Ymer Elshanit

Poezi nga: Rifat Kukaj

Ahiii, vëlla i shtrenjtë, Ymer Elshani
Parandjej se derisa t’jem gjallë
Në plagë t’hapur do m’pikoj katrani
Lot i shpirtit do m’këlthasë n’qëpallë!

Pa ty netët zvarritën ngathtë – ngathtë
Për n’vendlindje udha m’është shëmtuar
Se ç’na e theve, ore krahun e djathtë
Me stuhinë e dhembjes së pashëruar!

Në orët letrare tani si të shkojmë
Pa buzëqeshjen tënde aq bujare?
Kurreshtarëve mësues c’ka t’u thomë
Dhe zogjtë që çukisin në abetare?!

Si do t’na vijë lejleku i parë
Pa ëndrrën tënde n’flatra o mik?
Si do mbijë kokërr gruri n’arë,
Pa afshin e vargut të ri – lirik?

Më bëhet sikur më le një porosi
Që më erdhi me zërin tënd të gjallë
“Ma përkëdhel gjithandej çdo fëmijë,
M’ia fshij lotët shkurtabiqit n’përrallë!”

Kjo Drenica jonë përherë e zhuritur
Nën rrufetë e këtij qielli të nxirë,
Yje t’çiltër lindi e të ndritur
Që barbarët i krodhën nē humbëtirë!/ Telegrafi/KultPlus.com

Thesari raguzian i fshehur në amfiteatrin e Durrësit

Në vitin 2006 gjatë gërmimeve arkeologjike të kryera në amfiteatrin e Durrësit doli në dritë ajo që sot njihet si thesari raguzian.

Restauruesi Frederik Stamati thotë se thesari prej 549 copë monedhash argjendi ishte futur në një poçe qeramike të glazuruar. Poçja ishte e thyer, siç edhe shihet në foto. Thyerja sipas tij nuk është e tanishme. Rezulton që thesari të ketë pasur një histori interesante. “Nga radiografitë me rreze X rezultoi se monedhat ishin hedhur në ‘dy duar’. Pastaj ishin fshehur poshtë dyshemesë së dhomës. I zoti i thesarit vdiq pa e treguar vendin. Me kohë shtëpia u shemb. Ata që ndërtuan më vonë, gërmuan themele të reja. I shkuan përbri poçes, por që nuk e vunë re nga hedhurinat e ndërtimit. Dhe ashtu e lanë, të groposur. Po të kishin gërmuar 2-3 gisht më anash, do ta kishin gjetur. Përsëri pati shembje dhe thesari nuk u gjet, deri sa u ra për hise arkeologëve”, thotë Stamati.

Monedhat janë shumë të brishtëzuara nga qëndrimi në tokë, thyhen edhe po të duash t’i pastrosh me penel të butë. Argjendi është i përzier me bakër.
“Monedhat e thesarit tashmë ruhen shumë mirë në tabaka të posaçme, me folezësa të veshura me pelush, punë e bërë me shumë përkushtim nga numizmatja Shpresa Gjongecaj Vangjeli”, thotë Stamati. Ai shton se problemet e restaurimit ishin të shumta dhe të komplikuara. U ‘përzjenë’ shumë shkenca, si kimia, fizika bërthamore, metalurgjia etj. Puna ishte shumë-shumë delikate, si rikthimi i strukturës, pastrimi, konservimi etj., etj., por u arrit.
Thesari është me monedha të Raguzës, të qarkulluara gjatë viteve 1510-1530. Pra, në atë kohë Durrësi zhvillonte tregti me Raguzën. Në monedha në njërën anë paraqitet shën Blazius, shenjti mbrojtës i Raguzës, që mban në dorë maketin e portit, njëlloj si ai që vizitojmë sot/ ATSH/ KultPlus.com

Trashëgimia shpirtërore përmes instrumenteve muzikore ekspozon“kornin englez” të Fan Nolit

Dorëshkrimi i Hilë Mosit, ‘korni englez’ i Fan Nolit, violina të Heronjve të Popullit, Qemal Stafa dhe Ylbere Bylykbashi. Këto janë vetëm disa prej objekteve origjinale nga fondi i Muzeut Historik Kombëtar që shfaqen në hollin e tij.


“Trashëgimia shpirtërore përmes instrumenteve muzikore” titullohej ekspozita e çelur dje në Muzeun Historik Kombëtar. Ajo u çel në kuadër të 21 qershorit, “Ditës Botërore të Muzikës”. Ministria e Kulturës ka shpallur muajin qershor si “Muajin e Muzikës”, duke organizuar një sërë aktivitetesh gjatë gjithë këtij muaji. Ekspozita vjen mbështetje të projekteve dedikuar kësaj ngjarjeje, Muzeu Historik Kombëtar çel për publikun ekspozitën me titull “Trashëgimia shpirtërore përmes instrumenteve muzikore”.

Drejtori i Muzeut Historik Kombëtar, Dr. Dorian Koçi, u shpreh për këtë ekspozitë se, “Midis tipologjive kryesore të trashëgimisë shpirtërore shqiptare përfshihen këngët dhe vallet, meloditë dhe ritet e ndryshme, proza dhe poezia popullore, shfaqjet dhe lojërat popullore, si dhe instrumentet e nevojshme për shoqërimin e tyre”. Sipas tij, lidhur me instrumentet popullore duhet thënë se ka lloje të ndryshme që përfshihen në instrumentet idiofone, membranofone dhe kordeofone. Pjesa më e madhe e objekteve të përfshira në ekspozitë janë veglat kordeofone, ku hyjnë ato vegla, të cilat nxjerrin tinguj nga vibracionet e kordave. Ndër to mund të përmendim çiftelitë, lahutat etj. Në ekspozitën e çelur, publiku do të gjejë vegla frymore (membranofone) si fyelli, cylja, zymare etj. “Nuk mund të mungojë gjinia e veglave idiofone, ku hyjnë mjetet kumbuese që nxjerin tinguj nga vibracionet e trupit të tyre të ngurtë nëpërmjet tundjes”,-tha ai.

FB_IMG_1561733469821
FB_IMG_1561733469821
FB_IMG_1561733474809
FB_IMG_1561733477125
FB_IMG_1561733480225
FB_IMG_1561733482791
FB_IMG_1561733495919

<►>

Ndërsa akademiku dhe muzikologu i njohur Vasil Tole theksoi se: “Ndjej një kënaqësi të veçantë që marr pjesë në këtë ekspozitë të një rëndësie të veçantë. Ju ftoj të gjithëve që ta konsideroni këtë event si një pjesë të pasurisë humane të popullit tonë. Të huajt, gjithnjë e kanë pasqyruar shqiptarin tradicional të veshur me kostum popullor dhe me një armë në brez, por në të vërtetë përveç armës, traditë për shqiptarin ka qenë edhe vegla muzikore”. Tole vërejti se instrumenti kishte një peshë të madhe në traditën popullore. Mjeshtëria e veglave tradicionale po shkon drejt zhdukjes, ndaj kjo ekspozitë duhet të na ndërgjegjësojë së tepërmi në mbajtjen gjallë të kësaj tradite popullore”. Korni anglez, i cili ekspozohet ka një domethënie të veçantë historik sipas Toles. Ndërkohë që violina e Qemal Stafës është një objekt tjetër i rëndësishëm, ku është e lidhur sipas muzikologut me formimin e politikanëve në vitet ’30.

Ekspozita “Trashëgimia shpirtërore përmes instrumentave muzikorë” vjen në kuadër të muajit të muzikës.
Ekspozita u çel me qëllimin e ruajtjes dhe mbrojtjes së vlerave të trashëgimisë shpirtërore të krijuar nga shqiptarët ndër shekuj. Këto vlera, unike dhe të shumëllojshme për nga mënyra e krijimit, përçimit dhe realizimit të tyre, përbëjnë një nga shtyllat e identitetit kulturor të shqiptarëve.

Rita Ora dhe Ledri Vula përkrah njëri-tjetrit në Alba Festival

Open Air “Alba Festival” në Hardturm Areal të Cyrihut ka mbledhur artistët më të mirë shqiptar për përformim, ku ndër përformancat më të mira të ditës përmbyllëse ka qenë ajo e Rita Orës.

Alba Festival” si organizim konsiderohet ndër festivalet më të mëdha të organizuar nga shqiptarët në Europë, ku u përcill nën prezencen e mijëra të rinjëve shqiptar dhe të huaj.

Edhe artisti kosovar Ledri Vula, me një fotografi në rrjetin social Instagram, për të gjithë ndjekësit e tij, ka ndarë një foto të pjesëmarrjes së tij në “Alba Festival“, përkrah Rita Orës./KultPlus.com

“Marsejeza” dhe historia e himnit francez

Më 30 qershor të vitit 1792, për herë të parë në Paris, këndohet Marsejeza, si këngë lufte.Fjalët dhe muzika e kompozuar në vitin 1792 nga C. J. Rouget de Lisle, në Strasburg, si një këngë lufte për ushtrinë Rhine të Francës revolucinare pas shpalljës së luftës kundër Austrisë.

Fillimisht u titullua “Chant de guerre pour l’Armee du Rhin” (Kënga e luftës për ushtrinë e Rinit)

Konventa Kombëtare Franceze e miratoi atë si Himn i Republikës me 1795, dhe kënga mori pseudonimin pasi u këndua në Paris nga vullnetarët marsejez duke marshuar nëpër kryeqytet, ku kënga është edhe shembull i parë i stilit himnizues të Marshimit Europian.

Konventa e miratoi atë si himnin kombëtar më 14 korrik 1795; mirëpo e humbi këtë status nga Napoleon Bonaparti, vetëm për t’iu rikthyer pak kohë pas Revolucionit të korrikut të vitit 1830.

Më pastaj “Marsejeza” u njoh si himn i lëvizjes revolucionare ndërkombëtare nga Komuna e Parisit në vitin 1871.

Tetë vjet më vonë u rishpall himn kombëtar i Francës dhe vazhdon të jetë edhe sot./Insajderi/ KultPlus.com

“Yesterday” si homazh për rock grupin“The Beatles”

Komeditë romantike të Richard Curtis – “Four Weddings and a Funeral” dhe “Love Actually” janë filmat më të mirë të tij – të ngjallin aq shumë emocion, saqë do të donim që ato të bazoheshin në ngjarje të vërteta. 

Filmat e tij janë rrëfime që të duken si të vërteta, përderisa personazhet dhe ngjarjet janë aq të gjalla, saqë paraqesin një shkëputje prej rutinës së përditshmërisë, shkruan sot Koha Ditore.

Po ashtu, një e veçantë e këtyre filmave është se nuk të duhet shumë mund për t’u bërë pjesë e tyre. Filmi i tij i ri, “Yesterday” i ka të gjitha këto tipare, përpos se këtë radhë paraqet rrëfim dashurie midis adhuruesve të filmit dhe grupit “The Beatles”.

 E veçanta e filmit qëndron te personazhi, muzikanti i pasuksesshëm nga Suffolku, i quajtur Jack Malick, i cili zgjohet një ditë si i vetmi person në botë të cilit i kujtohet ky grup. Këngët origjinale dhe zëri i Jackut, të cilin e dëgjojmë në fillim të filmit, janë krejtësisht në rregull, por jo edhe të mjaftueshme për të bërë famë. Himesh Patel, i njohur për audiencën britanike nga “EasyEnders”, e bën Jackun të talentuar mjaftueshëm që Ellie (Lily James) të veprojë si menaxhere e tij. Asnjëri nuk e pranon se ndien diçka për tjetrin, por filmi na e bën të qartë këtë gjë/ KultPlus.com