shkop argjendi që aplikohet në një letër të përgatitur posaçërisht për të lënë shenja dhe vija.

Ajo shtoi që da Vinci ishte “magjepsur nga natyra dhe kafshët në përgjithësi”.

Piktori dhe koleksionisti britanik Sir Thomas Lawrence më parë zotëronte pjesën e veçantë. / KultPlus.com

Si përfundoi modeli origjinal i Davidit në Muzeun “Victoria & Albert”, në Londër

Davidi në sheshin Piazza della Signoria po dëmtohej shumë, ndaj lindi nevoja e përnjëhertë të përgatitej një vend më i përshtatshëm në ambiente të mbyllura. Davidi, që mbante mbi supe peshën e shekujve, duhej të vihej nën mbrojte nga shirat, dielli dhe thëllimi.

U vendos që të zëvendësohej me një kopje bronzi shumë besnike me origjinalin. Kjo është edhe arsyeja, se përse Clemente Papi guxoi të krijonte një model të dobët të Davidit në vitin 1847. Siç e dini, sot në vend të Davidit ndodhet një kopje e skalitur në mermer: florentinasit nuk donin që gjigandi të zëvendësohej nga një vepër me tjetër material.

Një vit më pas, Papi përdori modelin origjinal për të bërë një kokë bronzi. Aktualisht, gjithë gjurmët e kësaj pune kanë humbur. Në vitin 1853, i njëjti skulptor bëri kallëpin e parë prej allçie të gjithë fytyrës dhe në ditët e sotme mund ta admironi Davidin në Firence, në Gipsoteca të Istituto Statale d’Arte (Institutin Shtetëror të Artit). Nga i njëjti model, Papi krijoi një tjetër model derdhur në allçi në vitin 1856. Ja pra, kjo është vepra që sot gjendet në Muzeun “Victoria dhe Albert” në Londër, në seksionin kushtuar modeleve prej allçie.

Si arriti Davidi prej allçie, në Londër?

Ishte Duka i Madh i Toskanës, Leopoldi II i Habsburgut të Lorenës, që ia paraqiti modelin prej allçie Mbretëreshës Viktoria. Me të mbërritur në Londër, vepra ishte e destinuar për t’u vendosur në Muzeun e Kensingtonit të Jugut, tashmë Muzeu “Victoria dhe Albert”.

Mbretëreshën e shqetësoi pamja e penisit të skulpturës kryevepër dhe kërkoi menjëherë të sajohej diçka, për të mbuluar lakuriqësinë e Davidit. Është e qartë, se përmasat linin vend për “vërejtjen”. Për këtë arsye, iu kërkua skulptorit Domenico Brucciani, që të bënte një gjethe të madhe fiku për t’iu vendosur Davidit, vetëm në prani të mbretëreshës. Brucciani, në atë kohë mësues modelimi në Kolegjin Mbretëror të Artit, krijoi një gjethe fiku gjysmë metri prej allçie. Gjethja u vendos vetëm kur mbërriti mbretëresha në muze dhe u hoq për t’i lënë të dukshme të gjithë anatomitë e Davidit për vizitorët e tjerë. Gjethja e madhe vijon të jetë ende e dukshme në galerinë e kopjeve të allçisë të muzeut.

Restauruesja që shihni në foto është Johana Puisto dhe është përgjegjësja për ruajtjen e gjithë kopjeve në Muzeun “Victoria & Albert”. Para disa vitesh, ajo restauroi kopjen e Clemente Papit. / Konica.al / KultPlus.com

Lidh dy kulla, hapet “pishina qiellore” në Londër

Hapet pishina më e re dhe më luksoze në Londër. Pishina “qiellore” është e gjatë 25 metra dhe lidh dy prej qiellgërvishtësve më të rinj në Londër, të vendosur në lagjen “Nine Elms”.

E varur në 35 metra lartësi, ajo mund të përdoret vetëm nga banorët e dy kullave rezidenciale që tashmë kanë provuar ndjesinë e të notuarit në një pishinë të tillë.

Në total, në të dyja godinat do të ketë 2000 apartamente, me çmimet që fillojnë nga 600 mijë deri në 5 milionë paund, për suitat e katit të fundit.

Pishina, e gjitha prej xhami u prodhua në Kolorado, SHBA, dhe bëri mbi 8 mijë km deri në Londër./a2/KultPlus.com

Qëllohet me armë në kokë një aktiviste e re e Black Lives Matter në Londër

Një aktiviste e re nga lëvizja Black Lives Matter ndodhet në gjendje kritike në një spital në Londër pasi u qëllua në kokë. 27-vjeçarja Sasha Johnson, nënë e tre fëmijëve, ishte kërcënuar vazhdimisht me vdekje. Të shtënat ndodhën në rrethin Southwark, në jug të metropolit anglez.

Episodi u raportua nga aktivistët e partisë “Taking the Initiative”, që janë aktivë në fushën e barazisë sociale dhe të drejtave civile.

“Me shumë trishtim ju informojmë se Sasha Johnson u qëllua me armë në kokë. Ajo gjithmonë ka qenë e përfshirë në luftën për njerëzit me ngjyrë dhe kundër padrejtësive që rrethojnë komunitetin me ngjyrë”, shkruan lëvizja duke i ftuar njerëzit të luten për shërimin e saj.

“Ne të gjithë shpresojmë që gjendja e vajzës të përmirësohet. Hetimi ynë është në fillimet e tij dhe ne po përpiqemi të kuptojmë rrethanat”, tha kryeinspektori Jimi Tele, i cili u bëri thirrje banorëve të Rrugës së Konsortit, ku ndodhi sulmi, që të kontrollojnë kamerat e citofonëve dhe zileve të derës në kërkim të ndonjë të dhëne. / KultPlus.com

Në Londër protestohet kundër dhunës ndaj grave

Pavarësisht kufizimeve për shkak të pandemisë së Coronavirusit të ri (COVID-19), në Londër u organizuan protesta kundër dhunës ndaj grave, transmeton KultPlus.

Rreth 200 protestues, kryesisht gra, u mblodhën në Sheshin “Trafalgar” dhe kërkuan ndëshkime më të rrepta nga autoritetet për dhunën ndaj grave, raporton Anadolu Agency (AA).

U organizua një marsh protestues ku pjesëmarrësit mbanin pankarta me mbishkrime të ndryshme.

Megjithëse në Britani është ndaluar tubimi i më shumë se 6 personave, policia nuk ndërhyri ndaj protestës. / KultPlus.com

Në Londër vizatohen në mur 150,000 zemra në nder të viktimave të Covid-19

Aktivistët për të ndihmuar familjet e viktimave të pandemisë së koronavirusit duke vizatuar gati 150,000 zemra në mur përballë Parlamentit Britanik në kujtim të atyre që vdiqën nga Covid-19.

Muri duhet të jetë i gjatë qindra metra përgjatë bregut jugor të lumit Tamiz përpara spitalit St. Tome, ku Kryeministri Boris Johnson ishte në njësinë e kujdesit intensiv vitin e kaluar.

“Çdo zemër është pikturuar me dorë dhe unike, siç janë të dashurit që kemi humbur”, tha Matt Fuller, një nga themeluesit e grupit.

Qeveria Britanike ka premtuar të ngrejë një monument për viktimat e koronavirusit kur të mbarojë pandemia./ KultPlus.com

Londra kapërcen Nju Jorkun, më shumë milionerë sesa në metropolin amerikan

Pavarësisht nga pasojat e Brexit ose ato të COVID-19, Londra tani për tani duket se po qëndron e fortë për sa i përket përqendrimit të të pasurve dhe super të pasurve mes banorëve të saj.

Jo vetëm në nivelet shumë të larta të miliarderëve, por edhe midis niveleve mesatare, numri i tyre, sipas një sondazhi të fundit të raportuar nga “The Guardian”, tani është më i lartë se ai i Nju Jorkut.

Parakalimi i Big Apple është certifikuar nga një hulumtim i bërë nga shoqëria për konsulencën e pasurive të patundshme “Frank Knight”, që vlerëson se ka 875 000 milionerë (me pasuri, prona, me vlerë më shumë se një milion dollarë) që banojnë në kryeqytetin britanik, kundrejt 820 000 në metropolin amerikan.

“Për ironi të fatit, kostoja e lartë e strehimit në Londër, mesatarisht 514 000 stërlina, është nxitësi kryesor për klasifikimin e kaq shumë familjeve si të pasura”, tha Liam Bailey, menaxher i kërkimit global në “Frank Knight”.

Raporti për Pasuritë i “Frank Knight” tregon se pavarësisht shkatërrimit ekonomik të shkaktuar nga pandemia në miliona njerëz me të ardhura modeste, ata që ishin tashmë shumë të pasur qenë në gjendje të rrisnin pasurinë e tyre.

Studimi zbuloi se Londra kishte më shumë të ashtuquajtura shtëpi “premium” se çdo qytet në botë, me më shumë se 68 000 njësi me vlerë mbi dy milionë stërlina secila.

Londra është emëruar, gjithashtu, qyteti i zgjedhur për të pasurit për stilin e jetës, po sipas një sondazhi të “Frank Knight” për atë që të pasurit kërkojnë nga qytete të tilla, si restorantet me yje “Michelin”, shtëpi operash dhe teatro, universitete, pajisje sportive dhe argëtimi.

Kryeqyteti britanik thuhet edhe se ka përfituar nga një fluks i qytetarëve të pasur të Hong Kongut, shumë prej të cilëve kanë lënë ish-koloninë britanike mes shqetësimeve për shtypjen autoritare të Kinës./ata/ KultPlus.com

Imazhe mahnitëse të Londrës së 1890, kur Britania ishte superfuqi globale dhe sunduese e deteve

Qendra e Lodrës ka qenë gjithmonë e famshme për rrjedhën e pandalur të trafikut të makinave, autobuzëve e biçikletave, që ‘lundrojnë’ çdo ditë mes saj.

Tashmë disa imazhe të reja në bardhë e zi e ngjyra minimale, tregojnë se edhe në shekullin e 19-të kryqëzimet e saj ishin po aq të mbushura ma karroca e kuaj, si dhe burra e gra të veshur me elegancë, përkundër atyre që mund të shihen sot.

Fotot e epokës janë mes koleksionit të shfaqur në Librarinë e Kongresit të SHBA, dhe tregojnë Londrën e viteve 1880-të në të gjithë shkëlqimin e saj.

Në to shihen pikat kryesore që sot janë atraksionet turistike te kryeqytetit si Albert Monument, Westminster Abbey, Hyde Park, Tower of London dhe ura London Bridge.

Në atë kohë perandoria britanike shtrihej thuajse në të gjithë botën dhe mbretëresha Victoria ishte në vitet e fundit të sundimit para vdekjes në 1901./ KultPlus.com

Sheshi qendror Piccadilly Circus
Ura me harqe mbi Tamiz qe ekzistonte nga viti 1831 deri kur u detyrua te shembej ne 1967,
Ura Tower Bridge, e ndertuar mes 1886 e 1894
Sheshi qendror Trafalgar Square i emeruar ne nder te betejes se Trafalgar kunder Frances e Spanjes ne 1805
Gjykata e Larte Mbreterore
Hyde Park ne 1890
Bursa Mbreterore ne 1890, e themeluar ne shekullin e 16-te
Zona qendrore Embankment ne lumin Tamiz
Albert Memorial, prane Kensington Gardens
Salla parlamentare St Stephen’s
Avullore ne Tamiz ne 1890
Rruga tregtare Cheapside
Kulla e Londres e ndertuar ne 1078 nga William Pushtuesi
Katedralja Westminster Abbey prane parlamentit
Pallati parlamentar i Westminster
Kopshtet Kensington Gardens
Ndertesa ne foto Burroughs Wellcome & Co eshte shkaterruar nga bombardimet e Luftes II Boterore ne 1941

Vazhdon muaji i modës në Londër me shfaqjen e koleksioneve të ndryshme

Pas përfundimit të javës së modës në New York, parada globale e modës vazhdon me destinacionin e radhës, Londrën.

Në kuadër të muajit të modës në kryeqytetin britanik, disenjatorë e shtëpi të njohura të modës po i prezantojnë koleksionet e reja të veshjeve, “Vjeshtë/Dimër 2021”.

Për shkak të pandemisë së vazhdueshme të koronavirusit dhe kërkesave të nevojshme të sigurisë, ngjarjet e këtilla të cilat janë mjaft të rëndësishme për industrinë e modës dhe ‘fashionistat’ anembanë globit, gjatë vitit 2020 dhe 2021, pësoi ndryshime të dukshme në organizim, me mungesën e dukshme të publikut nëpër sfilata dhe prezantimet vetëm me anë të modeleve në skenë.

Por përtej kësaj, shfaqja e zakonshme e krijimtarisë dhe inovacionit në fushën e modës, nuk ka munguar.

Me fillimin e mbajtjes së sfilatave evropiane, shumë koleksione kanë arritur të lënë gjurmë tek adhuruesit e modës sivjet. Në mesin e disenjatorëve dhe shtëpive të modës të cilët nuk kanë zhgënjyer me krijimet e tyre janë: “Belstaff”, Emilia Wickstead, Erdem, “Burberry”, Jenny Packham, Simone Rocha, Victoria Beckham, Vivienne Westwood dhe të tjerë.

Ua prezantojmë disa prej kreacioneve të preferuara të ekspertëve të modës nga koleksioni “Vjeshtë/Dimër 2021”, të cilat besohet se do t’i dominojnë trendet e modës sivjet:

Shtëpia më e ngushtë londineze në shitje për më shumë se një milion euro

Shtëpia më e ngushtë në Londër, vetëm 1,7 metra e gjerë, është në shitje për më shumë se një milion euro.

E bllokuar në mes të një salloni parukerie dhe studios së një mjeku të përgjithshëm, pothuajse nuk mund ta shohësh, aq shumë e ngushtë është ajo.

Kjo rezidencë interesante me pesë kate në Shepherd’s Bush ishte fillimisht një dyqan kapelesh viktoriane, me depo për të ruajtur mallra dhe me banesa në katet e sipërme.

Një dremitje e së kaluarës së saj, shtëpia ka ruajtur dritaren e saj të vogël, të zbukuruar me një llambë në formën e një kapele.

Prona e çuditshme, fasada e së cilës formon një shirit të vogël blu të errët shumë diskrete në rrugë, sapo ka dalë në shitje dhe është vlerësuar në 950 000 stërlina (1,1 milionë euro).

Për David Myers, menaxher i shitjeve në agjencinë përgjegjëse të pronës, ky çmim shpjegohet me faktin se shtëpia, e ndërtuar në fund të shekullit të XIX ose në fillim të shekullit të XX, përbën një pjesë unike të historisë së Londrës.

“Ajo është paksa magjia e Londrës”, tha ai./atsh/ KultPlus.com

Lorena Sopi, fiton çmimin ‘Regjisorja më e mirë femër’ në Londër

Filmi  i metrazhit të shkurtër ‘Schauerfilm’ me skenar dhe regji të Lorena Sopit, ka fituar çmimin ‘Regjisorja më e mirë femër’ /Best Female Director/ në Cult Movies International Film Festival, i cili ka përfunduar mbrëmë në Londër, kryeqytetin e Mbretërisë së Bashkuar, përcjellë KultPlus.

Filmi njëzetë minutash me elemente të zhanrit fantastik trajton zhdukjet e çuditshme të studentëve në një shkollë të vjetër formë labirinti misterioz, rreth së cilës thuren tregime të çuditshme. ‘Schauerfilm’ që mban titullin e përdorur si parashenjë për ekspresionizmin gjerman të viteve të tridhjeta në kinematografi, është shpallur fitues për regjisoren më të mirë në kategorinë e filmit të shkurtër në edicionin e vitit 2021 në festivalin londinez i cili kishte në garë mbi 120 filma dhe i cili është mbajtur pjesërisht me audiencë e pjesërisht online për shkak të situatës me pandeminë COVID19.

Është ky çmimi i shtatë për këtë film nga 15 festivale ndërkombëtare në të cilat është shfaqur deri më tani.

Schauerfilm do të shfaqet  edhe në Critics Review Online Festival, Filmarte Short Film Festival, Stir and Fry International Short Film CompetitionInternational Short Film Festival Of IndiaOasis Inter Continental Film Festival, etc.

Filmi ‘Schauerfilm’ është prodhim i kompanisë AS Film Production nga Prishtina.

Në rolet kryesore të këtij filmi paraqiten: Agron Shala, Afrim Muçaj, Beslidhje Bytyqi, Ylber Bardhi, Kreshnik Malushi, Flutura Mustafa, etj.

Drejtor fotografie është: Besnik Hasolli. Zëri: Gëzim Rama. Skenograf: Uran Duli, Kompozitor: Mendi Mengjiqi. Regjisore: Lorena Sopi. / KultPlus.com

Më shumë se gjysma e muzeve në Londër rrezikojnë të mbyllen

Gjashtë në 10 muze britanikë i tremben faktit se nuk do të mund t’i mbijetojnë pandemisë së koronavirusit, theksoi sot shoqata Art Fund, duke dyshuar se kufizimi i tretë në Britaninë e Madhe do të përkeqësojë situatën e këtyre institucioneve që po luftojnë për mbijetesën e tyre.

Shoqata, e cila e nxjerr këtë vlerësim nga një sondazh i kryer në fund të vitit 2020, vëren në një njoftim për shtyp se izolimi i ri i cili hyri në fuqi në fillim të Janarit “rrezikon të rritet ndjeshëm kjo shifër” dhe të shohë disa muze “të mbyllura përfundimisht dyert e tyre”.

“Ky mbyllje e fundit është një goditje, e cila i detyron muzetë dhe galeritë tona të luftojnë për mbijetesën e tyre”, theksoi drejtori i shoqatës Jenny Waldman, duke u ankuar se disa muze të vegjël në veçanti, kaq thelbësorë për komunitetet tona nuk kanë rezervat e nevojshme.

“Pandemia na ka gjunjëzuar”, tha David Green, drejtoresha e muzeut të Londrës, Florence Nightingale, të cilës i është dashur tashmë të braktiste festimet e rëndësishme të planifikuara për dyqindvjetorin e tij vitin e kaluar.

“Nëse situata vazhdon, ne mund të bëhemi plotësisht të rrënuar financiarisht”, theksoi ajo duke shtuar se është e vështirë të thuash nëse do të jemi në gjendje të rihapim dyert tona. /atsh/ KultPlus.com

Shndërrimi i kishave të Londrës në shtëpi mahnitëse

Si e ktheni një kishë të madhe, historike në një shtëpi luksoze?

Zhvilluesit e pronave kanë përgjigjen.

Të shpërndara nëpër Londër, këto kisha janë shndërruar në shtëpi spektakolare.
Përmasat e tyre janë ‘lotuese’ për sytë, të shndërruara në zona kolosale për banim dhe tavane aq të larta sa një ndërtesë katërkatëshe. Dhe karakteristikat e tyre të veçanta janë të pafundme, nga harqet madhështore në dhomën e gjumit dhe altarët në banjë e deri te dhjetëra dritare të larta.

Image

Por këto shndërrime duhet të jenë praktike gjithashtu, kështu që këtu mund të shikoni si shndërrohet një kishë e madhe historike në një shtëpi luksoze, të jetueshme.

Brian d’Arcy Clark, është drejtor i projektit në Savills, i cili po përfaqëson dy shndërrime të reja mbresëlënëse të kishëzave në Fulham. Shtëpia e Shën Gjonit, me çmim 15 milionë funte dhe shtëpia e Shën Markut, me çmim 20 milionë funte, janë në shitje. Kishat origjinale u projektuan më 1841 nga arkitekti Viktorian Edward Blore, i njohur për punën e tij në kompletimin e Pallatit Buckingham.

Shtëpia e ndërtuar në kishën e Shën Gjonit është dizajnuar për një familje të madhe, ndërsa ajo e Shën Markut është më tepër argëtuese. Blerësi i saj mund të jetë i ri, pa ngarkesa dhe përgjegjësi në jetë.

Image

Të gjitha tiparet origjinale janë ruajtur, duke përfshirë dritaret, tavanet, gurët dhe tipare të tilla si shtyllat dhe çatitë. Por për plotësimin e nevojave të super të pasurve që do të jetojnë aty, çdo bodrum përmban një pishinë, palestër dhe një kinema.

Një tjetër kishë është Kisha e Shën Saviors e shkallës II, e cila është shndërruar në një shtëpi ultra-luksoze me shtatë dhoma gjumi, me çmim 44 milion funte. Është bërë një rimodelim, duke përfshirë një pishinë të madhe, palestër, kinema, dhomë me avull dhe sauna. Ekziston gjithashtu një zonë muzikore, një zonë pritjeje që mban deri në 12 persona në mënyrën më komode të mundshme dhe një zonë studimi që është më e madhe se dhomat e pritjes së njerëzve.

Image

Chapel në Hampstead Manor është ende në treg prej disa vitesh.
Joshëse, me hapësira të mbushura me objekte luksoze, që gjenden gjithmonë në shtëpitë e multimiliarderëve. Nuk janë humbur as këtu detajet origjinale arkitektonike, kolonat harqet, trarët si dhe xhamat.

Këto ishin disa nga kishat në Londër të cilat janë kthyer në ambiente super luksoze për të jetuar. /class/ KultPlus.com

Image

Samedina Curaj, artistja shqiptare që jetëson figurën e gruas shqiptare në Londër

Xhemile Hysenaj

Ishte vetëm fëmijë kur bashkë me familjen në vitin 1999, ikën për në Londër. Derisa filloi shkollën, gjuha dhe kultura shqiptare ishte e vetmja që e njihte, e tash pas dy dekadave, kjo gjë për Samedinën vetëm është rritur e ka marrë formë. U rrit në një frymë të kulturës e traditës shqiptare, që tash e sa kohë po e frymëzon artin e saj, shkruan KultPlus.

Samedina Curaj, një artiste shqiptare e cila jeton dhe vepron në Londër, ka filluar një koleksion veprash ku paraqiten portretet e grave shqiptare në kostumet e tyre tradicionale, të zonave të ndryshme. Curaj është tejet e lidhur me kulturën e rrënjët e saj, gjë për të cilën falenderon prindërit të cilët kanë bërë të mundur që ajo dhe vëllau i saj të mos harrojnë asnjëherë të parët e historinë e tyre. Në një intervistë për KultPlus, Samedina ka treguar më detajisht për portretet e saj, për jetën e saj si një artiste në zhvillim si dhe për lidhjen e saj me kulturën, traditën e kombin shqiptar.

‘Në shkollë kam mësuar për kulturën angelze e kulturat tjera në përgjithësi. Përgjatë viteve unë dhe familja ime kemi ndërruar shumë shpesh vendbanim dhe kur më në fund u vendosëm për të mos lëvizur më, në atë vend nuk është se kishte shumë shqiptarë, mirëpo prindërit gjithmonë siguroheshin që ne të mos harronim rrënjët tona. Vizitonim Shqipërinë pothuajse çdo vit, ku takoheshim me familjarë e mësonin më shumë se si ishin rritur prindërit tanë’, kështu fillon rrëfimi i Samedinës për KultPlus.

Janë lidhjet e forta shpirtërore ato që ndikojnë më së shumti në artin e secilit. Samedina fillimisht tregon t’i ketë pëlqyer kënaqësia që ngjyrat dijnë të falin. Ndërkaq më vonë, lidhja me gruan shqiptare është forcuar. ‘Mundohem të portretizojë ato gra në mënyrë sa më origjinale, jam shumë precize në atë drejtim. Më pëlqen t’i pikturojë në veshjen e tyre origjinale, me emocionet që falin ato, duke i falur sigurisht edhe stilin tim artistik. Më pëlqen që t’iu jap jetë përmes ngjyrave të mija’, shprehet Samedina.

Për Samedinën është e mahnitëshme mënyra se si këto gra duken. Ajo mahnitet nga ngjyrat e veshjeve kombëtare të tyre, nga fakti se si secila zonë ka veshjen e vet. Ndër të tjera e çmon shumë faktin se sa vlerë të madhe bartin këto veshje në historinë shqiptare.

‘Për mua është shumë e rëndësishme të shpalos kulturën time në artin tim. Dhe si një artiste me një audiencë me mjaft diversitet, është ndjenjë e mirë kur e shpërndan kulturën tënde me të tjerët. Dhe, të jesh një vajzë shqiptare me një uri të madhe për sukses, kjo gjë veçse fillon e bëhet më e rëndësishme’, shprehet tutje Samedina për KultPlus.

Qëllimi kryesor që përthëkon artin e Samedinës në përgjithësi, ka të bëjë me krijimin dhe realizimin e gjërave që ajo i don shumë, që për të kanë rëndësi të madhe, duke arritur kështu të ndikojë edhe tek të tjerët që njohin artin e saj. ‘Qëllimi tjetër për mua, është që të largojë stereotipin se ‘Arti’ nuk është karrier dhe kjo ka të bëjë me të gjitha fushat e artit. Përderisa e ke një pasion që të shtyn drejt artit tënd, suksesi do të vijë ashtu si në çdo fushë tjetër’ deklaron Samedina.

Samedina Curaj, një vajzë 21 vjeçare, e cila është studente e arkitekturës në Londër, me punën e saj të jashtëzakonshme ka filluar të njoftojë edhe më shumë publikun ndërkombëtar mbi traditat e kulturën shqiptare, duke vënë në fokus gruan shqiptare. Gruaja dhe kostumi kombëtar, një simbol sakrifice që e karakterizon kombin tonë tash e sa shekuj, ka filluar të marrë jetë e të frymojë ndryshe përmes artit, brushave e ngjyrave të Samedinës.

Ndër të tjera, Samedina ka treguar për KultPlus se nuk ka planifikuar akoma një ekspozitë ku do të shfaq të gjitha punimet e saj, mirëpo sigurisht se është në planet e saj për të ardhmen. / KultPlus.com

https://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fsamedinaart.com%2F%3Ffbclid%3DIwAR2m5tc1QPwwRar182L5kE8kjcEjT3hGNPouv13GIODrk6U-X33LRlxHGW0&h=AT11CY6yoFtGTlZTVLyrf4UCTVQTg3otJJIgR5Nhx-oSWf7HO3mNNR3cn1xI8Gs5U_OjnsGt3FD6QwMKqPBuBjsRw2AspPPDubGM44mJ3ieFmeUh7kYCffg0CL6vFDjtJcvn

Margaret Ann Bulkley, mjekja që për 46 vite jetoj e fshehur në identitetin e një burri

Gjatë shekullit të tetëmbëdhjetë, studimi i mjekësisë ne Britani ishte e ndaluar për vajzat. Në ato kohë, Margaret Ann Bulkley ëndërronte të bëhej mjeke, gjë e cila ishte e ndaluar nga forca e zakonit dhe ajo e ligjit njëherësh.

Me qëllim që të përmbushë ëndrrën e saj për tu bërë mjeke, ajo u detyrua të marrë identitetin e të vëllait James Barry dhe u vesh me rroba që ia mbulojnë identitetin e saj femëror. Me mimikën e saj femërore, një hundë të vogël dhe të rrumbullakët dhe sy që mbartnin shikime plot dhembshuri e butësi, Margaret hoqi dorë nga identiteti i saj femëror duke e fshehur atë brenda veshjeve burrërore. I duhej të pranohej patjetër të fakultetin e mjekësisë. Ashtu ndodhi.

U pranua dhe u diplomua në universitetin e Edinburgh, gjë e cila i mundësoi më pas të hedhë hapa konkrete në fushën të cilën e kishte pasion, duke u bërë një kirurge me famë asokohe. Ajo shërbeu dhe në ushtri, ku Perandoria Britanike e dërgonte me shërbim në të gjithë kolonitë e saj, duke nisur në Afrikën e Jugut, Indi etj.. ku u shërbente të sëmurëve dhe trajnonte stafet mjekësore atje.

Falë punës së saj asaj iu dha dekorata më e lartë që mund ti jepej një funksionari të mjekësisë në ushtrinë britanike. Falë zbulimit të rolit të higjienës personale në ruajtjen nga sëmundjet, ajo pati kontribut të drejtpërdrejtë në shërimin e shumë të sëmurëve, numri i të cilëve ishte tepër i madh. Ajo arriti të kufizojë përhapjen e kolerës dhe të lebrozës, të cilat korrnin mijëra jetë njerëzish në Afrikë.

Ajo ishte kirurgia e parë që bëri ndërhyrjen e suksesshme cezariane, pas te cilës jetoi edhe nëna edhe foshnja.

Margaret jetoi për pesëdhjetë vite me veshjen mashkullore, 46 prej të cilave i kaloi mes ushtarakëve në ushtrinë britanike. Askush nuk e zbuloi dot identitetin e saj apo të dyshojë në të, veçse pasi ndërroi jetë. Vetëm kur vdiq në vitin 1865, stafi mjekësor e zbuloi se mjeku i tyre i famshëm ishte një femër në kuptimin e plot të fjalës, e cila kishte arritur ta fshehë identitetin e saj seksual përgjatë gjithë atyre viteve. Falë saj, vajzave iu lejua të studiojnë mjekësinë dhe ta ushtrojnë si profesion në mbarë Britaninë.

Marrë nga profili i Elmaz Fida/ KultPlus.com

Artisti tubon rreth 200 vullnetarë të zhveshur në Londër, tenton të thyej barrierat (FOTO)

Fotografi me famë ndërkombëtare, Spencer Tunick, ka realizuar fotografi nudo në “Alexandra Palace” të Londrës.

Rreth 200 vullnetarë, morën pjesë në një tubim të mbajtur gjatë mëngjesit të së shtunës, përveç maskës ata nuk mbanin rroba, përcjell BBC.

Tunick tha se krijimi i një pjese tërheqëse të syve ishte “çliruese dhe joformuese” dhe kishte të bënte me”thyerjen e barrierave”.

Participants stood at least one metre apart and had temperature checks on arrival

Pjesëmarrësit qëndronin të paktën një metër larg dhe kishin të kontrolluar temperaturën para se të bëheshin pjesë e tubimit.

“Ndërsa pandemia ka paraqitur sfida për sektorin kulturor, ne kemi parë gjithashtu një mori inovacioni në art, dhe mijëra njerëz kanë krijuar veprat e tyre artistike ose të rilidhura me aftësitë e tyre artistike”, ka thënë fotografi. / KultPlus.com

Vepra “Dies Lunae” e kompozitorit Memli Kelmendit me premierë botërore në Londër

Një nga emrat më aktiv në muzikën korale në Kosovë, kompozitori dhe dirigjenti Memli Kelmendi ka një opus të pasur sa i përket kompozimeve të veprave, shumë prej tyre janë luajtur në vende të ndryshme të botës, e të tjera po presin që shumë shpejt të dëgjohen në skena të mëdha, shkruan KultPlus.

Vepra “Dies Lunae” për piano, e selektuar në konkursin “7 Notes in 7 Days at 7pm” do të interpretohet të hënën si premierë botërore nga pianistja e njohur Maria Marchant (Award-winning concert pianist). Vepra do të interpretohet në Blüthner Piano Centre, Londër më 17 Gusht në ora 19:00.

Maria Marchant është pianiste e vlerësuar lartë nga BBC, A BBC Music Magazine Rising Star, ‘In Tune’ and ‘Record Revieë’, WMNR Radio, Classic FM dhe kritikë të shumtë të muzikës si; Roderick Williams, OBE, Graham Rickson, Arts Desk, Nick Barnard, Music Web-International etj.

Maria Marchant ka interpretuar në vendet më të njohura të vendit dhe jasht saj  duke u bërë kështu fituese e shumë garave për piano. Ajo gjithashtu fitoi Medaljen e Artë dhe Prmimin e Parë në Konkurrencën Ndërkombëtare Hindemith, Berlin, dhe u zgjodh si artiste në skemat Concordia, Tillett Trust dhe Park Lane Group që rezultuan në paraqitjet Wigmore dhe Southbank.

Pikërisht kjo pianiste, tashmë do të luaj një ndër veprat e kompozitorit shqiptar, i cili teksa ka ndarë lajmin me ndjekësit e tij në Facebook, është shprehur tejet i lumtur për këtë fakt.  / KultPlus.com

Një autoportret i Rembrandtit del në ankand për 18 milionë euro

Një prej autoportreteve të Rembrandtit, i ruajtur nga një dashamirës arti, u vu sot në shitje nga shtëpia e ankandeve ”Sotheby’s” për 12-16 milionë sterlina (13-18 milionë euro).

Tabloja, me përmasa 15×20 centimetra, nënshkruar nga mjeshtri flamand dhe që daton që prej vitit 1632, e tregon atë në moshën 26-vjeçare, i veshur me të zeza, me një kapelë dhe një jakë të madhe prej dantelle të bardhë.

Autenticiteti i tablosë u vërtetua vetëm në vitin 1996, pas një analize që tregonte se ajo ishte realizuar në të njëjtin dru lisi si te portreti i bërë nga Rembrandti i mikut të tij, Maurits Huygens.

Sipas George Gordon nga ”Sotheby’s”, veshja zyrtare, e pazakontë në mesin e dhjetëra portreteve të artistit, sugjeron se ai mund të ketë dashur të tregojë veten në ditën e tij më të mirë, ndërkohë që po përpiqej të pëlqehej nga muza dhe bashkëshortja e tij, Saskia van Uylenburgh, me qëllim për të bindur prindërit e saj se ai ishte i duhuri.

Realizuar vetëm pasi u transferua në Amsterdam, tabloja ka mundur të shërbejë gjithashtu si kartëvizitë dhe për t’u treguar klientëve të mundshëm situatën e lulëzimit të piktorit./ atsh/ KultPlus.com

Fshihet vepra ndërgjegjësuese e artistit Bansky

Vepra e fundit e artistit Banksy në një tren në Londër, është fshirë nga punonjësit.

Vepra e sipërmendur përmbante mesazhe për koronavirusin.

Me anë të saj ai kërkonte të ndërgjegjësonte njerëzit që të mbanin maska dhe doreza, për tu mbrojtur kështu nga virusi.

Agjencia e Transportit që fshiu veprën u shpreh se e vlerëson punën e artistit, por e fton të bëjë art në një vend më të përshtatshëm. / KultPlus.com

Protesta në Londër për Floyd, shkelen masat ndaj Covid-19

Protestues të grupit të të drejtave civile të njerëzve me ngjyrë ‘Black Lives Matter’ mbushën sheshin e Parlamentit në Londër megjithë lutjet e ministres së shëndetësisë për të qëndruar në shtëpi si shkak i pandemisë.

Protestat shënuan fundjavën e dytë të demonstratave të ndezura që prej vdekjes së afro-amerikanit të paarmatosur George Floyd në SHBA javën e kaluar.

Demonstruesit rrethuan selinë parlamentare të Westminster një ditë pasi qeveria i kërkoi të ruanin rregullat e distancimit social duke mos u grumbulluar në grupe më të mëdha se gjashtë njerëz.

Dy herë kampioni i boksit Anthony Joshua iu bashkua protestuesve në Watford në veri të Londrës , teksa ecte me paterica e mbante veshur një bluzë me mbishkrimin: ‘Black Lives Matter.’
Joshua kishte vënë një priotezë në këmbë si masë mbrojtëse ndaj një ndrydhjeje javës që shkoi. /KultPlus.com

Veprat e kompozitorëve kosovarë, premierë në Londër

Vepra “Trio” e Kreshnik Aliçkaj dhe “Optio” e Memli Kelmendit, do të jenë veprat që do të interpretohen premierë botërore nga Willingdon House Music Londër, përcjellë KultPlus.

24 kompozitorë nga mbarë bota u janë përgjigjur thirrjes së aplikimit WHM (RE) Inventions, New music, për shkak të numrit të madh të veprave selektive, koncerti do të mbahet në dy ditë.

Koncerti i parë, “Optio” e Memli Kelmendit do të interpretohet të premten me 29 maj në ora 19:30 ndërsa koncerti i dytë, vepra “Trio” e Kreshnik Aliçkaj do të interpretohet të premten me 5 qershor në ora 16 :30.

Për shkak të pandemisë globale, virusit COVID-19, koncertet do të transmetohen drejtpërdrejt në livestream http://www.facebook.com/willingdonhousemusic

Willingdon House Music është ansambël profesional në përbërje nga: Flavia Hirte, Nicola Barbagli, Ellen Bundy and Max Mausen, të cilët njihen për interpretimin e veprave që nga periudha e barokut (instrumente të barokut) deri tek muzika bashkëkohore. / KultPlus.com

Intervista ekskluzive e Isa Boletinit në Londër, në zemër të civilizimit, nuk e hoqi kostumin e tij prej malësori

Nga Aurenc Bebja

“L’Echo de Paris” ka botuar, të hënën e 5 majit 1913, në faqen n°3, një shkrim në lidhje me intervistën ekskluzive të Isa Boletinit, të zhvilluar asokohe në Londër, ku si përkthyes i ka shërbyer Luigj Gurakuqi, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar:

Bisedë me shefin shqiptar Isa Boletini

Londër, 4 maj.

E kam takuar Isa Boletinin në një nga hotelet e mëdha në Londër, i ulur para një filxhani çaji, i patundur, me një cigare në gishtat e tij. Rreth tij, anëtarët e qeverisë së përkohshme shqiptare të veshur me pardesy prej mëndafshi. Me këtë stil, ata mund të ligjërojnë në “House of  Commons”. Isa Boletini, edhe në zemër të civilizimit, nuk e hoqi kostumin e tij prej malësori luftarak. Ai mban plisin e bardhë, traditë për të gjithë bashkatdhetarët e tij.

Për të mashtruar disi kureshtjen e publikut, ai veshi një pardesy gri krejt perëndimore, por veshja kombëtare përsëri dukej : këmisha blu dhe jeleku (xhamadani), rripi i gjerë dhe pantallonat që i ngjiten nga afër pjesës së prapme të këmbëve. Një strukturë kockore, shumë e gjatë dhe e harkuar, mbart fytyrën, e pjekur dhe të djegur nga dielli, mbi të cilën shkëlqen një sy mjaft i mprehtë. I tillë është njeriu, i cili, me përsosmëri, përfaqëson Shqipërinë luftarake, atë, që e palodhur dhe prej shekujsh, ka zbritur nga lartësitë për të dëbuar gjithnjë e më larg serbin, grekun dhe bullgarin; ajo që, nesër, do të sulmojë ushtarët evropianë, qofshin në shërbim të koncerteve (planeve) apo interesave austro-italiane.

Shqiptarë të tjerë kanë pasur sukses në Yildiz – Kiosk, në poste të larta publike, por ky njeri përfaqëson shumë më mirë tokën shqiptare, të cilën kurrë nuk ka dashur ta braktisë, dhe që, edhe sot, në këtë hotel të madh perëndimor, ka një marshim të dhimbshëm dhe gjeste të ngadalta të kujtdo që ngjit një lartësi dhe mbart armë.

Z. Luigj Gurakuqi, një katolik nga Shkodra, anëtar i qeverisë së përkohshme të Vlorës, pranon të më shërbejë si përkthyes.

E pyes Isa Boletinin :

— Në çfarë moshe keni filluar të luftoni ?

— Në moshën shtatëmbëdhjetë vjeçare. Unë jam dyzet e shtatë vjeç sot. Domethënë, tridhjetë vjet luftë. Kam lindur në fshatin Boletin, afër Mitrovicës. Armiqtë e mi të parë ishin serbët dhe malazezët. Ishte për të zmbrapsur bastisjet e tyre që pak nga pak fitova besimin e bashkatdhetarëve të mi dhe u bëra shef klani.

— Ju keni pasur marrëdhënie të mira me turqit e regjimit të vjetër ?

— Ndonjëherë ndoshta disa mosmarrëveshje; por, në përgjithësi, nuk kemi shkuar keq. Sulltani Hamid e dinte se çfarë vlere kishte një shqiptar; në vitin 1902, ai më thirri pranë tij, më vuri në krye të gardës së tij shqiptare dhe më dha titullin bej.

Isai me jep këto detaje copëza-copëza që i lë të dalin një nga një.

— Në Shqipëri, tha ai, njerëzve nuk u pëlqen të flasin për veten; kjo është në kundërshtim me zakonet.

— Fatkeqësisht ! iu përgjigja, në Perëndimin tonë, të mos flasim për veten është gjithashtu në kundërshtim me zakonet.

I ardhur në Londër për t’i shërbyer vendit të tij, Isai, nga Boletini, e pranon reagimin tim.

Për dy orë, ai u përgjigj pyetjeve të mia biografike, duke thënë herë pas here: “Kam vuajtur aq shumë sa nuk mund të them gjithçka !”

Pasi qëndroi për katër vite pranë sulltan Abdul-Hamidit, beu i ri u kthye në Shqipërinë e tij. Ai jetonte prej tre vitesh në kullën e tij afër Mitrovicës kur ndodhi lëvizja xhonturke. E dimë se, gjatë një takimi në Ferizaj, më 15 korrik 1908, delegatët shqiptarë e pranuan Kushtetutën. U kishin thënë se ishin të lirë ndaj pushtetit qendror, efektet e të cilit nuk është se ndiheshin atje.

— Nuk e lashë veten të mashtrohem, thotë Isai. Unë nuk kam qenë në Ferizaj.

— Pse ? A i njihnjit turqit e rinj ?

— Vetëm disa.

— A keni pasur marrëdhënie të këqija me ta ?

— Jo ! marrëdhënie të mira. Megjithatë, nuk kisha besim tek ata. Burrat e regjimit të ri nuk më falën për abstenimin tim. Të ngarkuar për nënshtrimin e të gjitha elementeve armiqësore, komandanti i Mitrovicës, Xhavit pasha, përmes meje, vendosi të fillojë serinë e ekzekutimeve të tij. Ai, pa asnjë paralajmërim, rrethoi kullën time, nga e cila familja ime mezi arriti të dilte. I kapur në befasi, kisha vetëm 20 burra rreth meje. Nga këta 20 burra, 12 u vranë. 8 të tjerët, përfshirë edhe mua, qemë në gjendje të shpëtonim por të mbuluar nga plagët.

Duke rrëfyer këtë arritje, shefi shqiptar tregon shpatullën e tij të majtë të enjtur. Ishte e shpuar nga njëra anë në tjetrën. Shoh që në dorën e tij të majtë mungon gishti i mesit.

— E ka marrë Xhavit pasha ?

Isai buzëqeshi me përbuzje :

— Jo. Aksident i thjeshtë gjatë rinisë.

Natyrisht, kjo nuk llogaritet. Që ky gjigant i zhdërvjellët dhe esmer të rrëzohet për tokë, do të duhej të vritej shtatë herë, si një mace. Ai vazhdon :

— I detyruar të largohem nga Mitrovica, u strehova afër Pejës. Xhaviti arriti shpejt me pesë batalione, duke djegur të mbjellat dhe kullat. Pasi u mundova të luftoj me aq sa munda, u strehova te malsorët e Gjakovës. Rezistenca u organizua, betejat e Lumës dhe Rugovës u mësuan shtypësve modestinë. Në pranverën e vitit 1909, të thirrur për arsye të ngjarjeve të Kostandinopojës, ata u larguan. Kjo ishte për t’u kthyer një vit më vonë, nën urdhrat e Shefqet Turgut pashës. Këtë herë, erdhën për të ndëshkuar lëvizjet shqiptare në krahinën e Kosovës. Ne luftuam në Kaçanik, të shpërndarë, kurrë të mposhtur. Pastaj, kam gjetur azil në Mal të Zi.

— Çfarë mendoni për mbretin Nikolla ?

— Ai më ftoi disa herë në tavolinën e tij, duke më bërë të ulem pranë mbretëreshës. Më mbetet vetëm ta falënderoj atë dhe popullin e tij. Pasi paqja u rivendos, u ktheva në fshatin tim të lindjes Boletin, më mungonte vendlindja. Unë qëndrova në heshtje për një vit të tërë dhe nuk mora pjesë në kryengritjen e malësorëve të Shkodrës dhe në kuvendin e Berçës, i cili hartoi statutin e lirive shqiptare. Isha akoma në Boletin në gusht, kur sulltani erdhi të vizitojë fushën e betejës së Kosovës, ai më ftoi të shkoj. Nuk pranova. Mësova se ishte i shoqëruar nga Haki pasha dhe Mahmud Shefqeti. E dija si njeri pa vullnet, mendova se ishte e kotë të shkoja e ta shihja. Një vit më pas, unë mora drejtimin e kryengritjes së madhe, e cila na çoi radhazi në Pejë, Gjakovë, Prishtinë dhe Shkup. Hyra me në krye ushtarët e mi. Kështu arrita qëllimin e përpjekjeve të mia : të siguroj ekzistencën kombëtare të Shqipërisë, të kërcënuar nga Turqit e Rinj. Ne ishim duke përfunduar një marrëveshje me Gazi Muktar  pashën (Ahmed Muhtar Pashën) kur papritmas deklarata e luftës së aleatëve shpërtheu.

— Duke pasur parasysh zgjedhjen midis serbëve, me të cilët keni luftuar tërë jetën, dhe turqit, të cilët i keni luftuar për pesë vjet, çfarë bëtë ?

— Unë kërkova armë në Kostandinopojë; me të vërtetë, të gjithë njerëzit e mi i kishin çarmatosur. Këto armë m’u refuzuan. Unë luftova me mundësitë që pata, duke u tërhequr nga Mitrovica në Dibër, Elbasan dhe Vlorë. I emëruar kryetar i milicisë së formuar nga qeveria e përkohshme, m’u desht të ndërhyja për të larguar grekët nga Himara. Ndërsa vizitova jugun e Shqipërisë, vura re se të gjithë shqiptarët janë vëllezër; isha shumë i lumtur. Tani kam ardhur për të kërkuar drejtësi në Europë.

— A do t’i pranoni kufijtë e rinj që kanë vendosur ambasadorët ?

— Kurrë. Është një dhimbje e madhe për mua që vendi im Kosova është ndarë nga Shqipëria. Shqiptarët nuk do t’i nënshtrohen kurrë me qetësi zgjedhës serbe.

— A do ta ndaloni hekurudhën tregtare që i është dhënë Serbisë ?

— Trazirat do të jenë të pandalshme.

— Çfarë mendoni në lidhje me një pushtim italo-austriak ?

— Për sa kohë që nuk ka drejtësi, dhe ndërsa Mali i Zi dhe Serbia vazhdojnë të aneksojnë vendet shqiptare, Italia dhe Austria mund të jenë pjesë e kësaj loje. Kam ardhur këtu për të protestuar si një përfaqësues i Kosovës, si një delegat i qeverisë së Vlorës. Tërë jetën time, unë do të luftoj serbin, malazezin, grekun, italianët, austriakët, deri në çlirim ose vdekje.

Duke thënë këto fjalë, Isai merr flakë dhe lëviz. Ai përsërit të njëjtën fjali tri ose katër herë. Ka frikë se unë nuk i kam shënuar mirë fjalët e tij.

Ndërsa unë e kam lënë tashmë të qetë, ai ngrihet dhe nxiton drejt meje :

— Ajo që thashë është e vërteta. Nëse dikush pretendon ndryshe, unë jam këtu për t’iu përgjigjur atyre.

Ndërsa largohem, mendoj për të ardhmen që pret Isain dhe arnautët e tij krenarë. I krijuar për luftë, i papërshtatshëm për çdo punë tjetër përveç asaj të pushkës; i ushqyer në idhtësinë fisnike të armëve, kur ai të ketë luftuar mirë kundër ndërhyrësve të rinj, pa dyshim malli për vendlindjen do ta kthejë sërish në kullën e tij në Boletin, në Serbi; ai do të shohë njerëzit (rayas), që, dikur, kur takonin shefat shqiptarë,  zbrisnin me përulësi nga gomerët e tyre, të kalojnë tashmë para tij duke e shikuar në sy; ai do t’i shohë djemtë e tij të bëhen gjithnjë e më pak luftëtarë dhe gjithnjë e më shumë fshatarë; udhëtuesit shitës dhe sllavët do të qarkullojnë me mallrat e tyre në këtë vend, i çelur më parë vetëm për vendasit (autoktonët). Ata do ta tregojnë me gisht plisin e tij të bardhë dhe jelekun e tij blu. Isai do të flasë me veten se fundi i botës ka mbërritur. Europa do të ketë humbur racën e saj më bukur ushtarake. — A. C

https://www.darsiani.com/la-gazette/l-echo-de-paris-1913-intervista-ekskluzive-me-isa-boletinin-ne-londer-perfaqesuesin-e-kosoves-dhe-delegatin-e-qeverise-se-vlores/