Orkestra e Filharmonisë së Kosovës sonte mban koncert si thirrje ndërgjegjësimi për krizën klimatike

“Katër stinët” e Vivaldit rishkruar me të dhënat për klimën: Sinjal që duhet dëgjuar

Orkestra e Filharmonisë së Kosovës sjell rishkrimin e veprës së njohur të muzikës klasike si thirrje ndërgjegjësimi për krizën klimatike dhe frymëzim për aktivizimin.

E titulluar “For Seasons” (Për stinët), partitura muzikore u krijua nga muzikantët e NDR Elbphilharmonie në Hamburg, inxhinierë zëri, zhvillues softuerësh dhe aranzhues muzikorë. Të dhënat klimatike që datojnë prej vitit 1725 u përdorën për të ndërtuar një algoritëm i cili më pas u shfrytëzua në “Katër stinët” e Antonio Vivaldit, duke rezultuar me pjesën e re – “të shtrembëruar”, por reflektuese e fakteve mbi ndryshimet klimatike.

Siç përshkruhet nga krijuesit e pjesës së re, “të dhënat klimatike që shpërfaqin 300 vjet të lirimit të dyoksidit të karbonit në nivel global, janë shpërndarë përgjatë kohëzgjatjes së veprës: sa më e lartë të jetë vlera e dyoksidit të karbonit, aq më e gjatë është vlera e notave muzikore. Meqenëse lirimi i dyoksidit të karbonit është vazhdimisht në rritje, koha e fundit e veprës, “Dimri”, tingëllon gjithnjë e më e dhunshme dhe intensive.

“Vepra ‘For Seasons’ ka rezultuar nga iniciativa e muzikantëve të “NDR Elbphilharmonie” dhe Jung von Matt Spree dhe bazohet në një kompozim nga Simone Candotto (NDR Elbphilharmonie Orchester), Christian Rühle (Markenfilm Space), Fernando Knof dhe Felipe Sanche. – Luna (KlingKlangKlong), Sven Rebholz dhe Inka Weigl (Jung von Matt Spree GmbH).

Koncerti mbahet në Sallën e Kuqe duke filluar nga ora 19:00. / KultPlus.com

Orkestra e Filharmonisë së Kosovës nesër sjell rishkrimin e veprës së njohur të muzikës klasike “Katër stinët”

“Katër stinët” e Vivaldit rishkruar me të dhënat për klimën: Sinjal që duhet dëgjuar

Orkestra e Filharmonisë së Kosovës sjell rishkrimin e veprës së njohur të muzikës klasike si thirrje ndërgjegjësimi për krizën klimatike dhe frymëzim për aktivizimin.

E titulluar “For Seasons” (Për stinët), partitura muzikore u krijua nga muzikantët e NDR Elbphilharmonie në Hamburg, inxhinierë zëri, zhvillues softuerësh dhe aranzhues muzikorë. Të dhënat klimatike që datojnë prej vitit 1725 u përdorën për të ndërtuar një algoritëm i cili më pas u shfrytëzua në “Katër stinët” e Antonio Vivaldit, duke rezultuar me pjesën e re – “të shtrembëruar”, por reflektuese e fakteve mbi ndryshimet klimatike.

Siç përshkruhet nga krijuesit e pjesës së re, “të dhënat klimatike që shpërfaqin 300 vjet të lirimit të dyoksidit të karbonit në nivel global, janë shpërndarë përgjatë kohëzgjatjes së veprës: sa më e lartë të jetë vlera e dyoksidit të karbonit, aq më e gjatë është vlera e notave muzikore. Meqenëse lirimi i dyoksidit të karbonit është vazhdimisht në rritje, koha e fundit e veprës, “Dimri”, tingëllon gjithnjë e më e dhunshme dhe intensive.

“Vepra ‘For Seasons’ ka rezultuar nga iniciativa e muzikantëve të “NDR Elbphilharmonie” dhe Jung von Matt Spree dhe bazohet në një kompozim nga Simone Candotto (NDR Elbphilharmonie Orchester), Christian Rühle (Markenfilm Space), Fernando Knof dhe Felipe Sanche. – Luna (KlingKlangKlong), Sven Rebholz dhe Inka Weigl (Jung von Matt Spree GmbH).

Koncerti mbahet në Sallën e Kuqe duke filluar nga ora 19:00. / KultPlus.com

Koncerti Inaugurues i Operës së Kosovës mbrëmë solli magjinë operistike të nivelit botëror

Era Berisha

Interpretimi i Orkestrës së Filharmonisë së Kosovës, Korit të Filharmonisë së Kosovës dhe Baletit Kombëtar të Kosovës, mbrëmë nëpërmjet veprave operistike kombëtare dhe atyre botërore, duke përfshirë këtu ariet, koralet, uverturat dhe duetet e ndryshme, erdhi me inkuadrimin e sopranos Adelina Paloja, baritonit Armando Likaj, sopranos Arta Jasharit, sopranos Besa Llugiqit, mezzosopranos Flaka Gorancit, sopranos Kaltrina Miftarit, tenorit Liridon Sadriut dhe sopranos Zana Abazit, të cilët ndezën skenën si yje ndriçuese që po shpërthenin në secilën sekondë, prej momentit kur ora shënoi 19:10, shkruan KultPlus.

Koncerti inaugurues i Institucionit të Operës së Kosovës, i titulluar si “Opera Gala” portretizoi një literaturë operistike që fillimisht mbrëmë Orkestra e Filharmonisë së Kosovës, shënoi nisjen e këtij koncerti të magjishëm me veprën e kompozitorit të njohur Rauf Dhomi, ‘Goca e Kaçanikut’, nën dirigjimin e Edon Ramadanit, për të vazhduar me interpretimin e veprave të kompozitorëve botërorë si: Gaetano Donizetti, Giuseppe Verdi, Wolfgang A.Mozart, Charles Gounod, Giacomo Puccini dhe Georges Bizet, nën dirigjimin e Edon Ramadanit dhe Leonardo Quadrinit, ku krahas tyre nuk mungoi as edhe vepra e mirënjohur e kompozitorit Prenk Jakova “Mrika”, duke sjellë kështu vepra të cilat fuqishëm buronin nga zëri unik i performuesve të njëpasnjëshëm e hynin thellë brenda të pranishmëve për ti futur ata brenda fuqisë mbinatyrore të struktur në çdo melodi e tingull.

Para se koncerti të fillonte, të pranishmit ngadalë po mbushnin vendet e tyre të rezervuara përballë skenës në Sallën e Sportit në Pallatin e Rinisë dhe Sportit, e që kësaj radhe kjo sallë kishte marrë një formë krejtësisht ndryshe. Perdet e zeza e të lëshuara përgjatë gjithë hapësirës, reflektorët që gjithmonë ndërronin ngjyrën sipas programit, karriget blu, imazhet e shfaqura në sfondin mbrapa Orkestrës, podiumet, dritat e ngrohta e të ndezura, lulet e vendosura përgjatë skenës që rrethonte vendin ku Baleti Kombëtar do të performonte, instrumentet diversive që ishin të shtrira në karriget e vendosura për performuesit e të cilat posedonin një hijeshi të paparë kur heshtja kaplonte kohën, si dhe instrumenti i bukur ‘Harpa’ që dallohej dukshëm, ishin këto specifika që krijuan një atmosferë ku perfeksionimi kishte gjetur shtëpinë e përhershme të tij.

Ndërlidhja e dy institucioneve si ajo e Operës së Kosovës dhe Baletit Kombëtar të Kosovës, ishte diçka aq e përsosur dhe e mistershme, saqë ajo fuqi që arti operistik e i vallëzimit e posedon në një frymë të vetme, do të përshkruhej pothuajse si një ëndërr e pashpjegueshme, në të cilën njeriu përhumbet dhe rrezikon nga mos dalja e saj. Një ëndërr si kjo e jo nga ato të zakonshmet, erdhi posaçërisht nga kjo ndërlidhje që solli ngrohtësinë, paqen, krenarinë dhe lumturinë në një koncert të vetëm.

Në skenë, të veshur me të zeza ishin instrumentistët e Orkestrës së Filharmonisë së Kosovës të cilët së bashku me instrumentet si: violina, viola, violonçeli, kontrabasi, flauti, obo, klarineta, fagoti, korno, trumbeta, tromboni, tuba, timpani e perkusionet, përgjatë gjithë koncertit, pa ndalur, sollën interpretime të vazhdueshme të cilat i përngjanin atyre të nivelit botëror. Krahas kësaj Orkestre, ishte zëri i Korit të Filharmonisë së Kosovës, ai që plotësoi pjesën e fundit të një mozaiku operistik. Një mozaik ky tejet magjepsës që shpalosi vokalin unik të Korit dhe muzikën e veçantë mes të instrumentistëve që po performonin me një dëshirë të zjarrtë që nuk po mbaronte dot.

Në ndërkohë, veprat si: “Luicia di Lammermoor”, “La Traviata”, “Dasma e Figaros”, “Romeo et Juliette”, “Madama Butterfly”, “Dasma Arbëreshe”, “Nabucco” dhe “Carmen”, nën interpretimin e sopranove si: Besa Llugiqi, Adelina Paloja, Kaltrina Miftari, Zana Abazi Ramadani, Arta Jashari, Elona Sadiku, mezzosopranove Flaka Gorancit dhe Teuta Kurtit, tenorit Liridon Sadriu si dhe baritonit Armando Likaj, dëshmuan se porsi veshjet e tyre plot elegancë, mbrëmë vokalet e tyre po aq elegant, shpërthyen furishëm përmes teknikave mjeshtërore e lëvizjeve skenike, duke rrëmbyer zemrën e të pranishmëve, duartrokitjet dhe brohoritjet e së cilëve dëgjoheshin ende pa mbaruar veprat.

Për të treguar më shumë rreth krijimit të vendit më të mirë të mundshëm për Operën e Kosovës, për KultPlus foli kryeministri Albin Kurti.

“Sonte u dëshmua se ne kemi përmbajtje, kemi substancë, i kemi talentët tonë që kanë bërë shumë punë, kemi organizim të jashtëzakonshëm që erdhi deri te kjo mbrëmje historike për kulturën dhe artin tonë, meqenëse opera është shumë e vështirë, e këta ia kanë dalë fort mirë”, ka thënë ai.

Sipas tij, ky art i lartë e do edhe një infrastrukturë adekuate dhe se ata pa humbur kohë do të bëjnë hulumtimet për vendin me të mirë të mundshëm dhe gjithashtu për karakteristikat e nevojshme.

“Pra, meqë jemi në përfundim të këtij viti, pa dyshim që vitin e ardhshëm do të fillojmë përgatitjet ashtu që sa më parë të krijojmë kushtet për atë që dëshmuam sonte se nuk ngelim prapa vendeve të rajonit e mbase edhe më gjerë se kaq”, ka thënë Kurti.

Ndërsa, për të treguar për përshtypjet e tij rreth koncertit dhe procesin e provave, për KultPlus foli ushtruesi i detyrës së Drejtorit në Baletin Kombëtar të Kosovës, Niki Musolli.

“Jam shumë i lumtur që çdo ka shkuar sipas planit sepse ne e patëm premierën tonë para një jave e disa ditë e ka qenë goxha problematike, çështja e agjendës por për fat të mirë që është shtyrë në këtë datë dhe kemi pasur mundësi të përgatisim pjesën nga shfaqja ‘Karmen’ si dhe valësin në fund që është dashur të adaptohet nga shfaqja ‘Pushimi i Kalorësve’ me muzikë të Verdit nga Orkestra këtu”, thotë ai.

Sipas tij, provat janë mbajtur në sallën e tyre e të cilat kanë vazhduar deri në ditën e premte. Por, kjo punë e dy institucioneve, ishte tejet e madhe.

“Dy pjesët janë pjesë shumë shumë të bukura dhe janë bota komplet ndryshe nga njëra-tjetra dhe besoj se publikut i ka pëlqyer shumë”, përfundon Musolli.

Po ashtu, dirigjenti Edon Ramadani për KultPlus tregoi se si kapacitetet e të gjithë pjesëmarrësve u treguan sonte, por që të njëjtat janë treguar edhe shumë më herët.

“Ka qenë një organizim i madh duke pasur parasysh se vetëm në skenë kanë qenë rreth 120 muzicientë duke përfshirë Korin dhe Orkestrën, pastaj natyrisht dhe Baleti i Kosovës i cili e zbukuroi tërë këtë organizim e po ashtu edhe në prapaskenë ka qenë një ekip i madh i cili ka punuar për tërë këtë projekt. Kjo nuk është hera e parë që ne realisht po dëshmojmë se mundemi të fillojmë një Operë e punimin e shfaqjes operistike sepse ato janë bërë edhe më herët prandaj tani është momenti që të kemi objektet tona kur ne do të mund të ushtronim veprimtarinë tonë dhe të fillojmë me shfaqjet operistike”, thotë Ramadani.

Sipas tij, kapacitetet u treguan edhe sonte e janë treguar edhe shumë më herët.

“Pas disa vitesh, unë besoj shumë që do të kemi mundësinë që ti kemi dy Orkestra të plota, dy Kore të plota, të cilat do të mund të funksionin edhe në mënyrë të pavarur pa problem. Ishte një program operistik meqenëse ishte festimi i inaugurimit të Operës së Kosovës e veçoria e këtij programi ishte repertori tejet i larmishëm”, përfundon ai.

Kurse, mezzosporanoja Flaka Goranci për KultPlus ka thënë se për të ka qenë një ndjenjë e veçantë këndimi për inaugurimin e institucionit të Operës të Kosovës.

Sipas saj, kjo mbrëmje arrin të krahasohet me koncerte shumë me të mëdha që zhvillohen në vende të tjera dhe të tilla që marrin epitetin si gala-koncerte.

“Mendoj që tash na pret një punë mjaft e madhe. Ne kemi parë që kemi gjithë trupën për të krijuar një shtëpi të operës dhe mendoj se patjetër do të jetë punë e madhe e Qeverisë për të arritur të ndërtojë shtëpinë, një objekt si secili institucion që e ka shtëpinë e tij”, ka thënë ajo.

Opera e Kosovës e solli këtë koncert në bashkëpunim me Filharmoninë e Kosovës.

Fotografitë: Majlinda Hoxha & Arben Llapashtica / KultPlus.com

Me tinguj romantik në qiell të hapur, Orkestra e Filharmonisë së Kosovës pushtoi mbrëmë Prishtinën

Era Berisha

Interpretimi i Orkestrës Harkore të Fakultetit të Arteve, Orkestrës Simfonike të Filharmonisë së Kosovës dhe debutimi i kitaristës Tringa Sadiku, mbrëmë përmes veprave të larmishme të kompozitorëve botërorë erdhi me inkuadrimin e melodive që flakëruan skenën si një ndezje qiriri që ngjasonte me perëndimin e diellit, tingujve që i dhanë frymë të pranishmëve me energjinë e pakrahasueshme dhe harmoninë e krijuar përmes përkëdheljeve të instrumenteve, nën qiellin e hapur, mbizotëruan atmosferën me një përkulje ekstravagante të kaplimit shpirtëror dhe lojën mjeshtërore e marrëzore të performuesve, shkruan KultPlus.

Ky koncert portretizoi një literaturë muzikore që fillimisht mbrëmë Orkestra Harkore e Fakultetit të Arteve shënoi nisjen e këtij koncerti fantastik me veprën e kompozitorit botëror Bela Bartok, ‘Valle Folklorike Rumune’, nën dirigjimin e Edon Ramadanit, për të vazhduar me interpretimin e Orkestrës Simfonike të Filharmonisë së Kosovës, duke filluar nga veprat e kompozitorëve romantik si: Johannes Brams, Antonio Vivaldi dhe Robert Schumann, nën dirigjimin e bullgarit Svilen Simeonov, ku krahas tyre në rolin e solistes ka debutuar kitaristja Tringa Sadiku, duke sjell kështu vepra premierë të cilat ndezën atmosferën si një raketë ndriçuese që digjej nën ajrin e qytetit të Prishtinës.

Sheshi ‘Zahir Pajaziti’, mbrëmë kishte një pamje krejtësisht ndryshe ku në fundin e Amfiteatrit ishte vendosur skena gjigande e cila ishte mbështjellë tërësisht në të zezë, ndërsa përballë saj në një kontrast ngjyrash, qëndronin karriget e bardha që rëndom përshtateshin me gjelbërimin e veçantë të pemëve prapa tyre, e që mbrëmë u mbushën komplet duke kaluar edhe numrin e paramenduar.

Në skenë, të veshur me të zeza e me një qëndrim preciz filluan të dilnin instrumentistët e Orkestrës Harkore të Fakultetit të Arteve ku së bashku me instrumentet e tyre diversive me ngjyrë kafe e të kuqe të errët, filloi interpretimi i tyre dhe pasuan meloditë e qeta e të buta që lëviznin nëpër shkallë të ndryshme të harmonive, me ç’rast krijuan një ndjesi pothuajse të frikshme për arsye se ofruan tinguj të një natyre vetjake ku së bashku me dirigjentin dhe krahët e tij që ngjasonin me krahët e zogjve që po interpretonin një fluturim në qiell dhe manovrimi i instrumenteve harkore që dukeshin si trupa të dytë në skenë krahas studentëve, ata shënuan nisjen e koncertit me një frymë që përthithi atmosferën në një puthje muzikore unike.

Flladi i butë si një dhuratë që shoqëronte të nxehtin e atmosferës, reflektorët e bardhë që binin horizontalisht para shikimit të publikut dhe reflektorët me ngjyrë portokalli që po vinin në pah lojën mjeshtërore e serioze të instrumentistëve, kishin kapluar ambientin në një përqafim të kënaqshëm. Po ashtu, mbrëmë një shkrirje absolute e seriozitetit, energjisë dhe saktësisë në një ndjesi të vetme, Orkestra Simfonike e Filharmonisë së Kosovës, pushtoi skenën me një madhështi dhe precizitet që solli një heshtje të melodive të kthjellura e të këndshme për tu dëgjuar e përhumbur tërësisht në brendësinë e papërsëritshme të tingujve.

Ndërsa, dirigjenti Svilen Simeonov ishte ai që solli çmendurinë e lëvizjeve të kokës dhe trupore të tij para publikut kosovar që me një adhurim në sy po e vështronin lojën e tij dhe së bashku me fletat e repertorit muzikor që nuk po rrinin dot në një vend për shkak të erës, dëshmoi se mprehtësia e tingujve therr vrazhdë zemrën e njeriut të pranishëm, meloditë hyjnore thumbojnë shpirtin e të pranishmëve dhe talenti i tij gëlltit tërësisht ajrin në qytetin e Prishtinës në një guaskë simfonike.

Të gjitha elementet e veçanta të skenografisë tani nuk kishin më asnjë efekt për shkak se ishte radha e debutimit të kitaristes Tringa Sadiku, e cila në rolin e solistes solli një interpretim premierë të kompozitorit Antonio Vivaldi, duke prezantuar talentin e saj që lehtësisht rrjedhte në skenë e që vezullonte me një shkëlqim engjëllor që dhuroi iluzionin se i vetmi yll prezent në qiell që vërehej ishte ai që po pasqyronte kitaristen në skenë, një yll që dhuroi një shpërthim melodish me një përmbajtje tejet të ëmbël e jashtëzakonisht të freskët.

Ky koncerti i parë i Filharmonisë që erdhi pas dy vjetësh në ambient të hapur, u përmbyll me veprën e famshme të kompozitorit Wolfgang Mozart, të titulluar ‘’Rondo Alla Turca’’, një vepër kjo që u interpretua në bashkëpunim me publikun i cili me duartrokitjet, brohoritjet dhe fishkëllimat e tyre, iu bashkëngjitën interpretimit qysh nga sekondat e parë e deri në çastin e fundit, duke krijuar një situatë që përthekoi vetminë totale të gjuhës simfonike duke lënë gjurmë perandorake në kujtesën e të pranishmëve.

Ndërsa, për të treguar rreth pjesëmarrjes së Orkestrës Harkore të Fakultetit të Arteve dhe dirigjimin e veprave të performuara, për KultPlus foli dirigjenti Edon Ramadani.

“Jemi ftuar nga menaxhmenti i Filharmonisë për të ardhur mysafirë në këtë koncert edhe pse kjo në fakt ka qenë vetëm një pjesë e shkurtër nga koncerti jonë paraprak, sepse këtu ishte vetëm Orkestra harkore e Fakultetit të Arteve. Procesi i provave ka qenë i pazakontë sepse vetëm tri javë para koncertit kemi filluar me prova fizike e që në kushte normale do të duhej dy herë prova në javë gjatë gjithë vitit universitar”, thotë Ramadani.

Sipas tij, shtatë pikat e performuara të valleve rumune folklorike të Bartokut ishin mjaft dinamike e dallonin shumë me njëra-tjetrën duke dëshmuar talentin e tyre për një ardhmëri të ndritur. Andaj, koncerti për të ishte tejet i mirë e Filharmonia e Kosovës tingëlloi mjaft bukur sonte sidomos pas një kohe shumë të gjatë të performancave në ambient të mbyllur.

“Ne e shijuam këtë skenë gjigande me ndriçim dhe me zërim kurse natyrisht ka kaluar kohë e gjatë kur kemi pasur një numër të madh të publikut si kjo natë dhe më në fund po i kthehemi normalitetit”, ka thënë Ramadani.

Kurse, për të treguar përshtypjet e tij të performimit në Prishtinë, për KultPlus foli dirigjenti Svilen Simeonov.

“Unë po ndjehem shumë i lumtur që më në fund kemi gjetur një mënyrë për të krijuar një proces të provave të jashtëzakonshme sepse veprat që i performuam janë shumë të vështira për shkak të dinamikës dhe energjisë së tyre. Po ashtu, ishte shumë nxehtë, gjatë gjithë kohës por reagimi i publiku më bëri mjaft të lumtur”, thotë Simeonov.

Sipas tij, i gjithë programi ka ardhur për herë të parë në Prishtinë me vetëm një javë prova për një publik që nuk ka pasur rastin ti dëgjoj më parë këto vepra specifike.

Gjithashtu, kitaristja Tringa Sadiku e cila mbrëmë debutoi në rolin e solistes, për KultPlus foli rreth përshtypjeve të saj për koncertin.

“Koncerti ka qenë një ndjenjë përtej asaj që e përjetojmë në përditësi. Puna me Filharmoninë dhe dirigjentin bullgar kanë qenë të mrekullueshme dhe ndihem shumë me fat që kisha mundësinë të jem pjesë e këtij eventi madhështor”, ka thënë Sadiku.

Po ashtu, drejtori i Filharmonisë së Kosovës, Baki Jashari është shprehur mjaft i lumtur që më në fund i janë kthyer normalitetit duke e cilësuar koncertin si koncerti i parë postpandemik.

“Përshtypja është e veçantë sepse ky koncert ka ndodhur ende në një fazë të pasigurtë të lirimit të masave ku kemi shfrytëzuar rastin e parë të mundshëm, gati ta quajmë edhe koncerti i parë postpandemik, por pjesëmarrja e madhe e qytetarëve dhe reagimi i tyre na ka bërë të ndihemi mirë”, thotë Jashari.

Sipas tij, koncerti ka qenë një impakt shumë domethënës në relacion me një muzikë jo të masave por një muzikë e zgjedhur klasike që në botë ka një publik të limituar në krahasim me zhanret e tjera të muzikës.

“Ishte një rikthim, një moment ku e ndjeva në publik një harresë të pandemisë sikur të gjithë dëshironin ti iknin asaj, duke iu rikthyer ndjenjave të tyre në botën reale me duartrokitje e brohoritje dhe jo ajo botë e izolimit që na përcolli për më shumë se një vit”, përfundon Jashari për KultPlus.

Filharmonia e Kosovës e solli këtë koncert përmbyllës të sezonit 2020/2021 në bashkëpunim me Komunën e Prishtinës. / KultPlus.com

Së shpejti koncerti nga Orkestra e Filharmonisë së Kosovës nën dirigjimin e Bujar Llapaj

Filharmonia e Kosovës javën tjetër do të sjellë koncertin e radhës nën interpretimin e Orkestrës së Filharmonisë dhe dirigjentit nga Shqipëria Bujar Llapaj, shkruan KultPlus.

Në kuadër të këtij koncerti do të interpretohen veprat e kompozitorëve Kreshnik Aliçkaj, Drinor Zymberi dhe Antonin Dvorak. Kurse mbrëmja do të përcillet edhe me tinguj të violinës nga violinist kosovar Festim Fanaj ndërsa në piano do të interpretoj Shkelëzen Baftiari nga Maqedonia.

Ky koncert do të mbahet javën tjetër më 26 Nëntor në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë dhe Sporteve./ KultPlus.com