Linda Rukaj performon sonte në Dam Festival

Zëri i mrekullueshëm i Linda Rukaj dhe tingujt që do të dalin nga kontrabasi, kitara, piano dhe kalimba do të shfaqen para publikut sonte në koncertin e Dam Festival, në KinoArmata duke filluar nga ora 20:00, shkruan KultPlus.

Në mesin e shumë artistëve të cilët janë duke i falur çaste të paharrueshme dëgjuesve në edicionin e 15-të të Festivalit Dam është edhe këngëtarja, kompozitorja dhe multi-instrumentistja Linda Rukaj.

Nga kontrabasistja e parë femër e jazz-it në Shqipëri, publiku prishtinas do të ketë rastin të dëgjoj repertorin e larmishëm, duke pasur ndërthurje të muzikës jazz, pop, folk dhe këngë franceze.

Rrugëtimin e saj muzikor Rukaj e ka nisur në moshën 6 vjeçare, për t’u bërë një artiste që ka shkelur skenat muzikore të Parisit dhe më gjerë duke përfshirë “Balkan Trafic”, “Les printemps sonores”, “Festival des Balkans”, “Jazz Club Etoile”, “La Seine Musicale”, “Zénith d’Orléans”, TEDx Tirana, Festivali Kombëtar i Radio Televizionit Shqiptar./KultPlus.com

.

Dardan Noka Selimaj: Gjenerata dhe fryma e re gjithmonë është shpëtimi i këtij vendi, edhe në kulturë

Dardan Noka Selimaj, themelues dhe drejtor artistik i Festivali DAM, në një intervistë për KultPlus, në prag të edicionit të katërmbëdhjetë ka biseduar për programin e veçantë që kanë këtë vit, për vështirësitë që kanë kaluar dhe për lajmin e mirë që kanë marrë. Festivali DAM edhe këtë vit vazhdon rrugëtimin e tij duke sjellë një program të pasur për gjashtë ditë dhe net.

Alberina Haxhijaj

KultPlus: Kanë mbetur edhe disa ditë deri në edicionin e radhës të Festival DAM, çfarë mund të presim nga ky edicion?

Dardan Noka Selimaj: Ky edicion do jetë i ngjeshur me ligjërata, punëtori, koncerte dhe Garën e Kompozitorëve të Ballkanit në Prishtinë që sivjet shënon edicionin e parë dhe mendojmë ta organizojmë çdo dy vjet. Në këtë garë çmimi kryesor është “Rreqebulli i Argjendte” i punuar nga Leke Berisha. Ky do jetë simboli i garës dhe gjithmonë do të punohet nga artizanët e Kosovës. Kjo për të promovuar filigranin por edhe Rreqebullin si specie në zhdukje e që përveç tjerash jeton edhe në një pjesë të territorit të Kosovës.  Qëllim është krijimi i një programi bashkëpunimi në mes të kompozitorëve që vijnë nga 6 vende të Ballkanit perëndimor dhe krijimi i marrëdhënieve substanciale midis tyre dhe institucioneve muzikore në Ballkan dhe Evropë.

Rrugëtimit të 14-të të festivalit i janë bashkangjitur ansambli Oerknal, formacion lider në promovimin e muzikës bashkëkohore, solistë e orkestra prestigjioze Evropiane Olivier Doise, Eric Lacrouts, Laurent Verney dhe Vlorent Xhafaj, pianisti Romain Nosbaum, Zala Kravos e konsideruar një yll në ngritje dhe ndër talentet e rrallë të momentit, artistja e Steinway-it Olga Zado, dirigjenti polak Szymon Makowski dhe Quartteto di Cremona, ansambli më i mirë i gjeneratës së tyre që nga themelimi (2000). Padyshim që në këto 6 ditë e net të festivalit vazhdojmë me promovimin dhe paraqitjen për herë të parë të artistëve të rinj vendor, ndër ta edhe ansambli tashmë i konsoliduar sFOURzando të cilët po rriten artistikisht duke parakaluar nëpër edicione të ndryshme të festivalit. Në skenën e dytë të festivalit do shëtisim nëpër gamë të gjerë stilesh muzikore nga ajo folklorike e deri tek ritmet e muzikës elektronike përmes performancave të Nezafete Shalës, grupit zviceran Die Die Be, dyshes Rene van Munster dhe CS, Oda Halitit e jo vetëm.

Ky edicion do të jetë një edicion me shumë vepra premierë, madje edhe premiera botërore. Instrumentistët pjesëmarrës janë përzgjedhur me kujdes dhe jemi shumë të lumtur që çdo mbrëmje do kemi mundësinë të dëgjojmë interpretime absolutisht të nivelit botëror.

KultPlus: Secili edicion që kemi lënë pas ka pasur vulën e tij, me cilën do të karakterizohet ky vit?

Dardan Noka Selimaj: Ky edicion fokus ka Ballkanin. Kjo edhe për faktin se pjesë të tij e kemi bërë Garën Ballkanike. Anda Kryeziu, Damjan Jovicin, Angel Spiroski, Nemanja Radivojevic dhe Ylli Daklani janë finalistët e konkursit në të cilin kemi pranuar një numër të konsiderueshëm aplikimesh dhe jemi të lumtur që në finale kemi pesë kompozitorë që absolutisht do jenë befasi për dëgjuesin dhe publikun kosovar. Në përgjithësi edhe jashtë garës kemi programuar vepra të kompozitorëve të Ballkanit, rajon nga i cili ende është vështirë të depërtohet.

KultPlus: DAM Festival në nisje të edicionit të 14-të ka fituar edhe etiketën EFFE Label si festival i dalluar i arteve për cilësi. Çfarë nënkupton kjo për festivalin?

Dardan Noka Selimaj: Kjo vulë iu jepet festivaleve pas vlerësimit të bërë nga ekspert ndërkombëtar në botën e festivaleve. Për tu kualifikuar për etiketën EFFE, një festival duhet të përmbush së paku 7 nga 10 standarde të cilësisë. Festivali DAM ndër vite ka prezantuar konsistencë në programin artistik, ka mbështetur zhvillimin artistik të shumë muzikantëve dhe artistëve përmes rezidencave të organizuara, ka mbështetur ide të reja kreative dhe eksperimentale dhe projekte kërkimore artistike. Me aktivitetin e tij festivali është vlerësuar për kontributin në rrafshin lokal e njëkohësisht ka shërbyer si platformë për rrjetëzim me organizata dhe festivale në Evropë. Pavarësisht vështirësive ka arritur të shpërfaq konsistencë dhe stabilitet në zhvillimin e aktiviteteve dhe ka qenë i përfshirë në mbështetjen e kauzave nga të drejtat e njeriut deri te integrimi i grupeve të margjinalizuara në jetën kulturore të vendit, dhe jo më pak e rëndësishme, shtyllë qendrore ka pasur dhe vazhdon ta ketë programin edukativ me organizimin e akademive verore, programeve artistike rezidente, punëtorive që e bëjnë një prej vlerave të çmueshme për komunitetin e muzikantëve dhe jo vetëm.

KultPlus: Kanë kaluar katërmbëdhjetë vite që kur u mbajt edicioni i parë, sa ka qenë i vështirë ky rrugëtim?

Dardan Noka Selimaj: Ka pasur batica dhe zbatica. Më pëlqen se këtë vit po e ndjejë më shumë se asnjëherë në pesë vitet e fundit energjinë e një gjenerate të re të muzikantëve në Kosovë të cilët janë duke punuar fort për paraqitjen e tyre. Më kujtohet elani dhe entuziazmi i fillimeve të festivalit, prandaj jam shumë optimist. Ndoshta mund të jem nostalgjik mirëpo jo, e besoj se jam objektiv. Gjenerata dhe fryma e re gjithmonë është shpëtimi i këtij vendi, edhe në kulturë. Më vjen keq që nuk ka ndryshuar shumë çka sa i përket ambienteve ku e zhvillojmë aktivitetin, ndonëse kjo shpesh herë mund të shërbejë për gjetje të reja megjithatë është koha që të mendohet më seriozisht për sallën e re por edhe renovimin e hapësirave ekzistuese.

KultPlus: Çdo vit arrini që të sjellni një program të pasur me muzikant vendor por edhe ndërkombëtarë. Çfarë ju shtyn që të vazhdoni edhe me tutje?

Dardan Noka Selimaj: Ndoshta vështirësitë me të cilat ballafaqohemi… rruga sfiduese për të krijuar diçka. Po të ishte e kollajshme ndoshta nuk të merreshim me këtë punë. Shpesh na pyesin pse e vazhdoni? Përgjigja është e thjeshtë kur shohim prapa ndikimin që ka pasur dhe vazhdon të ketë tek skena e kulturës në vend e sidomos kur për punën tonë dëgjojmë nga muzikantë e organizator festivalesh nga SHBA – ja deri në Japoni, konsiderojmë se po bëjmë diçka të mirë. Nëse puna që bëjmë ne por edhe shumë festivale të tjera është shtysë se duhet të vazhdojmë ta ndërtojmë vendin e një vend që beson në demokraci medoemos duhet të besoj në kulturën dhe ta mbështes atë. Nëse nuk do të ekzistonin festivalet dhe ngjarjet kulturore, salla e koncerteve nuk do ishte temë.

KultPlus: Festivalet janë një pasuri kulturore e Kosovës. Ku zë vend DAM-i dhe sa është i rëndësishëm ky festival për Kosovën? Po, për institucionet?

Dardan Noka Selimaj: Festivalet natyrisht e plotësojnë madje edhe janë bartëset kryesore të mozaikut kulturor të Kosovës. Për institucionet besoj se është i rëndësishëm por nuk është mjaftueshëm, duhet mbështetur ende më shumë. Potenciali i festivaleve mund të shfrytëzohet më shumë sidomos për një vend në zhvillim si Kosova.

KultPlus: Jemi mësuar që të DAM-i të na befasojë me përzgjedhjen e lokacioneve të cilat mbrapa vetës shpesh herë kanë bartur edhe një mesazh. Përmes festivalit keni theksuar edhe nevojën e Prishtinës për të pasur një sallë koncertale e cila akoma mungon. Në mungesë të saj, sivjet në çfarë hapësira do të mbahet Festivali DAM?

Dardan Noka Selimaj: Këtë vit ngjarjet do zhvillohen në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë dhe disa të tjera në MENZA Ramiz Sadiku dhe Fondacioni 17. Jemi kthyer tek Salla e Kuqe, por ama instalacioni që do shërbejë edhe si skenografia e skenës kryesore të festivalit e punuar nga Vesa Gashi do jetë impresive. Jam jashtëzakonisht i kënaqur me punën dhe kreativitetin e Vesës. Ndoshta është hera e parë që nuk kemi ndërhy në asnjë pikë. E falënderojë jashtëzakonisht për përkushtimin dhe ndihmën që i ka dhënë festivalit./KultPlus.com

Orkestra e Filharmonisë së Kosovës interpretoi në këmbë, një pjesë e publikut iu bashkua atyre (FOTO)

Gili Hoxhaj

Edicioni i 13-të i Festivalit DAM po vazhdon t’i shërbejë plot tinguj e befasi publikut të Prishtinës. Në mbrëmjen e katërt të këtij festivali, publiku ishte mbledhur tek Salla e Kuqe e Pallatit të Rinisë për të dëgjuar koncertin e Orkestrës së Filharmonisë së Kosovës, pranë të cilëve për të tretën herë erdhi dirigjenti amerikan Gregory Charette.

Rrugëtimi i mbrëmshëm muzikor u hap me veprën e kompozitorit nga Prishtina, Blond Krasniqi. Orkestra e Filharmonisë me dirigjentin amerikan arritën ta zbërthejnë këtë vepër e cila do të mirëpritej me duartrokitje prej publikut. Koncerti do të kulmonte me interpretimin e Lisa Sahatçiut. Orkestra po mirëpriste një nga solistet më të reja në moshë, e vet ardhja e saj në skenë e përcjellë me buzëqeshje ngjalli duartrokitjet e publikut. Në çdo zbërthim të veprës, sa herë që duart e saj preknin tastet e pianos dëshmonin se Lisa Sahatçiu ishte një emër premtues ani pse numëronte vetëm 13 vite jetë. Ndonjëherë të dy duart e saj përplaseshin njëherazi sa në njërën anë, sa në tjetrën anë të pianos duke ngjallur një magji tingujsh. Lisa Sahatçiu rrëmbeu duartrokitjet më të forta të mbrëmjes. Për ta sjellë para publikut veprën e Camille Saint, ajo tha se i janë dashur gati shtatë muaj përgatitje. Ajo tha se vepra që interpretoi mbrëmë është një nga veprat më të vështira që ajo ka luajtur deri më tani por kjo e inspiron që edhe më tutje ta sfidoj vetën në vepra të tjera.

“Këtë vepër kam filluar ta praktikoj që nga muaji i shtatorit, këtë vepër e kam zgjedhur së bashku me mësuesen time dhe ka qenë një sfidë e madhe për ta zgjedhur e në të njëjtën kohë edhe për ta praktikuar. U ndjeva mjaft mirë pasi që dhe publiku ishte mjaft i madh dhe kjo ishte hera ime e parë që po interpretoja me Filharmoninë e Kosovës”, tregoi Sahatçiu për KultPlus.

Për dirigjentin amerikan Gregory Charette interpretimi i saj ishte fantastik përkundër moshës që ajo ka. Ai tha për KultPlus se pianisten e re, e pret një e ardhme shumë e ndritur.

Menjëherë pas saj në skenë erdhi flautistja Eklejda Zajmi – Gorani. Ajo do të qëndronte për jo pak kohë para publikut ku do të interpretonte “Koncert për flaut dhe orkestër, Op.39” të Lowell Libermann. Rrethuar nga tingujt e orkestrës, tingujt në sallë shpesh do të përqendroheshin tek tingulli i flautës. Flautistja Zajmi- Gorani tregoi se nata e mbrëmshme i ka falur një eksperiencë të mrekullueshme ndërkohë që tregoi për KultPlus, se ajo numëron gati një vit pritje për ta luajtur këtë vepër.

“Është një vepër që më ka dhënë impresionon, vepër kontoperane, ka shumë kërkesa për instrumentin e flautit por për mua ka qenë shumë sfiduese dhe më ka pëlqyer se si kompozitori Libermann e ka trajtuar orkestrën, solistin dhe vendosjen e tingujve në flaut”, u shpreh ajo.

Përkundër dy interpretimeve të mahnitshme, pas një pushimi të shkurtër Orkestra e Filharmonisë së Kosovës do të kthehej por jo në pozicionet e zakonshme. Ata do të qëndrojnë në këmbë për të dhënë gjysmë orë interpretim të një prej veprave më të njohura të Terry Riley. Vepra “In C”, e punuar për ansambël të madh daton që nga viti 1964 dhe e ka dominuar muzikën moderne për shumë vite. Vet vepra si e tillë bëri që Orkestra e Filharmonisë për gjysmë ore të sjellë një lojë plot gjallëri për publikun, një pjesë e të cilëve do t’u bashkohej atyre. Derisa të gjithë interpretonin në instrumentet e tyre, ata lëviznin nga një pjesë, në pjesën tjetër të sallës të rrethuar nga publiku në katër anët.
Përveç kësaj, ata do të shkëmbenin instrumentet në mes vete e në disa raste edhe me pjesëtarët e audiencës duke i bërë publikun pjesë të interpretimit. Dirigjenti Charette përsëri do të ndodhej përballë orkestrës por tanimë në piano, aty ku do t’u bashkoheshin edhe fëmijë që kishin ardhur në koncert. Ai tregoi për KultPlus se për herë të parë ishte takuar me publikun prishtinas me anë të këtij festivali dhe kjo e bën të ndihet si të kthehet në shtëpi.

“Çdo herë që unë vij, ne me orkestrën planifikojmë një koncert të tillë. Java e kaluar ishte shumë e stresuar pasi që vepra është e tillë që kërkon shumë improvizime dhe nuk ka dirigjent pasi që unë luaj në piano dhe në fund mund të them se jam i kënaqur me këtë performancë, jo vetëm me interpretimin por edhe me mënyrën e reagimit të publikut pasi që disa nga pjesëmarrësit na u bashkuan, ne themi se kjo nënkupton “ne i thyem muret”, kështu që ne i thyem muret sonte” u shpreh dirigjenti Charette.

Festivali ndërkombëtar DAM sonte do të sjellë koncertin e radhës “Klubi 90” i cili fillon nga ora 18:30 ku do të interpretojnë solistë të rinj për të vazhduar në ora 20:00 me koncertin “Upriver”, ku do të interpretoi Armel Dupas nga Franca. Të dy koncertet mbahen ne Amfiteatrin e Bibliotekës Universitare. / KultPlus.com

DAM Festival nga Kosova dhe West Coast Symphony nga Kanadaja, hapin garën për violistët e rinj

Festivali DAM në bashkëpunim me “West Coast Symphony Orchestra” (Vankuver, Kanada), në nderim të 10-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, ka kënaqësinë të shpallë të hapur edicionin e parë të garës “10 minuta në instrument solo 2018”, që do të mbahet më 28 dhe 29 mars 2018 në Prishtinë (Republika e Kosovës) si pjesë e turneut ballkanik të “West Coast Symphony Orchestra”.

Gara është e hapur për violistë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia dhe Mali i Zi, të cilët janë 26-vjeçar dhe më të rinj, deri në datën e mbajtjes së audicionit. Gara ka vetëm një çmim dhe përfshin një violë të vlefshme, të dhuruar nga “West Coast Symphony Orchestra”, dhe një çmim, i cili ndahet nga Festivali DAM dhe i cili do të lajmërohet së shpejti.

Juria e garës përbëhet nga: Paul McEwen – President i WCSO (Kanada), Barbara Irschick – violiste (Kanada), Bruce Irschick – violist (Kanada), Mark Jackson – violist (Kanada)./KultPlus.com