Vajzat rome me ekspozitën ‘’E ardhmja jonë’’, synojnë një të ardhme të mbushur me diversitet

Era Berisha

Pikturat shumëngjyrëshe të cilat krijuan iluzionin se po vallëzonin në një horizont ylberi e po shpalosnin ëndrrat dhe shpresat e shumta të komunitetit rom, ashkali dhe egjiptian, janë prezantuar sot në ndërtesën e vjetër të Komunës së Prishtinës përmes një ekspozite të titulluar ‘’E ardhmja jonë’’, ekspozitë kjo e realizuar nga vajzat rome, shkruan KultPlus.

Ky projekt për qëllim pati thyerjen e barrierave dhe luftën ndaj stereotipave të shoqërisë në përgjithësi, ku vajzat rome patën rastin të prezantojnë rreth 50 piktura, nëpërmjet së cilave shpaloset se si ato e shohin të ardhmen e tyre si pjesë e shoqërisë kosovare.

Pikërisht për të arritur këtë qëllim, fuqia e artit është konsideruar pikënisja më e mirë për të drejta të barabarta pa dallim të religjionit, ngjyrës, gjinisë apo moshës dhe njëkohësisht edhe për qasjen në aktivitete dhe programe socio-kulturore e edukativo-sportive.

Kjo ekspozitë që ngërthen në vetë një mesazh shumë të fortë dhe mjaft domethënës ka pritur sot vizitorë të shumtë të cilët patën rastin që nga afër ti ndjenjë emocionet dhe ndjenjat e veçanta me të cilat vajzat rome frymojnë dhe shpresojnë çdo ditë për ekzistencën totale të diversitetit.

‘’E ardhmja jonë’’, ekspozitë kjo e zhvilluar nga mentorja dhe kreatorja e cila ka punuar me vajzat nga Mitrovica, duke i realizuar pikturat së bashku dhe duke dhënë kështu mesazhin se piktura më e mirë është ajo e cila ka më shumë ngjyra dhe që po e njëjta vlen për shoqërinë. Pra, shoqëria më e mirë është ajo e cila ka më së shumti diversitet.

Pas hapjes së parë të kësaj ekspozite në Parlament me 8 mars, ku i është dhuruar veçanti temës për gruan dhe fuqinë e saj, tani në hapjen e dytë është fokusuar po e njëjta temë, me ç’rast përmes pikturave të cilat burojnë ngjyrë për diversitet në mbarë botën, mendohet të arrihet një e ardhme më e mirë për këto komunitete.

Në mesin e llojllojshmërisë së ngjyrave të vendosura në muret e korridorit, të pranishëm ishin edhe organizatorët e këtij projekti si: UN Women dhe Ambasada e Mbretërisë së Bashkuar si dhe Drejtori i Drejtorisë për Kulturë, Adrian Berisha.

Ai që nisi këtë hapje ishte vetë Berisha, i cili ka shprehur se për të është një kënaqësi që ai ndodhet në mesin e të pranishmëve duke shpresuar kështu për më shumë bashkëpunime të tilla.

“Është kënaqësi shumë e madhe që për fatin tonë të dashur na keni mbushur muret ngjyrë. Por është ende më e veçantë që për këto punime janë përkujdesur vajzat rome. Në të ardhmen do kisha dëshirë që të ndodhin pikërisht këto bashkëpunime për realizimin e këtyre projekteve e në veçanti projektet të cilat ndërlidhen me të gjitha komunitetet në Kosovë”, thotë Berisha.

Ndërsa, Jacob Webber nga Ambasada e Mbretërisë së Bashkuar, ka falënderuar Komunën e Prishtinës për këtë mundësi.

“Është një kënaqësi e madhe që sot jam këtu dhe që kemi mbështetur këtë projekt sepse është një pjesë e një projekti të madh në Kosovë, për arsye se ka qenë një vit shumë i vështirë dhe mundësitë për këtë projekt janë shumë të rëndësishme për shpresën e këtyre komuniteteve’’, tha ai.    

Po ashtu, Vlora Tushi Nuzi nga UN Women është shprehur se ky projekt për të ishte njëri ndër projektet më të bukura përmes së cilës janë bashkuar të gjitha forcat për të dhënë kontributin në mirëqenien e qytetarëve.

“Një falënderim i veçantë shkon për Ambasadën e Mbretërisë së Bashkuar, për mbështetjen e tyre sepse ky projekt kontribuon në mirëqenien e këtyre komuniteteve dhe në të gjitha kombinimet e kushteve me të cilat ne jemi detyruar të jetojmë në këtë izolim”, ka thënë ajo.

Tutje, ajo ka falënderuar vajzat rome për kreativitetin dhe guximin e tyre dhe ka shpresuar që ende të ekspozohet puna e tyre edhe në ndërtesa të tjera, pasi që tashmë Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani-Sadriu, ka shprehur dëshirën e saj që të ketë pikturat e vajzave rome në zyrën e saj.

Gjithashtu, vetë mentorja e këtyre pikturave Mirjeta Qehaja, ka shprehur kënaqësinë e saj për një mundësi të tillë duke e pasur parasysh se këto vajza janë nga komuniteti rom, ashkali dhe egjiptian por të cilat shumë nga to nuk merren me art.

“Fatkeqësisht për momentin unë jam e para dhe e vetmja e diplomuar në këtë drejtim dhe ende nuk kemi asnjë të regjistruar në fakultet. Prandaj, për mua është një përgjegjësi e dyfishtë jo vetëm për karrierën time por edhe për të gjitha vajzat dhe të rinjtë e komuniteteve që të arrijnë sa më shumë në art dhe që arti të zhvillohet sa më shumë në Kosovë”, thotë Qehaja.

Ajo tutje ka thënë se procesi i pikturimit ka qenë tepër i mirë sepse puna me këto vajza ishte një veçanti e bukur.

“Unë shpresoj shumë që në të ardhmen do të kemi më shumë artistë që i përkasin këtyre komuniteteve. Vajzat janë gëzuar shumë që kanë pasur një mundësi të tillë sepse jo çdo herë jepet kjo mundësi duke e pasur parasysh që arti është shumë i kushtueshëm, prandaj për vajzat e reja duhet të ekzistojnë fonde të posaçme ku jepet mundësia për ti shfrytëzuar ato materiale për të paraqitur talentin e tyre”, shpreh Qehaja për KultPlus.

Sipas saj, përderisa ngjyra e lëkurës vlerësohet më shumë sesa ngjyra e syve do të thotë se gjithmonë do të ketë një luftë në botë. Ndërsa, gëzimi i saj më i madh ishte gëzimi i vajzave rome kur ato panë materialet dhe kur filluan të pikturojnë.

Krejt në fund, teksa të pranishmit po bisedonin rreth pikturave dhe domethënies unike të tyre, drejtori i Kulturës për KultPlus është shprehur se piktura që atij i ka lënë më së shumti përshtypje, ishte piktura me një prapavijë të verdhë ku shihen katër vajza duke vallëzuar me njëra-tjetrën dhe të gjitha ato kanë një ngjyrë ndryshe nga njëra-tjetra dhe në vallëzim ato janë duke e krijuar një siluetë të një vajze që po buzëqesh.

“Unë e kuptova që vajzat rome e shohin shoqërinë duke vallëzuar me njëra-tjetrën pa dallime të ngjyrës së lëkurës dhe buzëqeshja do të ishte ajo e cila do të simbolizonte atë valle të cilën po e hedhin ato”, përfundon Berisha për KultPlus.

Ky projekt është realizuar nga UN Women, IPKO Foundation dhe Ambasada e Mbretërisë së Bashkuar. Ndërsa nikoqire e këtij projekti është Komuna e Prishtinës.

MKRS ka hapur konkursin për çmimet që i ndanë në fushën e Artit Pamor

Me qëllim të zhvillimit, avancimit dhe promovimit të krijimtarisë të artit pamor, dhe në pajtim me Rregulloren NR. 14/2016 për Dhënien Çmimit Kombëtar për Veprimtari Jetësore “Muslim Mulliqi” dhe Çmimit Vjetor për të Arriturat në Fushën e Artit Pamor, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit shpall konkurs për çmimet që i ndanë Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit në fushën e Artit Pamor.

Ftohen të interesuarit që të propozojnë kandidatët për Çmimin Kombëtar për Veprimtari Jetësore “Muslim Mulliqi” dhe Çmimit Vjetor për të arriturat në fushën e Artit Pamor, që u jepen krijuesve të dalluar, të cilët me krijimtarinë e tyre artistike kanë lënë gjurmë të thella në fushën e Artit Pamor.

Çmimi Kombëtar për Veprimtari Jetësore “Muslim Mulliqi”.

Ky Çmim u ndahet personaliteteve të shquara në fushën e artit pamor për të arriturat profesionale, për ngritjen e vlerave dhe për kontributin e veçantë në avancimin e artit pamor. Çmimi mund të jepet edhe pas vdekjes së autorit.

Laureat të Çmimit mund të jenë të gjithë krijuesit e fushë së artit pamor.
Çmimi mund ti ndahet vetëm shtetasve të Republikë së Kosovës.
Çmimi Vjetor për të Arriturat në Fushën e Artit Pamor
Çmimi vjetor për të arriturat në fushën e artit pamor u jepet krijuesve të dalluar për të arriturat gjatë vitit paraprak.
Çmimi vjetor për të arriturat në fushën e artit pamor – jepet për këto gjini:
për pikturë;
për skulpturë;
për grafikë;
për qeramikë;
për vizatim;
për dizajn grafik;
për fotografi artistike;
për video art dhe art konceptual;
për performancë;

Me vlerësimin e Jurisë Profesionale, Çmimi vjetor për të arriturat në fushën e artit pamor mund t`u jepet dy krijuesve.

Në raste të veçanta, kur vlerësohet se veprat nuk plotësojnë kriteret artistike – profesionale, Juria Profesionale nuk jep Çmim vjetor për kategori përkatëse.

Çmimi mund ti ndahet vetëm shtetasve të Republikë së Kosovës.

Konkurrimi për Çmimin Kombëtar për Veprimtari Jetësore “Muslim Mulliqi” dhe Çmimit Vjetor për të Arriturat në Fushën e Artit Pamor mund të bëhen përmes propozimeve nga:
Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës;
Galeria Kombëtare e Kosovës;
Fakultet e arteve të universiteteve publike dhe private të Republikës së Kosovës;
Asociacionet  (shoqatat) [profesionale të artit pamor.

Vlerësimin për ndarjen e çmimeve e bënë Juria Profesionale e përbërë nga 3 anëtarë.

Propozimi që bëhet nga institucionet e lartpërmendura duhet të përmbajnë: Arsyetimin me shkrim, CV-in e të nominuarit si dhe materialet  tjera përcjellëse për të nominuarin, nëse janë relevante për çmimin përkatës.

Institucionet nominuese duhet të sjellin foton e veprës në tri (3) kopje dhe jo domosdoshmërish CD-në me incizim, ose ndonjë material tjetër vizual dokumentues.

Propozimi duhet të firmoset nga titullari i institucionit/asociacionit/shoqatës që ka të drejtën e propozimit.

Propozimi me shkrim duhet të  dërgohet jo më larg se 30 ditë nga dita e shpalljes së Konkursit në mediet e shkruara, në Arkivin e MKRS-së, për Departamentin e Kulturës, në Zyrën nr. 022 (Adresa: MKRS, 10.000 Prishtinë, Rruga “Nëna Terezë” nr. 35). / KultPlus.com

“Synime”, ekspozita që shpalos kontributin e grave në fushën e artit pamor

Në ambientet e Galerisë Kombëtare të arteve është hapur ekspozita më e re e titulluar “Synime”.

Kjo ekspozitë që vjen pas një kohe të gjatë shkëputje, ka për qëllim që të nxjerri në pah kontributin e grave shqiptare që kanë dhënë pikërisht në artin figurativ.

Në këtë ekspozitë marrin pjesë një numër i konsiderueshëm i artisteve që vijnë nga të gjitha trevat shqiptare të cilat gjithashtu përfaqësojnë breza të ndryshëm të artisteve gra. Përveç veprave bashkëkohore në këtë ekspozitë vijnë edhe vepra të cilat kanë qenë të mbuluara nga pluhuri i harresës.

Adela Demetja e cila është edhe kuratore e kësaj ekspozite shprehet se “në këtë ekspozitë për herë të parë vijnë rreth 40 vepra të artisteve gra në fushën e artit, në Shqipëri, Kosovë por edhe diasporë dhe një mbledhje e tillë e materialeve nuk është bërë kurrë deri më sot. Në këtë ekspozitë janë vepra nga të gjitha gjeneratat e artisteve gra, duke nisur që nga artistet e para të njohura në artin figurativ si Androniqi dhe Sofia Zenko në Shqipëri dhe Alie Vokshi në Kosovë dhe deri tek artiste të ditëve të sotme”.

Tematikat e sjella në këtë ekspozitë janë të ndryshme duke filluar që nga Lufta e Dytë Botërore dhe deri më sot, por ajo çka të bie në sy së tepërmi është faktori dominues në mentalitetin shqiptar, patriarkalizmi.

Vepra të tjera në këtë ekspozitë janë të emrave të njohur si Lumturie Blloshmi, Violeta Xhaferri, Lirie Buliqi, Merita Selimi, Diana Miziri, por kemi edhe artiste të reja të cilat përfaqësohen me krijimet e tyre si Bora Baboci, Flaka Haliti etj. Që në ditët e para të hapjes, kjo ekspozitë ka pasur mjaftë interes nga publiku dhe menjëherë sapo të përfundojë edhe koha e ekspozimit në Tiranë ajo do të shkoj për tu ekspozuar në Kosovë. / atsh / KultPlus.com

Mimoza Rraci: Jam njeri i lirë, i tillë është edhe arti im

Xhemile Hysenaj

Një artiste mjaft e re në moshë, që artin e konsideron më shumë se jetë e më shumë se një mënyrë jetese. Bëhet fjalë për Mimoza Rracin, një artiste e cila njihet per muralet, pikturat, punimet me dorë, skulpturat e punimet në tekstil, përmes së cilave çdoherë bartë mesazhe të ndryshme e kuptimplotë për artdashësit e adhuruesit e saj.

Në një intervistë për KultPlus, Mimoza ka shpalosur më shumë rreth të qenurit artiste, rreth asaj se çfarë paraqet përmes artit të saj dhe patjeter edhe për përvojën e saj prej artisteje në ditët e izolimit si pasojë e pandemisë.

Mimoza tregon për KultPlus se talentin e saj për art nuk e ka zbuluar edhe aq herët, mirëpo edhe pse ‘me vonesë’ ajo ka arritur të bëhet një nga artistet më të njohura të gjeneratës së saj, në të njëjten kohë duke premtuar shumë në këtë fushë.
‘Unë nuk jam person që bëjë plane afatgjata, rruga nëpër të cilën po kaloj së bashku me artin, është shoqëruesi më i mirë. Prandaj, le të vazhdon të mbetet kështu’, tregon tutje Mimoza.

Si çdo vepër arti dhe si çdo artist, edhe Mimoza ka frymëzimet e saj, që siç tregon ajo, frymëzimin e gjen tek jeta e përditshme, e në Kosovën tonë të vogël inspirim ke ngado që të shkosh.
‘Zakonisht inspirohem nga veprimet e njerëzve, nga ndonjë ngjarje që kam përjetuar apo dëgjuar, të thëm më shkurt, inspirohem nga çdo gjë që më rrethon’, vazhdon tutje Mimoza.

Mimoza ka provuar veten pothuajse në të gjitha fushat e artit pamor, ajo tregon se në secilin prej tyre, ka punuar me shumë vullnet e dashuri, sipas saj, secili është bërë në kohë dhe në aryse të caktuar dhe secili e ka vlerën e vet.
‘Ekziston një ndjesi shumë e çuditshme sepse duke krijuar një vepër, hynë aq shumë brenda saj, saqë të duket sikur ke shkrirë çdo pjesë tënden aty. Shpesh edhe të dhimbset kur ajo vepër ndalon së qenuri e jotja, por në anën tjetër nuk ka ndjenjë më të bukur se sa të ekzistoj në një vend, të kesh një jetë, të jetosh e të frymosh në çdovend përmes veprave tua’, shprehet me emocion të madh Mimoza.

Secili artist me kohë fillon e njihet nga stili të cilin e posedon, duke bërë kështu që të ata të njihen përmes veprave të tyre dhe jo vepra përmes tyre. Mimoza, në këtë rast, cilësohet për stilin e saj mjaft të veçantë. Stilin e saj Mimoza e konsideron të lirë, asaj nuk i pëlqejnë kufizimet, nuk i pëlqen të ndalet dhe të kufizohet në një stil apo të ndikohet nga ndonjë artist speçifik.
‘Jam njeri i lirë, i tillë është edhe arti im. Dua që edhe kur nënshkrimi im nuk gjendet në punimet e mia, njerëzit të njohin artin tim, duke e njohur kështu që ajo ide dhe ajo mënyrë e lirë e qetësuese e punimit është diçka Mimoze’, tregon Mimoza.

Ditët në karantinë kanë bërë që shumë artistë të shpalosin kreativitetin e tyre, të zbulojnë anë të reja të artit të tyre, e të jenë më afër se kurrë pranë artdashësve. Sigurisht se edhe Mimoza ka qenë pjesë e këtij grupi artistësh që kanë qenë mjaft kreativ gjatë atyre ditëve aspak të lehta. Në ato ditë izolimi, arti i Mimozës zuri vend në tekstil, ku me një stil Mimoze (pikërisht ashtu siç dëshiron ajo të njihet), ajo në tekstil me një kombinim të mahnitshëm ngjyrash, paraqiste figurën e gruas ashtu siç ne rrallë herë jemi mësuar të shohim.

‘Njihem si tip që ka dëshirë të zbukuroj çdo gjë që më rrethon, më jep ca ngjyra dhe një brushë dhe ashtu ndihem si në parajsë. Arsyeja pse arti në tekstil, tek i cili kësaj radhe protoganiste ka qenë më së shumti portreti i gruas, ka ardhur kështu: Cili është subjekti më i mirë për të shprehur ndjenjat dhe për të marrur vëmendjen e njerëzve më shumë se portreti i një gruaje?! Pasiqë është mjaft e vështirë për të gjetur një më të mirë se ato, gratë janë një nga mrekullitë më të mëdha të botës.’

Pandemia që ka kapluar botën ka shqetësuar secilin dhe ka qenë një periudhë mjaft stresuese për të gjithë, fatkeqësisht akoma vazhdon të mbetet e tillë. Mirëpo Mimoza, këtë periudhë e ka parë me mjaft optimizëm, duke e konsideruar si një ‘luks’ për punë intenzive.
‘Mendoj që në kohë stresi dhe trazirash lindin disa nga idetë më kreative. Besoj se kjo ka ndodhur edhe me mua gjatë kësaj periudhe, jam pajtuar me realitetin dhe po mundohem të shoh vetëm anën pozitive të kësaj situate’, shprehet tutje Mimoza.

Mimoza, një artiste e cila nuk ndalon kurrë së eksploruari botën e pafundme të artit, në moshë shumë të re, erdhi para artdashësve me një mori veprash artistike që përjetësisht do të bartin vulën e saj.
‘Le të ndriçojmë, frymëzojmë dhe motivojmë të gjithë rreth nesh’, përfundon intervistën ajo. / KultPlus.com

Galeria Swann shënon 50-vjetorin e krenarisë me ekspozitën “Gay Liberation” në New York

Galleria njujorkeze Swann i ka kushtuar një ekspozitë nudiste 50-vjetorit të krenarisë, transmeton KultPlus. “Trupi, seksualiteti dhe dëshirat tona, nuk janë dicka për të cilat duhet të turpërohemi” ka thënë koleksionuesi i këtyre veprave të artit të bëra nga artistë në vitet e 80-a,David Hockeny, shkruan The Gardian.

Vizitorët e galerisë kanë treguar që këto foto dhe piktura janë ikona të komunitetit LGBT dhe kanë luajtur rol shumë të rëndësishëm në vetëdijesimin e njerëzve duke i ndihmuar njëhohësisht edhe lëvizjes për të drejta të njeriut.

Pjesë e kësaj ekspozite janë bërë letrat, shënimet dhe shprehjet që pjesëtarë të komunitet LGBT i kanë shkëmbyer mes vete. Të gjithë pikturat janë autentike dhe do të jenë edhe në ankand për gjatë gjithë muajit qershor./KultPlus.com

Projekti i artistes Rudina Xhaferi pranohet në Fashion Film Festival Chicago

Jeta Zymberi

Në jetë gjithçka mund të kthehet në art, por jo gjithkush mund ta bëjë një gjë të tillë. Është artistja Rudina Xhaferi ajo e cila arrin që çdo gjë ta trajtojë në këtë mënyrë. Veshjet të cilat i krijon ajo nuk janë në trend dhe nuk mund t’i shohësh askund tjetër, sepse ato janë krijuar nga një artiste e cila me kreativitetin e saj arrin t’i transformojë gjërat dhe t’i përkthejë në stilin e saj unik.

I tillë është edhe projekti “Love Emotion Dream Rhythm Inspiration”, të cilin Rudina e punoi me shumë dashuri e përkushtim. Pikërisht ky projekt është pranuar në edicionin e këtij viti të Fashion Film Festival Chicago, shkruan KultPlus.

Gara ishte e fortë dhe ishin rreth 1500 aplikime, por komiteti selektues e pa të arsyeshme që puna e artistes kosovare të jetë pjesë e festivalit pasi i përqafon vlerat e organizimit kulturor në fjalë.

Rudina ndihet shumë e lumtur që projektit të saj iu hapën dyert tutje.

“Jam befasuar për të mirë meqenëse shumica e festivaleve si kusht e kanë që filmat të jenë të realizuar vitin e fundit. Projekti me të cilin jam pranuar “Love Emotion Dream Rhythm Inspiration”, është realizuar në vitin 2013. Jam lumturu shumë, se kam aplikuar vjet, ndërkohë më ka dalë prej mendjes, të dielën më erdhi emaili që kam hy në mesin e 73 projekteve që janë përzgjedhë për vitin 2018. Çdo ditë e më shumë po bindem që kur nuk ke pritshmëri, ndodhin mrekulli”, është shprehur artistja Rudina Xhaferi për KultPlus.

Ky është festivali i 7-të vjetor i Fashion Film Festival Chicago dhe këtë fundjavë publikoi selektimin e 73 filmave të shkurtër dhe të angazhuar në konkurrencë. Filmat e përzgjedhur përfshijnë filma ndërkombëtarë dhe të SHBA-së që ishin në mesin e 1,387 konkurrentëve. Ekipi i Festivalit vazhdon synimet për diversitetin dhe përfshirjen. Rrjedhimisht, 38% e zgjedhjeve të këtij stinori drejtohen nga regjisorët femra. Filmat do të paraqiten në programe të ndryshme të konkurrencës duke përfshirë narrativin, dokumentarin, animacionin, eksperimentimin dhe thelbin e modës. Më shumë se 60% e zgjedhjeve të këtij viti janë filma ndërkombëtarë me 20 vende të përfaqësuara.

Finalistët do të shpallen më 1 shtator, por Rudina gjatë kësaj kohe do të fokusohet në një projekt të ri. / KultPlus.com

http://www.fashionfilmfestivalchicago.com/band/

“Bazeni me dymbëdhjetë kitrra” e rikthen artistin Sislej Xhafa në vendlindje

Prej datës 5 korrik deri 25 gusht 2018, Galeria Kombëtare e Kosovës organizon ekspozitën e artistit Sislej Xhafa me titullin ‘love you without knowing’ (të dua pa e ditur), kuruar nga Jérôme Sans, kurator, kritik arti dhe drejtor institucionesh të artit bashkëkohor nga Parisi, shkruan KultPlus.

‘Love you without knowing’ është prezantimi i parë i këtij artisti me famë botërore në Kosovë, pas shumë ekspozitash në muze e galeri prestigjioze të botës. Ekspozita në fjalë, vjen pas përfaqësimit tejet dinjitoz të shtetit të Kosovës nga Xhafa në Bienalen e 57të të Venedikut më 2017, me veprën lost and found.

Data e 5 korrikut, do të rikthej artistin Sislej Xhafa në vendlindje ku do të prezantohet me ekspozitën e titulluar “Bazeni me dymbëdhjetë kitrra”.

Ekspozita hapet në ora 11:00 tek Shtegu i Shëndetit (afër Bazenit) në rrethinë të Pejës.

Kjo ekspozitë u mundësua nga Ministria e Kulturës , Rinisë dhe Sportit, si dhe me përkrahjen e Ambasadës Amerikane në Prishtinë dhe Komunës së Prishtinës. Poashtu realizimin e ekspozitës e ndihmuan me pjesëmarrjen e tyre Kuvendi i Kosovës dhe Komuna e Pejës, Ansambli i Komunës së Gjakovës, si dhe kompania ndërtimore Bavaria. / KultPlus.com

Ekspozitë në 30 vjetorin e marrëdhënieve Shqipëri – Gjermani

Presidenti i Shqipërisë, Ilir Meta mori pjesë në ceremoninë e hapjes së ekspozitës së arteve figurative të autores gjermane, Rosemarie Trockel, që u zhvillua në Galerinë Kombëtare të Arteve në Tiranë.

Ky aktivitet u mbajt në kuadrin e javëve të kulturës gjermane në Shqipëri, të cilat këtë vit përkojnë dhe me 30-vjetorin e rivendosjes së marrëdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Gjermanisë.

Në fjalën e mbajtur gjatë këtij aktiviteti, presidenti Meta tha se Tetori Gjerman është kthyer në një traditë të mrekullueshme për shqiptarët dhe se kultura krijon lidhjet më të forta dhe më afatgjata midis vendeve e kombeve.

Gjithashtu, Meta theksoi se miqësia dhe bashkëpunimi mes dy vendeve është forcuar e zgjeruar në përmasa të paimagjinueshme në 30 vjetët e fundit dhe se në këto tre dekada një rol të rëndësishëm për afrimin e njerëzve, ka luajtur në mënyrë të veçantë kultura dhe arti. / KultPlus.com

Rexhep Ferri riktheu tradicionalen në moderne përmes tapicerive të tij artistike (FOTO)

Në 80-të vjetorin e lindjes, piktori, profesori dhe shkrimtari, Rexhep Ferri u rrethua me akademik, artistë e artdashës nga Prishtina, Tirana dhe Shkupi që kishin ardhur për të përjetuar nga afër ekspozitën e tij, të organizuar nga Akademia e Shkencave dhe Arteve në Prishtinë, shkruan KultPlus.

Në një hapësirë të mjaftueshme, në muret e ambientit të Akademisë së Shkencave dhe Arteve në Prishtinë, kësaj radhe u shfaq një ekspozitë më e veçantë e cila rikthente tradicionalen në stilin e modern të Ferrit në punimet e vendosura në tapiceri. Derisa në këtë ekspozitë artisti u kishte qëndruar besnik ngjyrës së kaltër, të përhimtes, të verdhës dhe ngjyrës të gjelbër.

Në emër të ASHAK- së, fillimisht të pranishmëve u uroi mirëseardhje, Luan Mulliqi, i cili këtë ekspozitë jubilare e quajti të rrallë dhe si nder për të gjithë.

“Siç po e shihni sonte akademik Ferri po na prezantohet me diçka shumë të re, me një teknik jashtëzakonisht të vjetër por që kohët e fundit ka filluar të harrohet, prandaj është një nder për të gjithë neve që rrallë kemi për të parë ekspozita si kjo sonte”, ka thënë Mulliqi në fjalët hyrëse.
Ferri i me letër para duarve por duke mos humbur shikimin me ata që e rrethonin në këtë ekspozitë, në fjalët drejtuar të pranishmëve vëreheshin fjalët prej poeti.

“Ëndrrat që me heshtjen e tyre flasin, nuk janë vetëm hapat e mi, në këtë ekspozitë edhe ju mund ta gjeni veten, herë-herë gati të lumtur, për të harruar disa gjëra. Për ta bërë jetën të jetueshme, muzika pa fjalë përjetohet më mirë. Duke jetuar në tri kohë, jeta ec edhe pa pyetur, hapet dhe mbyllet, si kjo ekspozitë. Mos u shqetësoni se ju kam afruar pak mitologji, në ADN, kam një gjysh pas gjyshi”, ka përfunduar Ferri.

Rrugëtimin e tij për këtë ditë, Rexhep Ferri derisa tregoi për krijimtarinë e tij për KultPlus e cilësoi si jo të lehtë. Ndërsa në fokus të këtyre punimeve autori kishte paraqitur mitin e njeriut, të cilin ai e përshkroi si të afërt me mitin e Prometeut.

“Të flasësh për krijimtarinë në art, është sikur të flasësh për intimitetin tënd. Unë dua që ta krijoj atë që përjetoj, të ia bëj dikujt tjetër që brenda artit dhe brenda ëndrrës time të gjej ëndërren e vet dhe ta zhvillon në imagjinatën e vet kuptimin e asaj vepre. Një kohë shumë të gjatë kam qenë i lidhur me mitin e burrit dhe gruas sepse vetëm ai mit është vazhdimësia e jetës, është shumë i afërt me mitin
e Prometeut, i cili e ka vjedhur nga Zotit zjarrin për të ia falë njeriut”, u shpreh Ferri.

Në mesin e akademikëve ishte i pranishëm dhe Nexhat Daci, i cili për KultPlus praninë e tij në këtë ekspozitë e përshkroi si një kënaqësi të rrallë për të dhe Akademinë.

“Akademia e Shkencave dhe Arteve është një mjedis sikur i krijuar për evenimente të tilla. Akademik Ferri është një person i cili e meriton një prani të dëshirueshme. Kështu që neve na bën nder vepra e artisteve ndërsa për qytetarët këto janë momente kur njeriu relaksohet dhe kënaqet me suksese të këtilla”, ka thënë Daci.

Po ashtu edhe piktorja Zake Prelvukaj u shpreh shumë e fasionuar me veprat e Ferrit duke e quajtur si një pasurues të artit shqiptar.

“Rexhep Ferri na fasionoi sonte, vepra dhe tapiceria, mënyra dhe paraqitja e Rexhep Ferrit në këtë shprehje artistike është kulminante. Është një ndër autorët që ka pasuruar shumë autorë, kritik, që ka pasuruar artin kombëtar, artin shqiptar dhe kosovar. Po ashtu gëzohem që vijmë prej një vendi dhe që kemi një gjenezë të përbashkët”, ka thënë Prelvukaj.

Piktori Hajrush Fazliu, duke qenë edhe student i Ferrit e përshkroi si një pedagog të rrallë ndërsa veprën e tij e cilësoi si një ombrellë të artit modern që kultivohet në Kosovë.

“Sonte vërtetë këndshëm ai befasoi me një opus të realizuar kohëve të fundit, me një teknikë shumë të veçantë, tradicionale të popullit shqiptar, tapiceria e dikurshme u kthye në një vepër arti shumë modern, siç di i madhi Ferri. Puna e tij e prezantuar sot, me rastin e 80 vjetorit të lindjes së tij na bëri të jemi krenar që e patëm pedagog, jetuam në kohën e tij, përcollëm punën e tij dhe gjithnjë si i palodhur në botën e pikturës modern mund të mbetet një sinonim i kohës dhe një njeri i madh që dha kontribut të veçantë në kulturën shqiptare, në veçanti në pikturën moderne”, është shprehur Fazliu.

Në ekspozitën personale të Rexhet Ferrit, përveç artistëve dhe artdashësve të pranishëm ishin edhe politikanë si Albin Kurti dhe ish- Ministri i Kulturës, Kujtim Shala. / KultPlus.com

Përmbyllet sot Autostrada Biennale

Edicioni i parë i Bienales Ndërkombëtare të Artit Bashkëkohor – Autostrada Biennale, përmbyllet sot në Prizren, përcjellë KultPlus.

Ky rrugëtim artistik me temën “E ardhmja e kufijve” mblodhi në Prizren 24 artistë nga vende të ndryshme të botës, me mbi 30 vepra arti që shndërruan qytetin e Prizrenit në një galeri të hapur dhe në shtëpi të artit bashkëkohor në Ballkan.

Autostrada Bienale organizon sot konferencën përmbyllëse për shtyp, duke filluar nga ora 17:30, te “MeetingPoint” (Pikëtakimi), në shtratin e Lumbardhit në Prizren.

Nga ky pikëtakim fillon vizita e fundit e organizuar për ekspozitën ndërkombëtare të artit bashkëkohor, që solli përvoja të reja artistike në hapësira të ndryshme në Prizren, përfshirë qendrën e qytetit, shtëpitë e vjetra, stacionin e autobusëve, lumin Lumbardhi, zonën e Marashit dhe Kalanë e Prizrenit.

Vizita do të përfundojë në Stacionin e Autobusëve, ku në ora 21:00 do të zhvillohet ceremonia përmbyllëse.

Edicioni i parë i Autostrada Biennale, me kurator Manray Hsu nga Taivani, në thelb të kohës sonë, është përqendruar në probleme të ndryshme kufitare.

Me temën “E ardhmja e kufijve”, adresoi me guxim nocionet e kufijve të dukshëm dhe të padukshëm, përcjellë me mesazhin e domosdoshmërisë për të qenë një shoqëri më e jetueshme kolektive. / KultPlus.com

Autostrada Biennale diskuton “kufijtë gjinor në qytet”

Bienalja Ndërkombëtare e Artit Bashkëkohor – Autostrada Biennale, që po vazhdon në Prizren, organizon diskutimin mbi temën “Kufijtë gjinor në qytet”, përcjellë KultPlus.

Ky diskutim, i organizuar në bashkëpunim me FEMaktiv, do të jetë i hapur për publikun, për të bashkëbiseduar për kufijtë të padukshëm gjinor në qytet.

Diskutimi do të mbahet sot, 22 shtator, më fillim nga ora 17:00 tek shtëpia e vjetër Saraj, në Prizren.
Hapja do të bëhet nga Leutrim Fishekqiu – Autostrada Biennale, ndërsa panelistë janë: Adelina Hasani – përfaqësuese nga FEMaktiv dhe moderatore e diskutimit si dhe Besnik Leka – Sociolog i certifikuar për studime gjinore në SHBA.

Edicioni i parë i Autostrada Biennale, në thelb të kohës sonë, është përqendruar në probleme të ndryshme kufitare.

Me temën“E ardhmja e kufijve”, adreson me guxim nocionet e kufijve të dukshëm dhe të padukshëm, dhe përcjellë mesazhin e domosdoshmërisë për të qenë një shoqëri më e jetueshme kolektive.

Ekspozita ndërkombëtare e artit bashkëkohor e hapur në hapësira të ndryshme e në Prizren (19 gusht 2017 – 23 shtator 2017), përfshirë hapësirat në qendër të qytetit, shtëpitë e vjetra, stacionin e autobusëve dhe hapësirave përreth, përgjatë lumit Lumbardhi në zonën e Marashit, në kodra dhe kala, prezanton vepra artistike lidhur me gërmadhat, mjediset njerëzore-natyrore dhe hapësirën kohore përtej kufijve njerëzor. / KultPlus.com

Krahu i këmishës së personit të zhdukur prezantohet përmes veprës së artistit kosovar në Cyrih

Artisti kosovar i artit pamor, është prezantuar me punën e tij në një ekspozitë kolektive në Cyrih, shkruan KultPlus.

Ekspozita ku është zgjedhur të marrë pjesë artisti Adem Dermaku, është koleksioni i Kantonit të Cyrihut 1944 – 2017.

Kjo ekspozitë kolektive e cila është hapur mbrëmë në Museum Haus Konstruktiv Zürich, ekziston qysh nga vitet 1900 dhe posedon vepra të artit nga artistët e gjithë botës. Në vitin 2016 Adem Dermaku u bë pjesë e këtij Fondacioni me 3 vepra.

Organizatore e kësaj ekspozite është Susann Kulli, kuratore AnnaVetsch – historiane e artit në bashkëpunim me kuratoren e fondacionit Kathrin Frauenfelder Konceepti.

Kuratorja thotë se kjo ekspozitë është nxjerrë nga një udhëzues kronologjik dhe mediativ. Koleksioni prej vitit 1944- 2017 ka zgjedhë 61 artistë me nga një punë.

“Për mua si artistë ka një rëndësi të madhe ky prezantim. Unë paraqitem me një punim të titulluar “Pa titull”, ku shihet një copë e krahut të këmishës të një personi të zhdukur”, ka thënë artisti për KultPlus.

Ekspozita e cila është hapur mbrëmë, do të qëndrojë e hapur deri më datë 23 tetor në Museum Haus Konstruktiv Zürich. / KultPlus.com

Miradije Ramiqi prezantohet me ekspozitë personale në Berat

Artistja nga Prishtina Miradije Ramiqi, do të prezantohet me ekspozitë personale në Galerinë Edward Lear në Berat, shkruan KultPlus.

Ekspozita hapet më datë 22 shtator në ora 18:00 në ambientet e Galerisë Edward Lear Beratcelet.

Miradije Ramiqi, lindi në Pozheran të Vitisë, ndërsa ka studiuar në Akademinë e arteve (dega e pikturës), në Prishtinë. Ramiqi ka qenë pjesë e shumë ekspozitave kolektive. Ajo gjithashtu është fituese e shumë çmimeve për pikturë. / KultPlus.com

Ekspozita ‘PranverArt 8’ bashkon 71 artistë në Muzeun Historik Kombëtar

Në sallën e ekspozitave të Muzeut Historik Kombëtar është hapur sot ekspozita “PranverArt 8 – 2017” me vepra në pikturë dhe skulpturë të 71 artistëve më të njohur të vendit tonë, por edhe të bashkatdhetarëve tanë nga diaspora, përcjellë KultPlus.

Kjo ekspozitë është tashmë një aktivitet i përvitshëm tradicional, që ka zënë vend të përhershëm në kalendarin vjetor të veprimtarive kulturore të kryeqytetit.

Këtë vit, ky event vjen si rezultat i një bashkëpunimi të vyer mes grupit organizator dhe Muzeut Historik Kombëtar.

Në ekspozitë ishin të pranishëm shumë të ftuar dhe artdashës, të cilët ndoqën nga afër frytin e krijimtarisë më të fundit të artistëve pjesëmarrës.

Ekspozita do të mirëpresë vizitorët e vet deri më 22 shtator. /KultPlus.com



Shtëpitë e vjetra të Prizrenit, nën llupën e shndërrimit artistik në Autostrada Biennale (FOTO)

Në një kohë rrënimesh të objekteve të vjetra, dëmtimit të kujtesës kolektive e vlerave kulturore historike nëpër qytete të Kosovës, shtëpitë e vjetra të Prizrenit janë bërë destinacon i artdashësve.

Autostrada Biennale i ka shndërruar ato në vendtakime për artin bashkëkohor.

Nën kulmet e shtëpive të vjetra të qytetit, bashkë me trashëgiminë, kanë marre jetë shumë vepra të artit bashkëkohor, të lidhura me jetën e qytetit, historinë dhe diversitetin kulturor të Prizrenit.

Një nga to është shtëpia e Nafis Llokvicës, që është shtëpia më e vjetër në kompleksin e Marashit. Burimet e shkruara flasin shumë pak për këtë shtëpi, por pronari i kësaj shtëpie dëshmon që kjo shtëpi është ndërtuar nga paraardhësit e tij 250 vite më parë. Shtëpia ka qenë e banueshme deri në vitin 2013 dhe në të kanë jetuar 4 gjenerata të familjes Llokvica. Nga 2013 – 2016, pronari ka kërkuar vazhdimisht nga institucionet përgjegjëse dhe NGO-të mbështetje financiare për restaurimin e saj, por fatkeqësisht nuk ka marr përgjigje pozitive. Prej asaj kohe shtëpia lihet pas dore me çka fillon procesi i degradimit të saj.

“Ne prizrenasit me gjithë qejf, duke e rrahur gjoksin themi se Prishtina është kryeqyteti i Kosovës, por Prizreni është kryeqyteti kulturor i Kosovës. E gjithë kultura fillon nga Prizreni. Prizrenit nuk i thonë kot muzeu i hapur” , thotë pronari i shtëpisë, Nafis Llokvica, duke shtuar se kjo përvojë e ka inspiruar për gjëra më të mira:
“Në Prizren askund nuk ka galeri. Ndoshta, pas Autostrada Biennale, këtë vend do ta bëj galeri duke i ftuar piktorët, sepse mund të hapen ekspozita të bukura. I gjıthë ky Prizren me mbi 200 mijë banorë, nuk ka asnjë galeri. Vetëm hamamin e kemi, e cila herë pas here shfrytëzohet dhe asnjë galeri tjetër nuk e kemi.”

Pronari Nafis Llokvica për 40 vite me aparatin e tij ka qenë dëshmitar i shumë ndodhive të cilat janë dokument i kohëve të shkuara, të ruajtura në foto-arkivën e tij të pasur, shkruan KultPlus.

“Kur flas rreth këtij profesioni, më duhet të kthehem më prapa, sepse kam jetuar në këtë shtëpi. Mund të them që krijimi i arkivës, filloi si një hobi, dhe më vonë u shndërrua në fobi, sepse nuk doja ta humbas asnjë moment. Çdo gjë të incizoj, të filmoj, të fotografoj, e kam ndjerë nevojën t’i ruaj të gjitha, sepse e di që të gjitha këto një ditë do të bëhen histori. Ndoshta pas meje, ndoshta unë nuk do t’i shohë ato ditë, por borxhi im është që ta ruaj të gjithë këtë arkivë, ta digjitalizoj dhe ta mbroj nga zhdukja, ” tregon Llokvica.

” Ngjarjet kulturore në Prizren, plotësisht, të gjitha i kam xhiruar, sepse afro 20 vjet kam marrë pjesë në teatër. Ka edhe ngjarje politike, protesta. Unë gjatë luftës kam qëndruar këtu. Ka pamje nga lufta, pasluftës ka pasur shumë ngjarje, pas viti 1999 kemi pamje të shumta. Dokumentari më së shumti që ka pasur interesim është ‘’Çlirimi i Prizrenit’’. Ajo kasetë ka arritur në pesë kontinente.”

“Bukuria e fundosur”
Shtëpia e Nafis Llokvicës, dikur e përmbysur nga vërshimet e Lumbardhit, është kthyer në galeri ekspozuese për fotografitë e artistit Tajvanez YANG SHUN-FA, titulluar “Bukuria e fundosur e Formosës”
Me këtë seri fotografish, Yang kërkon të zgjojë vëmendjen e njerëzve për ndryshimet klimatike dhe ndryshimeve që ndodhin rreth nesh. Sipas Yang : “Gjithçka po ndryshon, përveç të menduarit tonë. Ne nuk i marrim paralajmërimet e Nënës Natyrë seriozisht dhe ende besojmë se njerëzimi do të triumfojë mbi natyrën.”

Në njërën nga dhomat e vjetra të shtëpisë, vazhdon të shfaqet video dokumetimi i performancës së Li Binyuan nga Kina, shkruan KultPlus.

Li Binyuan punon me mjedisin e tij të afërt dhe ngjarjet që ndodhin rreth tij. Puna e tij nënvizon përsosjen e individit, trupin në sjelljet e tij të shumëfishta. Li Binyuan e vendos vetë jetën në qendër të punës së tij, por nganjëherë na sjell edhe përtej kësaj.

“BUJQËSI E LIRISË” është vepër mbi tokat që artisti trashëgoi pas vdekje së të atit, që ai i përdori për fermë.
“Kjo më bëri të humbas, duke mos ditur se çfarë të bëj me të. Unë u përpoqa ta shmangja atë. Duke u turpëruar nga përballja me realitetin, unë rrallë shkoja në shtëpi. Megjithatë, problemi nuk zgjidhet për shkak të tjetërsimit tim. Ndjesia ime e përkatësisë dhe e identitetit është zhdukur gradualisht.,” shpjegon Li Binyuan, duke vijuar:

“Nuk është se deri në vitin 2014 unë kam vendosur të bëjë një performancë në një nga pronat e tokës, që të përdor trupin tim për të rishikuar dhe riprekur vendin tim të lindjes, i cili është bërë i çuditshëm dhe i afërt me zemrën në të njëjtën kohë. Unë hidhesha lartë dhe bija përsëri në tokë vazhdueshëm derisa pushoi rraskapitja, më në fund u afrova me të. Titulli “Bujqësia e Lirisë” vjen nga certifikata e pronësisë së tokës dhënë nga Komiteti i Fshatarëve. E shoh këtë proces si një masë të vetë-shpëtimit. “Bujqësia e Lirisë” është një vepër e dialogut me vet – veten, me gjeneratën e prindërve të mi dhe realitetin tim, përmes të cilës përpiqem të gjej një ekuilibër në mes të trejave. Ndoshta për të ringjallur disa gjëra, në të njëjtën kohë për të rikonfirmuar përkatësinë time. Çdo kërcim është një largim dhe rënia është kthimi në shtëpi. Midis largimeve dhe kthimeve, diçka definitivisht mungon.”

“Bukuria e fundosur e Formosës” dhe “Bujqësi e lirisë” qëndrojnë të ekspozuara në shtëpinë Nafis deri më 23 shtator, kur edhe përmbyllet edicioni i parë i Autostrada Biennale. / KultPlus.com